Tuy nhiên, đằng sau lập luận này lại đặt ra câu hỏi: Liệu Mỹ thực sự đang “thiệt” khi là thành viên Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO), hay những lợi ích của liên minh này nằm ở những tầng sâu và khó nhìn thấy hơn là những cái gật đầu bề nổi?
Có một điều không thể phủ nhận được rằng Mỹ là quốc gia đóng góp nhiều nhất cho NATO. Theo Hãng tin Reuters, Washington chi khoảng 750 triệu USD mỗi năm để duy trì hoạt động của liên minh, cùng với khoảng 4 tỉ USD cho các sáng kiến răn đe tại châu Âu.
Ngoài ra, Mỹ còn duy trì lực lượng quân sự thường trực tại nhiều nước như Đức, Anh hay Ý – mạng lưới hiện diện toàn cầu đầy tốn kém, trong bối cảnh Washington ngày càng chịu áp lực phân bổ nguồn lực giữa nhiều mặt trận và khu vực.
Chính những con số này đã trở thành cái cớ để ông Trump lập luận NATO là một thỏa thuận bất cân xứng, nơi Mỹ phải “trả nhiều hơn” so với các đồng minh châu Âu giàu có.
Quan điểm này đặc biệt có sức nặng trong bối cảnh chính quyền của ông theo đuổi chính sách “Nước Mỹ trên hết”, ưu tiên giảm gánh nặng tài chính và yêu cầu đồng minh chia sẻ trách nhiệm nhiều hơn.
Tuy nhiên, cách nhìn này bị giới chuyên gia cho là quá đơn giản. NATO không chỉ là một khoản chi tiêu, mà còn là một “cơ chế bảo hiểm chiến lược” cho Mỹ. Từ sau Thế chiến 2, Washington đã xác định rằng sự ổn định của châu Âu là điều kiện tiên quyết cho an ninh và thịnh vượng của chính mình.
Một châu Âu bất ổn – hoặc rơi vào tay một thế lực thù địch – đồng nghĩa với các lợi ích kinh tế và an ninh của Mỹ sẽ bị đe dọa và để lại những tổn hại trực tiếp.
Thực tế cho thấy châu Âu vẫn là một trong những đối tác kinh tế quan trọng nhất của Mỹ. Chỉ riêng năm 2024, Mỹ đã xuất khẩu gần 295 tỉ USD dịch vụ và 414 tỉ USD hàng hóa sang Liên minh châu Âu – tổng giá trị tương đương khoảng 80% ngân sách quốc phòng của nước này trong thời điểm đó.
NATO, với vai trò duy trì ổn định và ngăn chặn xung đột tại châu Âu, chính là nền tảng giúp mối quan hệ kinh tế này vận hành trơn tru.
Không chỉ vậy, liên minh còn giúp Mỹ tránh một kịch bản nguy hiểm hơn: các đồng minh phát triển vũ khí hạt nhân riêng. Khi được bảo đảm an ninh bởi NATO, phần lớn các nước châu Âu không cần xây dựng kho vũ khí hạt nhân, qua đó hạn chế nguy cơ một cuộc chạy đua vũ trang quy mô lớn.
Ở góc độ này, NATO không chỉ là “chi phí”, mà còn là một khoản đầu tư dài hạn nhằm duy trì trật tự quốc tế có lợi cho Mỹ.
Một trong những lý do khiến lập luận của ông Trump gây tranh cãi là bởi nhiều lợi ích của NATO không dễ đo đếm.
Những lợi ích đó khó nhận thấy vì chúng liên quan đến những điều đã không xảy ra kể từ khi NATO tồn tại: không có chiến tranh quy mô lớn tại châu Âu, không có sự bành trướng quân sự không kiểm soát, và không có sự sụp đổ của hệ thống đồng minh xuyên Đại Tây Dương.
Tuy nhiên, NATO cũng mang lại những lợi ích rất cụ thể. Thông qua liên minh, Mỹ được tiếp cận một mạng lưới căn cứ quân sự trải dài từ châu Âu sang Trung Đông, châu Phi và Trung Á – điều cho phép Washington triển khai sức mạnh nhanh chóng trên toàn cầu. Gần đây nhất, Mỹ đã sử dụng căn cứ RAF Fairford tại Anh để hỗ trợ cho chiến sự tại Iran.
Các đồng minh NATO cũng thường xuyên đóng góp năng lực cho các chiến dịch quân sự của Mỹ, hoặc đảm nhận những nhiệm vụ mà nếu không có họ, Mỹ sẽ phải tự thực hiện. Hàng chục nghìn binh sĩ NATO tham chiến tại Afghanistan, hay lực lượng hải quân NATO tham gia tuần tra Đại Tây Dương, giúp duy trì dòng chảy thương mại.
