Năm ấy, sau khi bị gia đình chối bỏ vì là người đồng tính, cô từng có hành động tiêu cực nhằm kết thúc cuộc đời. May mắn, người thân phát hiện kịp thời. 10 năm sau, người phụ nữ từng chạm đến đáy tuyệt vọng ấy một mình đi sinh con.
“Sau nhiều năm điều trị trầm cảm và ổn định tâm lý, tôi tập trung xây dựng sự nghiệp. Không phải vì tiền, mà vì tôi hiểu rằng nếu muốn làm mẹ đơn thân, không ai có thể là chỗ dựa ngoài chính mình”, Diệu kể.
Khi đã sẵn sàng kinh tế và sức khỏe, Diệu tìm đến một trung tâm hỗ trợ sinh sản để thực hiện thụ tinh trong ống nghiệm (IVF). Hồ sơ đứng tên mẹ đơn thân. Toàn bộ chi phí, giấy tờ, quyết định, cô tự xử lý một mình.
“Không có ai cầm tay tôi trong phòng khám, cũng không có ai chờ ở ngoài hành lang”, Diệu nói.
Về mặt y tế, hành trình của Diệu được thực hiện tại cơ sở uy tín với quy trình bài bản. Song bóng tối mà cô nhắc đến không nằm ở đó. Nó nằm ở những câu hỏi bên ngoài: “Xinh vậy sao không lấy chồng?” hay ánh mắt của người thân khi bụng cô bắt đầu lộ. Mỗi ngày, Diệu đều nghĩ hôm nay sẽ nói gì, sẽ giải thích như thế nào, hay im lặng cho qua.
Thai kỳ của Diệu vốn đã nhiều biến cố về thể chất như nghén nặng suốt 9 tháng, bị động thai, dọa sinh non, phải nằm bất động hai tháng cuối. Nhưng áp lực tâm lý từ định kiến xung quanh khiến gánh nặng nhân lên gấp bội.
“Tôi không có không gian để vui. Mỗi lần ra ngoài là một lần phải chuẩn bị tinh thần”, cô kể.
Cuối tháng 10/2023, bé trai nặng 2,6 kg chào đời. Ngay sau sinh, Diệu bị sốc phản vệ do phản ứng với thuốc, phải cấp cứu khẩn cấp. Cô thoát được lần thứ hai.
“Tôi chưa bao giờ hối hận. Thậm chí biết ơn bản thân đã không bỏ cuộc”, cô nói.
Anh Huỳnh Minh Thảo, nhà hoạt động thúc đẩy quyền LGBTQ+ Việt Nam, cho biết nhiều cặp đôi đồng tính, chuyển giới phải giấu giếm việc mang thai vì sợ áp lực gia đình và định kiến xã hội. Tại môi trường công cộng, họ đôi khi vẫn phải đối mặt với ánh nhìn tọc mạch.
Nhiều nghiên cứu y khoa cho thấy “căng thẳng thiểu số” do định kiến xã hội làm tỷ lệ trầm cảm thai kỳ ở phụ nữ LGBT+ cao gấp nhiều lần so với sản phụ bình thường. Theo Viện Y tế Quốc gia Mỹ (NIH), khi thai phụ phải liên tục gồng mình đối phó với môi trường thiếu an toàn, cơ thể sẽ sản sinh quá mức hormone căng thẳng cortisol. Lượng cortisol dư thừa này có thể xuyên qua hàng rào nhau thai, trực tiếp làm tăng nguy cơ sinh non, trẻ nhẹ cân và cản trở sự phát triển thần kinh của thai nhi.
Bên cạnh đó, báo cáo từ tạp chí sản phụ khoa BJOG chỉ ra việc phải giấu giếm thân phận hay lo sợ sự tọc mạch tại cơ sở y tế khiến thai phụ cạn kiệt năng lượng, làm giảm chất lượng khám thai định kỳ. Vì vậy, các tổ chức y tế thế giới đều khuyến cáo việc xây dựng môi trường y tế không phán xét là “rào chắn sinh học” thiết yếu để bảo vệ sự an toàn cho cả mẹ và bé.
