Đó là một phần trong dự thảo Luật Đô thị đặc biệt được UBND TP HCM tổ chức lấy ý kiến các chuyên gia, sáng 22/5.
Đại diện Tổ biên tập, bà Nguyễn Thị Hồng Hạnh, Giám đốc Sở Tư pháp TP HCM, cho biết dự thảo luật được xây dựng trên cơ sở kế thừa Luật Thủ đô, gồm 9 chương. Trừ 4 nhóm quốc phòng, an ninh, đối ngoại, dân tộc và tôn giáo, tất cả lĩnh vực còn lại được đề xuất thực hiện phân quyền triệt để, tối đa cho TP HCM.
Nguyên tắc phân quyền là thẩm quyền của Quốc hội sẽ giao cho HĐND thành phố (hơn 140 thẩm quyền), thẩm quyền của Chính phủ giao cho UBND thành phố (hơn 130 thẩm quyền) và thẩm quyền của Thủ tướng giao cho Chủ tịch UBND thành phố (hơn 20 thẩm quyền).
Cụ thể, theo dự thảo luật sẽ cho phép TP HCM tự chủ cao trong tổ chức bộ máy, nhân sự và tài chính. Thành phố được quyết định số lượng cơ quan chuyên môn, tổng biên chế công chức và người hưởng lương ngân sách trong toàn hệ thống chính trị địa phương; đồng thời chủ động tuyển dụng, bổ nhiệm lãnh đạo đơn vị sự nghiệp công lập và doanh nghiệp nhà nước.
HĐND thành phố cũng được trao quyền quy định chính sách thu nhập tăng thêm, hỗ trợ nhà ở, đào tạo và điều kiện làm việc cho cán bộ, công chức, viên chức.
Trong lĩnh vực thể chế, TP HCM được đề xuất quyền ban hành các quy định khác với văn bản của cơ quan Trung ương nhằm đơn giản hóa thủ tục hành chính hoặc xử lý các vấn đề đặc thù chưa được quy định.
Thành phố cũng có thể thí điểm các cơ chế, chính sách mới chưa có trong luật hiện hành theo mô hình “sandbox”, với thời gian tối đa 5 năm và có thể gia hạn thêm 5 năm.
Ở lĩnh vực tài chính – ngân sách, TP HCM được đề xuất hưởng toàn bộ phần tăng thu ngân sách trên địa bàn; được phát hành trái phiếu chính quyền địa phương, vay vốn trong và ngoài nước; đồng thời được quyết định thêm các loại phí, lệ phí ngoài danh mục hiện hành.
Dự thảo cũng trao thêm quyền cho thành phố trong quản lý đầu tư và quy hoạch. Thành phố được quyết định chủ trương đầu tư nhiều dự án thuộc thẩm quyền Quốc hội hoặc Thủ tướng nếu sử dụng vốn ngân sách địa phương; lập một quy hoạch tổng thể tích hợp duy nhất thay cho nhiều loại quy hoạch hiện nay; đồng thời chủ động quản lý không gian ngầm, không gian trên cao và không gian ven biển.
Chủ tịch UBND TP HCM được đề xuất thêm nhiều thẩm quyền mới như phê duyệt quy hoạch tổng thể thành phố; quyết định một số chủ trương đầu tư; quản lý vốn nhà nước tại doanh nghiệp; quyết định cơ chế lựa chọn nhà thầu đặc biệt; thành lập, giải thể trường đại học, cao đẳng trực thuộc thành phố; cấp phép hành nghề khám chữa bệnh; và áp dụng các biện pháp đặc thù để bảo đảm trật tự đô thị.
Người đứng đầu chính quyền cũng phải chịu trách nhiệm giải trình đối với các quyết định quản lý và không được phân cấp lại phần lớn thẩm quyền được giao.
Tại buổi góp ý, TS Trần Du Lịch, Chủ tịch Hội đồng tư vấn triển khai Nghị quyết 98 của Quốc hội, cho rằng đây là cơ hội hiếm có để TP HCM xây dựng một cơ chế phân quyền mang tính hệ thống, tháo gỡ căn bản điểm nghẽn thể chế kéo dài nhiều năm.
Ông đề nghị luật hóa các cơ chế đã được thí điểm qua Nghị quyết 98 và Nghị quyết 260, đồng thời mạnh dạn phân quyền những lĩnh vực không thuộc quốc phòng, an ninh, đối ngoại, dân tộc và tôn giáo. “TP HCM không xin ngân sách, thành phố chỉ xin cơ chế”, ông nói.
Theo ông Lịch, luật cần tập trung vào ba nhóm nội dung chính gồm: phân quyền thực chất cho chính quyền đô thị; cắt giảm thủ tục hành chính; và trao dư địa để TP HCM chủ động ban hành chính sách phù hợp thực tiễn. Chuyên gia này cũng đề xuất trao thêm quyền về tài chính – ngân sách, phát hành trái phiếu địa phương, quản lý tài sản công và doanh nghiệp nhà nước cho TP HCM.
