Đó là một phần trong dự thảo Luật Đô thị đặc biệt được UBND TP HCM tổ chức lấy ý kiến các chuyên gia, sáng 22/5.
Đại diện Tổ biên tập, bà Nguyễn Thị Hồng Hạnh, Giám đốc Sở Tư pháp TP HCM, cho biết dự thảo luật được xây dựng trên cơ sở kế thừa Luật Thủ đô, gồm 9 chương. Trừ 4 nhóm quốc phòng, an ninh, đối ngoại, dân tộc và tôn giáo, tất cả lĩnh vực còn lại được đề xuất thực hiện phân quyền triệt để, tối đa cho TP HCM.
Nguyên tắc phân quyền là thẩm quyền của Quốc hội sẽ giao cho HĐND thành phố (hơn 140 thẩm quyền), thẩm quyền của Chính phủ giao cho UBND thành phố (hơn 130 thẩm quyền) và thẩm quyền của Thủ tướng giao cho Chủ tịch UBND thành phố (hơn 20 thẩm quyền).
Cụ thể, theo dự thảo luật sẽ cho phép TP HCM tự chủ cao trong tổ chức bộ máy, nhân sự và tài chính. Thành phố được quyết định số lượng cơ quan chuyên môn, tổng biên chế công chức và người hưởng lương ngân sách trong toàn hệ thống chính trị địa phương; đồng thời chủ động tuyển dụng, bổ nhiệm lãnh đạo đơn vị sự nghiệp công lập và doanh nghiệp nhà nước.
HĐND thành phố cũng được trao quyền quy định chính sách thu nhập tăng thêm, hỗ trợ nhà ở, đào tạo và điều kiện làm việc cho cán bộ, công chức, viên chức.
Trong lĩnh vực thể chế, TP HCM được đề xuất quyền ban hành các quy định khác với văn bản của cơ quan Trung ương nhằm đơn giản hóa thủ tục hành chính hoặc xử lý các vấn đề đặc thù chưa được quy định.
Thành phố cũng có thể thí điểm các cơ chế, chính sách mới chưa có trong luật hiện hành theo mô hình “sandbox”, với thời gian tối đa 5 năm và có thể gia hạn thêm 5 năm.
Ở lĩnh vực tài chính – ngân sách, TP HCM được đề xuất hưởng toàn bộ phần tăng thu ngân sách trên địa bàn; được phát hành trái phiếu chính quyền địa phương, vay vốn trong và ngoài nước; đồng thời được quyết định thêm các loại phí, lệ phí ngoài danh mục hiện hành.
Dự thảo cũng trao thêm quyền cho thành phố trong quản lý đầu tư và quy hoạch. Thành phố được quyết định chủ trương đầu tư nhiều dự án thuộc thẩm quyền Quốc hội hoặc Thủ tướng nếu sử dụng vốn ngân sách địa phương; lập một quy hoạch tổng thể tích hợp duy nhất thay cho nhiều loại quy hoạch hiện nay; đồng thời chủ động quản lý không gian ngầm, không gian trên cao và không gian ven biển.
Chủ tịch UBND TP HCM được đề xuất thêm nhiều thẩm quyền mới như phê duyệt quy hoạch tổng thể thành phố; quyết định một số chủ trương đầu tư; quản lý vốn nhà nước tại doanh nghiệp; quyết định cơ chế lựa chọn nhà thầu đặc biệt; thành lập, giải thể trường đại học, cao đẳng trực thuộc thành phố; cấp phép hành nghề khám chữa bệnh; và áp dụng các biện pháp đặc thù để bảo đảm trật tự đô thị.
Người đứng đầu chính quyền cũng phải chịu trách nhiệm giải trình đối với các quyết định quản lý và không được phân cấp lại phần lớn thẩm quyền được giao.
Tại buổi góp ý, TS Trần Du Lịch, Chủ tịch Hội đồng tư vấn triển khai Nghị quyết 98 của Quốc hội, cho rằng đây là cơ hội hiếm có để TP HCM xây dựng một cơ chế phân quyền mang tính hệ thống, tháo gỡ căn bản điểm nghẽn thể chế kéo dài nhiều năm.
Ông đề nghị luật hóa các cơ chế đã được thí điểm qua Nghị quyết 98 và Nghị quyết 260, đồng thời mạnh dạn phân quyền những lĩnh vực không thuộc quốc phòng, an ninh, đối ngoại, dân tộc và tôn giáo. “TP HCM không xin ngân sách, thành phố chỉ xin cơ chế”, ông nói.
Theo ông Lịch, luật cần tập trung vào ba nhóm nội dung chính gồm: phân quyền thực chất cho chính quyền đô thị; cắt giảm thủ tục hành chính; và trao dư địa để TP HCM chủ động ban hành chính sách phù hợp thực tiễn. Chuyên gia này cũng đề xuất trao thêm quyền về tài chính – ngân sách, phát hành trái phiếu địa phương, quản lý tài sản công và doanh nghiệp nhà nước cho TP HCM.
