Đài CGTN vừa dẫn lời ông Tưởng Bân, Phát ngôn viên Bộ Quốc phòng Trung Quốc, ngày 18.5 lên án các hoạt động xây dựng hạ tầng của Philippines tại một số thực thể mà Manila kiểm soát ở phía nam Biển Đông. Tuyên bố lên án được đưa ra sau khi một số hình ảnh vệ tinh gần đây cho thấy Philippines tăng tốc xây dựng cơ sở hạ tầng trên các đảo và rạn san hô mà nước này kiểm soát.
Liên quan tình hình Biển Đông, tờ South China Morning Post mới đây dẫn lời một số nhà nghiên cứu của Trung Quốc cho hay nước này có thể triển khai các tàu mặt nước không người lái (USV) với khả năng tận dụng sức đẩy của dòng nước để triển khai ở các vùng biển xa, bao gồm Biển Đông, nhằm thực thi “quyền hàng hải và nhiệm vụ chấp pháp” của nước này. Trung Quốc đã phát triển dòng USV có tầm hoạt động lên đến 10.000 km và vận hành liên tục trong suốt 1 năm nhờ vào việc tận dụng sức đẩy của dòng nước giúp tiết kiệm nhiên liệu. Không những vậy, để hoạt động tự chủ hơn ở vùng biển xa, USV của Trung Quốc tích hợp trí tuệ nhân tạo (AI).
Về vấn đề này, trả lời Thanh Niên hôm qua (19.5), TS Satoru Nagao (Viện Nghiên cứu Hudson, Mỹ) nhận định: “AI nâng cao đáng kể khả năng của hệ thống USV vì giúp cải thiện điểm yếu của USV là khả năng liên lạc. Khi USV mất kiểm soát trong thời gian dài thì tạo ra vấn đề không nhỏ. Vì thế, việc tích hợp AI có nghĩa là USV có thể tự suy nghĩ và hoạt động mà không cần sự chỉ huy từ sở chỉ huy. Gần đây, Indonesia đã phát hiện máy bay không người lái (UAV) của Trung Quốc. Vì Indonesia cách Trung Quốc khá xa, nên UAV cần đến AI hỗ trợ tự động vận hành”.
“Những gì đang diễn ra tại eo biển Hormuz trong chiến sự Iran cho thấy các loại thủy tự hành có thể theo đuổi mục tiêu cần tấn công. Trong trường hợp như vậy, thủy lôi có thể ở yên trong thời gian dài và khi phát hiện mục tiêu thì truy đuổi để tấn công mà không cần sự điều khiển trực tiếp từ sở chỉ huy. Chính AI nâng cao đáng kể khả năng của các hệ thống không người lái”, TS Nagao phân tích thêm.
Thực tế, những năm qua, Trung Quốc không ngừng tăng cường triển khai các thiết bị không người lái hoạt động trên biển. Từ năm 2021, nhiều thông tin cho thấy Trung Quốc đã hoàn thiện một số mẫu USV vũ trang. Trong đó, nổi bật là dòng JARI – vốn từng xuất hiện gần một căn cứ quân sự ở tỉnh Liêu Ninh (Trung Quốc). Dài khoảng 15,2 m và rộng khoảng 4,8 m, JARI có độ choán nước khoảng 20 tấn, đạt tốc độ tối đa lên đến 42 hải lý/giờ (khoảng 77 km/giờ) và tầm hoạt động lên đến 500 hải lý (hơn 900 km). Không chỉ tích hợp nhiều loại cảm biến, radar lẫn sonar tối tân, JARI còn được trang bị pháo 30 mm điều khiển từ xa, ống phóng ngư lôi và tên lửa thẳng đứng để khai hỏa tên lửa đối không và tên lửa đối hạm.
Trong một diễn biến khác, tại cuộc tập trận chung với Philippines trên đảo Luzon hồi đầu tháng 5, Mỹ đã bắn thử tên lửa hành trình Tomahawk từ hệ thống phóng Typhon.
