Năm ấy, sau khi bị gia đình chối bỏ vì là người đồng tính, cô từng có hành động tiêu cực nhằm kết thúc cuộc đời. May mắn, người thân phát hiện kịp thời. 10 năm sau, người phụ nữ từng chạm đến đáy tuyệt vọng ấy một mình đi sinh con.
“Sau nhiều năm điều trị trầm cảm và ổn định tâm lý, tôi tập trung xây dựng sự nghiệp. Không phải vì tiền, mà vì tôi hiểu rằng nếu muốn làm mẹ đơn thân, không ai có thể là chỗ dựa ngoài chính mình”, Diệu kể.
Khi đã sẵn sàng kinh tế và sức khỏe, Diệu tìm đến một trung tâm hỗ trợ sinh sản để thực hiện thụ tinh trong ống nghiệm (IVF). Hồ sơ đứng tên mẹ đơn thân. Toàn bộ chi phí, giấy tờ, quyết định, cô tự xử lý một mình.
“Không có ai cầm tay tôi trong phòng khám, cũng không có ai chờ ở ngoài hành lang”, Diệu nói.
Về mặt y tế, hành trình của Diệu được thực hiện tại cơ sở uy tín với quy trình bài bản. Song bóng tối mà cô nhắc đến không nằm ở đó. Nó nằm ở những câu hỏi bên ngoài: “Xinh vậy sao không lấy chồng?” hay ánh mắt của người thân khi bụng cô bắt đầu lộ. Mỗi ngày, Diệu đều nghĩ hôm nay sẽ nói gì, sẽ giải thích như thế nào, hay im lặng cho qua.
Thai kỳ của Diệu vốn đã nhiều biến cố về thể chất như nghén nặng suốt 9 tháng, bị động thai, dọa sinh non, phải nằm bất động hai tháng cuối. Nhưng áp lực tâm lý từ định kiến xung quanh khiến gánh nặng nhân lên gấp bội.
“Tôi không có không gian để vui. Mỗi lần ra ngoài là một lần phải chuẩn bị tinh thần”, cô kể.
Cuối tháng 10/2023, bé trai nặng 2,6 kg chào đời. Ngay sau sinh, Diệu bị sốc phản vệ do phản ứng với thuốc, phải cấp cứu khẩn cấp. Cô thoát được lần thứ hai.
“Tôi chưa bao giờ hối hận. Thậm chí biết ơn bản thân đã không bỏ cuộc”, cô nói.
Anh Huỳnh Minh Thảo, nhà hoạt động thúc đẩy quyền LGBTQ+ Việt Nam, cho biết nhiều cặp đôi đồng tính, chuyển giới phải giấu giếm việc mang thai vì sợ áp lực gia đình và định kiến xã hội. Tại môi trường công cộng, họ đôi khi vẫn phải đối mặt với ánh nhìn tọc mạch.
Nhiều nghiên cứu y khoa cho thấy “căng thẳng thiểu số” do định kiến xã hội làm tỷ lệ trầm cảm thai kỳ ở phụ nữ LGBT+ cao gấp nhiều lần so với sản phụ bình thường. Theo Viện Y tế Quốc gia Mỹ (NIH), khi thai phụ phải liên tục gồng mình đối phó với môi trường thiếu an toàn, cơ thể sẽ sản sinh quá mức hormone căng thẳng cortisol. Lượng cortisol dư thừa này có thể xuyên qua hàng rào nhau thai, trực tiếp làm tăng nguy cơ sinh non, trẻ nhẹ cân và cản trở sự phát triển thần kinh của thai nhi.
Bên cạnh đó, báo cáo từ tạp chí sản phụ khoa BJOG chỉ ra việc phải giấu giếm thân phận hay lo sợ sự tọc mạch tại cơ sở y tế khiến thai phụ cạn kiệt năng lượng, làm giảm chất lượng khám thai định kỳ. Vì vậy, các tổ chức y tế thế giới đều khuyến cáo việc xây dựng môi trường y tế không phán xét là “rào chắn sinh học” thiết yếu để bảo vệ sự an toàn cho cả mẹ và bé.
