Bộ Ngoại giao Mỹ ngày 12/5 công bố một phần nội dung cuộc điện đàm giữa Ngoại trưởng Marco Rubio và người đồng cấp Trung Quốc Vương Nghị hồi cuối hồi tháng 4, trong đó hai bên đã thảo luận vấn đề tàu thuyền đi lại ở eo biển Hormuz.
“Hai lãnh đạo nhất trí rằng không quốc gia hay tổ chức nào được phép thu phí để đi qua các tuyến hàng hải quốc tế như eo biển Hormuz”, phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Mỹ Tommy Pigott cho hay.
Đại sứ quán Trung Quốc tại Mỹ không bác bỏ thông tin trên, cho biết Bắc Kinh hy vọng các bên có thể hợp tác để khôi phục hoạt động lưu thông bình thường qua eo biển. “Duy trì an toàn, ổn định trong khu vực và bảo đảm quyền đi lại không bị cản trở phù hợp với lợi ích chung của cộng đồng quốc tế”, phát ngôn viên đại sứ quán Trung Quốc cho hay.
Kể từ sau cuộc điện đàm ngày 30/4, Bộ Ngoại giao Mỹ chưa đưa ra thông cáo nào về nội dung trao đổi, khác với quy cách thông thường. Trong khi đó, Bộ ngoại giao Trung Quốc cho biết hai ngoại trưởng đã thảo luận về ổn định quan hệ song phương, vấn đề Đài Loan và kỳ vọng mở rộng hợp tác.
Thông tin được công bố trước cuộc gặp quan trọng giữa Tổng thống Mỹ Donald Trump và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình cuối tuần này, trong đó tình hình tại eo biển Hormuz dự kiến là một trong những nội dung nghị sự.
Reuters nhận định đây là dấu hiệu hai nước đang tìm điểm đồng thuận trong nỗ lực thuyết phục Iran không áp đặt kiểm soát lên tuyến hàng hải chiến lược ở Trung Đông.
Trung Quốc vẫn duy trì quan hệ với Iran và là khách hàng lớn với ngành xuất khẩu dầu của quốc gia này.
Trong cuộc gặp Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi tuần trước, ông Vương Nghị nhấn mạnh cộng đồng quốc tế mong muốn khôi phục lưu thông an toàn qua eo biển Hormuz, đồng thời tái khẳng định Bắc Kinh ủng hộ Tehran bảo vệ chủ quyền và an ninh quốc gia.
Eo biển Hormuz bị phong tỏa phần lớn kể từ khi chiến sự giữa Mỹ – Israel và Iran bùng phát ngày 28/2, gây chấn động thị trường năng lượng toàn cầu.
Tàu thuyền vẫn chịu cản trở khi tìm cách đi qua eo biển này, dù Mỹ và Iran đạt thỏa thuận ngừng bắn từ tháng 4. Tehran thông qua luật thu phí tàu thuyền qua lại trên eo biển chiến lược, trong khi Washington áp đặt phong tỏa với các cảng biển đối phương.
Tổng thống Trump từng đề cập khả năng Mỹ tự áp phí với tàu thuyền đi qua eo biển hoặc hợp tác với Iran để thu khoản phí này, nhưng Nhà Trắng sau đó cho biết ông muốn tuyến hàng hải được mở cửa hoàn toàn, không hạn chế.
Cuộc điện đàm nói trên diễn ra vài giờ sau khi Iran đe dọa ngừng đàm phán với Mỹ do hành động của Israel ở Lebanon. Trong cuộc điện đàm, ông Trump đã "tức giận" và có lúc hét vào mặt ông Netanyahu: "Ông đang làm cái quái gì vậy?", theo Axios dẫn lời một quan chức Mỹ.
Theo vị quan chức này, ông Trump cảm thấy ông Netanyahu đã phản ứng thái quá trước các cuộc tấn công của lực lượng Hezbollah vào Israel. Ông phản đối việc Israel phá hủy các tòa nhà để chỉ tiêu diệt một chỉ huy Hezbollah, đồng thời chỉ trích việc Israel đe dọa sẽ tấn công Beirut, theo Axios.
