Một ngày giữa tháng 5, phóng viên Thanh Niên tìm về Mái ấm An Vũ (xã Đồng Tâm, TP.Đồng Nai), nơi nuôi dưỡng hàng trăm trẻ có hoàn cảnh đặc biệt suốt gần 10 năm qua.
Sơ Maria Hoàng Thị Lụa (sơ Lụa), đại diện Mái ấm An Vũ, cho biết mái ấm được chính quyền địa phương cấp phép và hoạt động từ năm 2017. Gần 10 năm qua, mái ấm đã nuôi dưỡng 108 trẻ từ 0 đến 18 tuổi và hiện tại còn 57 em đang được cưu mang, nuôi dưỡng.
Mỗi trẻ ở đây đều có những số phận, hoàn cảnh đặc biệt khác nhau. Có những trẻ mồ côi cha mẹ, ở với ông bà; có những trẻ bị bỏ rơi ngay khi vừa sinh ra, được các bác sĩ tại các bệnh viện hay chính quyền địa phương đưa tới; cũng có trẻ bị bỏ lại trước cổng mái ấm khi vẫn còn dây rốn; có hai chị em bị cha mẹ bỏ rơi trong vườn cao su, được những người đi cạo mủ cao su phát hiện… Cũng có những trẻ do gia đình quá khó khăn hoặc do cha mẹ vướng vòng lao lý, bị tuyên án tù mà không thể nuôi dưỡng được con.
Hay có những trẻ do mẹ không được bình thường, đi lang thang, bị những người lạ xâm hại, sinh đến 3 đứa con và đều gửi vào mái ấm. Đặc biệt, có trường hợp sinh 3 trẻ kháu khỉnh, nhưng cũng bị mẹ bỏ rơi ngay khi sinh ra và được đưa đến Mái ấm An Vũ, mong được các sơ cưu mang, nuôi dưỡng.
Rất nhiều trẻ đến mái ấm khi trên người không có giấy tờ tùy thân. Khi tiếp nhận, các sơ trở thành người giám hộ.
“Là người giám hộ nên các con đều lấy họ của sơ; còn tên, sơ đều đặt cho các con là An hoặc Ân, chỉ khác nhau tên đệm, với mong cầu cuộc đời của các con bình an và ơn trên sẽ tuôn đổ hồng ân xuống cho các con và tất cả mọi người”, sơ Lụa nguyện ước.
Ông Nguyễn Văn Hải, Phó chủ tịch UBND xã Đồng Tâm, cho biết đa số trẻ ở Mái ấm An Vũ là trẻ em mồ côi, bị cha mẹ bỏ rơi. Có những cháu không có giấy tờ tùy thân, địa phương phối hợp với mái ấm hỗ trợ làm thủ tục khai sinh cho các cháu để các cháu đi học cũng như thủ tục pháp lý đối với nghĩa vụ của một công dân.
Nhớ lại thời gian đầu thành lập, khi mái ấm còn ít người biết đến, số lượng các bé được tiếp nhận ngày càng nhiều. Nguồn kinh phí để nuôi dưỡng các bé ngày càng hạn chế, có những thời điểm các sơ phải tự xoay xở, đi xin từng bữa ăn cho các con.
“Ban đầu các sơ cũng vất vả lắm, khi mới thành lập mái ấm thì chưa được nhiều người biết tới. Các sơ phải chạy xe máy từ mái ấm tới TP.HCM, Đồng Nai, Tây Ninh… để xin từng bữa gạo, bữa muối cho các cháu”, sơ Lụa nhớ lại.
Đến nay, với sự chung tay, hỗ trợ và đồng hành từ các cấp chính quyền, hội, đoàn thể, Đoàn thanh niên, nhà hảo tâm…, các cháu bé ở đây không chỉ được chăm sóc, nuôi dưỡng, học tập mà còn được phát triển năng khiếu. Hiện nay, ở mái ấm có phòng học nhạc, phòng y tế, phòng đọc sách, phòng máy vi tính, học tiếng Anh, khu vui chơi… giúp các bé được phát triển toàn diện và bù đắp phần nào những tổn thương, khó khăn đã phải trải qua.
Em Y Biếu (15 tuổi), đã có 9 năm sống tại Mái ấm An Vũ, chia sẻ: “Ở đây tụi con được các sơ cho học trên trường, được tập chơi nhạc, chơi kèn, làm những thứ mà tụi con yêu thích. Khi rảnh rỗi, chúng con cũng giúp sơ chăm sóc, tắm và thay đồ cho các em”.