Pháp luật Việt Nam hiện nay không cấm các cá nhân sống chung hay có con, nhưng Luật Hôn nhân và Gia đình chưa thừa nhận hôn nhân cùng giới. Điều này cũng tạo ra những khoảng trống pháp lý lớn.
Khi một cặp đôi nữ (Lesbian) quyết định có con, về mặt giấy tờ, chỉ người mang thai được đứng tên là mẹ đơn thân. Đối tác đồng giới của họ không được pháp luật công nhận quyền giám hộ hay quyền thừa kế đối với đứa trẻ. Sự thiếu hụt điểm tựa pháp lý khiến hành trình cùng nhau nuôi dạy con cái của họ trở nên bấp bênh nếu mối quan hệ rạn nứt hoặc có biến cố xảy ra, chuyên gia nhận định.
Với các cặp đồng tính nam, rào cản còn lớn hơn. Khác với một số quốc gia cho phép mang thai hộ thương mại, pháp luật Việt Nam nghiêm cấm hành vi này và không cho phép nam độc thân nhờ mang thai hộ. Do đó, cơ hội có con mang dòng máu của mình đối với đồng tính nam trong nước gần như khép kín.
Dù vậy, bức tranh y tế đang có những tín hiệu cởi mở. Bác sĩ Lê Duy Thảo, Trung tâm IVF, Bệnh viện Đa khoa Hồng Ngọc, cho biết bên cạnh tệp khách hàng chiếm đa số là các cặp vợ chồng hiếm muộn, các trung tâm hỗ trợ sinh sản ngày càng tiếp nhận nhiều phụ nữ độc thân và người LGBT. Đặc biệt, từ ngày 1/10/2025, nghị định mới cho phép phụ nữ độc thân thực hiện IVF dựa trên nguyện vọng cá nhân, thay vì phải có chỉ định y khoa về vô sinh.
“Đây là tín hiệu đáng mừng khi quyền làm mẹ được nhìn nhận như một quyền cá nhân cơ bản. Những em bé sinh ra từ cộng đồng LGBT đều là kết quả của tình yêu thương, sự chuẩn bị kỹ lưỡng và rất nhiều cố gắng”, bác sĩ Thảo nhận định.
Để giảm bớt áp lực cho người LGBT trên hành trình làm cha mẹ, anh Huỳnh Minh Thảo cho rằng các cơ sở y tế cần xây dựng không gian khám chữa bệnh thân thiện, sử dụng ngôn ngữ tôn trọng. Về phía cá nhân, các cặp đôi nên tìm đến “gia đình tự chọn” (chosen family) – những người chung hoàn cảnh để tạo thành vòng tròn an toàn, hỗ trợ tinh thần cho nhau.
Còn với Diệu, hiện tại cô hài lòng với cuộc sống làm mẹ đơn thân và không còn bận tâm đến định kiến. “Tôi hy vọng xã hội sẽ ngày càng cởi mở hơn về các mô hình gia đình đa dạng, để những đứa trẻ lớn lên được tự tin sống thật, và không ai phải trải qua quá trình chấp nhận bản thân trong đau khổ như tôi đã từng”, người mẹ tâm sự.
PGS.TS.BS Nguyễn Anh Tuấn, nguyên Phó viện trưởng Phẫu thuật Tiêu hóa, Bệnh viện Trung ương Quân đội 108, cho biết thịt bò là một nguồn thực phẩm giàu dinh dưỡng, đặc biệt là protein chất lượng cao và nhiều dưỡng chất quan trọng khác. Trung bình, cứ 100 g thịt bò nạc chứa khoảng 26g protein, đóng vai trò thiết yếu trong việc xây dựng và duy trì cơ bắp.
Thịt bò cũng cung cấp một lượng chất béo, dao động từ 10-15g/100g tùy thuộc vào loại thịt và phương pháp chế biến. Về vitamin và khoáng chất, thịt bò rất giàu sắt, kẽm, vitamin B12 và B6, những chất dinh dưỡng quan trọng hỗ trợ quá trình tạo máu và tăng cường hệ miễn dịch. Lượng calo trong 100 g thịt bò khoảng 250-300 calo, con số này thay đổi tùy thuộc vào tỷ lệ nạc và mỡ trong miếng thịt.
