“Thủ đô Kiev đã hứng chịu cuộc tấn công tên lửa đạn đạo quy mô lớn. Thông tin sơ bộ cho thấy ít nhất 4 địa điểm bị ảnh hưởng, trong đó có quận Shevchenkivsky, Dniprovsky và Podilsky. Ghi nhận ban đầu cho thấy xảy ra hỏa hoạn và thiệt hại đối với các tòa chung cư”, Tymur Tkachenko, lãnh đạo cơ quan quân sự Kiev, cho biết hôm nay.
Olena Mukhina, phóng viên của Euromaidan Press tại Kiev, cho biết Nga đã phóng tên lửa đạn đạo tầm trung mang đầu đạn siêu vượt âm Oreshnik nhằm vào thành phố Bila Tserkva lân cận thuộc tỉnh Kiev. “Cư dân đã nghe thấy tiếng động rất lớn và bất thường, tiếp đó là hàng loạt vụ nổ nhỏ hơn”, cô cho hay.
Video được cư dân Kiev ghi lại cho thấy hàng loạt vệt sáng, được cho là đầu đạn của tên lửa Oreshnik, liên tiếp lao xuống thành phố. Hai chấm sáng nhỏ cũng bay lên bầu trời, dường như là tên lửa phòng không Ukraine khai hỏa.
AMK Mapping, tài khoản X chuyên theo dõi dữ liệu tình báo nguồn mở về chiến sự, đánh giá Ukraine đang trải qua đợt tấn công dữ dội, trong đó Nga sử dụng ít nhất hai tên lửa Oreshnik để tập kích mục tiêu ở thủ đô Kiev và thành phố Bila Tserkva.
“Bên cạnh đó, Nga phóng ít nhất 20 tên lửa đạn đạo Iskander-M, 6 quả đạn hành trình Kalibr, 4 tên lửa siêu vượt âm Zircon và không dưới 12 quả Kh-101 nhằm vào Kiev. Thêm nhiều tên lửa đang tấn công mục tiêu ở tỉnh Khmelnytsky, Zhytomyr và Kirovograd. Hàng trăm máy bay không người lái (UAV) Geran-2 đang nhắm tới các địa điểm khắp Ukraine”, tài khoản này cho hay.
Phóng viên AFP nghe thấy nhiều tiếng nổ lớn tại Kiev. Một tòa chung cư nằm gần khu vực cơ quan chính phủ rung chuyển vì các vụ nổ gần đó, trong khi hàng chục người trú ẩn tại một ga tàu điện ngầm ở trung tâm Kiev. Giới chức kêu gọi người dân tìm nơi ẩn náu.
“Cuộc tấn công bằng máy bay không người lái vẫn đang tiếp diễn; nguy cơ tên lửa đạn đạo vẫn hiện hữu. Hãy ở yên trong nơi trú ẩn”, ông Tkachenko nêu thêm.
Thị trưởng Kiev Vitali Klitschko cho biết các đội y tế đã được điều tới quận Podilsky ở tây bắc thành phố, nơi mảnh vỡ rơi xuống khu vực “không phải khu dân cư”. Ông cũng nói một đám cháy đã bùng phát gần chung cư ở quận Shevchenkivsky lân cận, làm hư hại nhiều cửa sổ.
Bộ Quốc phòng Nga chưa lên tiếng về vụ tấn công.
Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky hôm 23/5 cảnh báo nguy cơ Nga tiến hành cuộc không kích lớn bằng tên lửa Oreshnik.
Vụ tấn công xảy ra sau khi Tổng thống Vladimir Putin ra lệnh cho quân đội Nga trả đũa vụ Ukraine tập kích trường cao đẳng nghề ở thị trấn Starobelsk thuộc tỉnh Lugansk, khiến 21 người thiệt mạng và hàng chục người bị thương.
“Không có cơ sở quân sự, cơ quan đặc nhiệm hay đơn vị liên quan nào ở gần đó. Đây không phải vụ tấn công ngoài ý muốn. Cuộc tập kích diễn ra theo ba đợt, với 16 máy bay không người lái (UAV) nhắm vào cùng một địa điểm”, Tổng thống Putin cho hay.
