Bộ Ngoại giao Mỹ ngày 12/5 công bố một phần nội dung cuộc điện đàm giữa Ngoại trưởng Marco Rubio và người đồng cấp Trung Quốc Vương Nghị hồi cuối hồi tháng 4, trong đó hai bên đã thảo luận vấn đề tàu thuyền đi lại ở eo biển Hormuz.
“Hai lãnh đạo nhất trí rằng không quốc gia hay tổ chức nào được phép thu phí để đi qua các tuyến hàng hải quốc tế như eo biển Hormuz”, phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Mỹ Tommy Pigott cho hay.
Đại sứ quán Trung Quốc tại Mỹ không bác bỏ thông tin trên, cho biết Bắc Kinh hy vọng các bên có thể hợp tác để khôi phục hoạt động lưu thông bình thường qua eo biển. “Duy trì an toàn, ổn định trong khu vực và bảo đảm quyền đi lại không bị cản trở phù hợp với lợi ích chung của cộng đồng quốc tế”, phát ngôn viên đại sứ quán Trung Quốc cho hay.
Kể từ sau cuộc điện đàm ngày 30/4, Bộ Ngoại giao Mỹ chưa đưa ra thông cáo nào về nội dung trao đổi, khác với quy cách thông thường. Trong khi đó, Bộ ngoại giao Trung Quốc cho biết hai ngoại trưởng đã thảo luận về ổn định quan hệ song phương, vấn đề Đài Loan và kỳ vọng mở rộng hợp tác.
Thông tin được công bố trước cuộc gặp quan trọng giữa Tổng thống Mỹ Donald Trump và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình cuối tuần này, trong đó tình hình tại eo biển Hormuz dự kiến là một trong những nội dung nghị sự.
Reuters nhận định đây là dấu hiệu hai nước đang tìm điểm đồng thuận trong nỗ lực thuyết phục Iran không áp đặt kiểm soát lên tuyến hàng hải chiến lược ở Trung Đông.
Trung Quốc vẫn duy trì quan hệ với Iran và là khách hàng lớn với ngành xuất khẩu dầu của quốc gia này.
Trong cuộc gặp Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi tuần trước, ông Vương Nghị nhấn mạnh cộng đồng quốc tế mong muốn khôi phục lưu thông an toàn qua eo biển Hormuz, đồng thời tái khẳng định Bắc Kinh ủng hộ Tehran bảo vệ chủ quyền và an ninh quốc gia.
Eo biển Hormuz bị phong tỏa phần lớn kể từ khi chiến sự giữa Mỹ – Israel và Iran bùng phát ngày 28/2, gây chấn động thị trường năng lượng toàn cầu.
Tàu thuyền vẫn chịu cản trở khi tìm cách đi qua eo biển này, dù Mỹ và Iran đạt thỏa thuận ngừng bắn từ tháng 4. Tehran thông qua luật thu phí tàu thuyền qua lại trên eo biển chiến lược, trong khi Washington áp đặt phong tỏa với các cảng biển đối phương.
Tổng thống Trump từng đề cập khả năng Mỹ tự áp phí với tàu thuyền đi qua eo biển hoặc hợp tác với Iran để thu khoản phí này, nhưng Nhà Trắng sau đó cho biết ông muốn tuyến hàng hải được mở cửa hoàn toàn, không hạn chế.
Hãng thông tấn trung ương Triều Tiên (KCNA) ngày 27.5 đưa tin nước này vừa thử nghiệm một hệ thống phóng tên lửa đa năng hạng nhẹ mới phát triển cùng nhiều tên lửa hành trình chiến thuật.
Theo Yonhap, bản tin của KCNA được công bố một ngày sau khi quân đội Hàn Quốc hôm 26.5 phát hiện Triều Tiên phóng nhiều tên lửa đạn đạo tầm gần (CRBM) và rốc két phản lực. CRBM là loại tên lửa đạn đạo có tầm bắn ngắn, dưới 300 km.