Pháp luật Việt Nam hiện nay không cấm các cá nhân sống chung hay có con, nhưng Luật Hôn nhân và Gia đình chưa thừa nhận hôn nhân cùng giới. Điều này cũng tạo ra những khoảng trống pháp lý lớn.
Khi một cặp đôi nữ (Lesbian) quyết định có con, về mặt giấy tờ, chỉ người mang thai được đứng tên là mẹ đơn thân. Đối tác đồng giới của họ không được pháp luật công nhận quyền giám hộ hay quyền thừa kế đối với đứa trẻ. Sự thiếu hụt điểm tựa pháp lý khiến hành trình cùng nhau nuôi dạy con cái của họ trở nên bấp bênh nếu mối quan hệ rạn nứt hoặc có biến cố xảy ra, chuyên gia nhận định.
Với các cặp đồng tính nam, rào cản còn lớn hơn. Khác với một số quốc gia cho phép mang thai hộ thương mại, pháp luật Việt Nam nghiêm cấm hành vi này và không cho phép nam độc thân nhờ mang thai hộ. Do đó, cơ hội có con mang dòng máu của mình đối với đồng tính nam trong nước gần như khép kín.
Dù vậy, bức tranh y tế đang có những tín hiệu cởi mở. Bác sĩ Lê Duy Thảo, Trung tâm IVF, Bệnh viện Đa khoa Hồng Ngọc, cho biết bên cạnh tệp khách hàng chiếm đa số là các cặp vợ chồng hiếm muộn, các trung tâm hỗ trợ sinh sản ngày càng tiếp nhận nhiều phụ nữ độc thân và người LGBT. Đặc biệt, từ ngày 1/10/2025, nghị định mới cho phép phụ nữ độc thân thực hiện IVF dựa trên nguyện vọng cá nhân, thay vì phải có chỉ định y khoa về vô sinh.
“Đây là tín hiệu đáng mừng khi quyền làm mẹ được nhìn nhận như một quyền cá nhân cơ bản. Những em bé sinh ra từ cộng đồng LGBT đều là kết quả của tình yêu thương, sự chuẩn bị kỹ lưỡng và rất nhiều cố gắng”, bác sĩ Thảo nhận định.
Để giảm bớt áp lực cho người LGBT trên hành trình làm cha mẹ, anh Huỳnh Minh Thảo cho rằng các cơ sở y tế cần xây dựng không gian khám chữa bệnh thân thiện, sử dụng ngôn ngữ tôn trọng. Về phía cá nhân, các cặp đôi nên tìm đến “gia đình tự chọn” (chosen family) – những người chung hoàn cảnh để tạo thành vòng tròn an toàn, hỗ trợ tinh thần cho nhau.
Còn với Diệu, hiện tại cô hài lòng với cuộc sống làm mẹ đơn thân và không còn bận tâm đến định kiến. “Tôi hy vọng xã hội sẽ ngày càng cởi mở hơn về các mô hình gia đình đa dạng, để những đứa trẻ lớn lên được tự tin sống thật, và không ai phải trải qua quá trình chấp nhận bản thân trong đau khổ như tôi đã từng”, người mẹ tâm sự.
Nhiều người cho rằng chỉ cần đánh răng vào buổi sáng là đủ, nên việc thỉnh thoảng không đánh răng trước khi đi ngủ cũng không gây ảnh hưởng đáng kể.
Tuy nhiên, tiến sĩ Kunal Sood, bác sĩ gây mê, chuyên gia điều trị đau can thiệp ở Mỹ, cho biết nếu bỏ qua việc đánh răng vào buổi tối, bạn có thể không chỉ đối mặt với nguy cơ sâu răng. Nghiên cứu cho thấy vệ sinh răng miệng kém có liên quan đến nguy cơ mắc bệnh tim và suy tim cao hơn.
Theo tiến sĩ Sood, các vi khuẩn có hại trong khoang miệng có thể xâm nhập vào máu, kích hoạt phản ứng viêm và theo thời gian gây ảnh hưởng đến tim.
Ông Sood giải thích: Các nhà khoa học cho rằng vi khuẩn từ khoang miệng có thể đi vào máu, gây viêm và tác động đến tim theo thời gian. Mặc dù chưa có bằng chứng chứng minh vệ sinh răng miệng kém là nguyên nhân trực tiếp gây bệnh tim, nhưng nhiều nghiên cứu đã ghi nhận mối liên hệ chặt chẽ giữa 2 vấn đề này. Những người đánh răng thường xuyên và duy trì vệ sinh răng miệng tốt thường có sức khỏe tim mạch tốt hơn.
