Thảm kịch lặn biển xảy ra tại hệ thống hang động ngầm ở đảo san hô Vaavu, Maldives hôm 14/5 khiến 5 du khách Italy thiệt mạng. Họ là các nhà khoa học và sinh viên của Đại học Genoa (Italy). Nhóm do Giáo sư Monica Montefalcone, 51 tuổi, dẫn đầu, tiến hành lặn để nghiên cứu về một loài san hô chưa được công bố. Trong nhóm tử nạn có Giorgia Sommaca, 22 tuổi, con gái bà Montefalcone.
Đến sáng 19/5, đội cứu hộ đã trục vớt được ba thi thể. Hai người còn lại dự kiến được đưa lên trong ngày 20/5.
Các thông tin từ truyền thông Italy cho biết nhóm lặn sở hữu giấy phép lặn xuống độ sâu 50 m để nghiên cứu khoa học, không vi phạm tiêu chuẩn độ sâu 30 m áp dụng với lặn giải trí. Tuy nhiên, giấy phép chỉ đăng ký tên bà Montefalcone và hai người khác. Hai người còn lại, bao gồm con gái bà, không có trong danh sách.
Hiện chưa có kết luận cuối cùng về điều gì đã xảy ra bên trong hệ thống hang động do không còn người sống sót. Dựa trên việc trục vớt thi thể và cấu trúc địa hình, giới chuyên gia đưa ra các kịch bản chính dẫn tới thảm kịch.
Nhóm thợ lặn đã đi vào một hệ thống hang động ngầm phức tạp tại đảo san hô Vaavu ở độ sâu khoảng 50 m. Độ sâu thực tế của hang khoảng 60 m. Hệ thống hang này cấu thành từ ba khoang lớn nối với nhau bằng các lối đi hẹp, mỏm đá nhô ra, đường vách mở và một số đường hầm xuyên qua cấu trúc rạn san hô, đi kèm nguy cơ có dòng chảy mạnh. Tầm nhìn tại đây thấp, đặc biệt là trong điều kiện thời tiết xấu, đáy có nhiều bùn mịn và không gian chật hẹp.
Các thợ lặn đã phát tín hiệu cứu hộ vào khoảng 13h45 và được báo cáo mất tích sau khi không trồi lên mặt nước theo đúng thời gian.
Chuyên gia lặn biển Maurizio Uras nhận định hiện tượng “ngộ độc oxy” bên trong hang có thể là một yếu tố dẫn đến tai nạn. Đây là hiện tượng có thể xảy ra khi lặn rất sâu. Nếu hỗn hợp khí oxy không phù hợp, có thể trở thành chất độc ở một độ sâu nhất định.
“Điều kiện thời tiết cũng là yếu tố quan trọng và Ấn Độ Dương không giống như Địa Trung Hải vốn tương đối lặng sóng. Ở Ấn Độ Dương có những dòng chảy mạnh, có thể kéo thợ lặn từ bên này sang bên kia. Đó là một mối nguy hiểm thực sự”, ông Uras nói.
Chuyên gia hô hấp Claudio Micheletto – Giám đốc khoa hô hấp tại Bệnh viện Đại học Verona – nhận định nhiều khả năng “đã có sự cố xảy ra với các bình khí” trong quá trình lặn. Ông Micheletto cho biết ngộ độc oxy là một trong những biến chứng nguy hiểm nhất khi lặn sâu.
“Tử vong do ngộ độc oxy hay tăng oxy máu là một trong những dạng tử vong thảm khốc nhất có thể xảy ra trong một chuyến lặn – một kết cục tồi tệ”, ông nói.
Khi lặn, thợ lặn hít thở không khí nén chứa 21% oxy và 79% nitơ. Tuy nhiên, một số thợ lặn sử dụng hỗn hợp khí chuyên dụng gọi là nitrox (không khí giàu oxy), chứa nhiều oxy và ít nitơ hơn không khí nén thông thường.
Nếu hít phải oxy ở nồng độ quá cao, loại khí này sẽ trở thành chất độc đối với cơ thể. Trong quá trình lặn, hiện tượng chóng mặt, đau đớn, suy giảm nhận thức và mất phương hướng sẽ xảy ra, khiến thợ lặn không thể trồi lên mặt nước.