Thịt bò không chỉ không làm bạn béo mà còn mang lại nhiều lợi ích trong hành trình kiểm soát thừa cân và béo phì. Protein trong thịt bò giúp tăng cảm giác no, hạn chế ăn vặt và thúc đẩy quá trình trao đổi chất. Sắt và kẽm giúp duy trì năng lượng, tránh tình trạng mệt mỏi thường gặp ở người đang ăn kiêng. Thịt bò không chứa carbohydrate, giúp kiểm soát đường huyết hiệu quả.
Nhìn chung, ăn thịt bò không béo nếu bạn chọn loại thịt bò phù hợp và chế biến đúng cách. Một số yếu tố cần lưu ý như loại thịt bò: Thịt bò nạc (phần thịt thăn, thịt phi lê) có hàm lượng mỡ thấp hơn, phù hợp với người muốn giảm cân. Cách chế biến: Tránh chiên, xào với nhiều dầu mỡ. Thay vào đó, nên nướng, hấp, luộc hoặc áp chảo với ít dầu. Nên ăn thịt bò vừa phải (100-150g mỗi bữa) để không nạp quá nhiều calo.
Hiện nay, thịt bò là nguyên liệu chính trong nhiều món ăn truyền thống của người Việt. Tuy nhiên, cách chế biến và sử dụng thịt bò có thể ảnh hưởng lớn đến việc kiểm soát cân nặng. Đơn cử, món phở bò với thành phầm gồm nước dùng ninh xương, bánh phở, thịt bò, hành và gia vị có lượng calo cao. Một tô phở bò thông thường có thể chứa 350-500 calo. Nếu thêm quá nhiều bánh phở hoặc nước béo, lượng calo sẽ tăng lên đáng kể.
Món bò kho với thành phần thịt bò, gia vị, cà rốt, nước cốt dừa chứa hàm lượng chất béo cao. Nhiều người thường ăn kèm với bánh mì, làm tăng đáng kể lượng calo nạp vào. Hay món thịt bò nướng, xào với nhiều dầu, mỡ, lượng calo trong thịt bò sẽ tăng lên, khiến món ăn không còn phù hợp cho những người muốn giảm cân.
Tuy nhiên, một số món ăn khác như bò tái chanh giàu dinh dưỡng, ít dầu mỡ, phù hợp hơn cho chế độ ăn kiêng. Thịt bò hấp sả giữ nguyên hương vị và giá trị dinh dưỡng; Salad thịt bò kết hợp thịt bò nạc với rau củ tươi, tạo nên một món ăn giàu chất xơ và ít calo; Súp thịt bò rau củ cung cấp nhiều dưỡng chất và ít năng lượng.
Để tận dụng tối đa lợi ích và tránh những tác động tiêu cực, bạn cần lưu ý một số điều sau đây khi ăn thịt bò:
- Không ăn quá nhiều: Ăn quá 200 g thịt bò mỗi ngày có thể làm tăng lượng calo, không tốt cho người muốn giảm cân.
- Tránh sử dụng thịt bò chế biến sẵn: Thịt bò hộp, bò khô thường chứa nhiều muối và chất bảo quản, không tốt cho sức khỏe.
- Kết hợp với rau củ: Điều này không chỉ cân bằng dinh dưỡng mà còn giúp tăng cường tiêu hóa và giảm hấp thụ chất béo.
Tiến sĩ - bác sĩ Neeraj Gupta, chuyên gia phẫu thuật cột sống, Bệnh viện đa khoa ISIC (Ấn Độ), khuyến cáo mọi người nên đi khám nếu đau và cứng lưng kéo dài dù đã đi lại hoặc vận động nhẹ sau khi thức dậy.
Theo bác sĩ Gupta, khi ngủ, cơ thể hầu như không vận động trong nhiều giờ liên tục. Điều này khiến dịch trong các đĩa đệm và khớp cột sống phân bố lại, đồng thời các cơ trở nên lạnh và ít hoạt động hơn. Vì vậy khi mọi người thức dậy, vùng cột sống có thể trở nên cứng hơn.