Starobelsk nằm cách tiền tuyến khoảng 65 km. Lực lượng Nga kiểm soát thị trấn này hồi năm 2022, không lâu sau khi phát động chiến dịch đặc biệt tại Ukraine. “Đây là tội ác kinh hoàng. Một cuộc tấn công nhằm vào cơ sở giáo dục, nơi có trẻ em và thanh niên”, phát ngôn viên Điện Kremlin Dmitry Peskov nói với các phóng viên.
Bộ Tổng tham mưu quân đội Ukraine bác bỏ cáo buộc của Nga, tuyên bố đã tập kích “một sở chỉ huy của Rubikon” gần thị trấn Starobelsk, đề cập đơn vị vận hành thiết bị không người lái tinh nhuệ thuộc Bộ Quốc phòng Nga.
Theo báo Washington Post ngày 21-5, các nguồn tin cho biết Mỹ đã sử dụng hơn một nửa kho tên lửa đánh chặn THAAD để bảo vệ Israel trước các cuộc tấn công của Iran trong cuộc chiến gần đây.
Washington đã phóng hơn 200 tên lửa đánh chặn THAAD cùng hơn 100 tên lửa SM-3 và SM-6 để hỗ trợ phòng thủ, trong khi phía Israel dùng chưa tới 100 tên lửa Arrow và khoảng 90 tên lửa thuộc hệ thống David's Sling - theo dữ liệu của Bộ Quốc phòng Mỹ.
Một quan chức Mỹ cho rằng nếu xung đột với Iran bùng phát trở lại, Washington có thể phải dùng nhiều tên lửa đánh chặn hơn nữa do Israel đã đưa một số tổ hợp phòng thủ tên lửa đi bảo trì.
Đáng chú ý người này còn nhận định: "Israel không đủ khả năng tự mình chiến đấu và giành chiến thắng trong các cuộc chiến tranh, nhưng hầu như không ai biết điều này vì họ không nhìn thấy mặt hậu cần phía sau".
Tuy nhiên Lầu Năm Góc bác bỏ lo ngại về việc Mỹ phải gánh phần lớn chi phí phòng thủ cho Israel, khẳng định tên lửa đánh chặn "chỉ là một phần trong mạng lưới phòng thủ quy mô lớn của hai nước".
Về phía Israel, đại sứ quán nước này tại Washington nhấn mạnh: "Mỹ không có đối tác nào khác có cùng ý chí quân sự, mức độ sẵn sàng, lợi ích chung và năng lực như Israel".
Trước đó Israel nhiều lần phủ nhận thông tin nước này đang cạn kiệt tên lửa đánh chặn. Tháng trước Tel Aviv đã thông qua kế hoạch tăng tốc sản xuất tên lửa Arrow.
Israel hiện vận hành hệ thống phòng không nhiều tầng, trong đó Arrow 2 có thể đánh chặn mục tiêu trong và ngoài khí quyển, còn Arrow 3 chuyên đánh chặn ngoài khí quyển Trái đất. Mỗi tên lửa Arrow 3 được ước tính trị giá khoảng 2-3 triệu USD và mất vài tháng để sản xuất.
Theo giới chức Israel, chiến dịch quân sự phối hợp với Mỹ nhằm làm suy yếu năng lực quân sự của Iran, đặc biệt là chương trình hạt nhân và tên lửa đạn đạo của Tehran.
Dù vậy báo cáo gần đây của Đài CNN cho biết khoảng 2/3 số bệ phóng tên lửa của Iran có thể vẫn còn tồn tại, trong khi nước này vẫn sở hữu hàng nghìn máy bay không người lái (drone) - tương đương khoảng 50% năng lực drone trước chiến sự.
Đồng thời tình báo Mỹ đánh giá rằng Iran đang tái thiết nền công nghiệp quân sự nhanh hơn nhiều so với dự đoán ban đầu, thậm chí đã nối lại một phần hoạt động sản xuất drone, trong thời gian ngừng bắn kéo dài sáu tuần từ đầu tháng 4.
"Hóa ra chính phủ hồi tháng 3 đã cung cấp cho Ukraine những tên lửa đánh chặn đắt tiền, rất khó mua dành cho tổ hợp Patriot mà không thông báo cho Hạ viện", Phó chủ tịch Hạ viện Ba Lan Krzysztof Bosak cho biết hôm 4/7, đồng thời trích dẫn bài đăng từ một tài khoản trên mạng xã hội X.
