Đài CGTN vừa dẫn lời ông Tưởng Bân, Phát ngôn viên Bộ Quốc phòng Trung Quốc, ngày 18.5 lên án các hoạt động xây dựng hạ tầng của Philippines tại một số thực thể mà Manila kiểm soát ở phía nam Biển Đông. Tuyên bố lên án được đưa ra sau khi một số hình ảnh vệ tinh gần đây cho thấy Philippines tăng tốc xây dựng cơ sở hạ tầng trên các đảo và rạn san hô mà nước này kiểm soát.
Liên quan tình hình Biển Đông, tờ South China Morning Post mới đây dẫn lời một số nhà nghiên cứu của Trung Quốc cho hay nước này có thể triển khai các tàu mặt nước không người lái (USV) với khả năng tận dụng sức đẩy của dòng nước để triển khai ở các vùng biển xa, bao gồm Biển Đông, nhằm thực thi “quyền hàng hải và nhiệm vụ chấp pháp” của nước này. Trung Quốc đã phát triển dòng USV có tầm hoạt động lên đến 10.000 km và vận hành liên tục trong suốt 1 năm nhờ vào việc tận dụng sức đẩy của dòng nước giúp tiết kiệm nhiên liệu. Không những vậy, để hoạt động tự chủ hơn ở vùng biển xa, USV của Trung Quốc tích hợp trí tuệ nhân tạo (AI).
Về vấn đề này, trả lời Thanh Niên hôm qua (19.5), TS Satoru Nagao (Viện Nghiên cứu Hudson, Mỹ) nhận định: “AI nâng cao đáng kể khả năng của hệ thống USV vì giúp cải thiện điểm yếu của USV là khả năng liên lạc. Khi USV mất kiểm soát trong thời gian dài thì tạo ra vấn đề không nhỏ. Vì thế, việc tích hợp AI có nghĩa là USV có thể tự suy nghĩ và hoạt động mà không cần sự chỉ huy từ sở chỉ huy. Gần đây, Indonesia đã phát hiện máy bay không người lái (UAV) của Trung Quốc. Vì Indonesia cách Trung Quốc khá xa, nên UAV cần đến AI hỗ trợ tự động vận hành”.
“Những gì đang diễn ra tại eo biển Hormuz trong chiến sự Iran cho thấy các loại thủy tự hành có thể theo đuổi mục tiêu cần tấn công. Trong trường hợp như vậy, thủy lôi có thể ở yên trong thời gian dài và khi phát hiện mục tiêu thì truy đuổi để tấn công mà không cần sự điều khiển trực tiếp từ sở chỉ huy. Chính AI nâng cao đáng kể khả năng của các hệ thống không người lái”, TS Nagao phân tích thêm.
Thực tế, những năm qua, Trung Quốc không ngừng tăng cường triển khai các thiết bị không người lái hoạt động trên biển. Từ năm 2021, nhiều thông tin cho thấy Trung Quốc đã hoàn thiện một số mẫu USV vũ trang. Trong đó, nổi bật là dòng JARI – vốn từng xuất hiện gần một căn cứ quân sự ở tỉnh Liêu Ninh (Trung Quốc). Dài khoảng 15,2 m và rộng khoảng 4,8 m, JARI có độ choán nước khoảng 20 tấn, đạt tốc độ tối đa lên đến 42 hải lý/giờ (khoảng 77 km/giờ) và tầm hoạt động lên đến 500 hải lý (hơn 900 km). Không chỉ tích hợp nhiều loại cảm biến, radar lẫn sonar tối tân, JARI còn được trang bị pháo 30 mm điều khiển từ xa, ống phóng ngư lôi và tên lửa thẳng đứng để khai hỏa tên lửa đối không và tên lửa đối hạm.
Trong một diễn biến khác, tại cuộc tập trận chung với Philippines trên đảo Luzon hồi đầu tháng 5, Mỹ đã bắn thử tên lửa hành trình Tomahawk từ hệ thống phóng Typhon.
Được triển khai tại Philippines từ năm 2024, hệ thống Typhon có thể phóng cả tên lửa hành trình thông minh Tomahawk và tên lửa phòng không SM-6. Bằng việc phóng thử Tomahawk vừa qua, Mỹ cùng đồng minh khiến cho các cơ sở quân sự mà Trung Quốc xây dựng ở một số thực thể tại quần đảo Trường Sa đều nằm trong tầm tấn công. Nhiều năm qua, Bắc Kinh không chỉ xây dựng đường băng mà còn nhiều hạ tầng quân sự, triển khai nhiều loại tên lửa chống hạm, phòng không tại các thực thể Xu Bi, Vành Khăn, Chữ Thập ở quần đảo Trường Sa thuộc chủ quyền VN nhưng đang bị Trung Quốc chiếm đóng phi pháp.
