Ngày 21/5, Laura Marroni, CEO công ty DAN Europe – đơn vị quản lý đội thợ lặn tìm kiếm thi thể 5 du khách Italy tại Maldives – công bố những phát hiện mới có thể giải mã nguyên nhân vụ tai nạn lặn biển tồi tệ nhất lịch sử quốc đảo này.
Thảm kịch lặn biển xảy ra tại hệ thống hang động ngầm ở đảo san hô Vaavu, Maldives hôm 14/5 khiến 5 khách Italy thiệt mạng. Họ là các nhà khoa học và sinh viên của Đại học Genoa (Italy). Nhóm do Giáo sư Monica Montefalcone, 51 tuổi, dẫn đầu, tiến hành lặn để nghiên cứu về một loài san hô chưa được công bố. Trong nhóm tử nạn có Giorgia Sommacal, 22 tuổi, con gái bà Montefalcone.
Theo đội cứu hộ, hang động nơi xảy ra sự việc nằm ở độ sâu khoảng 50 m so với mặt nước. Đoạn đầu là một vòm hang lớn, rất sáng và có đáy cát. Đi xuyên qua, họ thấy một hành lang rất ít ánh sáng nhưng có thể nhìn tốt khi sử dụng đèn chuyên dụng.
Hành lang này dài gần 30 m, rộng 3 m và dẫn đến hang thứ hai. Nơi này có không gian lớn, hình tròn và không có ánh sáng tự nhiên. Nằm giữa hành lang này và khoang thứ hai là một bãi cát ngầm.
Việc vượt qua bãi cát để đi vào khoang thứ hai rất dễ nhưng khi rời đi, bãi cát này trông như một bức tường che khuất hành lang lối ra.
Phía bên trái bãi cát ngầm là một hành lang khác dài vài chục mét. Thi thể của các nạn nhân đều được tìm thấy bên trong hành lang này, cho thấy có thể họ đã nhầm nó với lối ra chính xác, theo bà Marroni. Bà nhận định nếu nhóm khách Italy đi nhầm vào hành lang đó, việc quay trở lại sẽ rất khó khăn, đặc biệt với lượng khí dự trữ có hạn.
Nhóm 5 người Italy sử dụng các bình khí tiêu chuẩn, đồng nghĩa với việc họ chỉ có dưới 10 phút ở độ sâu đó để khám phá khoang hang thứ hai.
“Việc nhận ra mình đi sai đường và còn lại ít không khí, có lẽ sau khi đã bơi qua bơi lại để tìm đường, thật sự kinh khủng. Khi đó bạn sẽ thở gấp hơn và lượng khí cung cấp sẽ giảm xuống”, bà nói thêm.
Sami Paakkarinen, một trong ba thợ lặn cứu hộ người Phần Lan tham gia vớt các thi thể, phủ nhận giả thuyết nhóm khách bị hút vào trong hang như phán đoán trước đó của Alfonso Bolognini, Chủ tịch Hiệp hội Y học Dưới nước và Cao áp Italy.
Ông Bolognini từng đưa ra giả thuyết rằng nhóm người có thể đã bị hút vào hệ thống hang động bởi một dòng hải lưu mạnh do cấu trúc lối vào đặc biệt – còn gọi là “hiệu ứng Venturi” (khi dòng nước tăng tốc để duy trì lưu lượng liên tục qua một lối đi hẹp, gây sụt giảm áp suất và tạo ra một lực hút chân không mạnh).
Thợ lặn Sami cho biết ở hiện trường, dòng nước di chuyển theo một hướng trong 12 tiếng và sau đó di chuyển theo hướng ngược lại trong 12 tiếng tiếp theo, tạo ra các dòng chảy tuần hoàn liên tục. Các dòng chảy tại đây rất dễ phán đoán và khi đội cứu hộ tiến vào hang, họ chỉ cảm thấy “một dòng chảy nhẹ”.
“Nó không đủ mạnh để hút ai cả”, ông nói.