Trước đó, Phó chủ tịch UBND TP HCM Nguyễn Mạnh Cường cho biết dự thảo luật được xây dựng trên tinh thần “địa phương quyết, địa phương làm, địa phương chịu trách nhiệm”, hướng tới tạo nền tảng pháp lý mới cho một siêu đô thị trong giai đoạn phát triển mới. Các chính sách được đề xuất có quy mô lớn, tính chất phức tạp, tác động sâu rộng và nhiều chính sách chưa từng có tiền lệ trong thực tiễn.
Dự thảo gồm 9 chương, 45 điều, tập trung vào 4 nhóm vấn đề lớn gồm: Xác lập vị trí pháp lý của đô thị đặc biệt; phân cấp, phân quyền trong quản trị đô thị; phát triển đô thị xanh, đô thị thông minh, kinh tế biển và trung tâm tài chính quốc tế; cùng cơ chế liên kết vùng và mở rộng không gian phát triển.
“Luật đô thị đặc biệt không đơn thuần là phân cấp thêm cơ chế hay thẩm quyền mà xây dựng một nền tảng pháp lý mới cho một siêu đô thị trong giai đoạn phát triển mới”, ông Cường nói.
Trước đó, Bộ Chính trị đã đồng ý chủ trương để TP HCM xây dựng Luật Đô thị đặc biệt, tương tự Luật Thủ đô. Dự luật dự kiến được trình Quốc hội khóa XVI xem xét vào cuối năm 2026.
Ngày 1/4, một lãnh đạo Sở Xây dựng Đắk Lắk cho biết đơn vị đã đề xuất chủ trương đầu tư dự án Trung tâm Văn hóa - Nghệ thuật tỉnh với tổng trị giá 1.100 tỷ đồng. Dự án này đã được Ban Thường vụ Tỉnh ủy đồng ý chủ trương xây dựng trong giai đoạn 2025-2028.
Công trình Trung tâm Văn hóa - Nghệ thuật tỉnh Đắk Lắk tọa lạc tại ngã 6, trung tâm Buôn Ma Thuột (thủ phủ cà phê Tây Nguyên) có ý nghĩa quan trọng về lịch sử, kinh tế - xã hội và đời sống văn hóa, tinh thần của nhân dân.
Công trình có kiến trúc đặc thù, đặc trưng cho truyền thống văn hóa dân tộc vùng Tây Nguyên, góp phần tạo không gian đô thị trung tâm tỉnh Đắk Lắk.
Dự án dự kiến được triển khai trên diện tích khoảng 2,4ha, do Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình dân dụng và công nghiệp tỉnh Đắk Lắk làm chủ đầu tư. Công trình này sẽ thay thế cho Trung tâm Văn hóa tỉnh Đắk Lắk được xây dựng từ năm 2000, với diện tích xây dựng khoảng 3.000m2 và đã xuống cấp.
Quy mô đầu tư của dự án mới gồm xây dựng các hạng mục công trình, hệ thống hạ tầng kỹ thuật và trang thiết bị đi kèm.
Trong đó, công trình có 2 tầng hầm (bãi đậu xe, không gian làm việc của trung tâm, dịch vụ phát triển du lịch phố đêm) và 3 tầng nổi (không gian triển lãm, các lớp học nghệ thuật, hội trường quy mô 1.200 người...).
Bên cạnh đó, không gian bên ngoài trung tâm sẽ đáp ứng yêu cầu tổ chức các sự kiện, các sân khấu ngoài trời phục vụ biểu diễn các chương trình văn hóa nghệ thuật, cồng chiêng...
Trước đó, sau quá trình thi tuyển, tỉnh Đắk Lắk đã công bố phương án kiến trúc cho công trình Trung tâm Văn hóa - Nghệ thuật tỉnh là thiết kế công trình hình bậc thang xoắn ốc hòa hợp trong không gian đô thị và không gian xanh tại trung tâm Buôn Ma Thuột.
Thiết kế này được lấy cảm hứng từ hình ảnh đồng bào dân tộc đứng thành vòng tròn xung quanh ngọn lửa thiêng trong những lễ hội cồng chiêng phổ biến ở Tây Nguyên.
Bố cục hình tròn của công trình tạo thành một chuỗi bậc thang xoắn ốc tượng trưng cho các dân tộc anh em tụ họp trên địa bàn tỉnh.
Đường nét uốn lượn của đường tròn tổng thể kết hợp mái dốc mở rộng thành một không gian thưởng ngoạn hài hòa, tôn vinh công trình tượng đài Chiến thắng Buôn Ma Thuột - một trong những biểu tượng của Đắk Lắk.
Ngày 10-5, thông tin từ Phòng Cảnh sát phòng cháy chữa cháy và cứu nạn cứu hộ (PC07) Công an TP.HCM, vào lúc 10h18 cùng ngày, trung tâm chỉ huy nhận được tin báo khẩn cấp về việc có nhiều người mắc kẹt trong thang máy ở một viện thẩm mỹ trên đường Phan Văn Trị, phường Gò Vấp.