Từ đó, tiến sĩ Sood khuyến nghị rằng nếu có thể, mọi người nên đánh răng ít nhất 2 lần mỗi ngày và đi khám nha khoa, lấy cao răng định kỳ. Theo ông, nhiều nghiên cứu cho thấy những thói quen này có liên quan đến nguy cơ mắc bệnh tim thấp hơn.
Ông cũng lưu ý không nên xem nhẹ các dấu hiệu như bệnh nướu răng, mất răng hoặc vệ sinh răng miệng kém, bởi chúng có thể phản ánh nguy cơ sức khỏe vượt ra ngoài phạm vi khoang miệng, theo Hindustan Times (Ấn Độ).
Việc duy trì đánh răng 2 lần/ngày (sáng và tối trước khi đi ngủ), mỗi lần ít nhất 2 phút và thực hiện đúng kỹ thuật là nền tảng quan trọng để bảo vệ sức khỏe răng miệng.
Ngày 14/5, tại TPHCM đã diễn ra lễ công bố quyết định của Bộ trưởng Bộ Y tế về việc bổ nhiệm chức danh Giám đốc Bệnh viện Chợ Rẫy.
Kỳ vọng lớn vào bệnh viện hạng đặc biệt phía Nam
Theo đó, bác sĩ Phạm Thanh Việt trở thành tân Giám đốc Bệnh viện Chợ Rẫy, nhiệm kỳ 5 năm, tính từ ngày 24/4.
Bộ trưởng Bộ Y tế Đào Hồng Lan cho biết, Bệnh viện Chợ Rẫy có lịch sử 125 năm tồn tại và phát triển, là đơn vị y tế hạng đặc biệt trực thuộc Bộ, có vai trò quan trọng trong công tác chăm sóc sức khỏe khu vực phía Nam.
Qua quá trình hoạt động, đội ngũ thầy thuốc của đơn vị không ngừng nỗ lực phát triển về năng lực chuyên môn. Hiện Chợ Rẫy có hơn 4.300 nhân viên y tế, với nhiều chuyên gia, Giáo sư, Phó Giáo sư, tiến sĩ…
Hiện nay, mỗi năm bệnh viện có khoảng 2 triệu lượt người đến khám, với 143.000 lượt điều trị nội trú, chủ yếu là các ca bệnh nặng, phức tạp, với chất lượng điều trị và chỉ số an toàn người bệnh thì được kiểm soát tốt.
Thời gian qua, đặc biệt là sau giai đoạn chống dịch Covid-19, Chợ Rẫy cùng nhiều đơn vị y tế trên cả nước cũng đối mặt với rất nhiều khó khăn, thách thức, như vấn đề thiếu thuốc, thiếu vật tư y tế, thậm chí cả tinh thần của đội ngũ nhân viên y tế…
Nhưng đến thời điểm này, đơn vị đã từng bước vượt qua khó khăn, không còn đề xuất xử lý những khó khăn, vướng mắc như ở thời điểm dịch.
Từ sau khi ông Nguyễn Tri Thức, Giám đốc Bệnh viện Chợ Rẫy nhiệm kỳ trước nhận công tác Thứ trưởng Bộ Y tế, BSCK2 Phạm Thanh Việt đã được giao nhiệm vụ quản lý, điều hành. Ông là người có thời gian gần 30 năm gắn bó với bệnh viện.
Trong thời gian quản lý, điều hành bệnh viện, BSCK2 Phạm Thanh Việt đã cố gắng hoàn thành nhiệm vụ được giao tốt nhất, giúp hài hòa công tác chuyên môn, quản lý và cả công tác Đảng tại bệnh viện, tăng cường khả năng gắn kết của tập thể bệnh viện.
Do đó, Bộ Y tế quyết định bổ nhiệm chức danh Giám đốc Bệnh viện Chợ Rẫy cho BSCK2 Phạm Thanh Việt, trong bối cảnh kỳ vọng đối với ngành y ở tình hình mới là rất lớn, khi Bộ Chính trị đã ban hành Nghị quyết số 72 về các giải pháp đột phá trong lĩnh vực chăm sóc, bảo vệ sức khỏe người dân.