Năm nạn nhân người Italy gồm Giáo sư sinh thái học biển Monica Montefalcone (Đại học Genoa), con gái bà – Giorgia Sommacal, hai nhà nghiên cứu Federico Gualtieri, Muriel Oddenino và hướng dẫn viên Gianluca Benedetti. Đại diện Đại học Genoa xác nhận nhóm đang thực hiện sứ mệnh khoa học giám sát môi trường biển và tác động của biến đổi khí hậu.
Một thợ lặn thuộc quân đội Maldives cũng tử vong trong quá trình tìm kiếm nhóm khách Italy mất tích.
Lặn hang động mang tính kỹ thuật cao, nguy hiểm, đòi hỏi phải có khóa đào tạo chuyên biệt, thiết bị đặc dụng và các quy trình an toàn nghiêm ngặt. Rủi ro khi lặn sẽ rất cao trong môi trường thợ lặn không thể bơi thẳng lên mặt nước.
Các chuyên gia cho biết thợ lặn rất dễ bị mất phương hướng hoặc lạc đường bên trong hang động, đặc biệt khi những đám mây trầm tích bị khuấy động có thể làm giảm mạnh tầm nhìn.
Đám mây trầm tích là hiện tượng lớp bùn mịn, bụi xốp tích tụ lâu năm dưới đáy hang bị khuấy động do cú quẫy chân vịt hoặc bong bóng khí của thợ lặn. Nó gây ra màn sương mù đục, triệt tiêu tầm nhìn về bằng không chỉ trong vài giây khiến đèn pin lặn cũng vô tác dụng.
Trong 6 năm qua, Maldives – quốc gia với 1.192 hòn đảo san hô – ghi nhận ít nhất 112 du khách tử vong liên quan đến các hoạt động trên biển, trong đó 42 trường hợp do tai nạn lặn bình khí hoặc lặn ống thở.
Đại diện Ban quản lý di tích Mũi Điện cho biết sự việc xảy ra vào sáng 10/7. Nam du khách vượt khỏi khu vực tham quan, trèo ra mỏm đá cheo leo hướng ra biển để chụp ảnh, dù có nhiều biển cảnh báo nguy hiểm.
Ban quản lý cho biết khu vực này có địa hình dốc, đá trơn trượt và không có điểm bám, tiềm ẩn nguy cơ tai nạn nếu xảy ra trượt ngã.
Anh Nguyễn Việt, hướng dẫn viên du lịch tại địa phương, cho biết anh cùng nhiều người có mặt đã liên tục yêu cầu nam du khách quay lại khu vực an toàn nhưng người này vẫn tiếp tục chụp ảnh. Sau sự việc, anh đăng video lên các hội nhóm du lịch để cảnh báo.
Đoạn video nhanh chóng được lan truyền trên mạng xã hội, thu hút nhiều bình luận. Phần lớn ý kiến cho rằng việc mạo hiểm để có những bức ảnh "độc lạ" là hành động thiếu ý thức, đồng thời khuyến cáo du khách tuân thủ quy định an toàn khi tham quan các điểm ven biển có địa hình hiểm trở.
Theo các hướng dẫn viên địa phương, Mũi Điện thường đông khách từ khoảng 4h sáng, thời điểm nhiều người đến đón bình minh. Khu vực tham quan rộng, địa hình nhiều mỏm đá và góc khuất nên ban quản lý khó kiểm soát, nhắc nhở tất cả du khách. Do đó, việc chấp hành các quy định an toàn phụ thuộc nhiều vào ý thức của mỗi người.
Ban quản lý cho biết thời gian tới sẽ rà soát, bổ sung rào chắn và biển cảnh báo tại các khu vực xung yếu, đồng thời phối hợp với cơ quan chức năng nghiên cứu áp dụng các biện pháp xử lý đối với những trường hợp cố tình vi phạm nhằm đảm bảo an toàn cho du khách.
