Tại hội nghị Thành ủy TP.HCM lần thứ 5, Bí thư Thành ủy TP.HCM Trần Lưu Quang chia sẻ tin vui: Bộ Chính trị cho phép TP.HCM rà soát lại nghị quyết 31 về cơ chế phát triển TP.HCM từ năm 2022 đến nay, xây dựng nghị quyết mới của Bộ Chính trị về cơ chế của TP.HCM trong tầm vóc mới. Theo ông Quang, TP.HCM sẽ đề xuất để được xây dựng Luật Đô thị đặc biệt.
Trao đổi với Tuổi Trẻ về vấn đề này, ông Phạm Phú Ngọc Trai – Chủ tịch Hội đồng cố vấn chiến lược đổi mới sáng tạo Đại học Quốc gia TP.HCM – nhìn nhận: “Việc Bộ Chính trị cho phép TP.HCM rà soát nghị quyết 31 và xây dựng một nghị quyết mới, đồng thời mở ra hướng đi mang tính bước ngoặt để TP.HCM đề xuất xây dựng Luật Đô thị đặc biệt, một nền tảng thể chế đủ tầm cho giai đoạn phát triển mới”.
* Thưa ông, việc Bộ Chính trị cho phép TP.HCM rà soát lại nghị quyết 31 từ năm 2022 đến nay, theo ông, ý nghĩa lớn nhất là gì?
– Việc rà soát nghị quyết 31 không đơn thuần là một bước kỹ thuật mà phản ánh một nhận thức mới rất quan trọng, những điểm nghẽn phát triển của TP.HCM đã đi đến giới hạn mà các cơ chế nghị quyết đơn lẻ không còn đủ sức giải quyết.
Trong nhiều năm qua, chúng ta đã sử dụng khá hiệu quả các nghị quyết đặc thù để mở khóa từng phần. Tuy nhiên bản chất của nghị quyết vẫn là thí điểm, có thời hạn, phạm vi giới hạn và thường phải đi kèm với cơ chế xin – cho ở nhiều khâu. Điều đó dẫn đến tình trạng phân mảnh thể chế, thiếu tính ổn định và khó tạo niềm tin dài hạn cho nhà đầu tư.
Việc Bộ Chính trị cho phép rà soát lại toàn diện nghị quyết 31 chính là cơ hội để nhìn lại một cách căn cơ rằng những gì đã làm được, những gì chưa đạt và quan trọng hơn là nhận diện đúng bản chất vấn đề, đó là bài toán thể chế. Khi đã xác định đúng “gốc rễ” thì giải pháp cũng phải ở tầm tương xứng, tức là một đạo luật.
* Như vậy, theo ông, vì sao TP.HCM không thể tiếp tục đi theo hướng các nghị quyết đặc thù mà phải chuyển sang xây dựng luật?
– Có một thực tế rất rõ là nghị quyết chỉ trao quyền một phần, trong khi các vấn đề của TP.HCM lại mang tính hệ thống và liên ngành. Ví dụ như tài chính đô thị, quản lý đất đai, phát triển hạ tầng hay các mô hình mới như trung tâm tài chính quốc tế… tất cả đều liên quan đến nhiều luật hiện hành.
Nếu chỉ xử lý bằng nghị quyết thì mỗi lần vướng lại phải xin ý kiến, mất rất nhiều thời gian và cơ hội. Trong khi đó, nhà đầu tư, đặc biệt là nhà đầu tư quốc tế họ cần một môi trường ổn định, có thể dự báo được trong dài hạn.
* Ông nhiều lần nhấn mạnh rằng Luật Đô thị đặc biệt không chỉ để tháo gỡ điểm nghẽn mà phải mang tính “thiết kế lại” thể chế. Cụ thể điều này nên được hiểu như thế nào?
– Nếu chỉ nhìn luật như một công cụ để xử lý các vướng mắc hiện tại thì chúng ta sẽ lại rơi vào tư duy ngắn hạn. Điều quan trọng hơn là phải đặt câu hỏi TP.HCM sẽ là gì trong 10, 20 hay 30 năm tới?
