Chính phủ vừa ban hành nghị định 182/2026 quy định chế độ phụ cấp ưu đãi theo nghề đối với nhà giáo, cán bộ quản lý cơ sở giáo dục và nhân sự hỗ trợ giáo dục công tác trong các cơ sở giáo dục công lập. Nghị định có hiệu lực từ 7-7.
Theo đó, mức phụ cấp ưu đãi theo nghề từ 20%, 25%, 30%, 35%, 40%, 45%, 60%, 70%, 80%.
Mức phụ cấp ưu đãi 20% được áp dụng đối với nhân sự hỗ trợ giáo dục công tác trong cơ sở giáo dục mầm non, phổ thông, giáo dục thường xuyên, trường trung học nghề, trường chuyên biệt, Trường Hữu nghị 80, Trường Hữu nghị T78, Trường phổ thông Vùng cao Việt Bắc, trung tâm hỗ trợ phát triển giáo dục hòa nhập.
Phụ cấp ưu đãi 40% được áp dụng với nhà giáo giảng dạy môn giáo dục chính trị trong trường trung cấp, nhà giáo giảng dạy trong trường THCS, trường THPT, trường trung học nghề…
Phụ cấp ưu đãi 45% được áp dụng với nhà giáo giảng dạy trong các cơ sở giáo dục mầm non, trường tiểu học, nhà giáo giảng dạy trong trường THCS, trường THPT, trung tâm giáo dục thường xuyên, trung tâm giáo dục nghề nghiệp – giáo dục thường xuyên, trường trung học nghề đóng trên địa bàn các xã khu vực I, khu vực II vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi; xã đảo, hải đảo, xã biên giới…
Mức phụ cấp ưu đãi 70% được áp dụng với nhà giáo, cán bộ quản lý cơ sở giáo dục công tác ở vùng có điều kiện kinh tế – xã hội đặc biệt khó khăn.
Mức phụ cấp ưu đãi 80% được áp dụng với nhà giáo, cán bộ quản lý cơ sở giáo dục đang công tác trong trường phổ thông dân tộc nội trú, trường phổ thông nội trú, trường THPT chuyên, trường dự bị đại học, Trường Hữu nghị 80, Trường Hữu nghị T78, Trường phổ thông Vùng cao Việt Bắc; nhà giáo, cán bộ quản lý giáo dục công tác trong trường, lớp dành cho người khuyết tật, trung tâm hỗ trợ phát triển giáo dục hòa nhập…
Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đang lấy ý kiến đối với dự thảo nghị định quy định chi tiết một số điều và hướng dẫn thi hành nghị quyết 28/2026 của Quốc hội về phát triển văn hóa Việt Nam.
Tại dự thảo, cơ quan soạn thảo đề xuất tiêu chí thí điểm mô hình đô thị di sản văn hóa, tại các địa phương được đầu tư tu bổ, tôn tạo, bảo tồn, phát huy giá trị di sản văn hóa để đáp ứng các tiêu chí: hình thành quần thể kiến trúc đô thị, nông thôn, địa điểm cư trú, khu vực đô thị và nông thôn, công trình công nghiệp chứa đựng công trình kiến trúc và không gian lịch sử, văn hóa có giá trị tiêu biểu cho một hoặc nhiều giai đoạn phát triển của lịch sử, kiến trúc, nghệ thuật.
Hình thành các nhóm công trình xây dựng, các nhóm công trình liên hoàn có tính đồng nhất về kiến trúc và cảnh quan hoặc có giá trị nổi bật về văn hóa, khoa học, lịch sử theo quy định của pháp luật về di sản văn hóa.
Các địa điểm, khu vực trong lòng đất và dưới nước đã phát hiện di tích, di vật hoặc có dấu hiệu lưu giữ di tích, di vật có giá trị lịch sử, văn hóa, khoa học được bảo vệ và phát huy giá trị theo quy định của pháp luật về di sản văn hóa.