Mũi Điện hay mũi Đại Lãnh, thuộc thôn Phước Tân, phường Phú Yên, tỉnh Đăk Lăk. Đây là một trong hai điểm đón ánh bình minh đầu tiên trên đất liền tại Việt Nam, cùng với mũi Đôi của tỉnh Khánh Hòa. Khu vực vẫn giữ được vẻ hoang sơ và yên bình.
Đang có chuyến du lịch cùng bạn tại Paris (Pháp), chị Thanh Hằng (31 tuổi, Lâm Đồng) không nghĩ mùa hè châu Âu lại khắc nghiệt đến vậy. Có mặt tại một buổi biểu diễn âm nhạc ngoài trời, chị Hằng cho hay chỉ ngồi theo dõi hơn một giờ, cả hai đã ướt đẫm mồ hôi vì nhiệt độ ngoài trời vượt 40°C. "Cứ nghĩ sang châu Âu mùa hè sẽ dễ chịu hơn VN, ai ngờ nóng khủng khiếp. Đứng ngoài trời một lúc là áo ướt sũng mồ hôi. Có hôm nhìn sang tấm biển quảng cáo bên đường còn thấy lớp vật liệu như bị chảy xệ vì nắng", chị Hằng kể.
Trải nghiệm của chị Hằng phản ánh bức tranh đang diễn ra tại nhiều điểm đến ở châu Âu, khi mùa hè năm nay được đánh giá là một trong những đợt nắng nóng khắc nghiệt nhất nhiều thập niên qua. Cuối tháng 6, phần lớn Tây và Trung Âu đồng loạt trải qua đợt nắng nóng lịch sử. Pháp, Tây Ban Nha, Ý, Đức, Anh, Ba Lan, CH Czech, Hungary... đều ghi nhận nền nhiệt vượt 40°C. Hàng nghìn trường học phải đóng cửa hoặc điều chỉnh lịch học để đảm bảo an toàn. Tại Pháp, một số khu vực của tháp Eiffel tạm dừng đón khách, Bảo tàng Louvre rút ngắn thời gian mở cửa, nhiều công viên và điểm tham quan thay đổi giờ hoạt động nhằm tránh thời điểm nắng nóng nhất trong ngày.
Không chỉ ảnh hưởng đến các điểm tham quan, nắng nóng còn gây xáo trộn giao thông và sinh hoạt. Nhiều tuyến đường sắt phải giảm tốc do đường ray giãn nở, nguy cơ cháy rừng tăng cao khiến nhiều địa phương khuyến cáo hạn chế hoạt động ngoài trời. Trên các diễn đàn mạng xã hội, nhiều du học sinh và người Việt đang sinh sống tại châu Âu cũng liên tục chia sẻ về cái nóng vượt xa tưởng tượng khi nhiều căn hộ, ký túc xá và các tòa nhà cũ không được trang bị máy điều hòa.
Châu Á cũng không nằm ngoài làn sóng thời tiết cực đoan. Tại Thái Lan, thủ đô Bangkok nhiều ngày liên tiếp ghi nhận chỉ số nhiệt cảm nhận ở ngưỡng nguy hiểm, có thời điểm lên tới hơn 50°C do nhiệt độ kết hợp với độ ẩm cao. Nhật Bản, Hàn Quốc và nhiều khu vực tại Trung Quốc cũng liên tục phát đi cảnh báo nắng nóng khi nền nhiệt ở Tokyo, Osaka, Seoul hay Bắc Kinh vượt 35°C trong nhiều ngày liên tiếp, buộc nhiều điểm tham quan phải điều chỉnh giờ hoạt động, các tour ngoài trời rút ngắn thời lượng hoặc chuyển sang khung giờ sáng sớm và chiều muộn.