Vào ngày xảy ra tai nạn, điều kiện thời tiết tại khu vực này rất xấu, cảnh báo vàng đã được ban hành đối với tàu chở khách và ngư dân. Các cảnh báo bao gồm thời tiết nguy hiểm và dòng chảy mạnh, có thể làm thợ lặn mất phương hướng, khuấy động bùn mịn làm tầm nhìn giảm xuống gần như bằng không, gây khó khăn cho việc định vị hoặc thoát ra ngoài.
Ông Alfonso Bolognini, Chủ tịch Hiệp hội Y học Dưới nước và Cao áp Italy, nhận định nhóm thợ lặn có thể đã gặp nạn trong lúc kiểm tra hang động để chuẩn bị cho các ca lặn trong tương lai.
Nhóm thợ lặn bị hút vào bên trong bởi một dòng chảy rất mạnh, hình thành từ cấu trúc đặc biệt của cửa hang. Đường dẫn hẹp của hang có thể đã tạo ra “hiệu ứng Venturi” – hiện tượng dòng nước biển phải tăng tốc để duy trì lưu lượng liên tục, gây sụt giảm áp suất và tạo ra một lực hút cực mạnh vào lòng hang.
Ông Bolognini đưa ra giả thuyết này sau khi tiếp nhận thông tin về các điều kiện dưới nước từ các thợ lặn chuyên gia của Tổ chức DAN Europe. Theo ông, ban đầu, nhóm đã đưa một thiết bị lặn điều khiển từ xa (ROV) đến cửa hang. Họ không thể đưa thiết bị vào trong do dòng chảy quá mạnh nên đã tự mình xuống đó.
“Hai kịch bản có thể đã xảy ra sau giả thuyết lực hút này”, ông Bolognini giải thích.
“Hoặc là tất cả mọi người cùng bị hút vào trong, hoặc một người bị hút vào và những người còn lại cố gắng thực hiện việc giải cứu”. Ngoài ra, sự hoảng loạn cũng là nguyên nhân thúc đẩy thảm kịch xảy ra.
Giả thuyết này cung cấp một lời giải thích cho lý do tại sao một nhóm thợ lặn có năng lực chuyên môn cao như vậy lại mất tích.
Tới sáng 19/5, ba thi thể đã được trục vớt, hai thi thể còn lại dự kiến được trục vớt vào 20/5 (giờ địa phương). Mỗi lượt lặn để tiếp cận và trục vớt thi thể kéo dài khoảng ba giờ và chiến dịch sẽ ngay lập tức bị hủy bỏ nếu gặp phải bất kỳ chướng ngại vật nào.
Trước đó, các nỗ lực tìm kiếm bị cản trở do thời tiết xấu vào cuối tuần. Một thợ lặn cứu hộ thuộc quân đội Maldives, ông Mohamed Mahudhee, đã tử vong do hội chứng giảm áp khi đang tìm kiếm nạn nhân vào hôm 16/5, nâng tổng số người chết lên 6.
Maldives là đảo quốc có địa hình thấp, đặc trưng bởi các bãi cát trắng và các rạn san hô có mật độ sinh vật biển cao. Hoạt động lặn bình khí tại đây rất phổ biến, thường được thực hiện theo hình thức lặn trôi (drift diving) nhờ vào dòng hải lưu gió mùa Ấn Độ Dương.
Dòng chảy này di chuyển dọc theo các chuỗi đảo, mang theo nguồn chất dinh dưỡng bồi đắp cho hệ sinh thái. Nguồn nước giàu dinh dưỡng này chảy dọc theo các vách đá ngầm, cung cấp thức ăn cho các rạn san hô mềm bám vào bề mặt đá.
Với địa hình trải rộng và mật độ dân cư thưa thớt, đảo san hô Vaavu là điểm lặn biển nổi tiếng bậc nhất Maldives, bên cạnh đảo Meemu. Các bãi biển và điểm lặn ở đây hầu như không bao giờ quá tải nên được các thợ lặn thích sự riêng tư lựa chọn.