Có nhiều di sản văn hóa vật thể hoặc di sản văn hóa phi vật thể, di sản tư liệu trên địa bàn được công nhận, xếp hạng, ghi danh UNESCO và quốc gia, thực hiện tốt công tác bảo vệ và phát huy giá trị gắn với phát triển du lịch, công nghiệp văn hóa…
Thông tin Trung tâm Kiểm soát bệnh tật TP.HCM, theo kết quả nghiên cứu điều tra tình hình sử dụng thuốc lá tại TP.HCM năm 2024 cho thấy tỉ lệ người trưởng thành từ 15 tuổi trở lên đang hút thuốc là 19%, trong đó nam 36,1%, cao hơn so với nữ.
Riêng với thuốc lá điện tử, tỉ lệ hút thuốc lá chung là 1,4%, trong đó nam chiếm 2,3% và nữ 0,6%.
Nghiên cứu còn cho thấy mức độ phơi nhiễm với khói thuốc lá tại nhà và tại nơi làm việc vẫn còn cao, với tỉ lệ lần lượt là 47,6% và 32,2%. Đặc biệt, các địa điểm công cộng như nhà hàng, quán cà phê và vũ trường, mức độ phơi nhiễm với khói thuốc lá rất cao, lần lượt là 67,8%, 52,9% và 58,8%.
Tại Việt Nam, tỉ lệ sử dụng thuốc lá điếu của nam giới trưởng thành tuy có giảm nhưng vẫn còn ở mức cao, 41,1%. Đối với thuốc lá điện tử, tỉ lệ sử dụng thuốc lá điện tử ở người trưởng thành từ 15 tuổi trở lên năm 2015 là 0,2% và năm 2020 là 3,6%.
Hưởng ứng Ngày thế giới không thuốc lá 31-5, Tổ chức Y tế thế giới (WHO) đã chọn thông điệp “Vạch trần sự hấp dẫn giả tạo” làm chủ đề chính. Nước ta cũng phát động tuần lễ không thuốc lá từ 25 đến 31-5.
Đây là dịp quan trọng để phơi bày những chiến thuật quảng bá, tiếp thị tinh vi và sai sự thật mà các tập đoàn thuốc lá toàn cầu thu hút người dùng, đặc biệt là trẻ em và thanh thiếu niên.
UBND TP.HCM vừa ban hành quyết định thành lập Ban Chỉ đạo thực hiện chính sách bảo hiểm xã hội (BHXH), bảo hiểm y tế (BHYT) trên địa bàn TP với mục tiêu thực hiện tốt nhất các chính sách an sinh xã hội trong thời gian tới.
Theo quyết định, ông Nguyễn Mạnh Cường, Phó chủ tịch UBND TP, giữ vai trò Trưởng ban; ông Lò Quân Hiệp, Giám đốc Bảo hiểm xã hội TP.HCM, làm Phó trưởng ban, cùng đại diện nhiều sở, ngành, tổ chức chính trị – xã hội tham gia.
Ban chỉ đạo có nhiệm vụ tham mưu cho Thành ủy, HĐND, UBND TP.HCM đưa các chỉ tiêu phát triển người tham gia BHXH, BHYT vào kế hoạch phát triển kinh tế – xã hội hằng năm; tăng cường tuyên truyền, phổ biến pháp luật về BHXH, BHYT; đẩy mạnh chuyển đổi số và cải cách thủ tục hành chính nhằm tạo thuận lợi cho người dân, doanh nghiệp khi tham gia và thụ hưởng chính sách.
Đồng thời, ban chỉ đạo sẽ phối hợp thanh tra, kiểm tra các doanh nghiệp chậm đóng, trốn đóng BHXH, BHYT; triển khai các giải pháp phòng chống lạm dụng quỹ bảo hiểm; nâng cao chất lượng khám chữa bệnh BHYT; huy động nguồn lực hỗ trợ người dân tham gia BHXH tự nguyện và BHYT.
Nội dung trên nằm trong nghị quyết 23 của Chính phủ về cắt giảm, phân cấp, đơn giản hóa thủ tục hành chính và cắt giảm điều kiện kinh doanh thuộc phạm vi quản lý của Bộ Giáo dục và Đào tạo, ban hành ngày 29/4.
Cụ thể, người đứng đầu ngành giáo dục có quyền quyết định giải thể cơ sở giáo dục đại học và phân hiệu của các trường.