Được triển khai tại Philippines từ năm 2024, hệ thống Typhon có thể phóng cả tên lửa hành trình thông minh Tomahawk và tên lửa phòng không SM-6. Bằng việc phóng thử Tomahawk vừa qua, Mỹ cùng đồng minh khiến cho các cơ sở quân sự mà Trung Quốc xây dựng ở một số thực thể tại quần đảo Trường Sa đều nằm trong tầm tấn công. Nhiều năm qua, Bắc Kinh không chỉ xây dựng đường băng mà còn nhiều hạ tầng quân sự, triển khai nhiều loại tên lửa chống hạm, phòng không tại các thực thể Xu Bi, Vành Khăn, Chữ Thập ở quần đảo Trường Sa thuộc chủ quyền VN nhưng đang bị Trung Quốc chiếm đóng phi pháp.
Mỹ đang từng bước hoàn thiện phủ sóng các hệ thống Typhon ở Nhật Bản, đảo Guam và Đài Loan. Kết hợp cùng việc triển khai ở Philippines, Washington có thể xây dựng một vành đai ở khắp Thái Bình Dương nhằm vào Trung Quốc.
Ngoài ra, Bộ Quốc phòng Nhật Bản cũng đang xem xét xuất khẩu tên lửa đất đối hạm Type 88 sang Philippines. Với tầm bắn khoảng 200 km, tên lửa Type 88 có thể củng cố trận địa tên lửa của Mỹ và đồng minh tăng cường răn đe quân sự đối với Trung Quốc ở khu vực. Ví dụ, giữa Philippines và Đài Loan có khoảng cách
350 km. Nếu cả hai bên triển khai tên lửa tầm bắn 200 km, tất cả các tàu chiến Trung Quốc đi qua khu vực giữa Philippines và Đài Loan đều sẽ nằm trong tầm bắn.
Bên cạnh đó, Philippines cũng đã sở hữu tên lửa chống hạm Brahmos tầm bắn 290 km (được sản xuất bởi liên doanh Ấn Độ – Nga) và tên lửa chống hạm SSM-700K C-Star tầm bắn 180 km (của Hàn Quốc) được gắn trên tàu chiến. Kết hợp với các khí tài trên thì Mỹ cùng đồng minh đang ngày càng siết chặt trận địa tên lửa ở Biển Đông.
Tàu dầu Anatoly Kolodkin cập cảng Matanzas, phía đông thủ đô Havana, sáng 31/3 sau hành trình kéo dài ba tuần từ Nga. Ông Irenaldo Perez, phó giám đốc công ty dầu khí nhà nước Cuba CUPET, cho biết dầu thô Nga sẽ được tinh chế để sản xuất xăng, dầu diesel và nhiên liệu cho máy phát điện dự phòng.
Bộ Ngoại giao Cuba cảm ơn Nga về động thái thể hiện tình đoàn kết, khẳng định "sự hỗ trợ quý giá đến giữa lúc Mỹ áp lệnh phong tỏa năng lượng".
Đại sứ quán Nga tại Cuba cũng đăng trên mạng xã hội X rằng "nghĩa vụ của chúng tôi là giúp đỡ những người anh em Cuba trong điều kiện khó khăn hiện nay".
"Thật tuyệt vời khi đất nước nhận được dầu, vì chúng tôi cần nó để ứng phó cuộc khủng hoảng hiện nay", Yoanna Rivero, 49 tuổi, người có mặt gần cảng, cho hay.
Felipe Serrano, một nhân viên bảo vệ 76 tuổi, cũng ngóng chờ tàu Nga cập bến. "Việc này rất quan trọng để chúng tôi có thể tồn tại vì đất nước đang bị tê liệt", ông nói.
Mỹ từ tháng 1 chặn phần lớn nguồn cung dầu từ Venezuela và Mexico đến Cuba, khiến đảo quốc rơi vào tình trạng thiếu hụt năng lượng nghiêm trọng, dẫn đến cắt điện kéo dài và giá thực phẩm, vận tải tăng cao.
Tổng thống Mỹ Donald Trump hôm 29/3 cho biết ông không phản đối Nga hay nước khác chuyển dầu đến quốc đảo này vì người dân Cuba "cần phải sống". Nhà Trắng cũng nói rằng Tuần duyên Mỹ không chặn tàu dầu Nga đến Cuba nhằm phục vụ nhu cầu nhân đạo của người dân và những quyết định như vậy được đưa ra dựa trên từng trường hợp cụ thể.
