Ảnh vệ tinh thương mại do hãng Airbus chụp hồi đầu tuần và được đài CNN phân tích hôm 2/4 cho thấy hàng loạt thiệt hại ở căn cứ Prince Sultan, miền trung Arab Saudi, sau các đòn tập kích bằng tên lửa và máy bay không người lái (UAV) của Iran.
Trong ảnh đầu tiên, các thành phần của radar cảnh giới AN/TPY-2 được đưa ra ngoài trời, bên cạnh nhà chứa đã bị phá hủy. Đài ăng-ten đã bị cháy sém và mất đi một mảng lớn. Khu vực này hứng đòn tập kích của Iran hôm 1/3, nhưng các ảnh vệ tinh trước đó chỉ giúp xác nhận nhà chứa bị đánh trúng, không rõ có radar ở trong hay không.
AN/TPY-2 được coi là “mắt thần” của THAAD, giúp hệ thống phát hiện và đánh chặn tên lửa đạn đạo đối phương từ xa. Tài liệu ngân sách của Bộ Quốc phòng Mỹ cho thấy mỗi đài AN/TPY-2 có giá xuất xưởng khoảng 485 triệu USD, trong đó riêng ăng-ten có chi phí khoảng 136 triệu USD.
Nếu tính cả cấu hình theo yêu cầu khách hàng, hỗ trợ vận hành, bảo dưỡng và nâng cấp, mỗi tổ hợp có thể đạt giá trị khoảng 1 tỷ USD. Nỗ lực thay thế chúng trong ngắn hạn là không đơn giản, khi tổng cộng chỉ có 16 đài AN/TPY-2 được xuất xưởng.
Bức ảnh thứ hai cho thấy thiệt hại rõ nét với máy bay cảnh báo sớm E-3G Sentry sau cuộc tấn công của Iran vào căn cứ Prince Sultan hôm 27/3. Phần thân giữa máy bay đã bị phá hủy và cháy đen, đĩa radar nằm trên lưng phi cơ cũng đổ sập xuống đất.
CNN chỉ ra rằng có hai máy bay E-3 đang đậu ngoài trời khi ảnh được chụp hôm 29/3, chỉ cách vị trí máy bay trúng đòn khoảng 1.300 m, đồng nghĩa chúng không được cất vào nhà chứa sau vụ tấn công. Một số khí tài khác, trong đó có phi cơ tiếp dầu KC-135 và máy bay cảnh báo sớm E-2 Hawkeye, cũng đậu ở chỗ trống trải.
CNN không công bố đầy đủ ảnh về các phi cơ nói trên.
Ảnh do vệ tinh Sentinel-2L của châu Âu chụp hôm 30/3 cũng cho thấy nhiều địa điểm tại căn cứ Prince Sultan trúng đòn tập kích của Iran. Trong số này có vết cháy đen ở bãi đỗ, được cho là 1-2 máy bay tiếp dầu KC-135 bị phá hủy, cùng vị trí máy bay E-3G ở đường lăn gần đầu đường băng. Một nhà chứa cỡ lớn dành cho vận tải cơ C-130 cũng nhiều lần bị tấn công.
Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) trước đó thông báo đã sử dụng UAV tự sát Shahed-136, có trị giá 20.000-50.000 USD, để tập kích hàng loạt khí tài Mỹ, trong đó có máy bay cảnh báo sớm E-3 Sentry và radar AN/TPY-2.
Đài NPR hôm 30/3 dẫn lời quan chức Mỹ giấu tên cho biết đòn đánh vào căn cứ Prince Sultan đã khiến hai máy bay E-3 bị hư hại, chứ không phải một chiếc như thông tin ban đầu. Khoảng 15 quân nhân Mỹ đã bị thương, trong đó một số ca thuộc diện chấn thương nghiêm trọng.
E-3 Sentry được ví như “máy bay mắt thần” nhờ khả năng phát hiện phi cơ từ khoảng cách hàng trăm km. Ngoài thiệt hại về tài chính, với mỗi máy bay E-3G có giá ước tính hơn 500 triệu USD, giới chuyên gia đánh giá sự việc có nguy cơ làm suy giảm năng lực kiểm soát chiến trường của không quân Mỹ.
Sân bay Prince Sultan là một trong những căn cứ đồn trú chủ chốt của Mỹ ở nước ngoài. Cơ sở này đã nhiều lần bị Iran nhắm mục tiêu kể từ đầu xung đột. Ảnh vệ tinh chụp trước khi chiến sự bùng phát cho thấy lực lượng Mỹ triển khai ở đây gồm ít nhất 19 máy bay tiếp dầu KC-46A và KC-135, cùng 6 phi cơ E-3 Sentry và 3 máy bay liên lạc chiến trường E-11A.
Ngày 30/5, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tham quan và nghe giới thiệu tổng quan về Trung tâm thử nghiệm đường sắt Singapore, theo TTXVN. Đây là khu phức hợp kỹ thuật khổng lồ với chức năng là kiểm tra kỹ thuật hàng ngày, bảo dưỡng định kỳ và đặc biệt là đại tu hạng nặng cho các đoàn tàu, hệ thống tín hiệu và các cụm linh kiện cốt lõi (như hệ thống phanh, động cơ, điều hòa không khí).
