Tại phiên điều trần trước quốc hội Mỹ ngày 21/5, quyền Bộ trưởng Hải quân Hùng Cao bị chất vấn về thương vụ bán vũ khí trị giá 14 tỷ USD cho Đài Loan đang bị đình trệ.
Ông cho hay Washington chỉ đang “tạm ngừng” thương vụ để bảo đảm đủ đạn dược cho chiến dịch Cơn thịnh nộ Kinh hoàng ở Trung Đông, song khẳng định lực lượng Mỹ vẫn có đủ nguồn dự trữ vũ khí. “Chúng tôi chỉ đang bảo đảm có đầy đủ mọi thứ. Các thương vụ bán khí tài quân sự cho đối tác sẽ tiếp tục khi chính quyền thấy cần thiết”, ông nói.
Bộ Ngoại giao Mỹ và Lầu Năm Góc chưa bình luận về phát biểu của quyền Bộ trưởng Hải quân.
Phát biểu làm dấy thêm lo ngại về cam kết của Tổng thống Donald Trump đối với hỗ trợ Đài Loan.
Trung Quốc luôn xem đảo Đài Loan là phần lãnh thổ không thể tách rời và sẵn sàng sử dụng mọi biện pháp để thống nhất. Mỹ cam kết tôn trọng nguyên tắc “Một Trung Quốc” và không ủng hộ Đài Loan độc lập, nhưng cũng thường tránh công khai tuyên bố phản đối sự độc lập của hòn đảo.
Theo Đạo luật Quan hệ với Đài Loan được tổng thống Jimmy Carter ký sau khi Washington thiết lập quan hệ ngoại giao với Bắc Kinh năm 1979, Mỹ phải hỗ trợ khả năng phòng thủ cho đảo Đài Loan. Dù vậy, Washington vẫn giữ lập trường mơ hồ về khả năng quân đội nước này can thiệp hỗ trợ hòn đảo nếu xung đột bùng phát.
Tổng thống Mỹ đến nay chưa cam kết thúc đẩy thương vụ bán vũ khí cho hòn đảo. Trước chuyến thăm Trung Quốc hồi đầu tháng, ông Trump xác nhận sẽ trao đổi với Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình về vấn đề bán vũ khí cho đảo Đài Loan, khác với lập trường trước đây của Washington rằng họ không cần tham vấn Bắc Kinh về vấn đề này.
Cuối chuyến thăm, ông Trump tuyên bố không đưa ra cam kết nào với ông Tập liên quan đến Đài Loan, song chưa muốn công bố quyết định về thương vụ bán vũ khí.
Trả lời phóng viên sau khi rời Bắc Kinh, Tổng thống Trump xác nhận Chủ tịch Tập đã nêu vấn đề Mỹ bán vũ khí cho Đài Loan. Tuy nhiên, ông cho biết không cam kết theo hướng nào và từ chối khẳng định liệu Mỹ có bảo vệ Đài Loan hay không nếu hòn đảo bị tấn công.
Trong bài đăng trên mạng xã hội Truth Social ngày 3.4, ông Trump nói Phó tổng thống Vance đang phụ trách vấn đề chống gian lận. Tổng thống Trump nói ông Vance sẽ “tập trung vào mọi nơi nhưng chủ yếu là những bang xanh (bang do đảng Dân chủ kiểm soát)”.
Ông Trump cáo buộc các bang California, Illinois, Minnesota, Maine và New York tồn tại những vụ gian lận “lớn đến mức nếu trót lọt, số tiền gian lận có thể bù đắp thâm hụt ngân sách nước Mỹ”. Dù vậy, ông không nêu ra bằng chứng nào.
“Các vụ đột kích đã bắt đầu ở Los Angeles (bang California)”, ông Trump nêu. Cơ quan chức năng đã bắt giữ 8 người vì bị cáo buộc thực hiện hành vi gian lận bảo hiểm y tế trị giá hơn 50 triệu USD.
Theo Bộ Tư pháp Mỹ, những nghi phạm bị cáo buộc âm mưu gian lận bảo hiểm Medicare bằng cách điều hành các cơ sở chăm sóc cuối đời "giả mạo" và đăng ký cho những người không mắc bệnh nan y làm đối tượng thụ hưởng.
Trong những tháng gần đây, chính quyền ông Trump nêu rằng khu vực Nam California xuất hiện nhiều vụ gian lận chăm sóc sức khỏe và cam kết sẽ trấn áp.
Thống đốc California Gavin Newsom cho hay giới chức California đã đưa ra nhiều hành động, bao gồm cấm cấp giấy phép mới cho các cơ sở chăm sóc cuối đời vào năm 2021, cũng như đã thu hồi hơn 280 giấy phép kể từ năm 2024.
“Chính quyền ông Trump đổ lỗi cho California vì những vấn đề do chính chương trình liên bang của họ gây ra”, ông Newsom nói.
Trong khi đó, người phát ngôn cho Thống đốc bang New York Kathy Hochul nhấn mạnh: “Như mọi khi, New York rất vui được hợp tác với chính phủ liên bang, thế nhưng chúng tôi sẽ không đứng nhìn cảnh ông Donald Trump và ông JD Vance sử dụng 'gian lận' như một lớp vỏ bọc cho những nỗ lực cắt giảm chăm sóc sức khỏe và tước đoạt các chương trình thiết yếu của những người dễ bị tổn thương nhất tại New York”.