Một nguồn tin khác tóm tắt một phần phát ngôn của Tổng thống Trump trong cuộc điện đàm với Thủ tướng Netanyahu là "giờ thì mọi người đều ghét ông. Mọi người đều ghét Israel vì điều này".
Ngoài ra, hai nguồn tin tiết lộ với Axios rằng trong cuộc trao đổi, Tổng thống Trump nói ông đã giúp ông Netanyahu thoát khỏi án tù, ám chỉ sự ủng hộ của nhà lãnh đạo Mỹ trong phiên tòa xét xử ông Netanyahu về cáo buộc tham nhũng.
Một quan chức Mỹ nói rằng đây là một trong những cuộc điện đàm nặng nề nhất của Tổng thống Trump với Thủ tướng Netanyahu kể từ khi ông Trump bắt đầu nhiệm kỳ tổng thống thứ hai của mình. Hiện chưa có thông tin phản ứng từ Tổng thống Trump cũng như Thủ tướng Netanyahu về tiết lộ trên.
Sự tức giận của chủ nhân Nhà Trắng dường như xuất phát từ việc Thủ tướng Netanyahu quyết định leo thang căng thẳng ở Lebanon, đe dọa làm đổ vỡ các cuộc đàm phán của Mỹ với Iran.
Sau cuộc điện đàm, ông Trump thông báo trên mạng xã hội Truth Social rằng Israel và Hezbollah đã đồng ý ngừng giao tranh. Ông còn viết rằng các cuộc đàm phán với Iran "đang tiếp diễn với tốc độ nhanh chóng".
Trong khi đó, Thủ tướng Netanyahu đưa ra một tuyên bố sau cuộc gọi, khẳng định ông đã nói với nhà lãnh đạo Mỹ rằng Israel sẽ tấn công các mục tiêu ở Beirut nếu Hezbollah không ngừng tấn công, và Israel sẽ tiếp tục các hoạt động của mình ở miền nam Lebanon. "Lập trường của chúng tôi vẫn không thay đổi", ông Netanyahu nhấn mạnh.
Đây là tuyến đường chiến lược đặc biệt, có ý nghĩa quan trọng đối với phái bộ UNISFA, chính quyền và người dân địa phương, góp phần kết nối trung tâm Abyei với Agok, thúc đẩy sự phát triển chung của toàn khu vực.
Tuy nhiên do ảnh hưởng của điều kiện tự nhiên khắc nghiệt, đặc biệt là nền "đất đen" đặc trưng cùng mưa lớn kéo dài, tuyến đường đã xuống cấp nghiêm trọng.
Việc này không chỉ gây gián đoạn giao thông mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động tuần tra của phái bộ UNISFA, cản trở các nỗ lực cứu trợ nhân đạo.
Vì vậy ngay sau khi nhận nhiệm vụ và được sự đề nghị của chính quyền, Đội công binh số 4 của Việt Nam đã lập kế hoạch, huy động tối đa nhân lực, phương tiện, triển khai đồng bộ để đẩy nhanh tiến độ dự án.
Vượt qua điều kiện khắc nghiệt từ thực địa, với tinh thần "vượt nắng, thắng mưa", Đội công binh số 4 đã huy động 70 - 80 nhân sự, gần 30 xe tải cùng nhiều máy móc, thi công 10 giờ/ngày, kể cả lễ, cuối tuần.
Kết quả dự án được hoàn thành trong 85 ngày, vượt tiến độ 35 ngày so với kế hoạch, qua đó khẳng định năng lực tổ chức thi công, tinh thần trách nhiệm và sự phối hợp hiệu quả giữa lực lượng Công binh Việt Nam với phái bộ Liên hợp quốc và chính quyền địa phương.