Ngoài ra, NATO còn cung cấp một khuôn khổ hợp tác thống nhất và bền vững. Mỹ không cần phải liên tục đàm phán lại các thỏa thuận quốc phòng với từng nước trong khối. Thay vào đó, tất cả thành viên cùng đầu tư vào trang thiết bị và năng lực có thể tích hợp vào một kế hoạch tác chiến chung.
Ở cấp độ chính trị, NATO đóng vai trò như một “liên minh sẵn có” cho ngoại giao Mỹ. Các nước có chung cam kết quốc phòng thường cũng có lập trường tương đồng về chính sách đối ngoại, giúp Washington dễ dàng huy động sự ủng hộ khi cần thiết.
Trong bối cảnh đó, việc rút khỏi NATO không chỉ là quyết định chính trị, mà còn đặt cho Mỹ bài toán pháp lý phức tạp.
Theo tạp chí TIME, Đạo luật Ủy quyền Quốc phòng năm 2024 của Mỹ yêu cầu Tổng thống phải có sự ủng hộ của 2/3 Thượng viện hoặc một đạo luật của Quốc hội nếu muốn rút khỏi liên minh.
Dù vẫn tồn tại những “kẽ hở” mà ông Trump có thể tìm cách khai thác – chẳng hạn viện dẫn quyền lực của Tổng thống trong chính sách đối ngoại – song các chuyên gia cho rằng điều này có thể dẫn đến một cuộc đối đầu hiến pháp giữa Nhà Trắng và Quốc hội.
Ngay cả khi vượt qua được rào cản pháp lý, hệ quả chiến lược của việc rút lui vẫn là điều đáng lo ngại, nơi Mỹ sẽ mất nhiều hơn được. Chỉ riêng việc đặt câu hỏi về cam kết của Mỹ với NATO cũng đã làm suy yếu lòng tin, lung lay kế hoạch an ninh của châu Âu và có thể khuyến khích các đối thủ hành động quyết đoán hơn.
AFP dẫn thông báo từ Bộ Tư pháp Mỹ cho hay ông "Harry" Lu Jianwang (64 tuổi) đối mặt với án tù lên đến 30 năm vì hoạt động như một đặc vụ bất hợp pháp của chính phủ Trung Quốc trong việc thành lập và điều hành "đồn cảnh sát hải ngoại" ở Khu phố người Hoa trong quận Manhattan thuộc thành phố New York. Ông Lu mang quốc tịch Mỹ.
Ông Lu và một người đàn ông khác tên Chen Jinping đã bị bắt vào tháng 4.2023 và bị cáo buộc điều hành đồn cảnh sát bí mật, hoạt động từ một tòa nhà văn phòng, thay mặt cho Bộ Công an Trung Quốc (MPS), theo AFP. Chen Jinping đang chờ tuyên án.
"Lu Jianwang đã sử dụng một đồn cảnh sát ở thành phố New York... nhằm thúc đẩy chương trình nghị sự chính trị của chính phủ Trung Quốc", Trợ lý giám đốc phụ trách FBI James C. Barnacle Jr. cáo buộc.
Các đặc vụ FBI lần đầu tiên khám xét cơ sở này vào tháng 10.2022 và tìm thấy một biểu ngữ màu xanh có dòng chữ "Đồn Cảnh sát hải ngoại Phúc Châu, New York, Mỹ". Phúc Châu là tên của một thành phố thuộc tỉnh Phúc Kiến, Trung Quốc.
Hồi tháng 12.2025, Bắc Kinh tuyên bố rằng không có "cái gọi là đồn cảnh sát" nào cả. "Trung Quốc là một quốc gia thượng tôn pháp luật và luôn tuân thủ nghiêm ngặt luật pháp quốc tế, tôn trọng chủ quyền tư pháp của tất cả các quốc gia", phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Lâm Kiếm nhấn mạnh khi được hỏi về vụ án nói trên tại một cuộc họp báo thường kỳ, theo AFP.
Viện Nghiên cứu Chiến tranh (ISW), có trụ sở tại Washington, Mỹ, ngày 31/5 cho biết quân đội Nga đang mở chiến dịch xâm nhập vào thành phố Konstantinovka, đô thị có vai trò quan trọng ở tỉnh Donetsk.
Theo ISW, quân đội Nga đã hiện diện ở các khu vực phía tây, bắc, nam và trung tâm Konstantinovka, giao tranh với lực lượng Ukraine đang phòng thủ tại đô thị được ví như "cửa ngõ" của vành đai pháo đài mà Kiev đã xây dựng ở Donetsk. Một số đơn vị Nga đã tiến vào phía đông Konstantinovka, cũng như xâm nhập xa hơn ở một số vùng lân cận.