Bộ trưởng Đào Hồng Lan đề nghị Bệnh viện Chợ Rẫy tiếp tục nỗ lực vượt khó, giữ vững thương hiệu về chất lượng, tinh thần phục vụ, vai trò hạt nhân trong đề án phát triển các trung tâm y tế chuyên sâu khu vực phía Nam.
Thời gian tới, Chợ Rẫy được giao quản lý thêm cơ sở Bệnh viện Nội tiết Trung ương khu vực phía Nam và dự án cơ sở mới từ nguồn vốn ODA Nhật Bản tại khu vực Bình Chánh, nhằm giảm tải cho cơ sở hiện hữu ở trung tâm.
Bộ trưởng Bộ Y tế đề nghị, ngay trong năm nay, đơn vị khẩn trương tiếp nhận Bệnh viện Nội tiết Trung ương phía Nam để sớm đưa vào hoạt động, nhằm phục vụ tốt nhất trong công tác sức khỏe người dân.
Cam kết 6 hành động trọng tâm
Tiếp nhận nhiệm vụ từ Bộ trưởng, BSCK2 Phạm Thanh Việt chia sẻ, ông xuất thân là học sinh vùng hải đảo xa xôi, từng không dám mơ đến việc trở thành bác sĩ của Bệnh viện Chợ Rẫy, đến khi được cất nhắc qua nhiều vị trí và nay trở thành người đứng đầu bệnh viện.
Nhận thức rõ trọng trách quản lý một bệnh viện tuyến cuối hạng đặc biệt của khu vực phía Nam, bác sĩ Việt cam kết thực hiện 6 hành động trọng tâm trong thời gian tới.
Thứ nhất, tiếp tục phát huy truyền thống, giữ vững tinh thần đoàn kết, đồng lòng và tiếp tục triển khai các dự án chiến lược mà các thế hệ tiền nhiệm đã xây dựng.
Thứ hai, phát triển chuyển đổi số mạnh mẽ, quyết tâm đưa Chợ Rẫy trở thành bệnh viện thông minh, bệnh viện số không dùng tiền mặt vào năm 2030 theo tinh thần Đề án 06 của Chính phủ.
Thứ ba, phát triển chuyên môn vươn tầm quốc tế. Thứ tư, tăng cường công tác đào tạo và chỉ đạo tuyến, hỗ trợ nâng cao năng lực chuyên môn cho mạng lưới y tế cơ sở.
Thứ năm, phát triển “y tế xanh”, hướng tới xây dựng môi trường bệnh viện xanh, hiện đại và thân thiện theo các tiêu chuẩn ESG. Thứ sáu, quyết tâm lớn nhất trong năm nay là tiếp nhận và đưa bệnh viện Bệnh viện Nội tiết Trung ương phía Nam vào hoạt động hiệu quả, đồng thời đẩy nhanh tiến độ triển khai dự án Bệnh viện Chợ Rẫy cơ sở 2.
Bác sĩ Phạm Thanh Việt sinh năm 1971, quê quán Phú Quốc, An Giang. Ông tốt nghiệp bác sĩ đa khoa Trường Đại học Y Dược TPHCM năm 1997, sau đó học chuyên khoa 1, 2 chuyên ngành Ngoại Lồng ngực.
Từ năm 1998, bác sĩ Phạm Thanh Việt bắt đầu công tác tại khoa Cấp cứu của Bệnh viện Chợ Rẫy, sau đó chuyển sang phòng Kế hoạch tổng hợp và làm Trưởng phòng này trong nhiều năm.
Tháng 3/2024, bác sĩ Phạm Thanh Việt được bổ nhiệm làm Phó Giám đốc Bệnh viện Chợ Rẫy. Ông phụ trách, quản lý, điều hành đơn vị từ tháng 8/2025 đến này trở thành Giám đốc.
Người dân tại xã Bắc Tân Uyên và khu vực lân cận sẽ được tiếp cận nhiều kỹ thuật chuyên sâu ngay tại địa phương thay vì phải chuyển lên tuyến trên, sau khi Trung tâm Y tế khu vực Bắc Tân Uyên chính thức trở thành cơ sở 2 của Bệnh viện Đa khoa Bình Dương ngày 18/7.
