Lời chỉ trích được đưa ra trong một tuyên bố chung sau khi Chủ tịch nước Trung Quốc Tập Cận Bình tiếp Tổng thống Nga Vladimir Putin nhân chuyến thăm cấp nhà nước của nhà lãnh đạo Nga ngày 20.5 đến Bắc Kinh, theo Reuters.
Kế hoạch “Vòm Vàng” bao gồm việc mở rộng hệ thống phòng thủ trên mặt đất như tên lửa đánh chặn, cảm biến và hệ thống chỉ huy và kiểm soát, đồng thời bổ sung các thành phần trên không gian như vệ tinh và vũ khí không gian nhằm phát hiện, theo dõi và có khả năng bắn hạ các mối đe dọa đang đến từ quỹ đạo.
“Các bên tin rằng dự án Vòm Vàng của Mỹ – nhằm xây dựng một hệ thống phòng thủ tên lửa toàn cầu, đa cấp, đa phạm vi và không giới hạn, có khả năng tiêu diệt mọi loại tên lửa, bao gồm cả tên lửa của các ‘đối thủ ngang tầm’, ở mọi giai đoạn bay và trước khi phóng – đặt ra mối đe dọa rõ ràng đối với sự ổn định chiến lược”, Trung Quốc và Nga nhất trí.
“Kế hoạch này hoàn toàn trái ngược với nguyên tắc then chốt của việc duy trì sự ổn định chiến lược, vốn đòi hỏi sự liên kết giữa vũ khí tấn công chiến lược và vũ khí phòng thủ chiến lược”, hai nước bổ sung.
Mặt khác, Trung Quốc và Nga cũng lấy làm tiếc về chính sách của Mỹ khi để cho hiệp ước kiểm soát vũ khí New START năm 2010 hết hạn vào đầu năm nay mà không có hiệp ước thay thế.
Nga bày tỏ sự ủng hộ lập trường của Trung Quốc về việc không tìm cách tham gia vào các cuộc đàm phán kiểm soát vũ khí hạt nhân tiềm năng giữa Washington và Moscow. Những người chỉ trích việc gia hạn New START ở Mỹ cho rằng Mỹ cần phải tự giải phóng khỏi các biện pháp kiểm soát của hiệp ước bởi vì Trung Quốc đang phát triển hạt nhân nhanh chóng.
Nga và Trung Quốc cũng cho biết một số cường quốc hạt nhân có kế hoạch triển khai tên lửa tầm trung và tầm ngắn trên bộ, gây ra mối đe dọa cho các quốc gia khác. Hai bên không nêu rõ cụ thể quốc gia nào.
Hai nước cho rằng những nỗ lực của một số quốc gia nhằm tiến hành “các cuộc tấn công tên lửa phủ đầu hoặc phòng ngừa để làm suy yếu và tước vũ khí của kẻ thù là rất gây bất ổn và đặt ra mối đe dọa chiến lược”.
Tổng thống Mỹ Donald Trump công bố về hệ thống phòng thủ tên lửa Vòm Vàng vào ngày 20.5.2025 tại Phòng Bầu dục của Nhà Trắng. Theo một ước tính mới từ Văn phòng Ngân sách Quốc hội Mỹ trong tháng này, hệ thống Vòm Vàng có thể tiêu tốn tới 1.200 tỉ USD trong 2 thập niên tới, vượt xa ước tính 175 tỉ USD mà ông Trump đưa ra ban đầu.
Theo KCNA, Đại diện thường trực của Triều Tiên tại Liên Hiệp Quốc Kim Song đã nói rằng "tại Hội nghị rà soát Hiệp ước Không phổ biến vũ khí hạt nhân lần thứ 11 đang diễn ra tại trụ sở Liên Hiệp Quốc, Mỹ và một số quốc gia đang đặt câu hỏi một cách vô căn cứ về vị thế hiện tại và việc thực thi các quyền chủ quyền" của Triều Tiên.
"Vị thế của Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Triều Tiên là một quốc gia sở hữu vũ khí hạt nhân sẽ không thay đổi dựa trên những tuyên bố mang tính khoa trương hay những mong muốn đơn phương từ bên ngoài", ông Kim nhấn mạnh.
"Để làm rõ một lần nữa, Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Triều Tiên sẽ không bị ràng buộc bởi Hiệp ước Không phổ biến vũ khí hạt nhân trong bất kỳ hoàn cảnh nào", ông Kim nói tiếp.
Bình Nhưỡng đã đe dọa rút khỏi Hiệp ước Không phổ biến vũ khí hạt nhân vào năm 1993 và chính thức làm việc này vào năm 2003, theo AFP. Kể từ đó, Triều Tiên đã tiến hành 6 cuộc thử hạt nhân, và được cho là đang sở hữu hàng chục đầu đạn hạt nhân.
Triều Tiên luôn khẳng định sẽ không từ bỏ kho vũ khí hạt nhân của mình, mô tả con đường này là "không thể đảo ngược" và thề sẽ tăng cường khả năng của mình.
Chín quốc gia sở hữu vũ khí hạt nhân, gồm Nga, Mỹ, Pháp, Anh, Trung Quốc, Ấn Độ, Pakistan, Israel và Triều Tiên, sở hữu 12.241 đầu đạn hạt nhân, tính đến tháng 1.2025, theo AFP dẫn báo cáo của Viện Nghiên cứu Hòa bình Quốc tế Stockholm (SIPRI).