Trước đó, Phó chủ tịch UBND TP HCM Nguyễn Mạnh Cường cho biết dự thảo luật được xây dựng trên tinh thần “địa phương quyết, địa phương làm, địa phương chịu trách nhiệm”, hướng tới tạo nền tảng pháp lý mới cho một siêu đô thị trong giai đoạn phát triển mới. Các chính sách được đề xuất có quy mô lớn, tính chất phức tạp, tác động sâu rộng và nhiều chính sách chưa từng có tiền lệ trong thực tiễn.
Dự thảo gồm 9 chương, 45 điều, tập trung vào 4 nhóm vấn đề lớn gồm: Xác lập vị trí pháp lý của đô thị đặc biệt; phân cấp, phân quyền trong quản trị đô thị; phát triển đô thị xanh, đô thị thông minh, kinh tế biển và trung tâm tài chính quốc tế; cùng cơ chế liên kết vùng và mở rộng không gian phát triển.
“Luật đô thị đặc biệt không đơn thuần là phân cấp thêm cơ chế hay thẩm quyền mà xây dựng một nền tảng pháp lý mới cho một siêu đô thị trong giai đoạn phát triển mới”, ông Cường nói.
Trước đó, Bộ Chính trị đã đồng ý chủ trương để TP HCM xây dựng Luật Đô thị đặc biệt, tương tự Luật Thủ đô. Dự luật dự kiến được trình Quốc hội khóa XVI xem xét vào cuối năm 2026.
Chiều 20.5, tại Hà Nội, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm chủ trì buổi làm việc với Đảng ủy Bộ Y tế về công tác y học cổ truyền Việt Nam.
Phát biểu kết luận buổi làm việc, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đề nghị cần phải có tư duy mới, tầm nhìn mới và cách tiếp cận mới, kế thừa, phát triển tinh hoa của cha ông, trên nền tảng khoa học công nghệ hiện đại phải trở thành một bộ phận hữu cơ của y học quốc gia, một nguồn lực để phát triển đất nước trong giai đoạn mới.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước chỉ rõ, tiếp tục chuyển mạnh từ tư duy chữa bệnh sang tư duy chăm sóc sức khỏe toàn diện. Đưa y học cổ truyền thực sự về với cộng đồng; chuẩn hóa các mô hình chăm sóc sức khỏe không dùng thuốc như châm cứu, xoa bóp, bấm huyệt ngay tại xã, phường.
Chìa khóa để đưa y học cổ truyền về gần dân chính là việc tích hợp các dịch vụ kỹ thuật, bài thuốc cổ truyền chính thống vào các danh mục chi trả toàn diện cho bảo hiểm y tế quốc gia. Khi người dân được bảo hiểm chi trả một cách công bằng, họ sẽ chủ động lựa chọn y học cổ truyền ngay từ cơ sở.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước lưu ý, phải đặc biệt coi trọng đẩy mạnh khoa học, công nghệ và chuyển đổi số, bảo hộ sở hữu trí tuệ để chuẩn hóa và số hóa nền y học cổ truyền Việt Nam.
Xây dựng hoàn thiện cơ sở dữ liệu quốc gia về y học cổ truyền; xây dựng các chương trình nghiên cứu trọng điểm quốc gia về các lĩnh vực dược liệu, những bài thuốc có giá trị cao; phải gắn nghiên cứu với thương mại hóa và thị trường, có sự phối hợp chặt chẽ giữa các viện nghiên cứu, trường đại học với bệnh viện, doanh nghiệp địa phương.
Nghiên cứu xây dựng, củng cố một số trung tâm y học cổ truyền mạnh mang tầm quốc gia và khu vực, không chỉ để khám, chữa bệnh mà còn là trung tâm nghiên cứu, đào tạo, bảo tồn, chuyển giao công nghệ, phát triển sản phẩm và quảng bá văn hóa y học Việt Nam. Cạnh đó, phải phát triển ngành công nghiệp dược liệu là một ngành kinh tế, đồng bộ theo chuỗi.
Để phát triển đồng bộ hệ sinh thái y dược cổ truyền, nguồn nhân lực chất lượng cao và giữ gìn y đức, Nhà nước giữ vai trò định hướng kiến tạo thể chế và kiểm soát chất lượng; khuyến khích và tạo mọi điều kiện thuận lợi nhất để các doanh nghiệp tư nhân, tập đoàn dược phẩm lớn tham gia vào đầu tư nghiên cứu, chế biến sâu và phát triển chuỗi nhà thuốc y học cổ truyền.
Phải biến các nhà thuốc đông y tư nhân, các phòng chẩn trị của các lương y thành những cánh tay nối dài hiệu quả của mạng lưới y tế công; phải có chính sách đặc thù để phát hiện, tôn vinh, bảo tồn, ứng dụng rộng rãi các bài thuốc gia truyền, các phương pháp điều trị độc đáo đang giữ trong nhân dân, không để những di sản quý báu này bị mai một, thất truyền.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước chỉ rõ, phải nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước trên tinh thần vừa kiến tạo, vừa quản lý chặt chẽ, không thể buông lỏng quản lý; phải kiên quyết xử lý nghiêm, không dung thứ các hành vi sai phạm, trục lợi trên sức khỏe nhân dân.