Tại lễ bàn giao, Thiếu tướng Ganesh Kumar Shrestha - Tư lệnh phái bộ UNISFA - đã biểu dương tinh thần trách nhiệm của các cán bộ, đồng thời khẳng định từ khi phái bộ UNISFA thành lập đến nay, đây là công trình đầu tiên mang ý nghĩa và tầm vóc to lớn nhất của phái bộ UNISFA làm cho người dân.
"Việc hoàn thành tuyến đường này là một thành tựu chưa từng có, mở ra cơ hội kết nối hạ tầng và nâng cao an ninh trong khu vực. Những nỗ lực của Đội công binh số 4 thực sự xứng đáng được ghi nhận, đánh giá hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ", Thiếu tướng Ganesh Kumar Shrestha cho biết.
Bà Uchenna Odenigbo, Trưởng Phòng Hỗ trợ nhiệm vụ (CMS) phái bộ UNISFA, cũng khẳng định mỗi mét đường hoàn thành là minh chứng cho tinh thần trách nhiệm, sự tận tụy của lực lượng Công binh Việt Nam, biến những khó khăn, thách thức thành giá trị thiết thực cho cộng đồng địa phương.
Theo Hãng tin Reuters dẫn thông tin từ hãng thông tấn nhà nước Tân Hoa xã, Bộ Thương mại Trung Quốc nêu tên 5 doanh nghiệp gồm Nhà máy lọc dầu Hằng Lực - Hengli (thành phố Đại Liên, tỉnh Liêu Ninh) và các nhà máy lọc dầu tư nhân quy mô nhỏ (teapot) gồm Tập đoàn hóa dầu Kim Thành (tỉnh Sơn Đông), Tập đoàn hóa chất Tân Hải (tỉnh Hà Bắc), Công ty hóa dầu Lỗ Thanh (thành phố Thọ Quang, tỉnh Sơn Đông) và Công ty hóa chất Thịnh Hưng (tỉnh Sơn Đông). Đây là những đơn vị nằm trong diện bị ảnh hưởng bởi lệnh trừng phạt của Mỹ.
Trong tháng 4, Bộ Tài chính Mỹ áp đặt lệnh trừng phạt đối với Nhà máy lọc dầu Hằng Lực, cáo buộc công ty này mua dầu Iran trị giá hàng tỉ USD kể từ năm 2023.
Hãng tin AP cho biết doanh nghiệp Hằng Lực vận hành nhà máy lọc dầu công suất 400.000 thùng/ngày.
Theo chỉ số tỉ phú Bloomberg, ngay sau lệnh trừng phạt, cổ phiếu của Công ty Lọc hóa dầu Hằng Lực giảm 10%.
Hãng tin Bloomberg cũng đánh giá động thái này được xem là lần mạnh tay nhất từ trước đến nay của Washington nhằm vào lĩnh vực lọc dầu Trung Quốc
Chính quyền Tổng thống Donald Trump năm ngoái cũng áp đặt lệnh trừng phạt đối với 4 nhà máy lọc dầu còn lại được Bộ Thương mại Trung Quốc nêu tên, cùng nhiều thực thể khác.
Bộ Thương mại Trung Quốc cho rằng các lệnh trừng phạt của Mỹ đã vi phạm "luật pháp quốc tế và các chuẩn mực cơ bản của quan hệ quốc tế".
"Lệnh cấm quy định Mỹ không được công nhận, thực thi hoặc tuân thủ các biện pháp trừng phạt áp đặt lên 5 công ty Trung Quốc nói trên", người phát ngôn Bộ Thương mại Trung Quốc cho biết thêm.
Các lệnh trừng phạt đã tạo ra một số trở ngại cho các nhà máy lọc dầu, bao gồm khó khăn trong việc tiếp nhận dầu thô và phải bán các sản phẩm tinh chế dưới những tên gọi khác.
Các nhà máy lọc dầu teapot hiện chiếm khoảng một phần tư công suất lọc dầu của Trung Quốc, hoạt động với biên lợi nhuận hẹp và đôi khi âm, đồng thời gần đây chịu áp lực từ nhu cầu dầu trong nước tăng mạnh.