Hiện nay TP.HCM không còn là một đô thị theo nghĩa hành chính đơn thuần. TP đã và đang là trung tâm kinh tế, tài chính, đổi mới sáng tạo, cửa ngõ hội nhập quốc tế của cả nước. Nhưng khung thể chế hiện tại vẫn được thiết kế theo logic quản lý đô thị truyền thống, chưa theo kịp thực tiễn phát triển.
* Vậy theo ông, cấu trúc của đạo luật này cần tập trung vào những trụ cột nào để tạo ra sự khác biệt thực chất?
– Có thể hình dung luật này được xây dựng trên bốn trụ cột lớn.
Thứ nhất là giải quyết các điểm nghẽn cốt lõi, đặc biệt về phân cấp – phân quyền, huy động nguồn lực và triển khai các dự án động lực. TP.HCM phải có quyền thực chất, không chỉ trên giấy tờ, để có thể ra quyết định nhanh và chịu trách nhiệm.
Thứ hai là bám sát tầm nhìn dài hạn. Luật không chỉ phục vụ giai đoạn 5-10 năm mà phải mở đường cho TP.HCM trở thành trung tâm kinh tế – tài chính của khu vực. Điều này đòi hỏi một khung thể chế đủ linh hoạt để thích ứng với những thay đổi nhanh của kinh tế toàn cầu.
Thứ ba là tạo không gian cho các động lực mới như chuyển đổi số, kinh tế xanh, đổi mới sáng tạo, trung tâm tài chính quốc tế. Đây là những lĩnh vực nếu không được luật hóa đầy đủ thì sẽ rất khó triển khai trên thực tế.
Thứ tư là bảo đảm tính khả thi và an toàn thể chế, tức là vừa đổi mới mạnh mẽ vừa nằm trong khuôn khổ chung của quốc gia. Điều này có thể học hỏi từ kinh nghiệm sửa đổi Luật Thủ đô, cũng như tham chiếu các mô hình quốc tế như Thượng Hải, Singapore hay Tokyo.
Quan trọng hơn, luật phải chuyển từ tư duy quản lý sang kiến tạo phát triển. Nghĩa là không chỉ kiểm soát mà phải mở đường, tạo điều kiện và trao quyền để TP.HCM phát huy tối đa tiềm năng của mình.
* Một điểm ông nhấn mạnh là Luật Đô thị đặc biệt phải gắn với liên kết vùng. Vì sao đây lại là yếu tố then chốt?
– Bởi vì TP.HCM không thể phát triển trong một không gian đã quá hạn chế. Nếu chỉ nhìn TP như một đơn vị hành chính riêng lẻ thì sẽ không giải được bài toán tăng trưởng dài hạn.
Hiện nay vùng Đông Nam Bộ chiếm gần 40% GDP cả nước, đồng thời có mối liên kết chặt chẽ với Đồng bằng sông Cửu Long. Đây là một không gian kinh tế rất lớn nhưng lại thiếu một cơ chế điều phối đủ mạnh. Liên kết vùng chủ yếu vẫn mang tính hợp tác, chưa được thể chế hóa như một chiến lược rõ ràng nên hiệu quả chưa cao.
Trong khi đó, nếu hạ tầng kết nối không tốt, nguồn lực phân bổ không hợp lý thì không chỉ TP.HCM bị hạn chế mà cả vùng cũng bị kìm hãm.
Ví dụ, Đồng bằng sông Cửu Long có vai trò rất quan trọng về an ninh lương thực và xuất khẩu nhưng nếu không kết nối hiệu quả với TP.HCM thì chi phí sẽ cao và cơ hội phát triển bị giảm. Vì vậy liên kết vùng phải được đưa vào luật như một trụ cột. Không nên nhìn đây là vấn đề hành chính mà là chiến lược phát triển kinh tế quốc gia.
