Bộ Xây dựng vừa góp ý chi tiết đối với đồ án Quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm, trong đó cảnh báo về quá tải hạ tầng và yêu cầu làm rõ tính khả thi của mục tiêu dân số, giao thông công cộng và hạ tầng kỹ thuật.
Trong đồ án quy hoạch, Hà Nội đề xuất xây dựng sân bay thứ hai ở phía Nam (vùng Phú Xuyên, Ứng Hòa hoặc giáp Ninh Bình), quy mô 4E, công suất 30-50 triệu khách, một triệu tấn hàng hóa mỗi năm, diện tích khoảng 1.500 ha.
Tuy nhiên, Bộ Xây dựng cho biết khu vực phía Tây Nam gặp nhiều hạn chế về địa hình và vùng trời, gây khó khăn cho thiết kế đường bay. Việc xác định vị trí và quy mô sân bay thứ hai cần tiếp tục nghiên cứu sau năm 2030. Thời điểm này công nghệ điều hành bay, dẫn đường hàng không phát triển và có thể đáp ứng được tính khả thi của quy hoạch, khai thác hiệu quả giữa các cảng hàng không.
Mặt khác, Quốc hội đã thông qua chủ trương đầu tư sân bay quốc tế Gia Bình với quy mô 50 triệu hành khách/năm đến 2050, sẽ góp phần giảm tải cho Nội Bài. Vì thế quy hoạch sân bay thứ hai của Hà Nội cần cập nhật lại theo định hướng mới, trong đó xem xét cả phương án sân bay phía Đông Nam hoặc phía Nam, các chỉ tiêu quy hoạch dự kiến của sân bay sẽ được tiếp tục nghiên cứu, xác định đến năm 2030, chưa nên chốt vị trí.
Trước đó ngày 23/3, Văn phòng Chính phủ ban hành thông báo kết luận của Thường trực Chính phủ về quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội. Thường trực Chính phủ yêu cầu Hà Nội đánh giá đầy đủ tiềm năng, ưu thế cạnh tranh của phương án xây dựng sân bay thứ hai so với các cảng hàng không lân cận trong quá trình lập quy hoạch.
Đánh giá hiện trạng còn sơ lược, chưa đủ định hướng dài hạn
Ngoài nội dung sân bay thứ hai, Bộ Xây dựng yêu cầu Hà Nội phân tích sâu hơn các vấn đề đang tồn tại như làm rõ mật độ giao thông, tỷ lệ đất giao thông, mức độ quá tải nội đô, đánh giá kết nối giữa trung tâm và đô thị vệ tinh, hiệu quả các tuyến vành đai, chỉ ra nguyên nhân ùn tắc giao thông, thay vì chỉ mô tả hiện trạng.
Đối với hệ thống thoát nước, Hà Nội cần xác định khu vực ngập úng thường xuyên, phân tích các nguyên nhân (quá tải, thiếu hồ điều hòa, đô thị hóa nhanh…), lượng hóa mức độ quá tải bằng so sánh giữa thiết kế và thực tế.
Đối với rác thải, Bộ cho rằng nhận định “công nghệ xử lý rác lạc hậu, quá tải” là chưa hoàn toàn chính xác, vì Hà Nội đã có các nhà máy điện rác hiện đại. Tuy nhiên, cần đánh giá hiệu quả vận hành thực tế và xác định lượng rác phát sinh để quy hoạch phù hợp.
Thực tế Hà Nội đang đối mặt với các vấn đề hạ tầng đô thị như nước sạch phân bố không đồng đều. Khu vực nội đô cơ bản được cấp nước máy ổn định, nhưng ngoại thành vẫn phụ thuộc nước giếng khoan. Thành phố phụ thuộc nước ngầm gây suy giảm mực nước, nguy cơ sụt lún nền đất, tỷ lệ thất thoát nước còn cao.
Tỷ lệ xử lý nước thải còn thấp, mặc dù đã có các nhà máy lớn nhưng tỷ lệ nước thải đô thị được xử lý chỉ khoảng 30-40%, phần lớn nước thải sinh hoạt vẫn xả thẳng ra sông, hồ. Nhiều tuyến phố ở nội thành vẫn ngập khi mưa lớn do hệ thống thoát nước cũ, ao hồ tự nhiên bị san lấp. Rác thải rắn phụ thuộc chôn lấp chiếm khoảng 85-90%, rác thải sinh hoạt vẫn xử lý bằng chôn lấp.