“Ngoài đi học ở trên trường, tụi con còn được các sơ cho học năng khiếu như nhạc, nhảy, tiếng Anh, học những thứ mà mình thích. Các sơ cũng dạy bảo các con phải yêu thương nhau. Đối với chúng con, Mái ấm An Vũ như ngôi nhà thứ hai của mình và chúng con coi các sơ như người mẹ của mình”, em Y My Nhan (15 tuổi), cũng có gần 9 năm được nuôi dưỡng tại Mái ấm An Vũ, bộc bạch.
“Ngoài việc các cháu ăn uống khỏe mạnh, các sơ cũng mong các cháu được học hành để ít nhất khi trưởng thành, các cháu có một cái nghề nào đó. Nhu cầu các cháu muốn, các sơ tạo mọi điều kiện để các cháu học. Có những cháu bây giờ đã trưởng thành, học đại học, cao đẳng, lập gia đình và đã ổn định trong xã hội”, sơ Lụa tự hào.
Dù cách xa hơn 20 km, nhưng mỗi khi sắp xếp được công việc, chị Mai Thị Nho (phường Đồng Xoài, TP.Đồng Nai) lại cùng một số chị em trong nhóm thiện nguyện đến với Mái ấm An Vũ để nấu những bữa ăn cho các cháu bé tại đây. Hơn ai hết, là những người mẹ, các chị thấu hiểu những tổn thương và sự thiếu thốn hơi ấm gia đình của các cháu bé.
“Mấy chị em ở trong nhóm cũng thường xuyên đem thực phẩm, gạo, mắm muối lên hỗ trợ các sơ, góp một phần nhỏ cho các bé có một bữa ăn ấm cúng. Đến đây mình thấy các bé vẫn còn nhiều thứ cần được quan tâm hơn, để cho các bé có một mái ấm trọn vẹn”, chị Nho nói.
Điều khiến mọi người bất ngờ là hiện nay mái ấm chỉ có 6 người thường trực, thường xuyên chăm sóc 57 trẻ từ 1 – 2 tuần tuổi đến 18 tuổi, nhưng các sơ vẫn duy trì được nền nếp trong ăn uống, học tập, sinh hoạt ngủ nghỉ của các cháu. Từ khu vực hành lang đến các phòng học, phòng ở, khu sinh hoạt chung đều được giữ sạch sẽ, ngăn nắp.
Nhiều bé chỉ mới 5 – 6 tuổi đã biết giúp các em nhỏ hơn thay tã, mặc quần áo. Các anh chị lớn hơn thì phụ giúp các sơ cho các em ăn, lau dọn phòng nơi mình ở, sinh hoạt…
“Các bé ngoan, người lạ tới là “dạ con chào cô, con chào chú”, lúc về cũng “dạ con chào cô, con chào chú”. Mặc dù ít người chăm, các cháu thì đông nhưng tôi thấy cơ sở vật chất và cách các sơ chăm rất là tốt, sạch sẽ”, chị Phạm Thị Nhàn (ở phường Đồng Xoài) ấn tượng mỗi khi đến Mái ấm An Vũ tặng nhu yếu phẩm và nấu cơm cho các cháu.
Trong quá trình nuôi dưỡng, các sơ luôn dành tình yêu thương và nhắc nhở các con sống yêu thương mọi người, giúp đỡ những người yếu thế hơn mình, lớn lên trở thành người có ích cho xã hội.
“Cuộc sống của cha mẹ có lẽ chưa thích hợp để ẵm các con, các bà sơ sẽ thay mặt cha mẹ các con ẵm các con trong thời gian này, yêu thương các con nhiều hơn nữa. Các con cứ yên tâm, nếu sau này cha mẹ không về tìm các con thì đã có các sơ tiếp tục đồng hành để các con yên tâm lớn lên, và các con nhớ phải tốt với xã hội, với những người mà các con đã gặp”, sơ Lụa luôn nhắc nhở các con.
Phó chủ tịch UBND xã Đồng Tâm Nguyễn Văn Hải cho biết: “Trong quá trình thành lập và hoạt động, Mái ấm An Vũ chấp hành rất tốt chủ trương, đường lối của Đảng và chính quyền địa phương. Trong các dịp lễ tết, tết thiếu nhi 1.6, địa phương cũng tổ chức các đoàn thăm hỏi, tặng quà hỗ trợ các cháu đang sinh sống tại mái ấm”.
Bộ Công an vừa công bố dự thảo hồ sơ chính sách dự án bộ luật Hình sự (sửa đổi), đề xuất nhiều điểm mới liên quan đến hình phạt tiền, để lấy ý kiến.
Theo cơ quan soạn thảo, bộ luật Hình sự hiện hành xác định phạt tiền là một trong các hình phạt chính; được áp dụng đối với một số trường hợp phạm tội ít nghiêm trọng, nghiêm trọng và rất nghiêm trọng (thuộc các nhóm tội nhất định do bộ luật quy định).