Thông thường, tình trạng này sẽ giảm dần sau khoảng 15 - 30 phút khi cơ thể bắt đầu vận động. Lúc này, tuần hoàn máu được cải thiện, các cơ giãn ra và cột sống trở nên linh hoạt hơn.
Tuổi tác cũng là một nguyên nhân góp phần gây cứng lưng. Sau khoảng tuổi 45, lượng nước và độ đàn hồi của các đĩa đệm cột sống giảm dần, khiến cột sống kém linh hoạt hơn. Ngoài ra, tư thế ngủ không đúng, nệm không nâng đỡ tốt hoặc ít vận động cũng có thể khiến tình trạng cứng lưng xuất hiện vào buổi sáng, theo Hindustan Times (Ấn Độ).
Theo bác sĩ Gupta, nếu tình trạng cứng lưng xuất hiện kèm những dấu hiệu dưới đây, người bệnh nên đến khám chuyên khoa cột sống:
Bác sĩ cho biết những triệu chứng này có thể liên quan đến các bệnh lý như viêm cột sống dính khớp, thoái hóa đĩa đệm, hẹp ống sống thắt lưng hoặc viêm khớp cột sống. Nếu được phát hiện sớm có thể điều trị hiệu quả.
Bác sĩ Gupta cho hay, những thay đổi đơn giản sau trong lối sống có thể giúp cải thiện đáng kể tình trạng cứng lưng:
Tập các bài tập tăng cường cơ vùng trung tâm (core), giúp giảm áp lực lên cột sống và cải thiện tình trạng cứng lưng theo thời gian.
Theo cơ quan điều tra, từ đầu năm 2026 đến nay, các nghi phạm đã tiêu thụ khoảng 3.600 con heo mắc dịch bệnh (tương đương gần 300 tấn).
Số thịt này được đưa vào các chợ đầu mối, chợ dân sinh và bán cho Công ty TNHH thực phẩm Cường Phát. Công ty này đã cung cấp thực phẩm cho một số trường học trên địa bàn thành phố Hà Nội.
Ngày 31-3, Hà Nội yêu cầu các trường rà soát, niêm yết công khai nguồn thực phẩm bếp ăn bán trú. Tuy nhiên vấn đề nhiều phụ huynh lo ngại là việc những con heo bệnh đã được tiêu thụ có thể gây ảnh hưởng như thế nào đối với con em mình.
Trao đổi với Tuổi Trẻ Online, bác sĩ Lê Văn Thiệu, khoa nhiễm khuẩn tổng hợp, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương, cho biết bệnh tả heo châu Phi là một bệnh truyền nhiễm nguy hiểm, do vi rút African Swine Fever Virus (ASFV) gây ra.
Bệnh này lây lan rất nhanh trong đàn heo, bất kể heo nuôi hay heo rừng, với tỉ lệ chết có thể lên tới 100%.
Mặc dù, dịch tả heo châu Phi chỉ lây nhiễm ở loài heo, không có khả năng lây sang người, tuy nhiên thực tế vẫn xảy ra tình trạng người dân mua phải thịt heo bệnh hoặc thịt heo chết không rõ nguồn gốc.
"Nếu không may ăn phải thịt heo nhiễm vi rút nhưng đã được nấu chín kỹ như luộc, xào, nướng thì không quá nguy hiểm. Đây là điểm khác biệt so với một số bệnh khác như lở mồm long móng ở gia súc hay cúm gia cầm H5N1", bác sĩ Thiệu nêu rõ.
Theo bác sĩ Thiệu, điều đáng lo ngại là thịt heo chết hoặc thịt bệnh thường là môi trường thuận lợi cho nhiều loại vi sinh vật phát triển mạnh, trong đó có vi khuẩn như Salmonella, E.coli hay Listeria.