Trước đây, việc này thuộc thẩm quyền của Thủ tướng. Bộ trưởng Giáo dục và Đào tạo chỉ quyết định giải thể phân hiệu của các trường.
Về thủ tục, cơ quan chủ quản trường đại học công lập hoặc các tổ chức, cá nhân, hội đồng trường đại học tư thục gửi hồ sơ đề nghị giải thể qua Cổng dịch vụ công quốc gia hoặc gửi trực tiếp tới Bộ Giáo dục và Đào tạo. Trong 15 ngày, Bộ thẩm tra hồ sơ và ra quyết định giải thể, đồng thời công khai quyết định này.
Sau khi giải thể, Nhà nước sẽ thu hồi đất với các trường công lập.
Như vậy, thủ tục giải thể trường đại học đã được cắt giảm hơn nhiều. Trước đây, Bộ Giáo dục và Đào tạo tiếp nhận hồ sơ, trong vòng 30 ngày phải phối hợp với các bộ, ngành liên quan thẩm định, lập báo cáo, trình Thủ tướng xem xét, quyết định giải thể.
Ngoài ra, theo quy định, trường đại học, phân hiệu bị giải thể khi vi phạm nghiêm trọng các quy định của pháp luật về quản lý và tổ chức hoạt động, hết thời gian đình chỉ hoạt động đào tạo mà không khắc phục được nguyên nhân, mục tiêu và nội dung hoạt động không còn phù hợp với các yêu cầu phát triển kinh tế, xã hội của đất nước và địa phương.
Ngoài ra, trường đại học bị giải thể theo đề nghị của tổ chức, cá nhân thành lập. Các trường không thực hiện cam kết trong đề án thành lập trường sau thời hạn 5 năm kể từ ngày thành lập cũng bị giải thể.
Chiều 29-5, HĐND thành phố Đà Nẵng đã thông qua nghị quyết hỗ trợ 100% mức đóng bảo hiểm y tế cho đồng bào dân tộc thiểu số trên địa bàn giai đoạn 2026-2031.
Theo nghị quyết, đối tượng áp dụng là đồng bào dân tộc thiểu số sinh sống tại các thôn, xã thuộc vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi của thành phố Đà Nẵng, theo các quyết định hiện hành của UBND thành phố và Bộ Dân tộc và Tôn giáo.
Ngân sách thành phố sẽ hỗ trợ toàn bộ mức đóng bảo hiểm y tế cho người thụ hưởng từ thời điểm áp dụng chính sách đến hết ngày 31-12-2031. Trường hợp người dân đồng thời thuộc nhiều diện được hỗ trợ bảo hiểm y tế, sẽ được hưởng mức hỗ trợ cao nhất.
Theo UBND thành phố Đà Nẵng, việc tiếp tục duy trì chính sách hỗ trợ bảo hiểm y tế thể hiện sự quan tâm của thành phố đối với đồng bào dân tộc thiểu số, góp phần giúp người dân miền núi tiếp cận tốt hơn các dịch vụ y tế và chăm sóc sức khỏe.
Dự kiến thành phố sẽ hỗ trợ khoảng 5.073 người, với tổng kinh phí hơn 34 tỉ đồng. Số lượng người thụ hưởng và kinh phí có thể thay đổi tùy theo biến động dân cư thực tế.
Cũng tại kỳ họp, HĐND thành phố Đà Nẵng thông qua nghị quyết về chính sách phát triển giáo dục mầm non tại khu vực có khu công nghiệp và nơi tập trung đông lao động.
Theo đó các cơ sở giáo dục mầm non độc lập sẽ được hỗ trợ một lần 30 triệu đồng để trang bị cơ sở vật chất, đồ dùng, đồ chơi và sửa chữa phục vụ chăm sóc, giáo dục trẻ.
Trẻ mầm non là con công nhân, người lao động làm việc tại khu công nghiệp, khu vực đông lao động được hỗ trợ 200.000 đồng/trẻ/tháng.
Đáng chú ý, giáo viên mầm non làm việc tại các cơ sở dân lập, tư thục ở những khu vực này sẽ được hỗ trợ 800.000 đồng/người/tháng.