KCNA cho biết vụ thử nghiệm - do nhà lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong-un trực tiếp giám sát - là "một phần trong kế hoạch hiện đại hóa lực lượng pháo binh và tên lửa, nhằm đạt được mục tiêu 5 năm về phát triển quốc phòng".
Cuộc thử nghiệm đã "phân tích và đánh giá sức mạnh của đầu đạn đặc biệt gắn trên tên lửa đạn đạo chiến thuật, độ tin cậy của rốc két phản lực 240 mm với tầm bắn mở rộng (sử dụng hệ thống dẫn đường tự động siêu chính xác), cũng như độ chính xác của tên lửa hành trình chiến thuật do trí tuệ nhân tạo (AI) dẫn đường", truyền thông Triều Tiên cho hay.
Theo báo cáo, ông Kim Jong-un bày tỏ hài lòng đối với kết quả thử nghiệm, gọi đây là "tín hiệu rõ ràng" cho thấy sự tiến bộ quân sự và năng lực chiến đấu ngày càng gia tăng của Triều Tiên.
Nhà lãnh đạo Triều Tiên đặc biệt dành lời khen ngợi cho mẫu tên lửa hành trình chiến thuật. Bản tin cho biết loại vũ khí này dự kiến được biên chế cho các đơn vị pháo binh tầm xa ở khu vực biên giới phía nam. Với việc tích hợp nhiều hệ thống dẫn đường, bao gồm lập bản đồ địa hình và định vị mục tiêu bằng AI, tên lửa có thể tấn công mọi mục tiêu trong phạm vi 100 km với độ chính xác cao.
Ông Kim Jong-un tái khẳng định nỗ lực xây dựng lực lượng hạt nhân và lực lượng quân đội khác của Bình Nhưỡng vẫn không thay đổi. Đồng thời, ông nhấn mạnh quyết tâm bảo vệ chủ quyền quân sự và quyền tự vệ của Triều Tiên sẽ "được thể hiện bằng những hành động rõ ràng hơn".
Sáng 27-4 (theo giờ Việt Nam), Đài Al Jazeera dẫn thông tin từ Cơ quan Điều hành thương mại hàng hải Anh (UKMTO) cho biết không có vụ việc bạo lực nào được ghi nhận tại eo biển Hormuz trong ngày 26-4, nhưng tình hình vẫn ở trạng thái mong manh.
"Không có sự cố nào được báo cáo trên khắp Vịnh Ả Rập và Vịnh Oman trong thời gian báo cáo" - UKMTO cho biết.
Họ đánh giá: "Tuy nhiên, môi trường an ninh khu vực vẫn bất ổn, với các hoạt động quân sự đang diễn ra và mối đe dọa liên tục đối với hoạt động vận tải thương mại".
Cũng trong sáng 27-4 (theo giờ Việt Nam), Bộ Tư lệnh trung tâm Mỹ (CENTCOM) cập nhật trên nền tảng X: "Nhiều tàu và trực thăng đang tham gia thực thi lệnh phong tỏa của Mỹ đối với các cảng Iran".
Dưới bài viết, CENTCOM đăng hình ảnh một quân nhân Mỹ kiểm tra trước chuyến bay đối với trực thăng MH-60R Sea Hawk trên tàu khu trục USS John Finn của Hải quân Mỹ.
Vào khoảng 5h10 sáng 27-4 (theo giờ Việt Nam), Hãng tin Reuters cập nhật: Giá dầu thế giới hôm nay tăng khi các cuộc đàm phán hòa bình giữa Mỹ và Iran bị đình trệ, trong khi hoạt động của tàu thuyền qua eo biển Hormuz vẫn bị hạn chế, tiếp tục thắt chặt nguồn cung dầu toàn cầu.
Giá dầu thô Brent tăng 2,22 USD, tương đương 2,11%, lên 107,55 USD/thùng. Trong khi đó, giá dầu WTI của Mỹ tăng 2,02 USD, tương đương 2,14%, đạt 96,42 USD/thùng.
Ngày 26-4, Tổng thống Mỹ Donald Trump nói rằng ông "không quá thất vọng" về vai trò của Trung Quốc trong cuộc xung đột giữa Mỹ - Iran, cho rằng sự hỗ trợ của Bắc Kinh dành cho Tehran chỉ ở mức hạn chế.