Cơ quan Khí tượng Nhật Bản (JMA) hôm nay ra khuyến cáo đặc biệt, cho rằng xác suất xảy ra "một trận động đất cực mạnh" vào lúc này là tương đối cao so với thời điểm bình thường.
Một quan chức Văn phòng Nội các Nhật Bản phát biểu trên truyền hình rằng người dân nên thực hiện các biện pháp chuẩn bị ứng phó thảm họa, dựa trên nguyên tắc tự chịu trách nhiệm về sự an toàn của mình, dù giới chức chưa chắc chắn liệu có xảy ra trận động đất mạnh khác hay không.
Cảnh báo áp dụng cho khu vực phía bắc Nhật Bản, được đưa ra vài giờ sau trận động đất gây sóng thần cao 70-80 cm ở tỉnh Iwate, cũng như làm rung chuyển các tòa nhà lớn ở thủ đô Tokyo, cách tâm chấn hàng trăm km.
Trận động đất ban đầu được đánh giá mạnh 7,4 độ, sau đó được điều chỉnh lên 7,5 độ và tiếp tục tăng đến 7,7 độ. Cảnh báo sóng thần cao tới 3 m đã được ban bố tại các tỉnh Iwate, Aomori, Miyagi, Fukushima và một số khu vực ở Hokkaido.
Chánh văn phòng Nội các Nhật Bản Minoru Kihara cho biết chưa có thông tin nào về thương vong nghiêm trọng hay thiệt hại đáng kể sau sự việc.
Nhật Bản là một trong những quốc gia có hoạt động địa chấn mạnh nhất thế giới vì nằm trong khu vực kiến tạo rất phức tạp. 4 trong số hàng chục mảng kiến tạo lớn tạo nên bề mặt Trái Đất nằm ở Nhật Bản. Động đất thường xảy ra tại đường đứt gãy giữa các mảng kiến tạo.
Nằm trong Vành đai lửa Thái Bình Dương, Nhật Bản hứng chịu khoảng 20% số trận động đất mạnh từ 6 độ được ghi nhận trên toàn thế giới.
Trong trận động đất mạnh 9 độ ngoài khơi bờ biển đông bắc Nhật Bản tháng 3/2011, sóng thần cao tới 40 m đã tấn công một số khu vực như tỉnh Iwate, quét sâu 10 km vào đất liền, gây ra thảm họa tại nhà máy điện hạt nhân Fukushima Daiichi.
Theo Hãng tin AP, ngày 20-5, quân đội Lithuania đã phát cảnh báo yêu cầu người dân ở khu vực thủ đô Vilnius "ngay lập tức tới nơi trú ẩn hoặc địa điểm an toàn", sau khi xuất hiện báo động về hoạt động của máy bay không người lái (drone) ở khu vực gần biên giới Belarus.
Tổng thống Gitanas Nauseda và Thủ tướng Inga Ruginiene được đưa tới nơi trú ẩn, trong khi tòa nhà Quốc hội Lithuania được lệnh sơ tán. Không phận sân bay Vilnius cũng buộc phải đóng cửa.
Đây là lần đầu tiên kể từ khi xung đột Nga - Ukraine nổ ra vào năm 2022, một thủ đô thuộc khối Liên minh châu Âu (EU) và Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) phải kích hoạt cảnh báo quy mô lớn, khiến người dân và giới lãnh đạo đồng loạt tìm nơi trú ẩn.
Theo ông Vilmantas Vitkauskas - người đứng đầu Trung tâm Quản lý khủng hoảng quốc gia Lithuania, nhiều khả năng đây là drone chiến đấu hoặc drone đánh lừa hệ thống phòng thủ. Hiện nước này chưa thể xác định loại drone và địa điểm nó được phóng đi.
Lithuania nằm giáp vùng Kaliningrad của Nga ở phía tây và giáp với Belarus - đồng minh thân thiết của Nga - ở phía đông.
Vụ việc mới nhất cho thấy những lo ngại tại sườn đông của NATO liên quan đến các vụ drone xâm nhập không phận.
Trong những tháng qua, nhiều drone Ukraine vốn nhằm vào Nga đã "đi lạc" hoặc rơi xuống lãnh thổ các nước NATO, gần nhất là vụ tiêm kích NATO bắn hạ drone Ukraine ở miền nam Estonia. Kiev đã xin lỗi về vụ việc.
Giới chức phương Tây nghi ngờ phía Nga đã gây nhiễu điện tử và điều hướng các drone này vào không phận các nước.
Trong khi đó, phía Nga cảnh báo sẽ đáp trả nếu drone Ukraine được phóng từ các nước Baltic hoặc nếu các nước này hỗ trợ hoạt động tấn công Nga.
Các vụ không kích bằng drone giữa Nga và Ukraine đã gia tăng đáng kể trong thời gian qua, có lúc lên đến hàng trăm drone mỗi ngày.
Rạng sáng 20-5, Không quân Ukraine tuyên bố bắn hạ 131/154 drone Nga phóng trong đêm. Các drone lọt qua phòng không khiến ba dân thường thiệt mạng và 18 người bị thương.
Trong khi đó, Ukraine tiếp tục nhắm vào ngành dầu mỏ Nga. Bộ Tổng tham mưu Ukraine cho biết drone của nước này đã tấn công một nhà máy lọc dầu lớn và một trạm bơm đường ống dầu của Nga trong đêm.
Truyền thông Nga cũng đưa tin một nhà máy hóa chất tại vùng Stavropol đã bị tấn công và bốc cháy, song giới chức địa phương chưa xác nhận.