Tổng kinh phí thực hiện chính sách hỗ trợ giáo dục mầm non dự kiến khoảng 41 tỉ đồng.
Bài viết Không được yêu cầu học thuộc bài mẫu để kiểm tra cuối năm đăng trên Báo Thanh Niên hôm 4.5 nhận được nhiều phản hồi từ độc giả.
Bạn V.Năng gửi ý kiến về Báo Thanh Niên "Tôi thấy cả học kỳ 2, giáo viên bắt học sinh viết đi viết lại bài văn tả mẹ. Cô sửa bài nhiều lần đến nỗi đọc xong không còn nhận ra mẹ của mình luôn".
Phụ huynh An Nguyễn chia sẻ: "Con tôi học lớp 3. Cô chủ nhiệm cho 3 bài tập làm văn đã được cô chỉnh sửa, bắt học thuộc lòng để cô kiểm tra trước ngày thi. Mong Bộ Giáo dục chấn chỉnh lại cả hệ thống để trả lại giáo dục trong sáng cho các em".
Phụ huynh Trà Giang kể lại một kỷ niệm ngày con của chị học lớp 7, được bồi dưỡng thi học sinh giỏi văn, con rất hăm hăm hở và tự hào. Cho tới ngày bồi dưỡng, cô giáo của con bắt học thuộc 12 dàn ý." Lúc đó vừa trở lại trường sau dịch Covid-19, tối tối đúng 7 giờ phải mở Zoom lên trả bài. Con năn nỉ mẹ xin cô để ra khỏi đội, mình nói thôi cố gắng gần tới ngày thi rồi. Sáng hôm đi thi, con nói hy vọng không vô mấy đề cô đã bắt học, con sẽ điểm thấp và năm sau không chọn đi thi nữa. Từ đó, con cũng cụt hứng với môn văn".
Phụ huynh Thiên Thanh, cho hay con của chị học lớp 5, mấy tối nay bé nhờ mẹ trả bài văn "với điều kiện không được sai 1 chữ, không là cô kiểm tra cô la".
Bạn đọc Mỹ Đức Đặng chia sẻ: "Bây giờ thật sự mà nói con nít đi học khác nào con vẹt. Văn thì con phải tự diễn tả viết theo suy nghĩ của con chứ. Còn đằng này làm theo văn mẫu có sẵn".
Bạn đọc Hung.nguyen kể: "Tôi năm nay 69 tuổi, tôi thấy trước đây, học sinh bậc tiểu học thời tôi học rất nhàn nhã, thời nay thấy đứa cháu nội tôi học mà thấy thương, học liên tục từ sáng đến 7, 8 giờ tối".
Bạn đọc Hùng Đỗ thẳng thắn: "Vấn đề khó nhất là thay đổi nhận thức của giáo viên về việc kiểm tra đánh giá học sinh như thế nào. Học sinh và phụ huynh không thể quyết định về vấn đề này".
Thầy Nguyễn Hải Phong (tên nhân vật đã được thay đổi), từng là giáo viên tiểu học một trường công lập tại TP.HCM, kể với PV Báo Thanh Niên, cho biết có tình trạng những bài văn na ná nhau ở học sinh tiểu học. Một phần đến từ sự nôn nóng của giáo viên chủ nhiệm, nhiều thầy cô lo học sinh không thể làm tốt bài kiểm tra định kỳ, sẽ ảnh hưởng thành tích học tập của học sinh, tập thể lớp. Do đó, để an toàn hơn, một số giáo viên sẽ có cách làm là cho học sinh viết trên lớp, cô sửa lại cho chuẩn chỉnh, học sinh căn cứ bài mẫu để học theo, làm theo.
"Khi ấy tôi dạy lớp 4, vào đầu năm học, mới nhận lớp, tôi cho học sinh viết bài tập làm văn và thu lại thì thấy buồn vô cùng, gần 40 bài tập làm văn na ná nhau. Cảm xúc của một người thầy khi đọc gần 40 bài văn mà bài nào cũng giông giống bài nào nó chán vô cùng. Tôi đã thay đổi lại toàn bộ cách dạy và học tập làm văn mà các em đã được học, dạy các em cách lập dàn ý. Để học sinh có nhiều ý để viết, tôi và học sinh chơi trò chơi hỏi đáp, thầy phỏng vấn, trò trả lời, từ những câu trả lời, các em có thể phát triển bài của mình", thầy giáo nói.