Vân Hà, du khách từ Hà Nội, cho biết cô có mặt tại cột mốc số 0 ở phường Hà Giang lúc 8h ngày 25/4 và chứng kiến dòng người chờ đợi kéo dài. Theo quan sát của Hà, du khách xếp hàng khoảng hơn 100 m theo hai hướng, mỗi người phải mất 20 phút mới có thể chụp được một bức ảnh.
Cũng theo du khách này, điểm tham quan trên thường đông vào đầu giờ sáng do các đoàn khách tour và nhóm tự túc chuẩn bị khởi hành đi các huyện khác thường tranh thủ chụp ảnh kỷ niệm tại trung tâm. Khu vực cột mốc số 0 sẽ vắng khách hơn vào thời điểm gần trưa hoặc buổi chiều.
Trong ngày nghỉ lễ thứ hai 26/4), khu du lịch VinWonders Vũ Yên và các điểm trung chuyển ra đảo Cát Bà (Hải Phòng) rơi vào tình trạng quá tải khi đón hàng nghìn lượt khách.
Tại VinWonders Vũ Yên, điểm vui chơi mới hoạt động từ mùa hè 2025, dòng người xếp hàng dài hàng trăm mét ngay từ khi mở cửa. Du khách phải nhích từng bước dưới thời tiết nắng nóng đầu mùa để chờ đến lượt tham gia các trải nghiệm.
Tình trạng tương tự diễn ra tại ga cáp treo Cát Hải và phà Đồng Bài. Do phà Đồng Bài tạm dừng chở ôtô con trong khung giờ cao điểm dịp lễ và cuối tuần, lượng lớn du khách đổ dồn về phía cáp treo. Những đoàn khách đi tour hoặc nhóm đông được hướng dẫn đi bộ lên phà để giảm tải phương tiện và tiết kiệm thời gian.
Chị Ngọc Anh, du khách từ Hà Nội, cho biết nhóm của chị đến ga cáp treo lúc 9h đã thấy hàng nghìn người chờ đợi từ sảnh ngoài vào đến ga chính. "Cát Bà hiện có nhiều hoạt động như bắn pháo hoa, chợ đêm nên lượng khách đổ về rất đông", chị Ngọc Anh nói.
Dịp này, bến phà Đồng Bài vận hành hết công suất với 5 chiếc. Để hạn chế ùn tắc, Sở Xây dựng Hải Phòng thông báo dừng tiếp nhận ôtô con và xe tải qua phà theo chiều ra đảo Cát Bà từ ngày 25/4 đến 3/5 và các ngày cuối tuần từ tháng 5 đến hết tháng 9, trong khung giờ 9-13h. Du khách được hướng dẫn ra đảo bằng cáp treo, tàu cao tốc hoặc xe buýt.
Thống kê từ cảng Ao Tiên (Vân Đồn) cho thấy trong ngày đầu nghỉ lễ, 102 chuyến tàu đã đưa khoảng 13.000 lượt khách đi các đảo. Trong đó, lượng khách đến Cô Tô đông nhất với hơn 6.700 lượt, tiếp theo là Minh Châu và Quan Lạn. Sáng 26/4, cảng tiếp tục cấp phép cho 30 chuyến tàu với hơn 3.000 khách rời bến.
Chị Thương Vũ, làm du lịch tại Vân Đồn, cho biết khu vực cảng Ao Tiên chật kín khách trong ngày 25/4.
"Nhiều khách không đặt vé trước không thể ra đảo, phải ở lại đất liền tìm chỗ nghỉ tạm", chị Thương nói.
"Ước mơ của tôi là đặt chân tới đủ 5 châu lục trước 35 tuổi", Hải Long, giáo viên tiếng Anh tại Hà Nội, nói. Chuyến đi đến Italy, Vatican và Pháp vào tháng 6 vừa qua chính là cột mốc châu lục thứ ba của anh.
Với nhóm ba người, Hải Long chọn du lịch tự túc để tối ưu trải nghiệm. Anh cho biết, chuyến đi kéo dài 19 ngày với tổng chi phí khoảng 100 triệu đồng một người. Để tiết kiệm, nhóm ưu tiên phương tiện công cộng, ở chung phòng và khởi hành ngay sau khi mùa cao điểm du lịch châu Âu bắt đầu, giúp giá dịch vụ "dễ thở" hơn.