Ngay lập tức, trung tâm chỉ huy điều động cán bộ, chiến sĩ cùng phương tiện Đội Chữa cháy và cứu nạn cứu hộ khu vực 15 khẩn trương tiếp cận hiện trường, triển khai phương án cứu người.
Đến 10h22, lực lượng cứu nạn cứu hộ khu vực 15 đã tiếp cận hiện trường, sau đó nhanh chóng xác định thang máy mắc kẹt giữa tầng 1 và tầng 2, không thể di chuyển, bên trong thang máy đang có nhiều người (khách hàng và nhân viên) hoảng loạn, không gian hẹp, khó thở.
Cán bộ, chiến sĩ đã dùng biện pháp trấn an tinh thần những người bên trong, đồng thời cố gắng mở hé cửa để có không khí cho những người bên trong thở được và triển khai lực lượng, phương tiện, thiết bị chuyên dụng mở cửa thang máy.
Sau khoảng 20 phút, thang máy được mở thành công, 7 người trong thang máy được hướng dẫn ra ngoài an toàn nhưng vẫn còn hoảng loạn. Nguyên nhân thang máy không hoạt động, dừng đột ngột bước đầu được xác định do cúp điện.
Chiều 6.5, ông Nguyễn Mạnh Hùng, Chủ tịch UBND thành phố Đà Nẵng đã chủ trì buổi làm việc với Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng ưu tiên thành phố, nhằm rà soát tiến độ và định hướng triển khai dự án đường cao tốc nội thị từ trung tâm thành phố đến sân bay Chu Lai.
Báo cáo tại buổi làm việc, ông Lê Thành Hưng, Giám đốc Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng ưu tiên thành phố, cho biết dự án cao tốc nội thị kết nối trung tâm Đà Nẵng với sân bay Chu Lai nhận được sự quan tâm, chỉ đạo sát sao từ Thành ủy.
Đến nay, ban đã làm việc với 17 xã, phường liên quan, thu thập đầy đủ dữ liệu về đất đai, quy hoạch và hiện trạng các dự án trong phạm vi tuyến. Các địa phương cơ bản thống nhất với phương án tuyến và đề nghị sớm triển khai, cho thấy sự đồng thuận cao.
Theo ông Hưng, ban cũng đã kiến nghị UBND thành phố giao Sở Tài chính và Sở Xây dựng sớm đề xuất phương án đầu tư theo hình thức đầu tư công, nhằm rút ngắn quy trình chuẩn bị.
Theo đánh giá, dự án không chỉ mang lại lợi ích về hạ tầng giao thông mà còn tạo giá trị gia tăng rất lớn về đất đai. Giá đất khu vực hai bên tuyến dự kiến sẽ tăng mạnh, trong khi quỹ đất công cộng dọc tuyến có thể khai thác hiệu quả, mang lại nguồn thu đáng kể.
Đáng chú ý, giá trị kinh tế từ quỹ đất này được nhận định là "không thể định lượng hết", hứa hẹn vượt xa tổng mức đầu tư ban đầu.
Với quy trình thủ tục đề xuất, ông Hưng cho hay khoảng tháng 10.2027 sẽ hoàn thành đấu thầu lựa chọn nhà thầu thi công và khởi công dự án, dự kiến hoàn thành năm 2031
Ông Nguyễn Hà Nam, Giám đốc Sở Xây dựng thành phố Đà Nẵng, cho biết dự án hiện chưa có trong quy hoạch nên cần điều chỉnh, đồng thời đang lấy ý kiến về cân đối nguồn lực.
Các phương án đầu tư đang được tính toán, bao gồm đầu tư công và hợp tác công tư (PPP). Nếu triển khai giai đoạn 1 với quy mô giải tỏa mặt cắt ngang 138 m và xây dựng mỗi bên 3 làn xe, tổng mức đầu tư khoảng 15.000 tỉ đồng.
Ở giai đoạn hoàn chỉnh, khi mở rộng thêm quỹ đất hai bên tuyến, tổng mức đầu tư có thể lên đến hơn 30.800 tỉ đồng. Khi đó, việc khai thác quỹ đất theo mô hình phát triển đô thị gắn với giao thông (TOD) sẽ mang lại hiệu quả rất lớn.
Kết luận tại buổi làm việc, ông Nguyễn Mạnh Hùng, Chủ tịch UBND thành phố Đà Nẵng, cho rằng tiến độ dự án đến năm 2031 là quá lâu, giảm đi tính động lực của dự án.
Ông yêu cầu lãnh đạo phụ trách khẩn trương chỉ đạo thống nhất hướng tuyến, hoàn thiện phương án đầu tư để báo cáo Ban Thường vụ Thành ủy trong thời gian sớm nhất.
Chủ tịch UBND thành phố Đà Nẵng yêu cầu, phải làm sớm nếu không sẽ không kịp, tính phương án nào thi công chỉ 1 - 2 năm, 5 năm là quá lâu.