Cùng với đó, tình trạng ùn tắc giao thông, ô nhiễm môi trường nghiêm trọng. Người dân sử dụng phương tiện cá nhân phổ biến, tỷ lệ phương tiện công cộng mới đạt khoảng 19%.
Nhiều chỉ tiêu cần đánh giá lại tính khả thi
Bộ Xây dựng đề nghị Hà Nội bổ sung đầy đủ chỉ tiêu hạ tầng kỹ thuật như cấp nước, xử lý nước thải, rác thải, năng lượng… theo các giai đoạn 2030, 2045 và 2065. Đây được coi là cơ sở quan trọng để dự báo và định hướng phát triển hệ thống hạ tầng phù hợp với quy mô đô thị trong tương lai.
Một vấn đề khác là chỉ tiêu vận tải hành khách công cộng. Hiện tỷ lệ này của Hà Nội mới đạt khoảng 19%, nhưng quy hoạch đặt mục tiêu đến năm 2030 đạt 50-55% ở khu vực trung tâm và 40% ở đô thị vệ tinh. Bộ Xây dựng đề nghị Hà Nội rà soát kỹ tính khả thi, bởi đây là mức tăng lớn trong thời gian ngắn.
Bộ Xây dựng cũng bày tỏ lo ngại về kịch bản tăng dân số. Theo đồ án quy hoạch, dân số Hà Nội dự kiến tăng từ 9,9 triệu vào năm 2025, lên 11,5-12 triệu năm 2030, tức tăng 15-20% chỉ trong 5 năm. Trong dài hạn, Hà Nội có thể đạt 17-19 triệu vào năm 2065, trong khi giai đoạn 2045-2055 được dự báo là thời điểm Việt Nam đạt đỉnh dân số.
Cơ quan này đề nghị nghiên cứu bổ sung các nội dung định hướng cơ bản cho tầm nhìn 100 năm (sau năm 2065), trong đó lưu ý sau năm 2065 xu hướng dân số giảm theo quy luật, sẽ có nguy cơ dư thừa không gian và hạ tầng, gia tăng áp lực tài chính và vấn đề an sinh xã hội. Hà Nội cần định hướng mô hình phát triển đô thị ổn định theo hướng tinh gọn, nâng cao chất lượng sống.
Một trong những tồn tại lớn là tình trạng khu đô thị phát triển nhưng hạ tầng giao thông không theo kịp, gây ùn tắc nghiêm trọng. Bộ Xây dựng nhấn mạnh nguyên tắc: hạ tầng giao thông ngoài dự án phải đi trước một bước, đảm bảo kết nối đồng bộ trước khi đưa dân vào ở.
Đồng thời, Hà Nội cần có chiến lược rõ ràng để cải tạo hơn 1.500 khu nhà ở cũ, đặc biệt là các khu tập thể xuống cấp. Đây không chỉ là vấn đề an toàn mà còn liên quan đến diện mạo đô thị và chất lượng sống.
Về giải pháp thực hiện, Bộ Xây dựng đề xuất chính quyền thành phố xác định dự án trọng tâm theo từng giai đoạn; ưu tiên các dự án đột phá như đường sắt đô thị, hạ tầng kết nối và lập kế hoạch phân kỳ đầu tư cụ thể.
Sáng 21-4, nêu ý kiến thảo luận, đại biểu Nguyễn Đặng Ân (Lạng Sơn) cho hay sau sắp xếp, cấp xã hiện đi vào hoạt động dần ổn định và hiệu quả. Việc phục vụ người dân, doanh nghiệp thuận lợi hơn.
Song, theo đại biểu Nguyễn Đặng Ân, việc bố trí nhân lực, cơ cấu tổ chức cũng bộc lộ một số bất cập cần điều chỉnh kịp thời để bộ máy hoạt động hiệu quả hơn.
Ông nêu cấp xã hiện nay có 2 phòng là Phòng Kinh tế và Phòng Văn hóa - Xã hội không chuyên sâu, một phòng chịu sự hướng dẫn chuyên môn của 5 - 6 sở dẫn đến quá tải.
Vì vậy, việc tổ chức các phòng theo Nghị định 370 của Chính phủ rất cần sớm có văn bản hướng dẫn, định hướng để đảm bảo thống nhất, đồng bộ.