* Nếu nhìn về dài hạn đến 2045, ông kỳ vọng Luật Đô thị đặc biệt sẽ tạo ra sự thay đổi như thế nào cho TP.HCM?
– Tôi cho rằng nếu được thiết kế đúng và triển khai hiệu quả, luật này sẽ tạo ra một bước ngoặt thực sự.
Thứ nhất, TP.HCM sẽ có một nền tảng thể chế ổn định và đủ mạnh để thu hút đầu tư dài hạn, đặc biệt là trong các lĩnh vực chiến lược như tài chính, công nghệ, đổi mới sáng tạo.
Thứ hai, TP sẽ chuyển từ vai trò đầu tàu kinh tế theo nghĩa truyền thống sang vai trò trung tâm điều phối phát triển vùng, có khả năng dẫn dắt và lan tỏa.
Thứ ba, người dân sẽ được hưởng lợi từ một môi trường sống tốt hơn với hạ tầng đồng bộ, dịch vụ chất lượng cao và cơ hội phát triển rộng mở hơn.
Và quan trọng nhất, đây không chỉ là câu chuyện của TP.HCM mà là câu chuyện của cả quốc gia. Nếu TP.HCM phát triển đúng tầm thì sẽ góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh của Việt Nam trong bối cảnh toàn cầu đang thay đổi rất nhanh.
Luật Đô thị đặc biệt vì thế không chỉ là một văn bản pháp lý. Đó phải là một động lực thể chế đủ mạnh để giải phóng nguồn lực, đủ linh hoạt để thích ứng và đủ tầm để đưa TP.HCM bước vào một giai đoạn phát triển mới.
Nguồn tin của PV Báo Thanh Niên cho biết vừa xảy ra một vụ nổ đồng hồ bình ô xy y tế di động ở một bệnh viện tại TP.HCM.
Theo thông tin ban đầu, trong lúc nữ điều dưỡng kiểm tra bình ô xy y tế di động trước khi cho bệnh nhân thở ô xy để chuyển khoa thì xảy ra nổ đồng hồ (áp kế). Vụ nổ khiến nữ điều dưỡng bị bỏng 10% diện tích cơ thể. Sở Y tế TP.HCM cũng đã vào cuộc kiểm tra, chấn chỉnh.
Ngày 29.4, Sở Y tế TP.HCM có công văn gửi tất cả cơ sở y tế trên địa bàn về việc tăng cường kiểm tra, bảo dưỡng, bảo trì, sửa chữa và kiểm định hệ thống ô xy y tế.
Theo Sở Y tế, hệ thống khí ô xy y tế giữ vai trò quan trọng trong cấp cứu và điều trị người bệnh, đồng thời là thiết bị có yêu cầu nghiêm ngặt về an toàn, vệ sinh lao động. Vì vậy, việc bảo đảm an toàn trong sử dụng hệ thống này là trách nhiệm của lãnh đạo và toàn thể nhân viên tại các cơ sở khám chữa bệnh.
Sở Y tế yêu cầu các đơn vị nghiêm túc triển khai "Hướng dẫn thiết lập hệ thống ô xy y tế cho cơ sở khám chữa bệnh" của Bộ Y tế. Phân công bộ phận, nhân sự chịu trách nhiệm theo dõi, giám sát việc sử dụng, kiểm tra, bảo dưỡng, sửa chữa và kiểm định hệ thống nhằm bảo đảm an toàn, hiệu quả trong quá trình vận hành.
Đồng thời, các đơn vị phải kiểm tra, bảo dưỡng hệ thống ô xy y tế trên xe cấp cứu (nếu có) để bảo đảm an toàn cho người bệnh và nhân viên y tế trong quá trình vận chuyển.
Việc kiểm định định kỳ hệ thống khí ô xy y tế phải tuân thủ quy định pháp luật, kết quả kiểm định là một phần hồ sơ nghiệm thu và vận hành hệ thống.