Mỹ và Nga nắm giữ gần 90% số vũ khí hạt nhân trên toàn cầu và đã thực hiện các chương trình lớn để hiện đại hóa kho vũ khí hủy diệt hàng loạt này trong những năm gần đây, theo SIPRI.
Vị quan chức giấu tên khẳng định chiếc UAV MQ-9 Reaper đã bị bắn hạ tại tỉnh Marib giàu dầu mỏ thuộc đông bắc Yemen, khi đang hoạt động trong không phận thuộc khu vực này.
Cũng theo nguồn tin nói trên, vụ bắn hạ UAV MQ-9 Reaper mới nhất do lực lượng Houthi thực hiện. Vụ việc xảy ra chưa đầy 2 tuần sau khi một chiếc MQ-9 tương tự bị bắn rơi tại Marib. Hiện chưa có bình luận nào từ phía Mỹ hay Houthi.
Trong những tháng gần đây, Houthi tuyên bố bắn hạ một số UAV MQ-9 của Mỹ tại những tỉnh thuộc Yemen do lực lượng này kiểm soát, để đáp trả các hành động quân sự của Mỹ và Anh chống lại Yemen.
Vào tháng 4.2025, phát ngôn viên Houthi Yahya Sarea tuyên bố Houthi đã bắn hạ 18 UAV của Mỹ kể từ thời điểm tháng 10.2023. Lực lượng này bắt đầu tấn công vào các mục tiêu của Israel để thể hiện sự đoàn kết với người Palestine ở Dải Gaza sau khi Israel tổ chức chiến dịch trả đũa vụ Hamas tấn công miền nam Israel vào ngày 7.10.2023.
Trong thời gian đó, UAV MQ-9 Reaper tham gia nỗ lực của quân đội Mỹ nhằm bảo vệ tàu thương mại và quân sự đi qua biển Đỏ trước các cuộc tấn công của Houthi.
Đây là loại máy bay điều khiển từ xa được sử dụng cho những nhiệm vụ thu thập thông tin tình báo, giám sát và trinh sát, cũng có thể thực hiện các cuộc tấn công chính xác.
UAV MQ-9 Reaper ước tính có giá khoảng 30 triệu USD, có thể bay lên độ cao 15.000 m và hoạt động liên tục 24 giờ mà không cần hạ cánh.
"Sẽ không khôn ngoan chút nào nếu trao quyền cho Nga bổ nhiệm nhà đàm phán đại diện cho chính chúng ta", Cao ủy phụ trách chính sách đối ngoại của Liên minh châu Âu (EU) Kaja Kallas nói với phóng viên tại cuộc họp ngoại trưởng ở Brussels ngày 11/5.
Tổng thống Nga Vladimir Putin trước đó bày tỏ tin tưởng xung đột Ukraine "đang đi đến hồi kết" và sẵn lòng đàm phán thỏa thuận an ninh mới cho châu Âu. Lãnh đạo Nga nói rằng bản thân muốn ông Gerhard Schroeder, thủ tướng Đức giai đoạn 1998-2005, là người giúp khởi động đối thoại.
Các nhà ngoại giao EU phản đối ý tưởng, chỉ ra rằng ông Schroeder là nhà vận động hành lang cấp cao cho các công ty nhà nước Nga. "Đó là lý do Tổng thống Putin muốn cựu thủ tướng Đức đảm nhận vai trò này, để ông ấy sẽ ngồi ở cả hai phía của bàn đàm phán", bà Kallas nói.
Cựu thủ tướng Đức duy trì quan hệ thân thiết với Tổng thống Putin và chưa từng lên án chiến dịch của Nga tại Ukraine. Ông từng giữ vai trò quan trọng trong những dự án năng lượng của Nga như đường ống dẫn khí đốt Nord Stream, cũng là thành viên hội đồng quản trị của công ty dầu khí Nga Rosneft trước khi rời vị trí vào năm 2022.
Bộ trưởng phụ trách các vấn đề châu Âu của Đức Gunther Krichbaum tuyên bố ông Schroeder không thể trở thành "nhà trung gian đàm phán trung thực". "Ông ấy đang và chắc chắn đã bị ảnh hưởng lớn từ ông Putin", Bộ trưởng Krichbaum nhận định.
Ngoại trưởng Ukraine Andrii Sybiha cũng bác bỏ vai trò của ông Schroeder, nhưng cho rằng châu Âu có thể tham gia các cuộc đối thoại hỗ trợ cho nỗ lực đàm phán chấm dứt xung đột mà Mỹ dẫn dắt.
Một nguồn tin am hiểu vấn đề cho biết ông Sybiha đã đề xuất các đối tác EU làm trung gian cho thỏa thuận giữa Nga và Ukraine nhằm dừng các cuộc tấn công vào sân bay của nhau. Ý tưởng của Ukraine là tập trung vào một mục tiêu khả thi, thay vì giải pháp toàn diện để chấm dứt xung đột.
Ngoại trưởng Áo Beate Meinl-Reisinger cho biết đã đến lúc EU cần tích cực tham gia hơn vào các cuộc đàm phán với Nga và đề cử một nhóm đối thoại. "Chúng ta sẽ quyết định điều đó, chứ không phải Nga", bà nói.