Ông chỉ rõ cán bộ, công chức cấp xã một số nơi còn thiếu về số lượng và rất thiếu công chức có chuyên môn sâu như xây dựng, giao thông, công nghệ thông tin.
Trong khi chức năng, nhiệm vụ, khối lượng công việc rất lớn và thực hiện trực tiếp với người dân, doanh nghiệp nhiều hơn so với cấp xã trước sắp xếp. Từ đó, ông đề nghị cần đào tạo, đào tạo lại để đáp ứng yêu cầu.
Đồng thời biên chế các đơn vị như y tế, giáo dục ở địa phương đang thiếu, chịu áp lực chỉ tiêu giảm biên chế nên rất cần rà soát tổng thể để giao biên chế phù hợp...
Ông nêu thêm theo công văn 12 của Ban Chỉ đạo Chính phủ hướng dẫn một số nội dung với người hoạt động không chuyên trách ở cấp xã khi thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, các tỉnh đã phê duyệt danh sách người hoạt động không chuyên trách nghỉ theo Nghị định 154 tại thời điểm 1-7-2025.
Riêng Lạng Sơn hiện còn trên 330 trường hợp đang được bố trí hỗ trợ công việc tại các phòng, cơ quan, đơn vị cấp xã. Ông cho rằng việc này rất cần hướng dẫn cụ thể, xem đến 31-5-2026 sẽ bố trí thế nào.
Với thôn, tổ dân phố, sau khi sắp xếp lại, ông nêu rõ nhiều thôn được chuyển thành tổ dân phố sau khi sáp nhập giữa các xã với phường để thành lập phường khi thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp.
Do đó, quy mô dân số các tổ dân phố này thấp, nếu áp dụng tiêu chuẩn từ 200 hộ hoặc cao hơn nữa, với các tỉnh miền núi sẽ không phù hợp vì diện tích các khối thuộc phường rất rộng.
Ông dẫn chứng ở Lạng Sơn, có những khối phố rộng 6,44km2 nhưng chỉ có 75 hộ dân. Nếu tiếp tục sáp nhập, diện tích một khối phố có thể lên đến hơn 10km2.
Trong khi hạ tầng giao thông, hạ tầng công nghệ thông tin chưa đáp ứng tốt thì bí thư, trưởng khối rất khó có thể bao quát được công việc.
Từ đó, ông đề nghị xem xét bổ sung tiêu chuẩn tổ dân phố hình thành do thực hiện sáp nhập giữa xã và phường phải chuyển từ thôn thành tổ dân phố để phù hợp thực tiễn.
Ông kiến nghị Chính phủ sớm ban hành nghị định quy định về hoạt động của thôn, tổ dân phố, chế độ chính sách với người hoạt động không chuyên trách ở thôn, tổ dân phố.
Việc này để địa phương kịp thời tham mưu các nội dung về sắp xếp thôn, tổ dân phố, ban hành các quy định chế độ, chính sách với người hoạt động không chuyên trách ở thôn, tổ dân phố.
"Việc tiếp tục tinh gọn thôn, tổ dân phố theo chỉ đạo của Thủ tướng rất cần các địa phương tiến hành ngay, và các chính sách kèm theo cần ban hành đồng bộ, kịp thời", ông Ân nói thêm.
Trước đó, thảo luận chiều 20-4, đại biểu Hà Sỹ Huân (Thái Nguyên) nêu hiện một trưởng phòng kinh tế - hạ tầng hoặc trưởng phòng đô thị, hạ tầng đô thị hoặc trưởng phòng văn hóa - xã hội phải tham mưu nhiều việc, nhiệm vụ của 6 hoặc 7 sở, ngành, lĩnh vực.
Điều này làm gia tăng áp lực khá lớn về trách nhiệm pháp lý đòi hỏi công chức, lãnh đạo phải đáp ứng năng lực chuyên môn nghiệp vụ toàn diện phù hợp yêu cầu nhiệm vụ.
Tuy nhiên mức phụ cấp chức vụ của cán bộ, công chức cấp xã còn thấp, chưa xứng đáng với tính chất công việc đang đảm nhiệm và có khoảng cách khá xa so với mức phụ cấp của công chức quản lý cấp tỉnh.
Ông dẫn chứng trưởng phòng cấp xã, phường được hưởng phụ cấp là 0,25, cấp phó phòng là 0,15. Với cấp tỉnh, trưởng phòng hưởng phụ cấp 0,5, phó phòng 0,3 lần mức lương cơ sở.