Sở Y tế cũng yêu cầu xây dựng quy trình ứng phó sự cố liên quan đến hệ thống ô xy y tế, phổ biến và tập huấn định kỳ cho nhân viên để kịp thời phát hiện, xử lý tình huống khẩn cấp.
Khi xảy ra sự cố, các đơn vị phải báo cáo nhanh về Sở Y tế để được hỗ trợ, đồng thời gửi báo cáo chi tiết về nguyên nhân, biện pháp khắc phục và đề xuất cải tiến nhằm ngăn ngừa tái diễn.
Sở Y tế TP.HCM cũng vừa ban hành công văn yêu cầu triển khai bảo đảm công tác khám chữa bệnh, cấp cứu tai nạn giao thông trong dịp nghỉ lễ 30.4 và 1.5.
Theo đó, các cơ sở y tế phải tổ chức trực đầy đủ 4 cấp gồm lãnh đạo, chuyên môn, hành chính - hậu cần và bảo vệ - tự vệ. Bảo đảm tiếp nhận, cấp cứu và điều trị kịp thời cho tất cả người bệnh, tuyệt đối không được từ chối hoặc xử trí chậm trễ. Trường hợp vượt quá khả năng chuyên môn phải sơ cấp cứu ban đầu, giải thích rõ trước khi chuyển tuyến phù hợp.
Các đơn vị chủ động chuẩn bị nhân lực, thuốc, máu, dịch truyền, vật tư, trang thiết bị, ô xy y tế và giường bệnh để sẵn sàng đáp ứng nhu cầu cấp cứu, khám chữa bệnh trong kỳ nghỉ lễ.
Sở Y tế yêu cầu phối hợp Trung tâm cấp cứu 115 trong tiếp nhận, điều phối và vận chuyển cấp cứu, đặc biệt với các trường hợp tai nạn hàng loạt, tai nạn giao thông nghiêm trọng, thảm họa hoặc tình huống khẩn cấp.
Đồng thời, tăng cường đảm bảo an toàn vệ sinh thực phẩm; truyền thông phòng tránh ngộ độc thực phẩm, đuối nước, giẫm đạp và tai nạn thương tích tại các khu du lịch, lễ hội, nơi tập trung đông người.
Các đơn vị phải duy trì trực đường dây nóng 24/24 giờ; báo cáo nhanh về Sở Y tế khi có tình huống đặc biệt để kịp thời chỉ đạo xử lý. Đồng thời, tiếp tục thực hiện công tác phòng chống dịch, theo dõi sát tình hình, phát hiện sớm và xử lý ổ dịch, không để lây lan trong cộng đồng.
Trung tâm kiểm soát bệnh tật TP.HCM theo dõi sát tình hình dịch, xây dựng phương án ứng phó và báo cáo nhanh khi có diễn biến bất thường. Trung tâm y tế khu vực và trạm y tế phường, xã phối hợp đảm bảo phòng chống dịch và sẵn sàng điều động nhân sự khi cần thiết.
Theo kế hoạch, các đợt kiểm tra để đánh giá việc tuân thủ quy định về an toàn thực phẩm của các cơ sở, kịp thời phát hiện, ngăn chặn và xử lý trường hợp vi phạm. Hạn chế và ngăn ngừa các sự cố về an toàn thực phẩm liên quan đến suất ăn cho trường học.
Việc kiểm tra sẽ được thực hiện có trọng điểm, tránh chồng chéo, trùng lặp và không làm cản trở hoạt động bình thường của các tổ chức, cá nhân được kiểm tra.
Đơn vị sẽ được kiểm tra gồm các cơ sở cung cấp suất ăn cho trường học và các cơ sở cung cấp nguyên liệu, thực phẩm cho trường học.
Nội dung kiểm tra tập trung hồ sơ pháp lý của cơ sở như giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh, giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện an toàn thực phẩm.
Điều kiện bảo đảm an toàn thực phẩm tại cơ sở, bao gồm điều kiện vệ sinh cơ sở, trang thiết bị, dụng cụ và điều kiện về con người.
