Trong khuôn khổ Diễn đàn Tài chính 2026 “Khơi thông dòng vốn, kết nối đa kênh” do Tạp chí Diễn đàn Doanh nghiệp tổ chức vào chiều 20/5, ông Trần Hoài Phương, Giám đốc Khối Khách hàng Doanh nghiệp Ngân hàng TMCP Phát triển TPHCM (HDBank), đã chỉ ra nguyên nhân khiến nhiều công ty khó tiếp cận vốn ngân hàng.
Một năm ngân hàng gặp doanh nghiệp chỉ 4 lần, do đó quyết định cho vay luôn rủi ro
Theo ông, nhiều doanh nghiệp hiện vẫn cho rằng chỉ cần có báo cáo tài chính kiểm toán cũng như tài sản đảm bảo là đủ để tiếp cận vốn. Tuy nhiên, dưới góc nhìn của ngân hàng, điều quan trọng hơn là chất lượng và độ trung thực của các báo cáo đó, cũng như cấu trúc tài chính của doanh nghiệp có đủ an toàn để ngân hàng chấp nhận rủi ro hay không.
Ông dẫn lại lời từ một ngân hàng nước ngoài từng nói: “Nếu anh cần vay 1 triệu USD thì hãy tự có 500.000 USD trước, chúng tôi sẽ cho anh vay 500.000 USD còn lại. Ngày nay nghe có vẻ quá thận trọng vì ở Việt Nam hiện nay nhiều khoản vay có thể lên tới 70-75% nhu cầu vốn nhưng họ có cơ sở rất rõ ràng. Họ nói một năm tôi giỏi lắm chỉ gặp anh được 4 lần, tức là 4 quý. Còn lại hơn 360 ngày tôi không ở cạnh doanh nghiệp. Vì vậy, quyết định cho vay luôn là quyết định rủi ro”.
Do đó, trong nhiều trường hợp, tài sản bảo đảm chỉ là yếu tố thứ cấp bởi nếu thị trường biến động, ngân hàng cũng chưa chắc thu hồi được đầy đủ giá trị tài sản khi xử lý nợ. Điều cốt lõi vẫn nằm ở sức khỏe tài chính, dòng tiền và khả năng vận hành của doanh nghiệp.
Từ góc nhìn rộng hơn, ông Phương cho rằng Việt Nam cần cải thiện mạnh xếp hạng tín nhiệm quốc gia để nâng khả năng tiếp cận nguồn vốn quốc tế với chi phí thấp hơn. Hiện, mức xếp hạng tín nhiệm hiện nay của Việt Nam vẫn dưới ngưỡng đầu tư an toàn, trong khi nhiều quốc gia trong khu vực như Thái Lan đã đạt ngưỡng này từ nhiều năm trước. Nếu Việt Nam cải thiện được xếp hạng tín nhiệm, chúng ta sẽ vay được với lãi suất thấp hơn và kỳ hạn dài hơn.
Hiện nay, bối cảnh vĩ mô toàn cầu đang có biến động phức tạp: xung đột địa chính trị, áp lực lạm phát, nguy cơ đứt gãy chuỗi cung ứng đặt ra những thách thức cấp bách. Trong nước, dù quy mô tín dụng mở rộng, nhưng việc tiếp cận vốn của doanh nghiệp vẫn còn nhiều rào cản với chi phí vốn có xu hướng tăng cao.
Trong khi thị trường chứng khoán và kênh trái phiếu doanh nghiệp cần thêm thời gian để có thanh khoản, thì bước chuyển quan trọng cho thị trường vốn tập trung vào Trung tâm tài chính quốc tế Việt Nam. Đây được kỳ vọng không chỉ là một kênh dẫn vốn mới mà còn là hạ tầng tài chính trọng yếu, kết nối doanh nghiệp trong nước với các định chế tài chính toàn cầu.
TPHCM sắp có sàn giao dịch tài chính hàng hải trong Trung tâm tài chính quốc tế, dự thu hút 300 tỷ USD giao dịch mỗi năm
Chia sẻ tại sự kiện, PGS.TS Nguyễn Hữu Huân, Phó chủ tịch Cơ quan điều hành Trung tâm Tài chính Quốc tế TPHCM (VIFC-HCMC), cho biết quy chế hoạt động của trung tâm hiện vẫn đang chờ Hội đồng điều hành thông qua trước khi chính thức vận hành. Tuy nhiên, công tác chuẩn bị cho giai đoạn triển khai thực tế đã được xúc tiến mạnh trong thời gian qua, từ xây dựng hạ tầng, hoàn thiện chiến lược phát triển đến các hoạt động xúc tiến đầu tư trong và ngoài nước.
