Đường Phạm Văn Đồng từng được xem là một trong những tuyến đường hiện đại và thông thoáng bậc nhất TP HCM. Nhiều năm trước, mỗi lần chạy xe qua đây, tôi luôn có cảm giác dễ chịu vì mặt đường rộng, làn đường rõ ràng và tốc độ lưu thông khá ổn định.
Nhưng hiện nay, đặc biệt vào giờ cao điểm sáng và chiều, tuyến đường này dần trở thành nỗi ám ảnh với nhiều người đi đường, trong đó có tôi. Điều khiến tôi cảm thấy bất cập nhất là cảnh ôtô nhiều lúc phải “xin đường” xe máy ngay trên chính làn đường vốn dành cho mình.
Trước đây, cách tổ chức giao thông trên tuyến đường này khá rõ ràng: các làn trung tâm dành cho ôtô, còn đường song hành phục vụ lưu thông hỗn hợp giữa xe máy và xe hơi. Tuy nhiên, để giảm áp lực ùn tắc, cơ quan chức năng sau đó cho phép xe máy đi vào làn ôtô bên phải trong các khung giờ cao điểm, từ 6h đến 9h và từ 17h đến 20h.
Về lý thuyết, đây là giải pháp nhằm chia sẻ áp lực giao thông. Nhưng thực tế vận hành lại phát sinh nhiều vấn đề. Tôi thường xuyên chứng kiến rất nhiều xe máy không chỉ đi ở làn được phép mà tràn sang gần như toàn bộ phần đường ôtô. Tình trạng luồn lách, chạy tốc độ cao, chuyển làn đột ngột hay cắt đầu ôtô diễn ra khá phổ biến. Có lúc, ôtô đang chạy đúng làn nhưng vẫn phải giảm tốc hoặc né tránh liên tục để tránh va chạm.
Khi dòng xe máy len kín các làn ôtô, việc lưu thông trở nên hỗn loạn hơn rất nhiều. Chỉ cần một xe thắng gấp hoặc chuyển hướng bất ngờ là cả dòng phương tiện phía sau bị ảnh hưởng. Hệ quả là ùn tắc ngày càng nghiêm trọng hơn thay vì được cải thiện.
>> ‘Đường một chiều là lối thoát kẹt xe cho ngã tư Hàng Xanh’
Tôi hiểu lưu lượng phương tiện trên tuyến quá lớn, nếu CSGT dừng xe xử lý nhiều trường hợp vi phạm cùng lúc thì nguy cơ kẹt xe còn nặng hơn. Thành ra, việc kiểm soát trên thực tế rất khó triệt để. Do vậy, theo tôi, đã đến lúc cần nghiên cứu lại cách tổ chức giao thông trên tuyến Phạm Văn Đồng theo hướng tách biệt dòng xe rõ ràng hơn.
Cụ thể, nên trả lại toàn bộ các làn trung tâm cho ôtô lưu thông đúng chức năng ban đầu, còn đường song hành ưu tiên chủ yếu cho xe máy. Đồng thời, trong giờ cao điểm, có thể hạn chế ôtô đi vào đường song hành, ngoại trừ các trường hợp cần rẽ vào giao lộ hoặc phục vụ nhu cầu dân sinh cần thiết. Cách tổ chức này có thể giúp giảm xung đột trực tiếp giữa xe máy và ôtô, tạo dòng di chuyển dễ dự đoán hơn và hạn chế tình trạng phương tiện cắt ngang liên tục như hiện nay.
Tất nhiên, bất kỳ phương án nào cũng sẽ có những bất tiện nhất định. Người dân sống dọc tuyến đường song hành hoặc các xe dịch vụ đón trả khách có thể bị ảnh hưởng phần nào. Nhưng nếu nhìn ở góc độ tổng thể, tôi cho rằng việc tổ chức lại giao thông theo hướng rõ ràng và kỷ luật hơn là điều cần được cân nhắc nghiêm túc.
