Thảm kịch lặn biển xảy ra tại hệ thống hang động ngầm ở đảo san hô Vaavu, Maldives hôm 14/5 khiến 5 du khách Italy thiệt mạng. Họ là các nhà khoa học và sinh viên của Đại học Genoa (Italy). Nhóm do Giáo sư Monica Montefalcone, 51 tuổi, dẫn đầu, tiến hành lặn để nghiên cứu về một loài san hô chưa được công bố. Trong nhóm tử nạn có Giorgia Sommaca, 22 tuổi, con gái bà Montefalcone.
Đến sáng 19/5, đội cứu hộ đã trục vớt được ba thi thể. Hai người còn lại dự kiến được đưa lên trong ngày 20/5.
Các thông tin từ truyền thông Italy cho biết nhóm lặn sở hữu giấy phép lặn xuống độ sâu 50 m để nghiên cứu khoa học, không vi phạm tiêu chuẩn độ sâu 30 m áp dụng với lặn giải trí. Tuy nhiên, giấy phép chỉ đăng ký tên bà Montefalcone và hai người khác. Hai người còn lại, bao gồm con gái bà, không có trong danh sách.
Hiện chưa có kết luận cuối cùng về điều gì đã xảy ra bên trong hệ thống hang động do không còn người sống sót. Dựa trên việc trục vớt thi thể và cấu trúc địa hình, giới chuyên gia đưa ra các kịch bản chính dẫn tới thảm kịch.
Nhóm thợ lặn đã đi vào một hệ thống hang động ngầm phức tạp tại đảo san hô Vaavu ở độ sâu khoảng 50 m. Độ sâu thực tế của hang khoảng 60 m. Hệ thống hang này cấu thành từ ba khoang lớn nối với nhau bằng các lối đi hẹp, mỏm đá nhô ra, đường vách mở và một số đường hầm xuyên qua cấu trúc rạn san hô, đi kèm nguy cơ có dòng chảy mạnh. Tầm nhìn tại đây thấp, đặc biệt là trong điều kiện thời tiết xấu, đáy có nhiều bùn mịn và không gian chật hẹp.
Các thợ lặn đã phát tín hiệu cứu hộ vào khoảng 13h45 và được báo cáo mất tích sau khi không trồi lên mặt nước theo đúng thời gian.
Chuyên gia lặn biển Maurizio Uras nhận định hiện tượng “ngộ độc oxy” bên trong hang có thể là một yếu tố dẫn đến tai nạn. Đây là hiện tượng có thể xảy ra khi lặn rất sâu. Nếu hỗn hợp khí oxy không phù hợp, có thể trở thành chất độc ở một độ sâu nhất định.
“Điều kiện thời tiết cũng là yếu tố quan trọng và Ấn Độ Dương không giống như Địa Trung Hải vốn tương đối lặng sóng. Ở Ấn Độ Dương có những dòng chảy mạnh, có thể kéo thợ lặn từ bên này sang bên kia. Đó là một mối nguy hiểm thực sự”, ông Uras nói.
Chuyên gia hô hấp Claudio Micheletto – Giám đốc khoa hô hấp tại Bệnh viện Đại học Verona – nhận định nhiều khả năng “đã có sự cố xảy ra với các bình khí” trong quá trình lặn. Ông Micheletto cho biết ngộ độc oxy là một trong những biến chứng nguy hiểm nhất khi lặn sâu.
“Tử vong do ngộ độc oxy hay tăng oxy máu là một trong những dạng tử vong thảm khốc nhất có thể xảy ra trong một chuyến lặn – một kết cục tồi tệ”, ông nói.
Khi lặn, thợ lặn hít thở không khí nén chứa 21% oxy và 79% nitơ. Tuy nhiên, một số thợ lặn sử dụng hỗn hợp khí chuyên dụng gọi là nitrox (không khí giàu oxy), chứa nhiều oxy và ít nitơ hơn không khí nén thông thường.
Nếu hít phải oxy ở nồng độ quá cao, loại khí này sẽ trở thành chất độc đối với cơ thể. Trong quá trình lặn, hiện tượng chóng mặt, đau đớn, suy giảm nhận thức và mất phương hướng sẽ xảy ra, khiến thợ lặn không thể trồi lên mặt nước.
Vào ngày xảy ra tai nạn, điều kiện thời tiết tại khu vực này rất xấu, cảnh báo vàng đã được ban hành đối với tàu chở khách và ngư dân. Các cảnh báo bao gồm thời tiết nguy hiểm và dòng chảy mạnh, có thể làm thợ lặn mất phương hướng, khuấy động bùn mịn làm tầm nhìn giảm xuống gần như bằng không, gây khó khăn cho việc định vị hoặc thoát ra ngoài.