Trước ngày khởi hành hai tháng, Long tập trung hoàn thiện hồ sơ xin visa. Xác định Italy là một trong những "đầu cầu" khó xin thị thực, anh đầu tư thời gian nghiên cứu quy định. "Sự minh bạch về công việc và logic trong lịch trình là hai yếu tố tiên quyết", Long đúc kết.
Nam du khách nhấn mạnh tầm quan trọng của việc giải trình trong kế hoạch. "Tôi thể hiện rõ từng chặng di chuyển, phương tiện sử dụng, thậm chí giờ giấc tới nơi. Sự chuẩn bị kỹ lưỡng này giúp tôi tự tin hơn khi nộp hồ sơ tại VFS Global", anh nói. VFS Global là đơn vị chuyên cung cấp dịch vụ xin thị thực dành cho chính phủ và công dân có trụ sở tại Thụy Sĩ và UAE
Theo thông tin từ cơ quan ngoại giao, các quốc gia thuộc khối Schengen luôn chú trọng tính xác thực của lịch trình và khả năng tài chính của du khách nhằm đảm bảo mục đích nhập cảnh đúng quy định.
Trong quá trình lên lịch trình, Long đã tận dụng sự hỗ trợ của AI. Anh đặt những câu hỏi chi tiết từ mã chuyến xe buýt, món ăn đặc sản tại từng quán, cho đến các thủ tục mua vé tàu. Điều này giúp anh không bị bỡ ngỡ dù lần đầu đặt chân đến châu Âu.
Ngoài nộp toàn bộ giấy tờ được yêu cầu trên website, vé máy bay, bảo hiểm du lịch, Long lưu ý khách Việt nên mang đủ tiền mặt để nộp, các bản dịch không cần công chứng (chỉ công chứng bản tiếng Việt). Thời gian chờ kết quả visa là 14 ngày làm việc. Ngày thứ 12 Long nhận được tin báo đậu.
Trong 6 điểm đến gồm Rome, Florence, Cinque Terre, Dolomites, Lago di Como (Italy) và Côte d’Azur (Pháp), vùng núi Dolomites để lại ấn tượng lớn nhất với Long. Anh mô tả đây là "Italy chưa từng thấy trên mạng", với cảnh sắc hồ Braies xanh thẳm in bóng núi tuyết hùng vĩ.
Dãy núi Dolomites nằm ở phía đông của dãy Alps phía bắc Italy, được bao bọc bởi các thung lũng Isarco, Pusteria, Piave, Brenta và Adige, có 18 đỉnh cao hơn 3.000 m và hơn 40 sông băng trong khu vực. Trước đây, nhiều sườn dốc thoai thoải ở vùng thấp hơn từng có rừng bao phủ tuy nhiên hiện nay chỉ còn lại những mảng rừng nhỏ xen kẽ với những đồng cỏ, theo bách khoa toàn thư Britannica.
Dù nghe nhiều về tình trạng cướp giật, Long may mắn không gặp sự cố nhờ chuẩn bị kỹ. Anh dùng hai loại túi mỗi khi ra đường. Một túi máy ảnh đeo chéo trước ngực, trong đó có ngăn trống để hộ chiếu và tiền. Túi này có khóa và luôn được Long "để trong tầm mắt". Túi thứ hai to hơn, để những đồ ít quan trọng hơn như sạc dự phòng, tripod, giấy ướt.
"Du lịch tự túc là cách để bước ra khỏi vùng an toàn. Đừng để nỗi sợ hãi về tệ nạn khiến bạn bỏ lỡ cơ hội khám phá vẻ đẹp của thế giới", Long nói. Anh cũng khuyên du khách nên mang hành lý gọn nhẹ để linh hoạt khi di chuyển, tránh trở thành "con mồi" của kẻ gian tại các khu vực đông người.
Khi chia sẻ chuyến đi trên mạng, nhiều người bày tỏ thắc mắc về chi phí "quá rẻ" cho chuyến đi. Long cho biết anh cắt giảm chi phí bằng cách sử dụng các phương tiện công cộng để di chuyển khi đến châu Âu, ở hostel và dorm (một dạng phòng ký túc xá giá cả phải chăng). Bên cạnh đó, chuyến đi của anh xuất phát vào đầu tháng 6, chưa phải mùa cao điểm du lịch châu Âu.