Không ít du khách Việt vì thế cũng bắt đầu cân nhắc lại kế hoạch nghỉ hè. Gia đình anh Quốc Bảo (TP.HCM) dự định đưa hai con sang Bangkok - Pattaya vào đầu tháng 7. Tuy nhiên, sau khi theo dõi dự báo thời tiết với chỉ số nhiệt cảm nhận có ngày lên gần 50°C, anh quyết định dời chuyến đi sang cuối năm. "Lịch trình có nhiều điểm tham quan ngoài trời. Người lớn còn mệt, huống chi trẻ nhỏ. Đi nghỉ mà cứ phải liên tục tìm chỗ có điều hòa để tránh nóng thì mất vui", anh Bảo chia sẻ.
Theo ghi nhận của các doanh nghiệp lữ hành, diễn biến thời tiết cực đoan đang bắt đầu tác động đến tâm lý của khách Việt có nhu cầu du lịch nước ngoài. Bà Trần Thị Bảo Thu, Giám đốc tiếp thị - truyền thông Vietluxtour, cho biết khoảng hai tháng trở lại đây, doanh nghiệp ghi nhận khách quan tâm nhiều hơn đến yếu tố thời tiết, đặc biệt với các tuyến châu Âu, Nhật Bản và Thái Lan. Dù chưa xuất hiện làn sóng hủy tour, nhiều khách chủ động hỏi về điều kiện thời tiết, đề nghị tư vấn lại lịch trình hoặc lựa chọn những hành trình có cường độ di chuyển nhẹ hơn.
Ông Phạm Anh Vũ, Phó tổng giám đốc Công ty Du lịch Việt, cũng thông tin từ giữa tháng 6, khoảng 10 - 15% khách, chủ yếu là các gia đình có trẻ nhỏ và người lớn tuổi, đã hỏi kỹ hơn về tình hình thời tiết tại điểm đến trước khi quyết định mua tour. Mối quan tâm tập trung ở các tuyến châu Âu sau khi xuất hiện thông tin về các đợt nắng nóng kỷ lục tại Tây Ban Nha, Hy Lạp, Ý, cũng như các tour Thái Lan. Theo ông Nguyễn Hữu Nghi, đại diện Công ty Du lịch Tugo, dù chưa ghi nhận tình trạng hủy tour trên diện rộng nhưng thời gian khách quyết định mua tour đã kéo dài hơn trước. Nhiều người dành thêm thời gian cân nhắc, thậm chí tạm gác kế hoạch vì lo ngại nắng nóng. Ngoài việc tìm hiểu kỹ điều kiện thời tiết, một bộ phận khách chuyển sự quan tâm sang các điểm đến mát mẻ hơn như Úc - nơi đang vào mùa đông.
Không chỉ các tour nước ngoài, thị trường du lịch nội địa cũng đang ghi nhận những thay đổi rõ rệt dưới tác động của thời tiết cực đoan. Thay vì chỉ quan tâm đến giá tour hay điểm tham quan, nhiều du khách bắt đầu hỏi kỹ hơn về cường độ di chuyển, thời gian hoạt động ngoài trời, chất lượng phương tiện, khách sạn cũng như các phương án ứng phó khi nắng nóng kéo dài.
Gia đình anh Minh Quân (P.Khánh Hội, TP.HCM) chia sẻ vẫn giữ kế hoạch du lịch Phú Quốc trong tháng 7 nhưng thay đổi cách đi. Thay vì chọn lịch trình tham quan liên tục từ sáng đến chiều như trước, anh ưu tiên gói nghỉ dưỡng có hồ bơi, công viên nước và nhiều hoạt động trong nhà. "Đi chơi nhưng tôi không muốn cả nhà phải phơi nắng cả ngày. Chúng tôi chấp nhận đi ít điểm hơn để đổi lấy sự thoải mái, nhất là với trẻ nhỏ và người lớn tuổi", anh nói.
Theo Vietluxtour, xu hướng nổi bật của mùa hè năm nay là các gia đình ưu tiên những hành trình có nhịp độ vừa phải, kết hợp giữa trải nghiệm ngoài trời và các hoạt động trong nhà nhằm hạn chế tiếp xúc với nắng gắt. Thay vì chạy theo lịch trình dày đặc, du khách mong muốn có nhiều thời gian nghỉ ngơi hơn, đặc biệt với những đoàn có trẻ nhỏ hoặc người lớn tuổi.