AMK Mapping, tài khoản X chuyên theo dõi chiến sự, cho biết lực lượng Nga đang tìm cách kiểm soát làng Stepanovka ở phía tây nam Konstantinovka, cũng như các tuyến đường nối nơi này với làng Dovga Balka gần đó.
Ở phía tây Konstantinovka, Nga đang điều lực lượng lớn từ làng Berestok tấn công vào khu công nghiệp ở phía nam, đồng thời oanh tạc dữ dội vị trí của Ukraine ở vùng ngoại ô, AMK Mapping cho biết.
Ngoài ra, một số đơn vị Nga đang tiến vào khu nhà cao tầng ở tây nam Konstantinovka, hướng tới trung tâm rồi vượt sông Krivoy Torets và vào nhà máy hóa chất, cũng như vào khu doanh nghiệp phía tây bắc thành phố.
Lực lượng Nga từ vùng ngoại ô phía bắc đang tìm cách áp sát trung tâm thành phố. "Nỗ lực xâm nhập sâu này trở nên dễ dàng hơn sau khi Ukraine phải rút những đơn vị vận hành drone còn lại khỏi Konstantinovka", AMK Mapping cho hay.
Bộ Quốc phòng Ukraine chưa bình luận về thông tin trên.
Tổng tư lệnh quân đội Ukraine Oleksandr Syrsky ngày 29/5 tới thăm sở chỉ huy trên mặt trận Slovyansk - Kramatorsk, hai thành phố nằm ở phía bắc Konstantinovka. Ông Syrsky nhận định đây là một trong những khu vực trọng điểm và nóng nhất, cho biết Nga đang mở rộng vùng kiểm soát ra ngoài thành trì Pokrovsk, song không đề cập đến Konstantinovka.
"Đối phương tiếp tục điều các nhóm bộ binh nhỏ, sử dụng chiến thuật chia từng tốp quân lẻ rồi hội quân tại một khu vực", tướng Syrsky nói. "Bất chấp nỗ lực này, Nga vẫn không đạt được mục tiêu mà họ đề ra".
Konstantinovka có diện tích hơn 66 km2, là cửa ngõ trên chuỗi đô thị tạo thành vành đai pháo đài của Ukraine ở tỉnh Donetsk. Các thành phố còn lại thuộc vành đai này là Druzhkovka, Slovyansk và Kramatorsk.
Nếu chiếm được Konstantinovka, lực lượng Nga có thể phát triển tiến công về hướng các thành phố lớn mà Ukraine còn giữ ở Donetsk, nhằm hoàn thành mục tiêu kiểm soát toàn bộ tỉnh này.
Văn phòng Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu ngày 8.4 thông báo ủng hộ quyết định của Tổng thống Mỹ Donald Trump về việc tạm ngừng tấn công Iran trong 2 tuần nhưng nhấn mạnh việc ngừng bắn không áp dụng cho Lebanon, theo Reuters.
"Việc ngừng bắn 2 tuần không bao gồm Lebanon", Văn phòng Thủ tướng Israel tuyên bố.
Văn phòng này cho biết ủng hộ động thái của Washington nếu Tehran mở cửa eo biển Hormuz ngay lập tức và ngừng tấn công Mỹ, Israel và các nước khác tại khu vực.
Bên cạnh đó, Israel cũng ủng hộ nỗ lực của Mỹ nhằm đảm bảo Iran không còn gây đe dọa hạt nhân và tên lửa đối với Mỹ, Israel và các đồng minh trong khu vực. Tel Aviv cho biết Mỹ đã đảm bảo sẽ đạt được mục tiêu chung trong cuộc đàm phán sắp tới với Iran.
Lập trường của Israel về Lebanon trái ngược với tuyên bố trước đó của Thủ tướng Pakistan Shehbaz Sharif, bên trung gian đàm phán. Ông Sharif cho rằng thỏa thuận ngừng bắn bao trùm tất cả mọi nơi, gồm Lebanon.
Bất chấp tuyên bố đó, tờ The Times of Israel cho rằng chưa có dấu hiệu nào cho thấy Israel đã dừng chiến dịch quân sự chống Hezbollah. Truyền thông khu vực đưa tin lực lượng Israel đã nã pháo về phía thị trấn Baraachit ở miền nam Lebanon sau thông báo của Văn phòng Thủ tướng Netanyahu.
Israel tấn công Lebanon từ đầu xung đột với Iran và các đợt oanh tạc đến nay đã làm ít nhất 1.530 người thiệt mạng, khiến hơn 1 triệu người sơ tán, theo giới chức Lebanon. Chiến dịch quân sự của Israel tại Lebanon được khôi phục sau khi Hezbollah phóng rốc két về phía lãnh thổ Israel nhằm báo thù cho cái chết của cố Lãnh tụ tối cao Iran Ali Khamenei.