Một tuyến đường lớn sẽ khó phát huy hiệu quả nếu các làn xe liên tục chồng lấn chức năng và người tham gia giao thông phải vừa chạy vừa “đoán ý” nhau để tránh va chạm. Điều nhiều người mong muốn lúc này là một hệ thống giao thông đủ rõ ràng để ai cũng biết mình nên đi ở đâu và có thể di chuyển an toàn hơn trong giờ cao điểm.
Tôi từng ngồi cùng bàn với một nhóm đồng nghiệp. Sau khi ăn xong món sườn nướng, một người vô thức mút từng ngón tay rồi tiếp tục cầm đũa gắp thức ăn chung. Sau đó người này lại dùng khăn giấy ướt lau qua loa, sau đó tỉnh bơ cầm ly bia đi mời khắp các bàn khác.
Đây là thói quen không hiếm, đặc biệt khi ăn những món cần dùng tay, giống như bóc vỏ tôm mà tác giả bài viết "Món tôm chưa bóc vỏ giết chết sự tinh tế trên bàn tiệc" đề cập.
Nhưng dùng tay ăn xong lại mút tay khác ở chỗ vấn đề nằm ở chỗ hành động này thường diễn ra một cách tự nhiên trong vô thức, đến mức người thực hiện không nhận ra nó gây phản cảm.
Tiện thể, tôi xin kể thêm hai trường hợp mà bản thân từng chứng kiến, và mỗi lần như vậy đều để lại cảm giác khó chịu, lấn cấn và không biết nói cùng ai:
Gắp đồ ăn cho người khác
Thoạt nghe, đây có vẻ là hành động thể hiện sự quan tâm. Nhưng trong nhiều tình huống, nó lại trở thành sự quan tâm áp đặt. Tôi từng dự một bữa tiệc, trong đó một người liên tục dùng đũa của mình gắp thức ăn vào bát người bên cạnh, bất chấp người kia đã khéo léo từ chối.
Có món họ không thích, có món họ dị ứng, nhưng cuối cùng vẫn phải nhận vì ngại. Thế rồi mọi người lại chuyền những món ăn được gắp sang một cái đĩa to. Tàn tiệc, chiếc đĩa đó không khác gì một món thập cẩm.
Sự tinh tế không phải là làm thay người khác, mà là để họ được lựa chọn. Tôi không bàn đến vấn đề vệ sinh, vì người gắp món ăn dùng đũa riêng.
Vừa ăn vừa nói
Không khó để bắt gặp cảnh nhiều người miệng còn đầy thức ăn nhưng câu chuyện vẫn không ngừng lại. Âm thanh nhai, mùi thức ăn, thậm chí là những mảnh vụn vô tình bắn ra tất cả đều khiến người đối diện không biết phải làm sao.
Không gian bàn tiệc cũng là không gian giao tiếp. Ông bà ta có câu: Học ăn, học nói, học gói, học mở. Vì thế "ăn và "nói" rất quan trọng.
Nhìn rộng ra, cả ba câu chuyện trên đều có một điểm chung: Sự thiếu ý thức về không gian chung. Trên bàn ăn, mỗi hành vi cá nhân đều có tác động đến người khác, dù lớn hay nhỏ. Nhưng nhiều người lại coi đó là "chuyện bình thường".
Chúng ta thường nói về sự văn minh trong những điều lớn lao hơn như ứng xử nơi công cộng, văn hóa giao thông, hay cách tranh luận trên mạng xã hội.
Nhưng thực tế, văn minh bắt đầu từ những điều rất nhỏ như cách cầm đũa, cách ăn uống, cách giữ ý tứ khi ngồi chung bàn với người khác. Chỉ cần mỗi người tiết chế một chút, quan sát một chút, và nghĩ đến cảm nhận của người đối diện nhiều hơn một chút, thì bàn tiệc sẽ ngon hơn rất nhiều.
Hà Nội những ngày này nóng đỉnh điểm. Nhiệt độ ngoài trời vượt 40 độ C, chỉ cần bước ra đường vài phút đã thấy người rát như bị lửa đốt. Vậy mà người bạn thời đại học của tôi vẫn phơi mình dưới nắng ngoài đường mỗi ngày. Thực ra, sau khi ra trường, bạn từng có hai tháng thử việc ở một công ty trong nước. Nhưng rồi bạn bỏ ngang vì thấy lương thấp (khoảng 3,5 triệu đồng), công việc áp lực và vất vả.
