Ông Trump giận dữ vì phu nhân bị đùa là ‘góa phụ tương lai’

Theo TS Joseph A.Farsakh, chuyên gia về Trung Đông tại Trung tâm Nghiên cứu chiến lược và quốc tế (CSIS, Mỹ), đến đầu năm 2026, mối quan hệ giữa Mỹ và các quốc gia vùng Vịnh đã vượt xa thỏa thuận cũ về dầu mỏ để được đảm bảo an ninh. Ả Rập Xê Út, UAE và Qatar đã cam kết tổng cộng khoảng 2.500 tỉ USD cho các khoản đầu tư công nghệ liên kết với Mỹ.

Trong đó, Amazon đã cam kết đầu tư 5,3 tỉ USD cho một trung tâm AI ở Riyadh (Ả Rập Xê Út). NVIDIA đã cung cấp tới 600.000 bộ xử lý đồ họa (GPU) thông qua hợp tác với công ty Humain (Ả Rập Xê Út). MGX (UAE) đã trở thành đối tác sáng lập trong Dự án Stargate cùng với OpenAI, SoftBank và Oracle. Qua các dự án đã công bố, Ả Rập Xê Út, Qatar và UAE đang cùng nhắm mục tiêu xây dựng năng lực tính toán AI đạt công suất từ 8 - 10 gigawatt.

Tất cả nằm trong mục tiêu định hình vùng Vịnh sẽ trở thành một khu vực đóng vai trò then chốt về ngành trí tuệ nhân tạo (AI) trong tương lai. Nhiều năm qua, các nước ở khu vực này đã tính toán đến chiến lược phát triển kinh tế khi nguồn dự trữ dầu mỏ và khí đốt cạn kiệt. Điển hình, Ả Rập Xê Út, UAE và Qatar đầu tư rất nhiều về mảng du lịch khi cho ra đời nhiều hãng hàng không có quy mô lớn và định hình như một điểm đến du lịch. Tuy nhiên, việc mở rộng sang các lĩnh vực như vậy là chưa đủ đảm bảo cho tương lai kinh tế bền vững thời hậu dầu khí.

Trong bối cảnh đó, chiến lược phát triển ngành AI là một lựa chọn tối ưu và mang tính sống còn vì nhiều lý do, theo phân tích của chuyên gia Mohammed Soliman (thuộc Viện Trung Đông).

Thứ nhất, không giống như các quỹ đầu tư mạo hiểm theo đuổi lợi nhuận trong ngắn hạn, UAE, Ả Rập Xê Út và Qatar đầu tư ở tầm mức quốc gia theo một chiến lược lâu dài. Thêm vào đó, nguồn vốn của những nước này hoàn toàn đủ sức để theo đuổi lâu dài với cam kết bền vững.

Thứ hai, các nước trên có lợi thế về mặt chi phí khi theo đuổi lĩnh vực này. Cụ thể, một trong những chi phí quan trọng để xây dựng các hệ thống tính toán AI quy mô lớn chính là nguồn năng lượng. Trong khi đó, vùng Vịnh sở hữu nguồn điện rẻ nhất và dồi dào nhất hành tinh. Ngoài dầu thô, vùng Vịnh đang trải qua một bước ngoặt lớn hướng tới đa dạng hóa năng lượng: hạt nhân, năng lượng tái tạo và khí đốt tự nhiên để cung cấp năng lượng đáng tin cậy, giá cả phải chăng cần thiết cho việc đào tạo và triển khai các mô hình ngôn ngữ lớn trên quy mô lớn. Đây là lợi thế cực kỳ quan trọng. Rồi AI ở giai đoạn triển khai đòi hỏi nhiều tính toán nhưng tỷ suất lợi nhuận lại thấp, nên nếu càng có chi phí thấp thì càng có ưu thế.

Thứ ba, Ả Rập Xê Út, UAE và Qatar có lợi thế để tiếp cận thị trường rộng lớn bao gồm Nam Á, Đông Phi, Địa Trung Hải. Trong khi đó, các trung tâm dữ liệu từ Mỹ hay châu Âu sẽ bị hạn chế trong việc kết nối các khu vực xa.

Các "đại gia Ả Rập" xem AI là chiến lược sống còn cho việc phát triển kinh tế trong tương lai.

Tuy nhiên, TS Joseph A.Farsakh cho rằng cuộc chiến Iran đang đe dọa tham vọng AI của các nước Ả Rập trên.