Ông Alfonso Bolognini, Chủ tịch Hiệp hội Y học Dưới nước và Cao áp Italy, nhận định nhóm thợ lặn có thể đã gặp nạn trong lúc kiểm tra hang động để chuẩn bị cho các ca lặn trong tương lai.
Nhóm thợ lặn bị hút vào bên trong bởi một dòng chảy rất mạnh, hình thành từ cấu trúc đặc biệt của cửa hang. Đường dẫn hẹp của hang có thể đã tạo ra “hiệu ứng Venturi” – hiện tượng dòng nước biển phải tăng tốc để duy trì lưu lượng liên tục, gây sụt giảm áp suất và tạo ra một lực hút cực mạnh vào lòng hang.
Ông Bolognini đưa ra giả thuyết này sau khi tiếp nhận thông tin về các điều kiện dưới nước từ các thợ lặn chuyên gia của Tổ chức DAN Europe. Theo ông, ban đầu, nhóm đã đưa một thiết bị lặn điều khiển từ xa (ROV) đến cửa hang. Họ không thể đưa thiết bị vào trong do dòng chảy quá mạnh nên đã tự mình xuống đó.
“Hai kịch bản có thể đã xảy ra sau giả thuyết lực hút này”, ông Bolognini giải thích.
“Hoặc là tất cả mọi người cùng bị hút vào trong, hoặc một người bị hút vào và những người còn lại cố gắng thực hiện việc giải cứu”. Ngoài ra, sự hoảng loạn cũng là nguyên nhân thúc đẩy thảm kịch xảy ra.
Giả thuyết này cung cấp một lời giải thích cho lý do tại sao một nhóm thợ lặn có năng lực chuyên môn cao như vậy lại mất tích.
Tới sáng 19/5, ba thi thể đã được trục vớt, hai thi thể còn lại dự kiến được trục vớt vào 20/5 (giờ địa phương). Mỗi lượt lặn để tiếp cận và trục vớt thi thể kéo dài khoảng ba giờ và chiến dịch sẽ ngay lập tức bị hủy bỏ nếu gặp phải bất kỳ chướng ngại vật nào.
Trước đó, các nỗ lực tìm kiếm bị cản trở do thời tiết xấu vào cuối tuần. Một thợ lặn cứu hộ thuộc quân đội Maldives, ông Mohamed Mahudhee, đã tử vong do hội chứng giảm áp khi đang tìm kiếm nạn nhân vào hôm 16/5, nâng tổng số người chết lên 6.
Maldives là đảo quốc có địa hình thấp, đặc trưng bởi các bãi cát trắng và các rạn san hô có mật độ sinh vật biển cao. Hoạt động lặn bình khí tại đây rất phổ biến, thường được thực hiện theo hình thức lặn trôi (drift diving) nhờ vào dòng hải lưu gió mùa Ấn Độ Dương.
Dòng chảy này di chuyển dọc theo các chuỗi đảo, mang theo nguồn chất dinh dưỡng bồi đắp cho hệ sinh thái. Nguồn nước giàu dinh dưỡng này chảy dọc theo các vách đá ngầm, cung cấp thức ăn cho các rạn san hô mềm bám vào bề mặt đá.
Với địa hình trải rộng và mật độ dân cư thưa thớt, đảo san hô Vaavu là điểm lặn biển nổi tiếng bậc nhất Maldives, bên cạnh đảo Meemu. Các bãi biển và điểm lặn ở đây hầu như không bao giờ quá tải nên được các thợ lặn thích sự riêng tư lựa chọn.
Đợt khảo sát hang động tháng 4 của Hiệp hội Hang động Hoàng gia Anh (BCRA) đã công bố phát hiện 26 hang động mới tại tỉnh Quảng Trị. Trong đó, hang Chả Nghéo trở thành tâm điểm chú ý nhờ cấu trúc thác nước đổ thẳng vào lòng vực sâu. Tuy nhiên, đằng sau sự kỳ vĩ là những giới hạn nghiêm ngặt về tính an toàn.
Theo thông số khảo sát của đoàn BCRA, hang Chả Nghéo sở hữu một hố sụt thẳng đứng (vertical shaft) sâu 350 m, kết nối với một đoạn hang ngang dài 600 m ở dưới đáy. Đây là hố sụt thẳng đứng đơn lẻ sâu nhất mà đoàn từng ghi nhận tại Việt Nam sau hơn 36 năm thám hiểm. Cấu trúc này khác biệt hoàn toàn với các hang ngang ổn định thường thấy tại khu vực này như Sơn Đoòng hay hang Én.