Long bắt đầu du lịch nước ngoài tự túc từ năm 2023, với điểm đến đầu tiên là Bắc Kinh, Trung Quốc. Những năm sau đó, anh lần lượt ghé thăm Tân Cương, Hong Kong (Trung Quốc), Thái Lan, Nhật Bản, Ai Cập.
Khi được hỏi về lý do chọn Pháp và Italy là hai điểm đến đầu tiên tại châu Âu, anh nói "lý do giống như việc đến Trung Quốc thì phải ghé Bắc Kinh vậy. Nghĩ đến châu Âu, tôi nghĩ ngay đến Pháp và Italy".
Hiện tại, nam du khách đang lên kế hoạch "đón Giáng sinh ở một nơi xa" và kỳ vọng năm 2027 sẽ đặt chân tới một châu lục mới.
Tại các khu phố sầm uất như Akihabara, Tokyo hay Nipponbashi, Osaka, du khách dễ bắt gặp nhiều quán cà phê hoạt động dựa trên hình thức cà phê theo chủ đề. Cà phê hầu gái là một nhánh của mô hình cà phê theo chủ đề, nơi nhân viên phục vụ mặc trang phục cách điệu từ hình tượng hầu gái phương Tây, hoặc các nhân vật trong anime, manga.
Khác với các quán cà phê thông thường, mô hình cà phê hầu gái tập trung vào trải nghiệm tương tác và "nhập vai". Khi bước qua cánh cửa, khách hàng không còn là "khách" mà là "chủ nhân", "cậu chủ", "tiểu thư", trở về dinh thự của mình.
Ngay khi khách bước qua cửa, nhân viên sẽ thực hiện nghi thức chào đón bằng câu khẩu hiệu kinh điển "Okaerinasaimase!" (Mừng chủ nhân về nhà) để xác lập vai trò của khách hàng trong không gian giả tưởng. Trước khi thưởng thức, khách hàng thực nghi thức "Omajinai" (phép thuật món ăn).
Nhân viên hướng dẫn khách cùng làm các động tác tay hình trái tim và đọc những câu thần chú như "Moe moe kyun", một cụm từ trong văn hóa đại chúng Nhật Bản biểu thị sự dễ thương và năng lượng tích cực, với mục đích tượng trưng là giúp món ăn trở nên ngon miệng hơn. Nhân viên vẽ tương cà trực tiếp tại bàn, tạo hình thú cưng hoặc viết tên khách hàng theo yêu cầu lên các món ăn.
Mô hình cà phê hầu gái ra đời vào tháng 3/2001 tại khu phố Akihabara, Tokyo, với cơ sở đầu tiên tên Cure Maid Cafe. Sự xuất hiện của cà phê hầu gái gắn liền với bối cảnh kinh tế Nhật Bản sau giai đoạn đình trệ kéo dài, được các nhà kinh tế gọi là "Thập niên mất mát" (The Lost Decade).
Đến cuối những năm 1990 và đầu 2000, hệ quả từ thị trường lao động đóng băng đã tạo ra một thế hệ thanh niên Nhật Bản mất phương hướng, dẫn đến sự gia tăng của trạng thái Hikikomori (những người rút lui hoàn toàn khỏi xã hội) và sự bùng nổ của cộng đồng Otaku (người hâm mộ văn hóa đại chúng Nhật Bản).
Mô hình cà phê chủ đề nhập vai kiểu cà phê hầu gái ra đời như một không gian giải tỏa tâm lý. Những tương tác trực tiếp, sự lắng nghe và chăm sóc từ nhân viên giúp khách hàng tạm rời xa những áp lực từ đời sống thực tế để bước vào một thế giới giải trí nhẹ nhàng, mang tính giả tưởng.
Mô hình này lan tỏa sang nhiều quốc gia, nhưng vẫn vấp phải những định kiến. Tại một số nơi, nhiều ý kiến chỉ trích mô hình này thúc đẩy sự phục tùng của phụ nữ và "vật hóa" nhân viên. Tại Trung Quốc, mô hình này từng đối mặt với lệnh cấm sau những biến tướng độc hại.