Mỹ đang từng bước hoàn thiện phủ sóng các hệ thống Typhon ở Nhật Bản, đảo Guam và Đài Loan. Kết hợp cùng việc triển khai ở Philippines, Washington có thể xây dựng một vành đai ở khắp Thái Bình Dương nhằm vào Trung Quốc.
Ngoài ra, Bộ Quốc phòng Nhật Bản cũng đang xem xét xuất khẩu tên lửa đất đối hạm Type 88 sang Philippines. Với tầm bắn khoảng 200 km, tên lửa Type 88 có thể củng cố trận địa tên lửa của Mỹ và đồng minh tăng cường răn đe quân sự đối với Trung Quốc ở khu vực. Ví dụ, giữa Philippines và Đài Loan có khoảng cách
350 km. Nếu cả hai bên triển khai tên lửa tầm bắn 200 km, tất cả các tàu chiến Trung Quốc đi qua khu vực giữa Philippines và Đài Loan đều sẽ nằm trong tầm bắn.
Bên cạnh đó, Philippines cũng đã sở hữu tên lửa chống hạm Brahmos tầm bắn 290 km (được sản xuất bởi liên doanh Ấn Độ – Nga) và tên lửa chống hạm SSM-700K C-Star tầm bắn 180 km (của Hàn Quốc) được gắn trên tàu chiến. Kết hợp với các khí tài trên thì Mỹ cùng đồng minh đang ngày càng siết chặt trận địa tên lửa ở Biển Đông.
Video được chuyên trang quân sự Topwar công bố ngày 12/7 cho thấy nội dung huấn luyện đối phó máy bay không người lái (UAV) tự sát dành cho các khẩu đội phòng không di động. Một quân nhân Nga điều khiển bệ súng máy 4 nòng xoay YakB-12.7 đặt trên xe tải, phía sau là huấn luyện viên làm nhiệm vụ giám sát.
Khi xạ thủ siết cò, khẩu súng lập tức mất kiểm soát, xoay tròn và hất văng người này xuống đất. Huấn luyện viên cũng lập tức cúi rạp người và tránh được loạt đạn 12,7 mm bắn ngang đầu, trong lúc khẩu YakB-12.7 tiếp tục khai hỏa đến khi hết đạn.
Huấn luyện viên đứng dậy quan sát rồi nhanh chóng ngồi xuống nhằm đề phòng nguy cơ súng còn đạn. Người này dùng tay chặn bệ súng, sau đó vô tình chạm tay vào phần nòng súng còn nóng và dường như đã bị bỏng.
Truyền thông Nga cho biết không có ai bị thương vong trong sự việc, chưa rõ loạt đạn lạc có gây thiệt hại vật chất hay không.
Súng máy hạng nặng YakB-12.7 sử dụng đạn cỡ 12,7x108 mm, được trang bị cho trực thăng vũ trang Mi-24. Thiết kế 4 nòng xoay cho phép nó đạt tốc độ bắn 4.000-5.000 phát mỗi phút. YakB-12.7 thường được lắp trực tiếp vào bệ VSPU-24 dưới mũi trực thăng với cơ số đạn 1.470 viên hoặc gắn vào cụm súng máy GUV-8700 với 750 viên đạn.
Một số phi công Liên Xô tham chiến tại Afghanistan cho biết loạt đạn từ YakB-12.7 có thể bắn thủng công sự bằng đất dày nửa mét từ khoảng cách một km. YakB-12.7 sau đó được thay bằng pháo GSh-30K hoặc GSh-23L với sức công phá lớn hơn để tấn công mục tiêu kiên cố hoặc thiết giáp.
Các kỹ sư Nga gần đây gắn súng máy YakB-12.7 lên nhiều phương tiện mặt đất, trong đó có xe tải và thiết giáp đa dụng MT-LB, nhằm đối phó UAV Ukraine. Súng được đặt trên giá đỡ với thanh tì vào vai xạ thủ để giảm giật, một số bệ lắp kính ngắm ảnh nhiệt và màn hình trước mặt xạ thủ.
"Nhược điểm của YakB-12.7 là súng quá mạnh. Sử dụng chúng đòi hỏi quân nhân phải được huấn luyện bài bản", biên tập viên Vladimir Lytkin của Topwar nhận xét.
Trong tuyên bố chung ngày 28.6, Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu và Bộ trưởng Quốc phòng Israel Israel Katz cho biết mục tiêu bị tấn công là một đường hầm dài khoảng 200 m tại thị trấn Majdal Zoun. Theo phía Israel, Mỹ đã được thông báo trước về vụ tấn công.
Reuters dẫn thông cáo của Israel nói đường hầm này chứa hàng trăm vũ khí và bệ phóng. Vụ tấn công diễn ra vài giờ sau khi quân đội Israel tuyên bố đã tập kích các tay súng Hezbollah mang lựu đạn phóng rocket và phá hủy một bệ phóng rocket tại khu vực Nabatieh, cũng ở miền nam Lebanon.