Trung tâm phục vụ việc thử nghiệm các đoàn tàu điện ngầm mới, hệ thống tín hiệu, công nghệ điều khiển tự động, các giải pháp an toàn vận hành cũng như nâng cấp kỹ thuật cho các tuyến tàu điện ngầm hiện hữu.
Trước đây, phần lớn hoạt động thử nghiệm tàu điện ngầm của Singapore phải tiến hành vào ban đêm trên các tuyến đang khai thác, gây hạn chế về thời gian và ảnh hưởng tới công tác bảo trì.
Việc đưa Trung tâm thử nghiệm đường sắt này vào hoạt động giúp Singapore có thể tiến hành thử nghiệm liên tục trong môi trường riêng biệt mà không ảnh hưởng tới vận hành thương mại của hệ thống tàu điện ngầm.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đánh giá đây là mô hình tham khảo tốt cho Việt Nam trong bối cảnh nhiều tuyến Metro đang và sắp đi vào khai thác. Ông nhấn mạnh Việt Nam có thể tham khảo việc đào tạo đội ngũ kỹ sư tại chỗ đủ sức tự tháo lắp, kiểm định và đại tu các công nghệ lõi; cách ứng dụng chuyển đổi số vào quy trình bảo dưỡng, giúp tiết kiệm chi phí.
Cùng ngày, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước thăm Nhà máy mẫu cho công nghệ sản xuất tiên tiến - cơ sở nghiên cứu và ứng dụng tiêu biểu của Singapore trong lĩnh vực công nghiệp thông minh, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trong sản xuất.
Đây là mô hình nhà máy học tập và thử nghiệm, cho phép doanh nghiệp, viện nghiên cứu và cơ quan quản lý trực tiếp trải nghiệm, đánh giá và triển khai các giải pháp sản xuất tiên tiến trước khi áp dụng vào thực tế.
Mô hình này áp dụng các công nghệ Công nghiệp 4.0 như Internet vạn vật trong công nghiệp (IIoT), robot tự hành và hệ thống điều hành sản xuất thông minh. Về mặt chính sách, mô hình giúp các doanh nghiệp vượt qua rào cản rủi ro đầu tư bằng việc cho phép họ "thử nghiệm trước khi áp dụng" trong môi trường an toàn và được nhà nước bảo trợ một phần kinh phí.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm bày tỏ ấn tượng về cách Singapore tạo môi trường để doanh nghiệp trực tiếp thử nghiệm công nghệ trước khi đầu tư lớn. Ông nhấn mạnh đây là tư duy kiến tạo rất thực tiễn và là hướng tư duy mà Việt Nam đang thúc đẩy trong chính sách khoa học công nghệ. Việt Nam đang hoàn thiện cơ chế chấp nhận rủi ro hợp lý trong nghiên cứu để khuyến khích thử nghiệm công nghệ mới.
Sáng nay, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và phu nhân cùng đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam đã dâng hoa tại tượng đài Chủ tịch Hồ Chí Minh trong Bảo tàng Văn minh châu Á ở Singapore.
Để tưởng nhớ những nhân vật nổi tiếng và được người dân tôn kính từng đặt chân đến Singapore, chính phủ Singapore đã thực hiện chương trình "Những người bạn đến bờ biển chúng ta". Trên cơ sở đó, tháng 5/2008, nhân dịp kỷ niệm 118 năm ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh và 35 năm thiết lập quan hệ ngoại giao với Việt Nam, Singapore đã khánh thành bia tưởng niệm Chủ tịch Hồ Chí Minh tại khuôn viên Bảo tàng Văn minh châu Á. Tháng 9/2011, Ủy ban Di sản quốc gia Singapore, Đại sứ quán Việt Nam tại Singapore và Bảo tàng Hồ Chí Minh đã đặt thêm bức tượng đồng Chủ tịch Hồ Chí Minh bên cạnh bia tưởng niệm.
Sau lễ dâng hoa, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước tham gia lễ trồng cây tại Vườn Bách thảo Singapore do Thủ tướng Lawrence Wong chủ trì.
Vào năm 1963, sự kiện Thủ tướng Lý Quang Diệu trồng cây xanh đã khơi nguồn cảm hứng cho chiến dịch trồng 1.963 cây được đông đảo người dân hưởng ứng với quyết tâm phủ xanh Singapore, tạo môi trường sạch, xanh và giảm thiểu tác động của quá trình bê tông hóa đô thị.
Singapore có mật độ dân cư vào loại cao nhất thế giới, với hơn 90% dân số sống trong các khu chung cư, nhưng cây xanh vẫn luôn hiện diện ở khắp nơi.
Trang Axios ngày 13.4 dẫn lời một quan chức Mỹ và một nguồn tin am hiểu cho biết trong vòng đàm phán đầu tiên kéo dài gần một ngày tại thủ đô Islamabad (Pakistan) vào cuối tuần trước, Mỹ đã đề nghị Iran ngừng làm giàu uranium trong vòng 20 năm. Tuy nhiên, phía Iran chỉ đồng ý tạm ngừng dưới 10 năm.