Cuối năm 2023, từ một vụ án tấn công tình dục xảy ra tại một cơ sở giải trí theo mô hình cà phê hầu gái ở thành phố Nghĩa Ô, tỉnh Chiết Giang, cơ quan kiểm sát đã điều tra hơn 800 doanh nghiệp liên quan.
Kết quả cho thấy nhiều cơ sở đã ép buộc nhân viên nữ quỳ gối phục vụ trà, đút ăn và massage cho khách nam trong những bộ trang phục hở hang. Tháng 4/2024, Viện Kiểm sát Nhân dân Tối cao Trung Quốc đã xếp vụ án Nghĩa Ô vào danh sách án lệ điển hình để chấn chỉnh trên toàn quốc. Tòa án phán quyết các dịch vụ này là bất hợp pháp vì vi phạm nghiêm trọng "quyền nhân phẩm" của phụ nữ.
Tại Nhật Bản, chính quyền nỗ lực "làm sạch" bằng cách siết chặt quy định quản lý. Cảnh sát Tokyo thường xuyên truy quét các quán "núp bóng" hầu gái để chèo kéo khách trái phép hoặc cung cấp dịch vụ nhạy cảm tại Akihabara.
Tại các chuỗi lớn như Home cafe, quy tắc "không chạm" được thực thi tuyệt đối. Nhân viên không được ngồi cùng bàn, cấm tiếp xúc thân thể và không được phép tiết lộ thông tin cá nhân cho khách hàng.
Mô hình cà phê này cũng có mặt tại Hà Nội, tiệm đầu tiên đi vào hoạt động từ tháng 12/2023. Đại diện quán cà phê Soru Maid Cafe, Hà Nội cho biết quán có quy định không tự ý chụp ảnh các "hầu gái", việc ghi hình phải nhận được sự cho phép của nhân viên.
Để duy trì môi trường lành mạnh, bộ quy tắc ứng xử được đặt công khai tại từng bàn như một "cam kết" giữa khách và quán. Mọi biểu hiện thiếu chuẩn mực đều có thể dẫn đến việc bị từ chối phục vụ. Quán ưu tiên cách xử lý kín đáo, đảm bảo an toàn cho nhân viên nhưng không làm phá vỡ không gian trải nghiệm của khách.
Tại Nhật, có nhiều phiên bản biến tấu từ mô hình cà phê hầu gái. Quán Slo-maid ở Kamakura, tỉnh Kanagawa, từng gây chú ý khi chỉ tuyển "nhân viên hầu gái" trên 65 tuổi. Mô hình này thay thế sự năng động của giới trẻ bằng sự điềm tĩnh, ấm áp của các cụ bà, tạo không gian "chữa lành" cho những người trẻ kiệt sức vì áp lực. Tại đây, khách hàng tìm thấy sự kết nối thế hệ thay vì dịch vụ giải trí đơn thuần.
Một số quán ở Tokyo cung cấp trải nghiệm cho du khách nhập vai thành hầu gái và phục vụ nhân viên. Thực khách trả khoảng phí 4.000 yen (khoảng 25 USD) cho 90 phút mặc trang phục người hầu, quản gia, phục vụ trà bánh cho nhân viên đóng vai "tiểu thư".
Mô hình cà phê hầu gái trở thành ngành công nghiệp dịch vụ hái ra tiền, thuộc nhóm ngành dịch vụ trong thị trường Otaku. Theo đánh giá từ Viện Nghiên cứu Yano, đơn vị khảo sát thị trường hơn 50 năm hoạt động tại Tokyo, doanh thu từ mô hình này cùng các dịch vụ hóa trang (cosplay) đã chạm mốc hàng trăm tỷ yen vào năm 2025.
Thay vì chỉ bán đồ ăn, đồ uống, các mô hình bán trải nghiệm cảm xúc. Khách hàng sẵn sàng chi trả từ phí vào cửa theo giờ, thực đơn giá cao cho đến các dịch vụ cộng thêm như chụp ảnh lấy liền hay xem biểu diễn sân khấu.