"Sở dĩ phần viết văn của học sinh tiểu học là "tập làm văn", tức là giai đoạn này, các con cần được "tập" làm, tập viết văn, chứ không phải học thuộc lòng bài văn mẫu, học thuộc lòng ý tưởng của người khác, như thế không thể phát triển tư duy lâu dài được", thầy giáo tiểu học thẳng thắn.
Cô Nguyễn Mộng Tuyền, sáng lập Học viện ngôn từ, giáo viên dạy viết văn sáng tạo cho học sinh tiểu học cũng là người ôn luyện ngữ văn cho học sinh THCS, THPT, có dịp được quan sát nhiều thế hệ học sinh viết văn, sử dụng ngôn từ trong bài văn. Có một thực trạng mà cô Tuyền nhận thấy hiện nay là nhiều học sinh tiểu học học thuộc bài mẫu để ứng phó với các kỳ kiểm tra định kỳ, thậm chí, nhiều học sinh tiểu học đã rất "rành" dùng các công cụ AI như ChatGPT hoặc Gemini để gợi ý bài mẫu để làm theo.
Việc dùng AI khi đứng trước một đề văn lại càng phổ biến hơn với học sinh THCS, THPT. Đồng thời, câu đầu tiên mà nhiều học sinh thường hỏi cô giáo khi tiếp nhận đề văn là "có bài mẫu, bài tham khảo không cô ơi".
Kết quả là nhiều bài văn được "sản xuất" ra na ná nhau. Nhiều bài có cách diễn đạt đọc là biết được viết bởi "máy", tưởng là rất trôi chảy nhưng không có cảm xúc, thiếu đi trải nghiệm cá nhân. Nhiều bài lại đưa cả văn nói, câu thiếu chủ ngữ vị ngữ, thậm chí cả những từ thô tục vào bài viết, mà học sinh không hề ý thức được điều đó là không nên.
"Khi dạy viết văn, giáo viên cũng dạy học sinh cách tư duy, cách đặt câu hỏi, phản biện với vấn đề được đưa ra. Nhưng nếu học sinh khi đã quen với việc có bài mẫu, quen với việc viết văn cũng được học thuộc, được gợi ý, được mớm trước ý tưởng thì sinh ra việc lười suy nghĩ, thui chột ngôn từ, mất dần khả năng sáng tạo, mất dần khả năng đặt câu hỏi lật ngược vấn đề. Dần dần, việc học thuộc bài mẫu, học theo văn mẫu cũng khiến học sinh chán học văn", cô Tuyền nói.
Trong khi, điều rất nguy hiểm là, ở những năm tháng tiểu học, học sinh cần giữ được sự tưởng tượng, ước mơ, sự sáng tạo bay bổng, nhìn thế giới bằng nhiều màu sắc. Thế nhưng, nếu tư duy của các bạn đã bị đóng khung trong cách diễn đạt, định hình ý tưởng của giáo viên, thì khi học sinh học lên THCS, THPT, muốn thay đổi lại cách dạy, cách học, định hình lại cho các bạn cách viết văn tư duy - lập luận khoa học cũng rất khó, mất rất nhiều thời gian.
Cô Nguyễn Mộng Tuyền cho rằng, cùng với sự nỗ lực đổi mới của giáo viên, phụ huynh cũng cần đồng hành cùng hành trình đọc - viết của con, từ tiểu học. Những hoạt động đọc sách cùng con được khuyến khích, trò chuyện cùng con trước một đề văn, xây dựng dàn bài, phát triển ý bằng các câu hỏi - đáp cùng con, từ đó gợi lại cho con những kỷ niệm, cảm xúc cá nhân trước đề bài được nêu tên, tham khảo cách diễn đạt hay từ thầy cô giáo, bạn bè, từ đó con có nhiều ý tưởng, cảm xúc có thể giúp con tự hoàn thành bài viết của mình...