Song, thực tế cho thấy phạm vi các tội danh được áp dụng hình phạt tiền còn tương đối hẹp, chưa bao quát hết các trường hợp nên áp dụng (chẳng hạn người phạm tội rất nghiêm trọng thuộc nhóm các tội phạm về chức vụ).
Do đó, Bộ Công an đề xuất mở rộng phạm vi áp dụng hình phạt tiền đối với một số tội danh (dự thảo chưa nêu cụ thể) nhằm phù hợp với quan điểm của Đảng về tăng cường hình phạt tiền tại Nghị quyết số 49 của Bộ Chính trị về Chiến lược cải cách tư pháp; đồng thời phù hợp với quan điểm về phòng, chống tham nhũng được nêu tại các văn kiện của Đại hội Đảng lần thứ XIII và XIV.
Vẫn theo cơ quan soạn thảo, bộ luật Hình sự hiện hành chủ yếu thiết kế theo hướng "có thể phạt tiền" hoặc "phạt tiền hoặc phạt tù", chứ chưa hình thành một nguyên tắc khái quát theo hướng: trong một số trường hợp luật định, tòa án chỉ quyết định hình phạt tiền thay vì hình phạt tù.
Hệ quả dẫn tới giảm tính thống nhất trong quyết định hình phạt; thiếu cơ chế đầy đủ để khắc phục hậu quả, bồi hoàn và thu hồi lợi ích bất hợp pháp của hình phạt tiền; chưa đáp ứng đầy đủ yêu cầu nhân đạo hóa và phân hóa trách nhiệm hình sự; tăng áp lực lên hệ thống giam giữ và thi hành án hình sự.
Để khắc phục, Bộ Công an đề xuất bổ sung quy định về quyết định hình phạt là hình phạt tiền thay vì hình phạt tù đối với một số tội ít nghiêm trọng, nghiêm trọng, nếu người phạm tội thành khẩn khai báo, ăn năn hối cải, tích cực hợp tác trong quá trình điều tra, truy tố, xét xử và đã khắc phục toàn bộ hậu quả, bồi thường toàn bộ thiệt hại.
Song song với đề xuất mở rộng phạm vi áp dụng hình phạt tiền, Bộ Công an nhận định mức phạt tiền tối thiểu tại điều 35 (1 triệu đồng với cá nhân) và điều 77 (50 triệu đồng với pháp nhân) là tương đối thấp.
Các mức này chưa phù hợp với tình hình phát triển kinh tế, xã hội, chưa tính đến sự thay đổi của mức lương cơ sở và thu nhập bình quân đầu người, chưa đáp ứng được khuyến nghị của lực lượng đặc nhiệm tài chính về chống rửa tiền (FATF) và Nhóm châu Á - Thái Bình Dương về chống rửa tiền (APG) về hình phạt tiền đối với pháp nhân thương mại.
Đồng thời, mức phạt tiền ở một số nhóm tội có tính chất thu lợi bất chính (lĩnh vực sản xuất, kinh doanh, thương mại; thuế, tài chính, ngân hàng, chứng khoán, bảo hiểm; công nghệ thông tin, mạng viễn thông…) còn thấp, chưa phù hợp với tình hình kinh tế, xã hội của đất nước.
Các đối tượng phạm tội nêu trên đều thu lợi bất chính rất lớn, có những vụ án lên đến hàng nghìn tỉ đồng.
Từ bất cập đã nêu, Bộ Công an đề xuất nâng mức phạt tiền để bảo đảm tính nghiêm khắc, răn đe của hình phạt, phù hợp với tình hình phát triển kinh tế, xã hội và đáp ứng khuyến nghị của các tổ chức quốc tế.
Điều này giúp khắc phục tình trạng nếu lợi nhuận bất chính vượt xa mức tiền phạt thì chế tài hình sự sẽ mất tác dụng. Tuy vậy, cũng đòi hỏi phải rà soát đồng bộ các ngưỡng định tội, định khung, truy thu, tịch thu, buộc nộp lại khoản thu lợi bất chính để tránh sự thiếu cân đối, chồng lấn giữa hình phạt tiền và nghĩa vụ dân sự, tài sản.
Sáng nay 3.5, trao đổi với PV Thanh Niên, ông Huỳnh Văn Tùng, Phó chủ tịch UBND xã Thăng Điền (thành phố Đà Nẵng), cho biết cơ quan chức năng đang tiếp tục điều tra, làm rõ nguyên nhân vụ cháy ô tô khi vào trạm đổ xăng khiến 2 nạn nhân tử vong do mắc kẹt trong xe.