Trong tuyên bố tối 28.6, ông Netanyahu nói quân đội Israel sẽ tiếp tục hiện diện trong vùng an ninh ở miền nam Lebanon, đồng thời "phá hủy cơ sở hạ tầng khủng bố, loại bỏ các mối đe dọa đối với các cộng đồng phía bắc và bảo vệ an ninh cho công dân Israel".
Diễn biến trên đặt thỏa thuận an ninh mới giữa Israel - Lebanon trước phép thử lớn. Theo thỏa thuận, Israel sẽ rút quân theo từng giai đoạn khỏi một số khu vực ở miền nam Lebanon, song vẫn được duy trì hiện diện trong một vùng an ninh mở rộng trong giai đoạn chuyển tiếp. Quân đội Lebanon sẽ được triển khai tại các khu vực Israel rút khỏi.
Sáng 29.6, Hezbollah cáo buộc các cuộc tấn công của Israel là hành động vi phạm "trắng trợn" thỏa thuận ngừng bắn. Hezbollah cho biết đang theo dõi chặt chẽ các vi phạm và bảo lưu quyền "bảo vệ tổ quốc và người dân".
Trước đó, lãnh đạo Hezbollah Naim Qassem đã bác bỏ thỏa thuận an ninh, mô tả văn kiện này là sự đầu hàng trước Israel, đồng thời khẳng định lực lượng này sẽ tiếp tục con đường kháng chiến vũ trang.
Xung đột tại miền nam Lebanon diễn ra song song với cuộc đối đầu rộng hơn giữa Israel - Mỹ và Iran, khiến hơn 1 triệu người Lebanon phải rời bỏ nhà cửa. Hezbollah và Iran cho rằng Mỹ đã cam kết bảo đảm chấm dứt các hành động thù địch tại Lebanon trong khuôn khổ bản ghi nhớ giữa Tehran và Washington được ký 2 tuần trước nhằm chấm dứt xung đột trên diện rộng.
Theo Hãng tin Tass, ngày 10-5, người phát ngôn quân đội Iran Mohammad Akraminia khẳng định nước này sẽ không cho phép tàu thuyền của các quốc gia ủng hộ chính sách trừng phạt của Mỹ đối với Tehran đi qua eo biển Hormuz.
Phát biểu trong cuộc phỏng vấn với Hãng thông tấn IRNA, ông Akraminia nhấn mạnh: "Kể từ nay, những quốc gia ủng hộ Mỹ áp đặt các lệnh trừng phạt lên Iran chắc chắn sẽ đối mặt với nhiều khó khăn khi lưu thông qua eo biển Hormuz".
Ông cũng cho biết thêm rằng các cuộc xung đột quân sự với Mỹ và Israel đã buộc Iran phải "tận dụng tiềm năng địa chính trị của eo biển Hormuz", và hiện nước này đang thực thi quyền làm chủ đối với khu vực này.
Vị quan chức tuyên bố bất kỳ tàu thuyền nào muốn đi qua eo biển đều phải phối hợp hành động với Tehran. Theo ông, những biện pháp này "có thể mang lại nhiều lợi ích cho phía Iran".
Người phát ngôn quân đội Iran cũng khẳng định "không có mục tiêu nào của kẻ thù được thực hiện" trong cuộc chiến vừa qua và hệ thống chính quyền Iran vẫn không hề bị lung lay.
"Ngược lại, tinh thần thống nhất và gắn kết nội bộ còn được củng cố mạnh mẽ hơn, điều mà chúng ta vẫn đang thấy qua sự hiện diện của người dân trên đường phố.
Kẻ thù đã nhận ra rằng họ thực sự không thể bẻ gãy được sự kháng cự này và cuối cùng đã buộc phải chấp nhận một lệnh ngừng bắn", người phát ngôn quân đội Iran nói.
Trong thời gian lệnh ngừng bắn đang diễn ra, Iran được cho rằng đã tranh thủ củng cố lực lượng và năng lực tác chiến, cập nhật danh sách mục tiêu, đồng thời điều chỉnh lại các vị trí phòng thủ và tấn công của mình.
Một vòng xoáy leo thang căng thẳng mới đã bùng phát tại khu vực vùng Vịnh vào cuối ngày 7-5 khi Mỹ và Iran thực hiện các cuộc tấn công đáp trả lẫn nhau.
Theo truyền hình nhà nước Iran, ngòi nổ cho đợt leo thang này bắt nguồn từ việc phía Mỹ tấn công một tàu dầu của nước này.
Ngay sau đó, Tehran đã đáp trả bằng việc tấn công ba tàu khu trục của Mỹ gần khu vực eo biển Hormuz.
Trong động thái trả đũa, Bộ Chỉ huy Trung tâm Mỹ đã tiến hành một loạt cuộc không kích vào các mục tiêu quân sự bên trong lãnh thổ Iran.