"Tôi không nghĩ là nhiều. Có thể có hỗ trợ, nhưng tôi không nghĩ họ có thể giúp được nhiều" - ông Trump nói với Đài Fox News về sự can thiệp của Trung Quốc trong cuộc chiến giữa Mỹ - Iran. "Họ có thể giúp đỡ nhiều hơn nữa. Tôi không quá thất vọng" - ông nói.
Ông Trump cũng so sánh với việc Mỹ hỗ trợ Ukraine, nói rằng ông không thể coi Trung Quốc là "rất tệ" khi Washington cũng hỗ trợ các đồng minh trong xung đột.
Ông Trump dự kiến sẽ tới thăm Trung Quốc và gặp Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình tại Bắc Kinh trong các ngày 14 và 15-5.
Ngày 26-4, Đài Press của Iran tường thuật: Iran đã tăng cường các hoạt động ngoại giao với các nước trong khu vực, đồng thời củng cố lập trường chiến lược không khoan nhượng của mình, khi những mâu thuẫn trong chính sách của Mỹ ngày càng lộ rõ.
Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi đã đi lại giữa Islamabad (Pakistan) và Muscat (Oman), gặp gỡ các bên liên quan trong khu vực và quốc tế, và dự định tiếp tục các cuộc tham vấn tại Nga vào ngày 27-4. Điều này cho thấy những nỗ lực bền bỉ nhằm đạt được cái kết lâu dài cho cuộc xung đột giữa Mỹ - Israel với Iran.
Đồng thời, các quan chức quân sự và chính trị Iran nhấn mạnh khả năng phục hồi trên thực địa. Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) tái khẳng định sẵn sàng đáp trả nếu tình hình leo thang hơn nữa.
Bộ tư lệnh châu Phi (AFRICOM) thuộc quân đội Mỹ hôm nay thông báo mở chiến dịch tìm kiếm hai quân nhân, gần một ngày sau khi họ mất tích tại khu vực thao trường Cap Draa, gần thành phố Tan Tan ở tây nam Morocco. Ngoài lực lượng Mỹ, quân đội Morocco và các đối tác cũng triển khai phương tiện hải, lục và không quân nhằm tìm kiếm hai binh sĩ.
AFRICOM không công bố tình huống dẫn đến sự việc, thêm rằng ưu tiên hiện nay là xác định vị trí quân nhân và trấn an gia đình họ. Trong khi đó, quân đội Morocco cho biết hai lính Mỹ mất tích khi thực hiện các hoạt động huấn luyện gần một bờ vực.
African Lion là cuộc diễn tập thường niên có quy mô lớn nhất của AFRICOM, nhằm tăng cường khả năng phối hợp tác chiến giữa lực lượng Mỹ, đồng minh trong NATO với các quốc gia đối tác châu Phi.
African Lion 2026 là lần thứ 22 cuộc diễn tập này được tổ chức. Sự kiện năm nay diễn ra từ ngày 27/4 đến 8/5 trên lãnh thổ 4 nước gồm Morocco, Ghana, Senegal và Tunisia. Nội dung diễn tập tại Tunisia đã kết thúc ngày 29/4 với sự tham gia của hơn 500 quân nhân Mỹ, châu Phi và đồng minh.
Phần lớn hoạt động diễn tập của African Lion 26 diễn ra tại Morocco với khoảng 5.000 quân nhân đến từ hơn 40 quốc gia. Nội dung huấn luyện bao trùm nhiều lĩnh vực, từ tác chiến quy mô lớn đến ứng phó khủng hoảng và hỗ trợ nhân đạo.
Hoạt động năm nay cũng có những nội dung như tác chiến đặc biệt, phòng thủ an ninh mạng, tình báo và xử lý vật liệu nổ. Lực lượng các nước tham gia đã hiệp đồng trên không, trên bộ và trên biển, cũng như ứng dụng công nghệ cảm biến và chia sẻ thông tin theo thời gian thực.