Để thích ứng, các doanh nghiệp lữ hành cũng thay đổi cách thiết kế sản phẩm. Thay vì dồn nhiều hoạt động ngoài trời vào giữa ngày, lịch trình được bố trí theo hướng tham quan vào sáng sớm hoặc chiều muộn, còn khung giờ từ 11 - 15 giờ ưu tiên nghỉ tại khách sạn hoặc trải nghiệm trong nhà như bảo tàng, trung tâm thương mại, nhà hàng, spa. Bên cạnh đó, các công ty cũng tăng cường biện pháp đảm bảo sức khỏe cho du khách. Ngoài việc khuyến cáo mang theo kem chống nắng, kính mát, mũ rộng vành, nước uống, thuốc bù điện giải, nhiều doanh nghiệp còn tăng lượng nước phát miễn phí trên xe, chuẩn bị checklist trước chuyến đi và tập huấn hướng dẫn viên về kỹ năng nhận biết, xử lý các tình huống say nắng, mất nước, đặc biệt đối với trẻ em và người cao tuổi.
Chùa Kompong Chrây hay còn gọi là chùa Hang tọa lạc tại xã Châu Thành, tỉnh Vĩnh Long hiện lên với kiến trúc Phật giáo Nam tông Khmer đặc trưng, trầm mặc và cổ kính. Du khách không khỏi trầm trồ bởi kiến trúc vô cùng độc đáo mà còn tận mắt ngắm nhìn những bức tượng được làm từ gỗ cây cổ thụ.
Tại Chùa Hang mùa này còn nghe được âm thanh rộn ràng của đàn chim trời trong khuôn viên. Nơi đây vốn được nhiều người biết đến là nơi lưu trú của rất nhiều loài chim, cò với số lượng có thời điểm lên đến hàng chục ngàn con.
Đặc biệt vào mùa cò trắng sinh sản (khoảng từ tháng 4 đến tháng 6 hàng năm), nơi đây như một bức tranh thiên nhiên sinh động làm mê hoặc du khách.
Theo Ban quản trị chùa Hang, sau khi xây dựng được vài năm (xây dựng năm 1637), chim trời tìm về nơi đây. Nhưng từ những năm 60 của thế kỷ trước, bom đạn chiến tranh khiến sân chùa vắng lặng, không tiếng chim.
Đến những năm 1990, chim cò mới lại kéo nhau về chùa Hang sinh sống. Từ vài chục con, rồi lên hàng trăm con, có thời điểm ước tính cả chục ngàn con.
Chùa rộng khoảng 7ha, có nhiều chủng loài thực vật đặc hữu như cây sao, dầu, tre, trúc, me... chen nhau thành nhiều tầng cao thấp khác nhau rất có giá trị về mặt sinh quyển. Nơi đây là mái nhà yên bình để chim trời làm tổ.
Vào mùa khô chim đi nơi khác kiếm ăn, số lượng ở lại chùa còn rất ít. Nhưng hễ mưa xuống, cây cối tốt tươi là đàn chim lũ lượt bay về. Chim trời tại đây chủ yếu là cò trắng, cò ngà, cồng cọc, vạc...lên đến hàng ngàn con.
Chim làm tổ mọi nơi, đậu trên các mái chùa, trên sân, trên cây...Những chú chim rất dạn người, đi lại trong khuôn viên chùa dù có người đến rất gần.
Các sư, phật tử ở đây cũng thường xuyên rải thức ăn cho chim. Nhà chùa đặt ra những quy định bảo vệ chim và bảo vệ cây rừng rất nghiêm ngặt, tạo ra môi trường tự nhiên an bình cho chim trời về trú ngụ.
Một số hình ảnh sống động của các loài chim được ghi nhận tại chùa Hang, tỉnh Vĩnh Long.