Cạnh đó, phải nâng cao chất lượng tuyển sinh và cải cách chương trình đào tạo y bác sĩ y học cổ truyền tại các trường đại học y, dược lớn. Người thầy thuốc y học cổ truyền phải am tường cả về y lý đông y lẫn các thành tựu cận lâm sàng hiện đại của Tây y, luôn ghi nhớ lời Bác Hồ dạy: "Lương y như từ mẫu".
Đối với Đông y, trước hết là y đạo, không để các hành vi thương mại hóa cực đoan, quảng cáo sai sự thật, chữa bệnh phản khoa học ảnh hưởng đến niềm tin của nhân dân.
Việc xây dựng thương hiệu quốc gia về y học cổ truyền Việt Nam cần đẩy mạnh, gắn với kinh tế sức khỏe, du lịch chữa lành, xuất khẩu sản phẩm và sức mạnh mềm của văn hóa Việt Nam.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đề nghị, Đảng ủy Bộ Y tế tiếp thu các ý kiến đóng góp để phối hợp với các bộ, ngành liên quan, tham mưu hoàn thiện thể chế; sớm xây dựng và trình ban hành Chiến lược phát triển y học cổ truyền Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045.
Sở Xây dựng TP.HCM vừa có văn bản gửi Bộ Xây dựng và Cục Đường bộ Việt Nam phản ánh một số khó khăn trong công tác quản lý, bình ổn giá cước vận tải đường bộ, đồng thời đề xuất nhiều giải pháp tháo gỡ cho doanh nghiệp.
Theo Sở Xây dựng thành phố, chi phí nhiên liệu hiện chiếm khoảng 30-40% tổng chi phí hoạt động của đơn vị kinh doanh vận tải. Trong khi đó, giá nhiên liệu biến động mạnh thời gian qua đã tạo áp lực lớn đến chi phí vận hành.
"Nhiều doanh nghiệp phải cắt giảm từ 20 - 70% số chuyến, thậm chí hoạt động cầm chừng hoặc bù lỗ", văn bản nêu.
Trước thực tế này, Sở Xây dựng thành phố kiến nghị Bộ Xây dựng xem xét miễn, giảm phí sử dụng đường bộ, phí sử dụng dịch vụ đường bộ phù hợp với tình hình thực tế.
Đồng thời cơ quan chức năng cần nghiên cứu cơ chế giãn, giảm một số nghĩa vụ tài chính trong giai đoạn khó khăn nhằm hỗ trợ doanh nghiệp vận tải duy trì hoạt động.
Sở cũng đề xuất Cục Đường bộ Việt Nam nghiên cứu xây dựng và triển khai hệ thống cơ sở dữ liệu quốc gia về kê khai giá cước vận tải đường bộ, kết nối đồng bộ giữa Trung ương và địa phương, phục vụ công tác quản lý và dự báo thị trường trước biến động giá nhiên liệu.
Đối với hoạt động vận tải hành khách theo tuyến cố định, Sở Xây dựng thành phố kiến nghị xem xét đề xuất các địa phương chỉ đạo đơn vị quản lý bến xe báo cáo Sở Tài chính để thực hiện miễn, giảm giá dịch vụ xe ra, vào bến xe khách, tạo sự thống nhất trong triển khai.
Ngoài ra nhằm đảm bảo ổn định hoạt động vận tải tuyến cố định, Sở Xây dựng thành phố đề xuất tạm thời chưa xử lý thu hồi thông báo đăng ký khai thác tuyến đối với các đơn vị thực hiện từ 50% số chuyến đã đăng ký trong một tháng.
Khoảng 6h, đám cháy phát ra từ ban công căn hộ ở tầng 11 của chung cư Nam An, nằm trên đường Đinh Bộ Lĩnh, phường Bình Thạnh. Chuông báo cháy vang lên, nhiều người vội dắt con nhỏ chạy ra lối thang thoát hiểm. Sau đó khói lửa bốc lên nghi ngút.
Sống tại căn hộ tầng 8, chị Phương Thanh cho biết, đang cho hai con ăn sáng để chuẩn bị đi học thì nghe tiếng hàng xóm hô hoán bên ngoài, chị phải dắt con di tản. "Mọi người cùng ùa ra thang bộ nhỏ hẹp để chạy xuống đất", chị nói.
Nhiều xe chữa cháy cùng hơn 20 chiến sĩ được điều đến hiện trường. Xe thang giương cao hơn 20 mét nhanh chóng dập lửa. Nhiều chiến khác chạy lối thang bộ để tiếp cận nơi cháy và khống chế sau khoảng 15 phút. Hoả hoạn không có thương vong song đã thiêu rụi nhiều đồ đạc.
Do đường Đinh Bộ Lĩnh là trục chính để người dân từ khu vực Thủ Đức về trung tâm thành phố. Khi sự cố xảy ra đã khiến giao thông gián đoạn, dòng xe ùn tắc kéo dài hơn một km.
Chung cư Nam An có khoảng 200 căn hộ với 11 tầng và một hầm để xe.