Khi ăn phải, người tiêu dùng có thể bị rối loạn tiêu hóa với các triệu chứng như tiêu chảy, nôn mửa, sốt cao. Những nhóm đối tượng dễ bị biến chứng nặng nhất là trẻ nhỏ, người già và phụ nữ mang thai.
Không chỉ vi khuẩn, một số loại ký sinh trùng như giun xoắn, sán dây cũng có thể xâm nhập vào cơ thể nếu thịt không được nấu chín hoàn toàn. Chúng có thể gây tổn thương ở cơ, mắt hoặc thậm chí tấn công hệ thần kinh trung ương.
Đặc biệt, thịt heo chết hoặc ôi thiu có thể sinh ra nhiều độc tố như histamine, endotoxin hay mycotoxin. Những độc tố này rất khó bị phá hủy hoàn toàn, kể cả khi nấu ở nhiệt độ 100 độ C.
"Khi ăn phải thịt chứa độc tố, người tiêu dùng có thể bị ngộ độc cấp tính với các biểu hiện như nôn mửa dữ dội, đau bụng, tiêu chảy, sốt cao, tụt huyết áp. Trong những trường hợp nặng, người bệnh có thể bị sốc nhiễm độc, đe dọa tính mạng.
Nếu tiếp xúc lâu dài với lượng nhỏ độc tố, cơ thể cũng dễ bị tổn thương gan, thận, hệ miễn dịch và làm tăng nguy cơ ung thư. Điều đáng lo là những loại thịt chứa độc tố này thường không có dấu hiệu khác thường rõ rệt về màu sắc hay mùi vị, khiến người tiêu dùng dễ chủ quan", bác sĩ Thiệu cho hay.
Bên cạnh đó, khi heo nhiễm tả châu Phi, sức đề kháng của chúng giảm đi rõ rệt, khiến đàn heo dễ mắc thêm các bệnh lây nhiễm nguy hiểm khác như bệnh tai xanh, cúm, thương hàn, liên cầu khuẩn lợn hay lở mồm long móng.
Trong đó, bệnh liên cầu khuẩn lợn rất dễ lây sang người qua các vết thương hở, vết trầy xước hoặc qua các món ăn tái sống, tiết canh.
Nếu nhiễm liên cầu khuẩn lợn, người bệnh có thể phải đối diện với nguy cơ nhiễm độc tiêu hóa, nhiễm trùng máu, viêm màng não, viêm não, suy đa tạng, phải lọc máu, thở máy, hồi sức tích cực với chi phí điều trị cao và nguy cơ di chứng nặng nề.
Theo ông Nguyễn Duy Thịnh - chuyên gia về công nghệ thực phẩm, nguyên giảng viên Viện Công nghệ sinh học và thực phẩm, Đại học Bách khoa Hà Nội - người tiêu dùng có thể nhận biết thịt heo bị bệnh qua một số đặc điểm như thịt heo bệnh thường có màu sắc tái nhợt hoặc bầm tím, bị chảy nước, có mùi hôi tanh.
Trên bề mặt da có thể xuất hiện các nốt xuất huyết nhỏ, thớ thịt nhão và không đàn hồi. Khi luộc, nước thịt đục, không có lớp váng mỡ, mùi không thơm.
Ngược lại, thịt heo ngon và an toàn thường có màu đỏ hồng hoặc đỏ sẫm, phần mỡ trắng, chắc, không chảy nước và không có mùi lạ. Khi chạm tay vào thịt khô ráo, có độ đàn hồi tốt và không để lại dấu vết. Khi nấu chín nước thịt trong, có lớp váng mỡ nổi rõ trên bề mặt và mùi thơm đặc trưng.
Tuy nhiên ông Thịnh cũng cho hay một số trường hợp thịt heo bệnh khó nhận biết được bằng mắt thường mà cần được kiểm dịch chặt chẽ.
"Trong quá trình chế biến, cần đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm, rửa tay sạch sẽ, sử dụng dao và thớt riêng cho thực phẩm sống và chín để tránh lây nhiễm chéo. Đặc biệt không nên ăn các món từ thịt heo sống hoặc tái như tiết canh, nem chua, gỏi thịt", ông Thịnh khuyến cáo.