Về định hướng phát triển, VIFC-HCMC xác định 4 trụ cột chính, trong đó tài chính hàng hải được xem là một trong những mũi nhọn chiến lược. Vị này tiết lộ Hệ sinh thái Trung tâm tài chính hàng hải quốc tế (IMFC) sẽ được ra mắt chính thức vào ngày mai 21/5.
Trung tâm tài chính hàng hải được định vị là nơi cung cấp các dịch vụ như cho thuê tài chính, thanh toán xuất nhập khẩu xuyên biên giới, bảo hiểm hàng hải – hàng không và tái bảo hiểm. Ước tính tổng giá trị giao dịch liên quan đến các cụm cảng lớn như Cái Mép – Thị Vải, Tân Cảng hay cảng Cần Giờ trong tương lai có thể vượt 1.000 tỷ USD. Tuy nhiên, khoảng 80-90% giao dịch tài chính liên quan hiện vẫn được thực hiện ở nước ngoài, chủ yếu tại Singapore và Hong Kong.
Một trong những nguyên nhân lớn là vấn đề pháp lý. Các giao dịch tài chính hàng hải thường có tần suất tranh chấp cao, trong khi cơ chế xử lý tại Việt Nam chưa đáp ứng được chuẩn mực quốc tế.
Vì vậy, IMFC đang hướng tới việc xây dựng cơ chế trọng tài và tòa án quốc tế riêng, áp dụng thông luật Anh nhằm tăng khả năng thu hút giao dịch toàn cầu. Song song đó là cơ chế dòng vốn linh hoạt hơn so với khuôn khổ hiện hành trong nước.
“Nếu tháo gỡ được hai nút thắt này, chúng tôi kỳ vọng có thể kéo khoảng 30% giao dịch tài chính hàng hải của Việt Nam về thực hiện tại IFC, tương đương khoảng 300 tỷ USD mỗi năm”, ông Huân nói.
Ngày 8-5, tại phường Tân Hạnh, tỉnh Vĩnh Long, UBND phường Phú Định, TP.HCM phối hợp với Trung tâm Khuyến nông quốc gia vùng Đồng bằng sông Cửu Long tổ chức hội nghị xúc tiến thương mại và du lịch trong Tuần lễ trái cây “Trên bến dưới thuyền năm 2026”.
Phát biểu tại hội nghị, Chủ tịch UBND phường Phú Định Bùi Trung Trực nhận định buổi tiếp xúc này nhằm kết nối, giao thương và phát triển du lịch giữa phường Phú Định với các tỉnh thành vùng Đồng bằng sông Cửu Long, đặc biệt tập trung vào các sản phẩm đặc trưng và duy trì nét văn hóa chợ nổi trên sông.
Theo ông Trực, quận 8 trước đây và phường Phú Định hiện nay có nhiều kinh nghiệm trong việc tổ chức loại hình này.
“Sự kiện chợ hoa xuân Trên bến dưới thuyền năm 2026 của phường Phú Định đã thành công, thu hút hơn 3 triệu lượt người tham quan, mua sắm, cho thấy tiềm năng lớn của loại hình du lịch sông nước”, ông Trực nhận định.
Do đó ông Trực kêu gọi, mong muốn lắng nghe các tỉnh thành Đồng bằng sông Cửu Long tiếp tục thông tin về nhu cầu và kế hoạch cho các sự kiện sắp tới của phường.
Tại hội nghị, nhiều doanh nghiệp, hợp tác xã đề xuất, nêu ra những ý tưởng góp ý, cải thiện chất lượng chương trình năm nay.
Ông Lâm Hoàng Chí, đại diện Hợp tác xã Thanh Đức - tỉnh Vĩnh Long, cho rằng Vĩnh Long hiện nay có đến hơn 1.000 sản phẩm đạt chuẩn OCOP 3 sao trở lên.
Từ thực tiễn đó, ông mong muốn những sản phẩm này nên xuất hiện mỗi ngày tại phường Phú Định để phục vụ nhu cầu của người dân TP.HCM.
“Tôi mong muốn phường Phú Định sẽ xây dựng thêm các điểm trưng bày cố định, để những sản phẩm OCOP đặc trưng của địa phương có cơ hội xuất hiện từng phút, từng giây trong nhịp sống TP.HCM”, ông Chí nói.