Cụ thể, các cuộc tấn công của Iran vào cơ sở hạ tầng năng lượng, cảng, mạng lưới hàng không và các thành phố lớn ở vùng Vịnh đã chỉ ra nguy cơ bất ổn quân sự có thể đe dọa các hạ tầng cần thiết cho việc vận hành các trung tâm AI. Không chỉ vậy, trong cuộc chiến này, đã có đến 3 cơ sở vận hành dịch vụ đám mây - vốn cần thiết cho ngành AI - của Amazon ở khu vực (bao gồm 2 cơ sở ở UAE và 1 cơ sở ở Bahrain) bị tấn công gây hư hại nghiêm trọng, khiến Amazon từng đề xuất di dời hoạt động của các cơ sở ra khỏi khu vực. Bên cạnh đó, các cơ sở hạ tầng về dịch vụ đám mây có thể xử lý cả thông tin, tính toán liên quan quân sự. Nên đối phương có thể cho rằng các cơ sở không phải là hạ tầng dân sự để hạn chế tấn công khi xảy ra xung đột.

Các tuyến cáp ngầm kết nối các cơ sở vùng Vịnh với châu Phi, Nam Á và Đông Nam Á đi qua biển Đỏ và eo biển Hormuz đều là những khu vực dễ bị tổn thương khi xảy ra xung đột ở vùng Vịnh. Sự bất ổn còn khiến nguồn nhân lực trình độ cao có thể rời khỏi các quốc gia vùng Vịnh và hạn chế đến đây làm việc, ảnh hưởng nghiêm trọng các dự án AI tại các nước này.

Từ các thực tế vừa nêu, TS Joseph A.Farsakh cho rằng các nước vùng Vịnh cần phải đánh giá lại chiến lược tham vọng liên quan AI.

Trong khi đó, chuyên gia Mohammed Soliman lại có cái nhìn tích cực hơn. Ông chỉ ra Ukraine có thể là bài học quan trọng để Ả Rập Xê Út, UAE và Qatar xử lý các rủi ro. Vị chuyên gia chỉ ra rằng sau khi bị Nga tấn công vào tháng 2.2022, Ukraine trong 3 tháng đã nhanh chóng chuyển khoảng 15 petabyte dữ liệu từ hơn 50 tổ chức sang các máy chủ đám mây nước ngoài ngoài tầm với của tên lửa Nga. Không những vậy, chính quyền Kyiv đã nhanh chóng tái cấu trúc hạ tầng đám mây, dữ liệu đủ sức trụ vững trước các đòn tấn công của Moscow ngay cả khi lưới điện của Ukraine bị đánh phá nghiêm trọng. Chuyên gia Soliman cho rằng các nước Ả Rập không phải từ bỏ tham vọng về AI, mà chỉ cần hiệu chỉnh chương trình phát triển để phòng ngừa rủi ro.

Tin Gốc: Thanh Niên

Với 215 phiếu thuận và 208 phiếu chống, Hạ viện Mỹ hôm 3/6 đã thông qua một nghị quyết nhằm hạn chế quyền lực chiến tranh của Tổng thống Donald Trump đối với Iran.

Các nghị sĩ đảng Dân chủ đã liên tục thúc đẩy các cuộc bỏ phiếu nhằm hạn chế quyền lực chiến tranh của ông Trump ở cả Hạ viện và Thượng viện, một chiến dịch đang dần nhận được nhiều sự ủng hộ hơn từ các thành viên đảng Cộng hòa trong những tuần gần đây.

Tuy nhiên, nghị quyết này cần phải được cả hai viện phê chuẩn, nhưng sẽ không cần gửi tới tổng thống Trump để ký ban hành.

Cuộc bỏ phiếu ban đầu được ấn định diễn ra vào ngày 21/5, nhưng đã bị các nhà lãnh đạo đảng Cộng hòa đột ngột hủy bỏ ngay khi họ đứng trước nguy cơ thất bại do có nhiều nghị sĩ vắng mặt.

Trước cuộc bỏ phiếu hôm qua, Chủ tịch Hạ viện Mike Johnson đã cảnh báo việc thông qua nghị quyết có thể gây ra tác động "rất tiêu cực" đến các cuộc đàm phán.

"Tôi nghĩ rằng việc tước đi khả năng đàm phán của chính quyền và của Tổng tư lệnh quân đội ngay vào lúc này là một viễn cảnh rất nguy hiểm. Đó chính là những gì nghị quyết này đang làm. Nó làm yếu đi vị thế và đòn bẩy của chúng ta trong việc đàm phán hòa bình. Chiến dịch Cuồng nộ (chống lại Iran) đã kết thúc", ông Johnson phát biểu.

Ông Johnson khẳng định tất cả các mục tiêu của Mỹ tại Iran đã được "định nghĩa rõ ràng" và "đạt được", bất chấp việc một số nhà lập pháp, bao gồm cả các thành viên đảng Cộng hòa, bày tỏ mong muốn nhận được thêm thông tin từ phía chính quyền.