Theo Điện Kremlin, quá trình vận chuyển lô dầu đến Cuba đã được thảo luận trước với Mỹ.
Jorge Pinon, chuyên gia về lĩnh vực năng lượng Cuba tại Đại học Texas, nhận định lô hàng của Nga đủ để đáp ứng nhu cầu của Cuba trong khoảng 12-13 ngày. Các nhà phân tích cho rằng quá trình tinh chế và phân phối có thể mất khoảng ba tuần.
Nga hiện kiểm soát phần lớn khu vực, bao gồm thành phố Luhansk, và chính quyền địa phương do các lực lượng thân Nga kiểm soát. Tuy nhiên, một dải đất nhỏ ở phía tây của tỉnh này vẫn đang trong tình trạng tranh chấp giữa lực lượng Nga và Ukraine.
Hôm 1.4, Bộ Quốc phòng Nga tuyên bố lực lượng của họ đã hoàn thành việc kiểm soát Luhansk. Phía Ukraine bác bỏ thông tin đó.
Trong tuyên bố trên Telegram, Lữ đoàn tấn công số 3 của Ukraine khẳng định họ vẫn đang "giữ vững tuyến phòng thủ cuối cùng" tại khu vực trên.
Theo lữ đoàn, phía quân Nga đã tiến hành 144 đợt tấn công trong 6 tháng qua tại các khu định cư gần ranh giới Luhansk – Donetsk, nhưng đối phương đã hứng chịu tổn thất nặng nề.
Dữ liệu của DeepState vào ngày 1.4 cũng cho thấy các khu vực nói trên có vẻ như vẫn chưa bị Nga kiểm soát. Tuy nhiên, việc xác định chính xác ranh giới kiểm soát ngày càng trở nên khó khăn hơn.
AFP hôm 2.4 công bố kết quả phân tích dữ liệu của không quân Ukraine cho thấy Nga đã triển khai số lượng máy bay không người lái (UAV) kỷ lục trong tháng 3, cao nhất trong một tháng kể từ khi Moscow phát động chiến dịch đặc biệt vào tháng 2.2022.
Theo phân tích, Nga phóng ít nhất 6.462 UAV tầm xa trong tháng rồi, tăng gần 28% so với tháng 2.
Trong cùng thời gian, Nga phóng 138 tên lửa, giảm khoảng 52% so với tháng 2.
Trong số tên lửa và UAV, phía Ukraine cho biết đã đánh chặn gần 90% trong tổng số này, đánh dấu mức đánh chặn cao nhất kể từ tháng 2.2025.
Dữ liệu cũng bao gồm vụ tấn công hiếm hoi vào ban ngày, xảy ra hôm 24.3, khiến 8 người chết và gây thiệt hại tại thành phố Lviv.
Trong khi đó, Tổng thống Volodymyr Zelensky lên tiếng chỉ trích Nga đã đáp lại đề xuất ngừng bắn dịp lễ Phục sinh theo lịch của Chính thống giáo Nga là 12.4 bằng các cuộc không kích. Dù vậy, ông nói rằng những cuộc đàm phán với phía Mỹ đang diễn ra một cách "tích cực".
Cuộc họp mới nhất giữa ông Zelensky và phía Mỹ diễn ra trực tuyến, với sự tham dự của các đặc phái viên Mỹ Steve Witkoff, Jared Kushner, thượng nghị sĩ Lindsey Graham và các quan chức khác, trong nỗ lực thúc đẩy giải pháp cho cuộc xung đột Ukraine.
Tổng thư ký NATO Mark Rutte cũng dự họp trong bối cảnh căng thẳng diễn ra giữa Washington và một số thành viên của khối liên minh.
Sau cuộc họp, ông Zelensky cho biết hai bên đã nhất trí tăng cường nội dung về các đảm bảo an ninh của Mỹ nếu Nga và Ukraine đạt được thỏa thuận hòa bình.
Trước đề xuất ngừng bắn của Ukraine, Bộ Ngoại giao Nga hôm 1.4 lên tiếng bác bỏ khả năng này, gọi đây là trò PR của phía Kyiv.