Nguồn gốc, xuất xứ và chất lượng của nguyên liệu, thực phẩm dùng để chế biến suất ăn cho học sinh cũng được kiểm tra. Cùng với hồ sơ tự công bố sản phẩm hoặc đăng ký bản công bố sản phẩm và việc ghi nhãn, thực hiện chế độ kiểm thực ba bước và lưu mẫu thực phẩm.
Sở An toàn thực phẩm sẽ thành lập các đoàn kiểm tra, phối hợp với UBND các địa phương để kiểm tra các cơ sở cung cấp suất ăn và thực phẩm cho trường học. Trong trường hợp cần thiết, các đoàn kiểm tra có thể mời các cơ quan, tổ chức, cá nhân liên quan phối hợp.
Thời gian kiểm tra trong tháng 4-2026.
Sau khi kết thúc đợt kiểm tra, Sở An toàn thực phẩm sẽ tổng hợp và báo cáo kết quả cho UBND TP.HCM. Nguồn kinh phí cho hoạt động này từ ngân sách nhà nước cấp.
UBND TP.HCM vừa ban hành văn bản triển khai việc công bố, hướng dẫn kết nối và khai thác dữ liệu học bạ, văn bằng trong Cơ sở dữ liệu quốc gia về giáo dục và đào tạo để thay thế thành phần hồ sơ giấy trong giải quyết thủ tục hành chính.
Theo chỉ đạo, các sở, ban, ngành cùng UBND phường, xã, đặc khu có trách nhiệm phổ biến đầy đủ nội dung quyết định công bố dữ liệu học bạ, văn bằng đủ điều kiện khai thác, sử dụng thay thế giấy tờ trong hồ sơ thủ tục hành chính đến toàn bộ cơ quan, đơn vị trực thuộc và đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức.
UBND TP.HCM yêu cầu các đơn vị thực hiện thống nhất việc khai thác, sử dụng dữ liệu theo đúng quy định; đồng thời nghiêm túc áp dụng dữ liệu điện tử thay cho giấy tờ sau khi hệ thống thông tin giải quyết thủ tục hành chính đã được kết nối và có khả năng khai thác dữ liệu.
Thành phố cũng nhấn mạnh không được yêu cầu người dân, tổ chức, doanh nghiệp nộp bản sao hoặc giấy tờ nếu thông tin đã được khai thác đầy đủ, chính xác từ cơ sở dữ liệu. Trường hợp dữ liệu chưa đầy đủ hoặc chưa thống nhất, các cơ quan phải hướng dẫn người dân cập nhật, điều chỉnh theo quy định pháp luật.
Các sở, ngành được giao rà soát thủ tục hành chính thuộc phạm vi quản lý có thành phần hồ sơ có thể thay thế bằng dữ liệu học bạ, văn bằng trong Cơ sở dữ liệu quốc gia về giáo dục và đào tạo.
Trước đó, Chính phủ đã ban hành Nghị định 88/2026 quy định về quản lý dữ liệu giáo dục và đào tạo, có hiệu lực từ ngày 15.5. Theo nghị định này, mỗi người học trong hệ thống giáo dục quốc dân sẽ được cấp một mã số hồ sơ học tập suốt đời duy nhất theo số định danh cá nhân.
Trước khi cấp mã số hồ sơ học tập, các thông tin cơ bản của cá nhân phải được kiểm tra, đối chiếu với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư. Mã số này đồng thời là khóa truy cập để khai thác dữ liệu hồ sơ học tập suốt đời được lưu giữ trên hệ thống dữ liệu giáo dục quốc gia.
Các thông tin từ học bạ, văn bằng, chứng chỉ, kết quả học tập cũng sẽ được số hóa, tích hợp vào ứng dụng VNeID và lưu trữ vĩnh viễn. Hiện nay, học bạ và các loại văn bằng được sử dụng phổ biến trong nhiều thủ tục như chuyển trường, nhập học, tuyển dụng lao động.