"Tổng thống đang trong quá trình hoàn tất một thỏa thuận hòa bình, và chúng ta phải cho phép ông ấy có quyền tự quyết để thực hiện điều đó. Tôi nghĩ một nghị quyết về quyền lực chiến tranh vào lúc này là rất không hợp thời điểm, đồng thời là một điều rất, rất tiêu cực và nguy hiểm cho đất nước", ông nói.

Trong một diễn biến liên quan, các Tổng thanh tra của Bộ Quốc phòng, Bộ Ngoại giao và Cơ quan Phát triển Quốc tế Mỹ (USAID) đã phát động một cuộc rà soát chung về cuộc chiến của Mỹ với Iran. Họ cho biết, luật pháp bắt buộc họ phải tiến hành điều tra đối với các chiến dịch quân sự ở nước ngoài kéo dài quá 60 ngày.

Thông báo này có ý nghĩa quan trọng vì nó cho thấy các cơ quan giám sát tin rằng, về mặt pháp lý, cuộc chiến đã kéo dài hơn 60 ngày kể từ khi bắt đầu vào ngày 28/2. Theo Đạo luật Quyền lực Chiến tranh, Tổng thống Mỹ bị cấm duy trì quân đội tiến hành các chiến dịch quân sự quá 60 ngày nếu không có sự chấp thuận của quốc hội.

Chính quyền ông Trump chưa bao giờ tìm kiếm sự chấp thuận như vậy cho chiến dịch Cuồng nộ chống lại Iran. Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth tháng trước cho biết, theo hiểu biết của ông, chiếc đồng hồ đếm ngược 60 ngày của cuộc chiến đã "tính lại từ đầu" khi Tổng thống Donald Trump tuyên bố một lệnh ngừng bắn vào tháng 4.

Tin Gốc: Dân Trí

Để tổng hợp những bản đồ phản ánh trái đất về đêm, các nhà nghiên cứu NASA phân tích dữ liệu đến từ chương trình có tên "Black Marble" (tạm dịch: Viên bi đen của vũ trụ), theo Đài CBS News.

Chương trình này sử dụng cảm biến chuyên dụng để ghi lại hình ảnh trái đất vào ban đêm trong điều kiện ánh sáng yếu. Dữ liệu được thu thập từ 3 vệ tinh khác nhau trong giai đoạn từ năm 2014 – 2022.

Trước khi tổng hợp, các nhà nghiên cứu hình dung sẽ phát hiện "sự gia tăng dần theo từng năm về lượng ánh sáng nhân tạo trong đêm".

Tuy nhiên, cuối cùng họ lại đứng trước một kết quả thực tế mà theo đó những mô hình biến đổi độ sáng trở nên phức tạp hơn nhiều.

"Quá trình phân tích cho phép khắc họa một thế giới liên tục biến động với những đợt bùng nổ và suy giảm công nghiệp, hoạt động xây dựng, tình trạng mất điện, cũng như sự chuyển dịch theo thời gian đến từ việc cải tạo liên quan đến chính sách", NASA cho biết.

Đội ngũ các nhà nghiên cứu phát hiện mỗi vị trí được cảm biến theo dõi qua nhiều năm đã trải qua các đợt chuyển đổi rõ rệt trong suốt 9 năm dữ liệu được thu thập.

Trong khoảng thời gian đó, cường độ phát sáng tăng 34%, trong khi hiện tượng giảm sáng bù trừ mức tăng đó khoảng 18%.

Cả xu hướng tăng sáng lẫn giảm sáng đều "gia tăng đáng kể trong thập niên qua", theo báo cáo đăng trên chuyên san Nature.

Tất cả những chuyển động này phản ánh mức độ biến động ngày càng tăng của hoạt động con người về đêm. Các thông tin thu thập được đã mang đến cơ hội hiểu sâu hơn về quá trình đô thị tiến hóa, chuyển dịch năng lượng, những ảnh hưởng chính sách và hậu quả đối với sinh thái đến từ sự thay đổi nhanh chóng trong môi trường ánh sáng ban đêm

Ở Mỹ, các thành phố Bờ Tây sáng hơn do dân số gia tăng. Ở Bờ Đông, ánh sáng yếu hơn, mà theo các nhà nghiên cứu đến từ việc sử dụng bóng đèn tiết kiệm năng lượng và sự tái cấu trúc kinh tế trên bình diện rộng hơn.

Trên thế giới, ban đêm trở nên sáng hơn ở Trung Quốc và miền bắc Ấn Độ, do quá trình phát triển đô thị được mở rộng. Xuyên suốt châu Âu, các nhà nghiên cứu ghi nhận một xu hướng tối đi, nhiều khả năng do áp dụng những biện pháp tiết kiệm năng lượng tại các địa phương.

Đặc biệt họ ghi nhận một đợt giảm mạnh vào năm 2022 sau khi Nga phát động chiến dịch quân sự đặc biệt ở Ukraine và gây khủng hoảng năng lượng ở khu vực.

Tin Gốc: Thanh Niên