Ông Howard Limbert, Trưởng đoàn thám hiểm BCRA, đánh giá độ sâu 350 m khiến hang Chả Nghéo khó tiếp cận, đòi hỏi kỹ thuật đi dây phức tạp và tiêu tốn nhiều sức lực hơn so với thám hiểm các hang động nằm ngang. Nhìn từ dưới đáy lên rất ấn tượng, nhưng không có cách nào để xuống đó được. Chỉ có một vài người trên thế giới đủ khả năng xuống hang này an toàn. Dù đoàn có 10 người dày dạn kinh nghiệm, nhưng chỉ hai chuyên gia kỹ thuật tốt nhất được phép đu dây xuống tiếp cận lòng hang.
"Rất ít chuyên gia có đủ kỹ năng để xuống và leo lên an toàn, thậm chí là đi bộ đến cửa hang cũng khó khăn, chắc chắn không dành cho khách du lịch", ông Howard nói.
Anh Phạm Hồng Đại, chuyên gia an toàn của đoàn, cho biết thông tin về hang Chả Nghéo thực chất đã được tiếp cận từ năm 2024 dựa trên chỉ dẫn của người dân địa phương. Để xác định dòng chảy, người dân bản địa từng dùng phương pháp dân gian là viết tên lên quả bưởi rồi ném xuống hố sụt, nhưng không tìm thấy dấu vết nổi lên của chúng.
Ban đầu, hang được dự đoán chỉ sâu khoảng 50 m. Năm 2024, đoàn mang theo 250 m dây chuyên dụng nhưng xuống hết dây vẫn chưa chạm đáy. Đợt thám hiểm năm nay, đoàn mang gần 500 m dây mới có thể tiếp cận lòng hang sau hành trình băng rừng 1,5 ngày từ trung tâm xã.
Theo anh Đại, Chả Nghéo nguy hiểm do tình trạng đá mẻ và đá mồ côi thường xuyên rơi tự do từ vách hố sụt xuống đáy. Vào đợt thám hiểm năm 2024, khoảng 15h, một chuyên gia thám hiểm người Australia đã bị đá đè gãy tay trong quá trình khảo sát hang Chả Nghéo.
Sau khi sơ cứu và kết nối điện thoại vệ tinh về bộ phận điều hành, 17h30, anh Đại yêu cầu nhóm thám hiểm di tản ngay lập tức. Sau 6 tiếng băng rừng trong đêm và 3 giờ chạy xe, đoàn đưa nạn nhân đến bệnh viện tại Đồng Hới lúc 3h. Kết quả chụp X-quang xác nhận nạn nhân chấn thương nghiêm trọng.
Bên cạnh rủi ro địa chất, hệ thống thác nước dội trực tiếp vào hố sụt cũng là thách thức lớn. Anh Đại cho biết, việc lắp dây dọc theo đường nước chảy không đảm bảo an toàn do dây bị trơn và người thám hiểm dễ bị cảm lạnh nếu tiếp xúc với nước quá lâu. Vì vậy, đoàn quyết định lắp đường dây đi ngang qua vách hang khô phía đối diện thác nước nhằm hạn chế tiếp xúc với nước ở mức tối thiểu.
Anh Đại cho biết một số porter địa phương bày tỏ mong muốn xuống thám hiểm hang, đoàn khảo sát đã từ chối để đảm bảo an toàn.
"Nếu người leo núi không nắm vững kỹ thuật đi dây lên và xuống, khi xảy ra sự cố, công tác cứu hộ sẽ rất khó khăn", anh Đại nói.
Theo ông Howard Limbert, tại đoạn hang ngang dài 600 m dưới đáy hang Chả Nghép, đoàn đã phát hiện một dòng sông ngầm nhưng buộc phải dừng lại và lên kế hoạch quay lại vào năm sau để tiếp tục khám phá.
Vị trưởng đoàn BCRA cũng nhấn mạnh sự quý hiếm của Chả Nghéo. Tại Việt Nam, việc tìm thấy một hố sụt thẳng đứng sâu kèm thác nước như vậy là rất hiếm. Đa số hang động ở Quảng Bình là hang ngang, trong khi dạng hang đứng này thường chỉ thấy ở Hà Giang hay Sơn La.
"Nó rất thú vị cho các nhà thám hiểm, nhưng vô giá trị với du khách vì quá rủi ro", ông Limbert nói.
Trong đợt khảo sát 26 hang động lần này, ngoài Chả Nghéo, các chuyên gia xác định có hai địa điểm sở hữu giá trị khai thác du lịch cao nhờ vị trí gần trung tâm Phong Nha và khả năng tiếp cận thuận tiện là hang Tối Khô và một nhánh mới của hang Tiên Sơn.
Từ năm 1990 đến nay, định kỳ vào tháng 3 hoặc đầu tháng 4 hằng năm, đoàn thám hiểm BCRA dành khoảng hơn một tháng để khảo sát các hang động mới dựa trên thông tin cung cấp từ người dân địa phương. Anh Phạm Hồng Đại cho biết, công việc này sẽ tiếp tục được triển khai vào năm sau khi có những manh mối mới về các hệ thống hang chưa được khám phá.