Vì vậy đề nghị Chính phủ có đánh giá tổng thể chế độ chính sách tiền lương, phụ cấp với cán bộ, công chức cấp xã và sớm có giải pháp đồng bộ để họ yên tâm công tác...
Ngày 5.5, ông Võ Văn Phú, Chánh thanh tra tỉnh Vĩnh Long vừa ký ban hành kết luận thanh tra chuyên đề về phòng, chống lãng phí trong quản lý, sử dụng các cơ sở nhà, đất tại 3 Công ty TNHH MTV Xổ số kiến thiết Trà Vinh, Vĩnh Long và Bến Tre.
Theo đó, các Công ty TNHH MTV Xổ số kiến thiết (Công ty XSKT) trên là doanh nghiệp do nhà nước nắm giữ 100% vốn điều lệ.
Đến ngày 1.7.2025, Công ty XSKT Trà Vinh có 8 cơ sở nhà, đất với tổng diện tích đất là 12.500,9 m2 và diện tích nhà là 5.372,36 m2. Trong đó, có 6 cơ sở nhà, đất tại tỉnh Vĩnh Long và 2 cơ sở nhà, đất (1 văn phòng đại diện và 1 cơ sở nhà, đất đang để trống) tại số 27 đường Bùi Thị Xuân, phường Bến Thành, TP.HCM (trước đây là quận 1, TP.HCМ).
Công ty XSKT Vĩnh Long có 13 cơ sở nhà, đất, với tổng diện tích đất là 10.560,84 m2 và diện tích nhà là 3.637,4 m2; trong đó, có 6 cơ sở nhà, đất tại tỉnh Vĩnh Long, 1 trạm giao dịch vé số tại TP.Cần Thơ và 6 cơ sở nhà, đất tại TP.HCM (gồm 2 căn nhà liền kề đang làm văn phòng đại diện và 4 căn nhà liền kề đang để trống (số 27, 29, 31, 33 đường 7B, phường An Lạc, TP.HCM mua vào năm 2020, với giá 41,6 tỉ đồng).
Công ty XSKT Bến Tre có 4 cơ sở nhà, đất với tổng diện tích đất là 8.185,8 m2 và diện tích nhà là 14.303,6 m2; trong đó, 1 trụ sở chính tại phường Phú Tân (tỉnh Vĩnh Long), 1 văn phòng đại diện tại TP.Cần Thơ, 1 trạm giao dịch vé số và 1 văn phòng đại diện tại TP.HCM (tòa nhà 10 tầng, đang sử dụng 4 tầng, 6 tầng đang để trống với tổng diện tích sàn của 6 tầng là 4.758 m2).
Theo đó, tòa nhà ở TP.HCM (số 508, đường Âu Cơ, phường Bảy Hiền) được công ty sử dụng nguồn quỹ đầu tư phát triển mua khu đất có diện tích là 1.615,5 m2, với giá 6.560 lượng vàng SJC (hơn 48,7 tỉ đồng) vào tháng 10.2003. Sau đó công ty đã xây dựng văn phòng đại diện với tổng giá trị công trình hơn 110 tỉ đồng (hoàn thành đưa vào sử dụng ngày 18.9.2023), tòa nhà có diện tích sàn là 9.162,5 m2, gồm 10 tầng và 1 tầng hầm.
Riêng với trạm giao dịch của Công ty XSKT Bến Tre (tại 270 Nguyễn Tiểu La, phường Diên Hồng, TP.HCM) có tổng diện tích đất 191,4 m2 và diện tích nhà 280,36 m2, được mua từ năm 1995 với giá hơn 1,7 tỉ đồng (tương đương 340 lượng vàng 24K loại 9999 SJC) từ quỹ đầu tư phát triển. Đến nay, cơ sở nhà đất này chưa được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất do vướng thủ tục.
Thanh tra Vĩnh Long phát hiện, từ năm 2019, Công ty XSKT Trà Vinh không sử dụng khu nhà kho (tại số 7 đường Lê Thánh Tôn, phường Trà Vinh) mà cho các Ban quản lý dự án của tỉnh Trà Vinh cũ thuê làm trụ sở làm việc và một số cá nhân thuê kinh doanh, bán lẻ vé số. Đến tháng 5.2024, việc cho thuê chấm dứt. Hiện tại, nhà đất đang để trống, không sử dụng, có nguy cơ gây lãng phí và xuống cấp tài sản.