Cùng ngày, Tổng thống Ukraine cho biết lực lượng Nga đã khai hỏa hơn 700 UAV, đa số là UAV cảm tử Shahed do Iran sản xuất, vào các khu vực thuộc miền trung và miền tây Ukraine.
Trong một diễn biến liên quan lễ Phục sinh, TASS hôm 2.4 dẫn lời Ủy viên Nhân quyền Nga Tatyana Moskalkova cho biết Nga và Ukraine đang tích cực phối hợp nhằm thúc đẩy việc trao đổi tù binh trong dịp này.
Cũng theo bà Moskalkova, hai bên đã đạt được thỏa thuận trước dịp lễ, nhằm bảo đảm các tù binh song phương có thể đón lễ Phục sinh theo truyền thống của nước họ.
"Nhiều tù binh là tín đồ Chính thống giáo. Cả Nga và Ukraine đều cam kết cung cấp bánh Phục sinh và tạo điều kiện để họ được gặp linh mục", bà nói thêm.
Cỗ máy hai chân mang tên “Tia chớp” (Lightning) do hãng công nghệ Honor phát triển hôm 19/4 đã hoàn thành giải bán marathon Bắc Kinh, Trung Quốc cự ly 21,1km với thời gian 50 phút 26 giây.
Thành tích chưa từng có này không chỉ đánh bại toàn bộ 12.000 vận động viên là con người thực thụ cùng dự thi trên một đường đua song song riêng biệt, mà còn xô đổ kỷ lục thế giới hiện hành gần 7 phút.
Sự thống trị của công nghệ càng được khẳng định khi hai vị trí á quân cũng lần lượt xướng tên các robot. Bước nhảy vọt này thực sự ngỡ ngàng nếu nhìn lại giải đấu năm ngoái, thời điểm các cỗ máy gần như chìm nghỉm trên đường đua, trong đó, đại diện xuất sắc nhất là “Thiên Công” (Tiangong) cũng phải chật vật mất tới 2 giờ 40 phút mới có thể về đích.
Thế nhưng, bên cạnh những kỷ lục vô tiền khoáng hậu, sự góp mặt của hơn 100 robot cũng vô tình biến đường đua thành một sân khấu tấu hài. Trái với kỳ vọng về những hệ thống tự hành hay radar tránh vật cản tối tân, nhiều cỗ máy lại liên tục gặp sự cố kỹ thuật khó đỡ, khiến khán giả cũng phải bật cười trước hàng loạt tình huống lóng ngóng, "dở khóc dở cười" đến khó tin.
Ngay từ khoảnh khắc xuất phát, một robot đã khiến tất cả ngã ngửa khi vấp chân rồi úp thẳng mặt xuống đường nhựa, giãy chân như ăn vạ. Tình huống này chân thực đến mức các nhân viên hậu cần đã phải hớt hải mang cáng y tế lao tới hỗ trợ, hệt như đang cấp cứu cho một vận động viên bằng xương bằng thịt.
Sức ép của đường đua dường như cũng làm các hệ thống vi mạch phải “toát mồ hôi” ở những km cuối cùng. Khán giả có thêm nhiều phen cười bò khác khi chứng kiến một cỗ máy bắt đầu loạng choạng, mất phương hướng và đâm vào rào chắn.
Dù robot may mắn tự lấy lại được thăng bằng để về đích, nhưng khung cảnh phía sau lại càng hài hước hơn khi đội ngũ kỹ sư tay ôm khư khư thiết bị điều khiển, mồ hôi nhễ nhại đang phải tất tả bám theo sát nút.
Đỉnh điểm của màn "tấu hài" là một pha ăn mừng độc lạ ở vạch đích. Sau khi cán đích, thay vì phanh lại để tận hưởng kết quả, một robot đã lập tức mất kiểm soát, lao thẳng ra ngoài đường đua, ngã cắm đầu vào một bụi cây.
Ngoài ra, một robot đã có màn nước rút ấn tượng tại những km cuối của đường đua, thế nhưng, thay vì giảm tốc độ hệ thống phanh của nó dường như đình công. Vừa băng qua vạch đích, cỗ máy lập tức chuyển hướng một cách khó hiểu, lao khỏi đường chạy và kết thúc chặng đua bằng cú ngã nhào vào bụi cây ven đường.