Trong lúc chán nản, bạn nghe nhiều người đi trước khuyên rằng chạy xe công nghệ "dễ kiếm tiền", "tự do", "không bị gò bó", nên quyết định chuyển hướng. Hồi mới bắt đầu, bạn hào hứng khoe có ngày chạy nhiều, thu nhập thậm chí còn cao hơn lương văn phòng của tôi. Lúc đó, tôi cũng không phản đối vì nghĩ mỗi người có lựa chọn riêng. Nhưng mấy ngày nắng đỉnh điểm vừa rồi, gặp lại bạn, tôi thật sự thấy xót.
Bạn kể mỗi ngày phải chạy ngoài đường 12-15 tiếng mỗi ngày để duy trì thu nhập. Dù đã mặc áo chống nắng, đeo khẩu trang, bịt kín mít từ đầu đến chân, uống nước liên tục, nhưng về đến nhà lúc nào bạn cũng trong trạng thái mệt mỏi, kiệt sức. Cuối cùng, bạn buộc phải giảm số cuốc chạy mỗi ngày để giữ sức. Thay vì chạy xuyên trưa như trước, giờ bạn nhận đơn từ sáng sớm, đến gần trưa thì về nghỉ, chiều muộn mới lại chạy tiếp đến khuya.
>> Cử nhân quản trị kinh doanh làm shipper sau ba tháng thất nghiệp
Những ngày thời tiết khắc nghiệt như thế này mới thấy rõ mặt trái của nghề shipper hay xe ôm công nghệ. Người ngoài nhìn vào thường chỉ thấy sự tự do, chủ động thời gian hoặc những câu chuyện thu nhập vài chục triệu mỗi tháng. Nhưng phía sau đó là những giờ chạy xe liên tục ngoài đường, ăn uống thất thường, phơi nắng, dầm mưa và gần như đánh đổi sức khỏe để kiếm tiền.
Tôi không hề coi thường nghề chạy xe công nghệ. Đó cũng là công việc chân chính. Nhưng nhìn bạn mình phơ mặt ngoài trời nắng hơn 40 độ C, tôi vẫn thấy tiếc vì bạn bỏ phí bốn năm đại học với một chuyên ngành có thể phát triển lâu dài hơn nếu đủ kiên trì. Tiếc vì chỉ sau vài tháng chật vật tìm việc đúng ngành, bạn đã vội vàng cất tấm bằng cử nhân vào ngăn kéo để chạy theo cảm giác "kiếm tiền nhanh".
Ra trường ai cũng áp lực tài chính, muốn sớm tự lập, muốn có thu nhập ngay thay vì chấp nhận mức lương khởi điểm thấp. Trong khi đó, công việc shipper, xe ôm công nghệ lại cho cảm giác làm bao nhiêu hưởng bấy nhiêu, không gò bó giờ giấc hay áp lực KPI, deadline như việc văn phòng. Nhưng vấn đề là không phải ai cũng đủ sức theo công việc đó lâu dài.
Nghề nghiệp chuyên môn thường cần thời gian tích lũy kinh nghiệm, kỹ năng mới có cơ hội thăng tiến, thu nhập vài năm sau có thể rất khác. Ở tuổi đôi mươi, nhiều người nghĩ mình còn trẻ thì chịu cực được. Nhưng chạy xe ngoài đường 12-15 tiếng mỗi ngày, nhiều năm liên tục, trong điều kiện thời tiết khắc nghiệt, không phải chuyện đơn giản. Đó là công việc ăn mòn trực tiếp vào sức khỏe.
Nhìn bạn mình, tôi càng tin rằng không gì bằng một công việc chuyên môn ổn định, nơi sức lao động trí óc có thể giúp con người đi đường dài mà không phải đánh đổi quá nhiều sức khỏe mỗi ngày.