Nhà, đất tại số 27 đường Bùi Thị Xuân, phường Bến Thành, TPHCM được cho thuê từ tháng 10.2019 - 11.2024, chấm dứt từ tháng 12.2024 cho đến nay; hiện tại, nhà đang để trống, không sử dụng, có nguy cơ gây lãng phí và xuống cấp tài sản.
Ngoài ra, khu đất 2.639,2 m2 đất tại khóm 3, phường 1, thị xã Trà Vinh, tỉnh Trà Vinh (nay là khóm 2, phường Trà Vinh, tỉnh Vĩnh Long) được giao cho Công ty XSKT Trà Vinh để xây dựng khu nhà ở tập thể, đã bị 1 cựu nhân viên chiếm dụng xây nhà từ năm 2000 và ở cho đến nay. Trên phần đất khu nhà ở tập thể còn có 8 căn nhà, được bố trí cho cán bộ, nhân viên công ty lưu trú.
Đối với 4 căn nhà số 27, 29, 31, 33 đường 7B, phường An Lạc, TP.HCM của Công ty XSKT Vĩnh Long, qua kiểm tra, xác minh cho thấy công ty không đặt văn phòng đại diện theo phương án và chủ trương đầu tư được phê duyệt. Những căn nhà này đang được nhiều người khác sử dụng vào mục đích cá nhân và cho vợ cán bộ công an phường ở TP.HCM kinh doanh nước giải khát nhưng công ty không hay biết.
Đối với văn phòng đại diện 10 tầng tại 508 đường Âu Cơ, phường Bảy Hiền, TP.HCM của Công ty XSKT Bến Tre sử dụng tầng 1, tầng 2 làm văn phòng làm việc; tầng 3 bố trí sảnh, khung kính 4 bên dùng để sắp xếp vé số trước khi phân phối cho đại lý và các phòng nghỉ cho nhân viên khi đi công tác tại văn phòng; từ tầng 4 - 9 (diện tích mỗi tầng là 793 m2) đang để trống (theo phương án đầu tư được UBND tỉnh phê duyệt là để cho thuê); tầng 10 dùng làm hội trường 200 chỗ ngồi để phục vụ các cuộc hội nghị của công ty và cho thuê.
Thanh tra xác định việc bỏ trống 6 tầng, với tổng diện tích 4.758 m2, có nguy cơ gây lãng phí; trong thời gian dài, tài sản sẽ bị xuống cấp, hư hỏng, vi phạm quy định.
Trạm giao dịch vé số tại TP.HCM của Công ty XSKT Bến Tre (số 270 Nguyễn Tiểu La, phường Diên Hồng) có tầng trệt sử dụng làm điểm giao dịch, phát hành, thu hồi và kho lưu trữ vé số; tầng 1 bố trí 3 phòng nghỉ cho nhân viên và ban lãnh đạo; tầng 2 có 1 phòng khách và 2 phòng ngăn vách nhôm để bố trí phòng nghỉ cho nhân viên và con của nhân viên công ty ở trong thời gian học tập tại TP.HCM...
Ngày 28/4, nguồn tin từ cơ quan chức năng Đồng Tháp cho biết báo cáo sơ bộ xác định tàu du lịch xảy ra tai nạn khiến hai hành khách tử vong trên sông Tiền đã hết hạn đăng kiểm từ ngày 18/12 và hết niên hạn sử dụng từ cuối năm ngoái.
Tàu này cũng không đăng ký vận chuyển hành khách, không thông báo với đơn vị quản lý cảng và hoạt động ngoài khung giờ quy định tại cảng du thuyền Mỹ Tho, cầu phao số 2.
Làm việc với cơ quan chức năng, ông Nguyễn Văn Lộc, chủ phương tiện, cùng thuyền trưởng Nguyễn Thanh Tân thừa nhận các vi phạm.
Theo xác minh, chiều 18/4, ông Lộc tổ chức sinh nhật nên nhờ ông Tân điều khiển tàu chở 12 người thân, bạn bè từ bến nhà đi trên sông Tiền.
Sau hơn 4 giờ tổ chức tiệc, tàu cập cầu phao số 2 để khách lên bờ. Trong lúc di chuyển từ tàu vào bến, ông Trịnh Quang Sơn, 73 tuổi, ngụ TP HCM, và ông Võ Văn Tùng, 53 tuổi, ngụ phường Thới Sơn, tỉnh Đồng Tháp, rơi xuống sông mất tích.