Ngày 13.4, Tehran nói chỉ có thể ngừng làm giàu uranium tối đa 5 năm nhưng phía Washington phản đối, nhấn mạnh yêu cầu ban đầu, theo tờ The New York Times dẫn lời hai quan chức cấp cao Iran và một quan chức Mỹ.
Dù vậy, việc thảo luận này cho thấy vẫn còn con đường dẫn đến thỏa thuận hòa bình, ngay cả khi quân đội Mỹ đã bắt đầu phong tỏa các cảng biển Iran tại eo biển Hormuz từ ngày 13.4.
Tổng thống Mỹ Donald Trump chiều 13.4 (giờ Mỹ) cho biết Nhà Trắng vào buổi sáng cùng ngày đã nhận được cuộc gọi từ người có thẩm quyền tại Iran nói muốn một thỏa thuận.
Phó tổng thống Mỹ J.D. Vance, người đại diện phía Mỹ trong cuộc đàm phán, ngày 13.4 nói với Fox News rằng việc hai bên đối thoại là cử chỉ ý nghĩa, tích cực. Ông miêu tả cuộc gặp là "cột mốc lịch sử" và cho biết mọi thứ diễn ra đúng hướng, đã đạt rất nhiều tiến triển.
Khi được hỏi về triển vọng của vòng đàm phán thứ hai, ông Vance nói quả bóng đang nằm bên phần sân của Iran. Vị phó tổng thống bày tỏ mong đợi của Mỹ là Iran sẽ có hành động để mở lại eo biển Hormuz, cảnh báo rằng cuộc đàm phán sẽ thay đổi nếu nước này không làm như vậy.
CNN dẫn nguồn thạo tin cho hay các quan chức Nhà Trắng đang thảo luận nội bộ về chi tiết cho vòng đàm phán thứ hai với Iran trước khi thỏa thuận ngừng bắn chấm dứt vào ngày 21.4, dù chưa rõ cuộc gặp đó có trở thành hiện thực hay không.
Trong khi đó, các bên trung gian gồm Pakistan, Ai Cập và Thổ Nhĩ Kỳ sẽ tiếp tục liên lạc với hai bên tham chiến trong những ngày tới nhằm thu hẹp khoảng cách và tìm kiếm thỏa thuận. Theo Axios, tất cả các bên đều cho rằng một thỏa thuận là điều khả thi trong khi một nguồn tin khu vực nói "cánh cửa chưa hoàn toàn khép lại".
Về phần Tổng thống Trump, hôm 12.4 ông nói không quan tâm việc các quan chức Iran có trở lại bàn đàm phán hay không. "Nếu họ không trở lại, tôi vẫn ổn", nhà lãnh đạo tuyên bố.
Thỏa thuận đóng 3 tàu hộ vệ lớp Mogami được Phó thủ tướng kiêm Bộ trưởng Quốc phòng Úc Richard Marles và Bộ trưởng Quốc phòng Nhật Bản Koizumi Shinjiro công bố tại Melbourne, theo Hãng tin Kyodo News. Ba chiếc tàu chiến này sẽ được đóng tại Nhật Bản.
Tại cuộc họp báo chung trên tàu khu trục lớp Mogami Kumano sau cuộc đàm phán, ông Marles cho hay chiếc đầu tiên dự kiến sẽ được bàn giao cho Úc vào tháng 12.2029.
Chính phủ Úc, được Nhật Bản xem là đối tác quan trọng trong việc duy trì ổn định ở khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương, cho hay sẽ đầu tư tới 20 AUD (14,4 tỉ USD) trong 10 năm để phát triển hạm đội mới.
Hai bộ trưởng Quốc phòng Nhật Bản và Úc cũng đã ký một văn bản cam kết phối hợp chặt chẽ để đảm bảo dự án tiến triển một cách suôn sẻ.
Kyodo News dẫn một số nguồn thạo tin tiết lộ rằng các hợp đồng đã được ký kết giữa chính phủ Úc và các công ty, trong đó có Mitsubishi Heavy Industries Ltd. Công ty này đóng các tàu lớp Mogami.
Bộ trưởng Koizumi nhấn mạnh dự án đóng tàu chiến cho Úc sẽ "tăng cường đáng kể khả năng tương tác và mang lại lợi ích rộng lớn, bao gồm cải thiện khả năng đóng tàu cũng như bảo trì và duy trì hoạt động".
Bộ trưởng Marles cũng nhấn mạnh dự án này sẽ "mang lại rất nhiều cơ hội cho Úc và sự phát triển của ngành công nghiệp quốc phòng trong nước".
Chính phủ Úc lưu ý trong một thông cáo báo chí rằng tàu hộ vệ lớp Mogami được nâng cấp có tầm hoạt động lên đến 18.500 km và hệ thống phóng thẳng đứng có 32 ống phóng.
Loại tàu này sẽ được trang bị tên lửa đất đối không và chống hạm, có khả năng vận hành trực thăng chiến đấu trên biển MH-60R Seahawk, với thủy thủ đoàn gồm 92 người.