Tuy nhiên theo ông Chí, tình trạng trà trộn hàng kém chất lượng, “mượn danh” đặc sản miệt vườn cũng làm sụt giảm uy tín thương hiệu, ảnh hưởng niềm tin người tiêu dùng.
Đại diện hợp tác xã này kiến nghị cần có thêm nhiều mô hình nhằm bảo vệ thương hiệu cho hơn 1.000 sản phẩm OCOP của tỉnh Vĩnh Long.
Còn bà Lưu Thị Yến Hằng, Giám đốc Công ty TNHH lúa gạo Hồng Tân, mong muốn phường Phú Định tổ chức thêm các chương trình hội nghị, triển lãm, kết nối trực tuyến giúp doanh nghiệp giới thiệu sản phẩm từ Đồng bằng sông Cửu Long.
Ngoài ra bà cũng đề xuất phường bố trí thêm chỗ tạm trú cho doanh nghiệp trong thời gian diễn ra sự kiện tại TP.HCM…
Tuần lễ trái cây "Trên bến dưới thuyền" năm 2026 sẽ diễn ra từ ngày 12 đến 19-6UBND phường Phú Định cho biết chương trình dự kiến diễn ra từ ngày 12 đến 19-6-2026 trên các tuyến đường Bình Đông, Mạc Vân và Bùi Huy Bích, TP.HCM.
Điểm nhấn của sự kiện là khoảng 230 gian hàng giới thiệu trái cây đặc sản, sản phẩm OCOP, ẩm thực dân gian và nông nghiệp xanh đến từ nhiều địa phương khu vực Đồng bằng sông Cửu Long.
Bên cạnh hoạt động mua bán, lễ hội còn tái hiện không gian văn hóa sông nước với các hoạt động trải nghiệm như gói bánh ú lá tre, cảnh mua bán trên ghe thuyền, triển lãm ảnh, con đường sách và trưng bày gốm đỏ Vĩnh Long, gốm Bát Tràng...
Từ đầu năm đến nay, trong bối cảnh hệ thống ngân hàng đối mặt với căng thẳng thanh khoản, hoạt động liên ngân hàng diễn ra khá sôi động. Số liệu báo cáo tài chính quý I/2026 từ các ngân hàng cho thấy các bên đang cho vay lẫn nhau hàng triệu tỷ đồng. Trong đó, nhóm Big4 đóng vai trò là “chủ nợ”, các ngân hàng thương mại hầu hết là đi vay ròng.
Dẫn đầu hệ thống là “anh cả” Vietcombank, với quy mô tiền gửi và cho vay các tổ chức tín dụng khác đạt 581.522 tỷ đồng, trong khi tiền gửi và vay các tổ chức tín dụng khác ở mức 367.185 tỷ đồng. Vietcombank đang cho vay ròng 214.337 tỷ đồng trên thị trường liên ngân hàng.
Thứ hai là VietinBank, đang cho vay ròng 138.361 tỷ đồng. Ngân hàng này ghi nhận 600.736 tỷ đồng tiền gửi và cho vay các tổ chức tín dụng khác, trong khi quy mô đi vay ở mức 462.376 tỷ đồng.
Trong khi Agirbank chưa công bố báo cáo tài chính quý I thì top 3 gọi tên BIDV với mức chênh lệch 91.471 tỷ đồng. Trong đó, ngân hàng Big4 này đang cho vay và gửi tiền sang các tổ chức tín dụng khác 528.623 tỷ đồng, ngược lại đi vay và nhận tiền gửi vào mức 437.152 tỷ đồng.
Tính chung, 3 ngân hàng quốc doanh lớn gồm Vietcombank, VietinBank và BIDV đã tạo ra quy mô cho vay ròng lên tới khoảng 444.000 tỷ đồng - thể hiện vai trò trung tâm của nhóm ngân hàng lớn trong việc điều tiết thanh khoản hệ thống.
Ngoài ra, nhiều ngân hàng tư nhân cũng đóng vay trò “cho vay” hệ thống trong kỳ.
Đơn cử, HDBank của tỷ phú Nguyễn Thị Phương Thảo đang cho vay ròng hơn 51.000 tỷ đồng trên thị trường liên ngân hàng, lớn nhất nhóm ngân hàng tư nhân. Cùng với đó, BVBank cũng đang cho vay ròng 18.482 tỷ đồng, SHB vào khoảng 14.613 tỷ đồng, NCB với 10.157 tỷ đồng hay LPBank của ông Nguyễn Đức Thụy cũng trên vai trò “chủ nợ” với số dư gần 6.000 tỷ đồng.