Ngày 14/5, Cơ quan Cảnh sát Sân bay Suvarnabhumi cho biết đã tiếp nhận hồ sơ vụ án một du khách Trung Quốc có hành vi hủy hoại tài sản công và xúc phạm người thi hành công vụ. Sự việc xảy ra tại khu vực kiểm soát xuất cảnh số 2 thuộc ga đi quốc tế.
Sự việc xảy ra khoảng 14h35 ngày 13/5. Đại úy Saranwit Kaewkhoto, sĩ quan nhập cảnh trực tiếp làm nhiệm vụ hôm đó, nộp đơn tố cáo.
Đại úy Saranwit cho biết trong lúc ông đang giám sát khu vực kiểm tra hộ chiếu tự động, một người đàn ông Trung Quốc, được xác định là họ Zheng, lao vào đập phá hai máy quét hộ chiếu mang mã số DAE01 và DAE06. Sau khi làm hỏng thiết bị, người này tự ý băng qua vạch kiểm soát mà không được sự cho phép của nhân viên an ninh.
Ông Zheng thậm chí quay lại chỉ mặt các sĩ quan cảnh sát và liên tục hét lớn bằng tiếng Trung, xúc phạm đến gia đình của các nhân viên đang làm nhiệm vụ.
Nam du khách còn lao vào định hành hung lực lượng an ninh sân bay. Vợ của ông ta kịp thời can ngăn và kéo chồng lùi lại, tránh xảy ra xô xát lớn hơn.
Cảnh sát Hoàng gia Thái Lan khẳng định hành vi của du khách cấu thành tội xúc phạm nghiêm trọng người thi hành công vụ và cố ý hủy hoại tài sản công. Cơ quan chức năng quyết định xử lý nghiêm sự việc và thực hiện các thủ tục pháp lý ở mức phạt cao nhất để làm gương.
Kết quả giám định ban đầu cho thấy hai máy quét hộ chiếu tự động bị hư hỏng nặng. Ước tính thiệt hại sơ bộ hơn 480.000 baht (gần 390 triệu đồng), chưa bao gồm thuế giá trị gia tăng (VAT). Hiện tại, cảnh sát đã thu thập đầy đủ bằng chứng, trích xuất camera an ninh để hoàn thiện hồ sơ và khởi tố theo đúng quy định của pháp luật Thái Lan.
Theo thông báo của Bộ Chỉ huy Quân sự TP Đà Nẵng, khu vực tạm dừng bay được giới hạn trong 4 tọa độ gồm: điểm 1 tại 16°11'14.2"N - 108°07'50.5"E; điểm 2 tại 16°11'41.9"N - 108°12'59.2"E; điểm 3 tại 15°54'06.3"N - 108°16'07.2"E và điểm 4 tại 15°53'13.0"N - 108°10'25.8"E.
Thời gian áp dụng từ 18h - 23h các ngày 30-5, 6-6, 13-6, 20-6, 27-6 và 11-7-2026.
Đối tượng áp dụng gồm cơ quan, tổ chức, cá nhân Việt Nam và nước ngoài có hoạt động liên quan đến tàu bay không người lái và các phương tiện bay khác.
Người khai thác phương tiện bay thực hiện hoạt động bay vì mục đích công vụ, phương tiện bay phục vụ công tác cứu nạn, cứu hộ trong tình thế cấp thiết... phải hiệp đồng với cơ quan, đơn vị liên quan được chỉ định trong phép bay.
Các cơ quan, tổ chức, cá nhân vi phạm sẽ bị xử lý nghiêm theo quy định của pháp luật.
Lễ hội pháo hoa quốc tế Đà Nẵng 2026 có 10 đội tham dự, gồm: đội pháo hoa Đà Nẵng - Việt Nam, đội Z21 Vina Pyrotech - Việt Nam, đội Trung Quốc - Công ty Trình diễn pháo hoa nghệ thuật Jiangxi Yangfeng, Jiangxi Yangfeng Art Fireworks Display Co., Ltd; đội Ý - Martarello Group S.R.L, đội Đức - Josef Steffes - Ollig Feuer Werk GMBH.
Đội Bồ Đào Nha - Macedos Pirotecnia Lda, đội Pháp - Lux Factory POK 2.0, đội Nhật - Tamaya Kitahara Fireworks Co., Ltd, đội Macau (Trung Quốc) - Apple Pyrotechnics (Macau) Co., Ltd, đội Úc - Skylighter Fireworks.
Buổi khai mạc, trình diễn đầu tiên sẽ diễn ra lúc 20h tối 30-5.
