Sáng 22.5, UBND TP.HCM tổ chức hội thảo tham vấn ý kiến chuyên gia, nhà khoa học, trí thức tiêu biểu về dự thảo luật Đô thị đặc biệt.
Phát biểu khai mạc, ông Nguyễn Mạnh Cường, Phó chủ tịch UBND TP.HCM, cho biết thời gian qua, TP.HCM đã thực hiện thí điểm các cơ chế, chính sách đặc thù của Quốc hội, tạo ra những thành tựu, kết quả quan trọng.
Tuy nhiên, các cơ chế thí điểm đặc thù còn giới hạn về thời gian, đôi khi thiếu đồng bộ trong hệ thống pháp luật và chưa tạo được khung thể chế ổn định, lâu dài để thành phố phát triển. Do đó, TP.HCM cần chuyển các cơ chế, chính sách đặc thù thành khung pháp lý đặc biệt, vượt trội, tạo điều kiện để thành phố bứt phá mạnh mẽ.
Dự thảo luật Đô thị đặc biệt gồm 9 chương, 45 điều, tập trung vào các nhóm vấn đề lớn về tổ chức chính quyền, chế độ công vụ; quy hoạch, xây dựng, phát triển đô thị và trật tự an toàn đô thị; phát triển kinh tế, văn hóa - xã hội; nguồn lực phát triển đô thị đặc biệt; liên kết, phát triển vùng và bảo vệ môi trường.
Bà Nguyễn Thị Hồng Hạnh, Giám đốc Sở Tư pháp TP.HCM, cho biết bố cục dự thảo luật Đô thị đặc biệt tương tự như luật Thủ đô với cách tiếp cận phân quyền tối đa theo 3 nguyên tắc. Cụ thể, những thẩm quyền của Quốc hội giao về cho HĐND TP.HCM, những thẩm quyền của Chính phủ giao cho UBND TP.HCM và thẩm quyền của Thủ tướng giao cho Chủ tịch UBND TP.HCM.
Theo bà Hạnh, từ nền tảng của luật Thủ đô, luật hóa các nghị quyết đặc thù cho TP.HCM và đề xuất chính sách mới, dự thảo luật Đô thị đặc biệt đưa ra gần 300 thẩm quyền, trong đó HĐND TP.HCM có hơn 140 thẩm quyền, UBND TP.HCM có hơn 130 thẩm quyền và Chủ tịch UBND TP.HCM có hơn 20 thẩm quyền.
Về sự ưu tiên, luật Đô thị đặc biệt sẽ được ưu tiên áp dụng khi xung đột với các luật khác, HĐND TP.HCM có quyền chọn áp dụng chính sách ưu đãi, thuận lợi hơn do Trung ương ban hành sau thời điểm luật có hiệu lực. Giám đốc Sở Tư pháp cho biết khoảng 30 - 35% cơ chế chính sách mới mang tính đặc thù của TP.HCM được đưa vào dự thảo luật Đô thị đặc biệt.
Tiến sĩ (TS) Trần Du Lịch, nguyên Phó trưởng đoàn đại biểu Quốc hội TP.HCM, đánh giá luật Đô thị đặc biệt là đạo luật về phân cấp, phân quyền tháo gỡ điểm nghẽn thể chế cho TP.HCM. "Nếu TP.HCM bỏ qua thì sẽ không còn cơ hội xây dựng thể chế phù hợp", ông Lịch nói, và cho biết tinh thần xây dựng pháp luật hiện nay là đẩy mạnh phân quyền.
Từ thực tiễn luật Thủ đô, ông Lịch đề xuất phân quyền theo hướng những gì không nằm trong phạm trù an ninh, quốc phòng, đối ngoại, dân tộc, tôn giáo thì đưa vào luật. Việc phân quyền nhằm giải quyết vấn đề tồn tại trong tổ chức bộ máy, dứt khoát không còn cơ chế xin cho, nhất là về ngân sách.
"Cơ chế hành chính hiện nay phải họp triền miên suốt ngày suốt đêm, văn bản đẩy sở này qua sở kia mà việc không chạy", ông Lịch nói, đồng thời nhận định đây là vấn đề cốt lõi mà luật Đô thị đặc biệt cần phải giải quyết.
Vị chuyên gia này đề xuất đổi mới trong tổ chức bộ máy theo hướng cấp sở là cơ quan quản lý nhà nước chứ không chỉ tham mưu, giúp việc; các thủ tục hành chính giao cho HĐND TP.HCM quyết định. Ngoài ra, ông Lịch cũng cho rằng nên giao quyền tự quyết cho TP.HCM về phúc lợi xã hội, biên chế, xử lý công sản…
Tin Gốc: Thanh Niên