"Với tôi mặt bằng treo bảng hàng loạt là tôi rất mừng đến lệ rơi. Vì như vậy nhà đất không bị ngáo giá, nên những ai có nhu cầu thuê hoặc mua nhà thực sự dễ dàng tiếp cận hơn".
Độc giả nickname hancuasat567 bày tỏ quan điểm như trên, sau bài viết Bán bánh bao lời 75 nghìn mỗi ngày trong căn nhà 9 tỷ đồng. Trong bài viết này, tác giả kể lại câu chuyện hai vợ chồng người bác ruột quyết định không cho thuê mặt bằng tầng trệt của căn nhà ba tầng, chỉ để một xe bánh bao "bán cho vui cửa vui nhà".
Độc giả le919291 nói: "Chi phí mặt bằng sẽ được tính vào giá hàng hóa dịch vụ. Nên nếu giá thuê mặt bằng giảm sẽ giúp kéo giảm giá, từ đó giúp nâng cao hơn cuộc sống người dân. Người dân ai cũng muốn giá hàng hóa dịch vụ giảm, hay ít nhất là không tăng.
Dữ liệu của kênh rao tin trực tuyến Batdongsan chỉ ra mức độ quan tâm phân khúc nhà riêng tại Hà Nội giảm 22% so với cuối năm ngoái. Một số phường ghi nhận giá chào thuê trung bình loại hình nhà phố lao dốc 13-37% so với mức đỉnh 2025 như Cát Linh (giảm 37%), Kim Mã (32%), Bùi Thị Xuân (28%), Trung Hòa (23%), Ô Chợ Dừa (13%)...
Độc giả huvi cho rằng giá mặt bằng thuê giảm không đồng nghĩa giá nhà cũng sẽ giảm theo: "Nhà ở đô thị sẽ luôn tăng giá, tăng ít hay nhiều thôi vì nhu cầu càng cao trong khi nguồn cung không tăng nhanh được.
Xu hướng càng phát triển thì dân sẽ càng tập trung ở đô thị, nơi có giáo dục, y tế phát triển. Cứ nhìn sinh viên từ rất nhiều nơi về thành phố, khi đi làm họ có quay lại quê hương bao nhiêu đâu? Cứ nhìn các nước phát triển trước chúng ta là thấy, giá nhà ở đô thị thì hầu như không giảm mà nó càng tăng cao so với thu nhập".
Đồng quan điểm, độc giả Crystal Rose nói: "Lúc mà nhà giảm giá là lúc có bất ổn vĩ mô, lúc đó người ít tiền cũng không mua được nhà đâu mà mừng.
Lúc mặt bằng bỏ trống là lúc buôn bán ế ẩm, buôn bán ế là do tiêu dùng yếu, tiêu dùng yếu là do thu nhập giảm, vậy giá nhà giảm cùng lúc thu nhập cũng giảm thì bạn mua được nhà hay sao?".
Là một người có mặt bằng cho thuê, độc giả tuangull35 chia sẻ:
"Tôi có một mặt bằng mặt tiền. Đơn vị cũ chuyển đi được 6 tháng rồi, có người mới hỏi thuê nhưng tôi không đồng ý vì thấy ngành kinh doanh của họ không phù hợp. Vợ tôi thì hỏi 'sao anh không cho người ta thuê?'.
Với tôi, không có người thuê cũng chẳng sao, khi nào có đơn vị nào phù hợp, kinh doanh sạch sẽ, giữ gìn nhà thì cho thuê".
Trong khi đó, độc giả vandong2402 nhìn nhận: "Ngày xưa nếu nhiều nhà mặt tiền ế ẩm thì rất đáng lo ngại. Nhưng bây giờ thì không, vì đó chỉ là hiện tượng bên ngoài.
Bây giờ nhờ hiệu ứng internet, người ta thuê mặt bằng trong hẻm nhỏ vẫn kinh doanh tốt và giảm được tiền thuê nhà. Gần nhà chị tôi ở trong một con hẻm ở phường Nhiêu Lộc, TP HCM các mặt bằng kinh doanh rất đông khách dù ở trong hẻm sâu, thậm chí có cửa hàng khách hàng vô tấp nập".