Theo ông Tùng, trong chiều qua 2.5 và sáng nay 3.5, lãnh đạo xã đã đến gia đình các nạn nhân để thăm hỏi, động viên và hỗ trợ mỗi trường hợp 5 triệu đồng.
"Thời điểm xảy ra vụ tai nạn, 2 nạn nhân đang được chở đến khu vui chơi để làm việc. Nhận định ban đầu cho thấy vụ cháy có thể liên quan đến số lượng lớn pin xe điện đang vận chuyển. Tuy nhiên, nguyên nhân chính xác vẫn đang được kiểm tra, làm rõ", ông Tùng nói.
Chiếc xe bị cháy thuộc sở hữu của ông chủ khu vui chơi cách vị trí xảy ra sự cố khoảng 30 km. Hai nạn nhân T.H.T (17 tuổi) và D.A.K (16 tuổi, cùng trú xã Thăng Điền) được thuê làm việc tại khu vui chơi này; người điều khiển ô tô là em vợ của ông chủ khu vui chơi.
Đáng chú ý, trên mạng xã hội xuất hiện một bức ảnh chụp 2 thiếu niên mặc đồng phục học sinh, đeo balo, bị nhiều trang đăng tải và gán ghép là hình ảnh của 2 nạn nhân T.H.T và D.A.K.
Tuy nhiên, theo ông Tùng, các thông tin và hình ảnh này chưa được kiểm chứng, thậm chí có nhiều điểm không trùng khớp với thực tế. Qua xác minh ban đầu từ gia đình, đặc điểm nhận dạng trong ảnh không giống với 2 nạn nhân.
Bức ảnh lan truyền cũng bộc lộ nhiều dấu hiệu nghi do AI tạo ra, như làn da quá mịn, không có khuyết điểm, gương mặt mang nét "hoàn hảo" bất thường và 2 nhân vật có nhiều nét giống nhau.
Phó chủ tịch UBND xã Thăng Điền cho hay qua nắm tình hình ban đầu từ gia đình các nạn nhân, ông nhận định những hình ảnh đang được chia sẻ "khả năng cao là không chính xác", đồng thời cho biết cả 2 nạn nhân đã nghỉ học.
Liên quan đến vụ việc, Công an thành phố Đà Nẵng cho biết thời gian qua trên một số trang mạng xã hội xuất hiện nhiều thông tin suy diễn, đăng tải nội dung chưa được kiểm chứng về nguyên nhân vụ cháy nổ, gây hoang mang dư luận và làm sai lệch bản chất vụ việc.
Cơ quan công an khuyến cáo người dân cần tỉnh táo, tiếp cận thông tin từ các nguồn chính thống; không chia sẻ, phát tán các thông tin chưa được cơ quan chức năng kiểm chứng.
Các trường hợp đăng tải thông tin sai sự thật, gây ảnh hưởng đến tình hình an ninh trật tự sẽ bị xử lý nghiêm theo quy định của pháp luật.
Trưa 26/4, đoàn xe dự đám cưới từ quốc lộ 1 rẽ vào đường nhánh hướng về thôn Trì Bình, xã Bình Sơn, băng qua tuyến đường sắt Bắc – Nam. Một số xe đi trước kịp qua khi chưa có tín hiệu dừng.
Đến lượt ôtô 7 chỗ do tài xế 36 tuổi điều khiển, đèn đỏ đã bật và thanh chắn bắt đầu hạ xuống. Tuy vậy, tài xế vẫn cố đi tiếp, khiến xe bị mắc kẹt giữa đường ray và barie.
Người này xuống xe tìm cách xử lý, nhiều người trong đoàn chạy tới hỗ trợ. Sau hơn một phút, nhân viên đường sắt mở thanh chắn phía đối diện để giải tỏa, giúp xe thoát ra. Một phút sau, tàu hỏa chạy qua khu vực gác chắn.
Tài xế bị cảnh sát lập biên bản với hai lỗi: vượt đường ngang khi đèn đỏ và dừng xe trong phạm vi an toàn đường sắt. Tổng mức phạt 5,9 triệu đồng, kèm tước giấy phép lái xe 2 tháng. Người này cho biết mượn xe chở khách dự đám cưới, do vội theo các xe phía trước nên vi phạm.
Một lãnh đạo ngành đường sắt cho hay đèn đỏ tại các điểm giao cắt thường bật trước khi hạ chắn khoảng 10 giây, nên trường hợp này đã vượt tín hiệu cảnh báo.
Trước đó hai ngày, tại Quảng Ngãi, một người đàn ông 40 tuổi ở xã Sơn Tịnh cũng lái xe máy tông gãy gác chắn khi tàu sắp đến, ngã gần đường ray và được nhân viên kịp thời đưa ra khỏi khu vực nguy hiểm.