Ở chiều ngược lại, nhiều ngân hàng lại ở trạng thái vay ròng trên thị trường liên ngân hàng, phản ánh nhu cầu bổ sung nguồn vốn lớn hơn lượng vốn cung ứng ra thị trường.
Đứng đầu nhóm này là VPBank với mức vay ròng lên đến 116.511 tỷ đồng. Ghi nhận, VPBank đang có 195.017 tỷ đồng tiền gửi và cho vay các tổ chức tín dụng khác; tuy nhiên nhu cầu vay trên hệ thống liên ngân hàng hơn 311.528 tỷ đồng.
Ngân hàng Quân đội (MB) cũng đang vay ròng 91.594 tỷ đồng, trong khi Techcombank âm 62.490 tỷ đồng. Một số ngân hàng khác như MSB, VIB, TPBank hay ACB cũng đang duy trì trạng thái vay ròng đáng kể trên thị trường liên ngân hàng.
Được biết, các ngân hàng cho vay lẫn nhau là hoạt động giao dịch vốn diễn ra trên thị trường liên ngân hàng (thị trường 2) nhằm bù đắp thiếu hụt thanh khoản ngắn hạn. Hoạt động này được điều phối dựa trên cung cầu vốn của từng nhà băng và chịu sự giám sát chặt chẽ từ Ngân hàng Nhà nước.
Các khoản giao dịch này chủ yếu là ngắn hạn. Trong đó, các ngân hàng lớn, thừa vốn sẽ đóng vai trò là "chủ nợ". Ngân hàng nhỏ hoặc đang cần vốn để tăng trưởng tín dụng sẽ là "con nợ”. Lãi suất liên ngân hàng biến động liên tục theo ngày, phản ánh mức độ dồi dào hoặc căng thẳng về tiền mặt của toàn hệ thống.
Theo ghi nhận, các tour nội địa 2-4 ngày, di chuyển thuận tiện bằng đường bộ hoặc các chặng bay ngắn đang trở thành lựa chọn chủ đạo của thị trường. Nhiều doanh nghiệp lữ hành cho biết lượng khách đặt tour tăng mạnh, nhiều chương trình đã gần kín chỗ.
Đại diện BenThanh Tourist cho biết dù kỳ nghỉ lễ dài là cơ hội kích cầu du lịch, nhưng tâm lý tiêu dùng năm nay thận trọng hơn. Những biến động quốc tế, bao gồm xung đột địa chính trị và giá nhiên liệu tăng, đang tác động trực tiếp đến quyết định chi tiêu của du khách.
Trong bối cảnh đó, du lịch nội địa tiếp tục chiếm ưu thế khi khách hàng ưu tiên các tiêu chí an toàn, linh hoạt và chi phí hợp lý. Đáng chú ý, khu vực Tây Nguyên nổi lên như một điểm đến hấp dẫn nhờ các hoạt động quảng bá và sự kiện du lịch thời gian gần đây.
Trong đó Măng Đen thu hút sự quan tâm nhờ cảnh quan thiên nhiên nguyên sơ, khí hậu mát mẻ và không gian nghỉ dưỡng phù hợp xu hướng "trốn nóng" mùa cao điểm.
Ông Tony Hùng Trần, đại diện Công ty Golden Smile Travel, cho hay các điểm đến gần TP.HCM như Vũng Tàu, Phan Thiết, Bảo Lộc hay các tour miền Tây 2-3 ngày đang bán chạy nhất, phù hợp với quỹ thời gian ngắn và khả năng chi tiêu của đa số khách hàng.
Song song đó, nhiều sản phẩm mới được doanh nghiệp đưa vào khai thác để làm mới trải nghiệm, như tour xe máy trong ngày kết hợp khám phá đời sống địa phương, thu hút nhóm khách trẻ.
Đại diện Công ty Du Lịch Việt thông tin các tour nội địa 4 ngày tại miền Trung, giá khoảng 8 triệu đồng/người, đang được nhiều du khách lựa chọn. Bên cạnh đó, các tour ngắn ngày giá thấp vẫn duy trì sức hút trong bối cảnh người dân thắt chặt chi tiêu, điển hình như tour Mỹ Tho 1 ngày kết hợp tham quan làng nghề và trải nghiệm ẩm thực.
Theo các doanh nghiệp lữ hành, dù thị trường còn nhiều biến động, dịp lễ năm nay vẫn ghi nhận tỉ lệ lấp đầy cao, nhiều chương trình đã kín chỗ.