Theo mô hình mới, cơ sở này được quản lý thống nhất với Bệnh viện Đa khoa Bình Dương, áp dụng chung quy trình chuyên môn, hệ thống quản trị và tiêu chuẩn chất lượng. Bác sĩ, chuyên gia của bệnh viện sẽ luân phiên về khám chữa bệnh, đào tạo nhân lực, chuyển giao kỹ thuật, triển khai bệnh án điện tử và chuyển đổi số.
Cơ sở 2 sẽ từng bước phát triển thành bệnh viện đa khoa hoàn chỉnh với các chuyên khoa Nội, Ngoại, Sản, Nhi, hệ thống cận lâm sàng; triển khai các kỹ thuật như cấp cứu, hồi sức tích cực, điều trị đột quỵ, chấn thương chỉnh hình, lọc máu nhân tạo và chăm sóc giảm nhẹ. Đơn vị cũng sẽ hỗ trợ chuyên môn cho các trạm y tế trong khu vực.
Giám đốc Sở Y tế TP HCM Tăng Chí Thượng cho biết việc tổ chức lại trung tâm y tế không đơn thuần là đổi tên hay mở thêm cơ sở cho bệnh viện, mà nhằm đưa năng lực của bệnh viện đa khoa hạng một đến gần người dân hơn, giúp người bệnh được tiếp cận dịch vụ kỹ thuật cao ngay tại địa phương.
Ông cho biết đây là mô hình đầu tiên được triển khai sau khi TP HCM hợp nhất với Bình Dương và Bà Rịa - Vũng Tàu. Thay vì xây mới nhiều bệnh viện, ngành y tế lựa chọn nâng cấp các trung tâm y tế hiện có, đặt dưới sự hỗ trợ trực tiếp của các bệnh viện mạnh để rút ngắn khoảng cách chất lượng giữa tuyến cơ sở và tuyến cuối.
Trong 13 trung tâm y tế khu vực có giường bệnh, Bắc Tân Uyên là đơn vị đầu tiên được chuyển thành cơ sở trực thuộc của một bệnh viện đa khoa hạng một. Theo lộ trình, Trung tâm Y tế khu vực Phú Mỹ sẽ tiếp tục được tổ chức lại thành cơ sở 3 của Bệnh viện Nhân Dân Gia Định.
Cùng ngày, Sở Y tế TP HCM cũng ký kết chương trình hỗ trợ toàn diện giữa 7 bệnh viện đa khoa và 7 trung tâm y tế khu vực phía Bắc. Theo đó, Bệnh viện Đa khoa Thủ Đức hỗ trợ Trung tâm Y tế khu vực Thuận An, Bệnh viện Đa khoa Bình Tân hỗ trợ Dĩ An, Bệnh viện Đa khoa Lãnh Binh Thăng hỗ trợ Tân Uyên, Bệnh viện Đa khoa khu vực Củ Chi hỗ trợ Bến Cát, Bệnh viện Đa khoa Trung Mỹ Tây hỗ trợ Dầu Tiếng, Bệnh viện Đa khoa Tân Phú hỗ trợ Phú Giáo và Bệnh viện Đa khoa Nguyễn Thị Thập hỗ trợ Bàu Bàng.
Đến nay, toàn bộ 13 trung tâm y tế khu vực trên địa bàn TP HCM sau sáp nhập đều đã được tăng cường năng lực theo các mô hình khác nhau. Trong đó, hai đơn vị tại Hồ Tràm và Côn Đảo được luân phiên bác sĩ từ các bệnh viện tuyến cuối, hai trung tâm được chuyển thành cơ sở của bệnh viện đa khoa hạng một. 9 trung tâm còn lại được các bệnh viện đa khoa đồng hành hỗ trợ toàn diện về chuyên môn và quản trị.
Theo ông Thượng, mục tiêu của mô hình là xây dựng mạng lưới khám chữa bệnh liên thông, để người dân ở các khu vực xa trung tâm vẫn được tiếp cận dịch vụ y tế chất lượng cao mà không phải chuyển lên tuyến trên trong những trường hợp có thể điều trị tại địa phương.