Ông cho rằng đây là "thông tin rất đáng lo ngại", nhấn mạnh Ba Lan rất cần tên lửa Patriot để trang bị cho mạng lưới phòng không. Phó chủ tịch Hạ viện Bosak nhấn mạnh tổ hợp Patriot là "vũ khí duy nhất" có thể bắn hạ tên lửa Iskander mà Nga triển khai tại lãnh thổ hải ngoại Kaliningrad giáp với Ba Lan.
"Chúng ta phải thông qua luật cấm chuyển giao vũ khí của Ba Lan ra nước ngoài mà không được quốc hội chấp thuận", ông nói.
Cựu bộ trưởng quốc phòng Mariusz Blaszczak, thành viên đảng Luật pháp và Công lý đối lập, nói rằng thông tin Ba Lan chuyển giao đạn Patriot cho Ukraine là "hành động trái ngược hoàn toàn với nghĩa vụ cơ bản của chính quyền, đó là bảo đảm an toàn cho công dân".
Ông đề nghị chính phủ Thủ tướng Donald Tusk lên tiếng về thông tin trên, cũng như trả lời rằng liệu điều này có ảnh hưởng đến vị trí của Ba Lan trong danh sách chờ tiếp nhận tên lửa Patriot từ Mỹ hay không.
Chính phủ Ba Lan và Ukraine chưa lên tiếng về thông tin.
Các hệ thống Patriot Ukraine được trang bị tên lửa PAC-3 MSE hiện đại nhất do Mỹ sản xuất, có tầm bắn tối đa 120 km đối với máy bay và 60 km đối với tên lửa đạn đạo. Ukraine nhiều lần ca ngợi hiệu quả của Patriot, nhấn mạnh đây là vũ khí duy nhất đối phó được tên lửa siêu vượt âm Kinzhal và đạn đạo chiến thuật Iskander-M của Nga.
Tuy nhiên, tỷ lệ đánh chặn của Patriot ở Ukraine ngày càng suy giảm do tình trạng cạn kiệt tên lửa, trong khi nhiều khẩu đội cũng bị Nga tập kích và phá hủy. Moskva còn liên tục nâng cấp tên lửa đạn đạo Iskander-M, khiến hệ thống Patriot không đạt hiệu quả như mong muốn của Kiev.
Đại tá Yuri Ignat, thư ký báo chí Bộ tư lệnh không quân Ukraine, hồi tháng 5 thừa nhận nước này đang thiếu hụt nghiêm trọng "tên lửa phòng không nói chung". Hình ảnh được ông chia sẻ với truyền thông Ukraine cho thấy một bệ Patriot trong trạng thái sẵn sàng chiến đấu chỉ với 2 quả đạn, trong khi 6 ống phóng còn lại đã trống rỗng.
AMK Mapping, tài khoản X chuyên theo dõi dữ liệu tình báo nguồn mở về chiến sự, chỉ ra rằng kết quả chiến đấu của phòng không Ukraine trong cuộc tập kích nhằm vào Kiev hôm 2/7 "thua kém hơn rất nhiều so với những trận đánh trước đó".
"Lượng tên lửa PAC-2/3 dự trữ cho các tổ hợp Patriot của Ukraine đang cạn dần. Chưa có thêm lô hàng nào được bàn giao trong hơn một tháng qua. Họ nhiều khả năng chỉ còn đủ đạn Patriot để đối phó thêm một cuộc tấn công quy mô lớn, sử dụng tên lửa đạn đạo của đối phương", tài khoản này nhận định.
Ba Lan là một trong các nước ủng hộ Ukraine mạnh mẽ nhất sau khi xung đột bùng phát. Dù vậy, quan hệ song phương đã đi xuống trong những tuần vừa qua, sau khi Tổng thống Volodymyr Zelensky đổi tên một đơn vị quân đội Ukraine thành "Những anh hùng UPA".
UPA là tên nhóm nổi dậy dân tộc chủ nghĩa thời Thế chiến II. Lực lượng này từng chiến đấu chống lại cả phát xít Đức lẫn lực lượng Liên Xô và các đơn vị Ba Lan ở khu vực.
UPA bị cáo buộc tham gia các cuộc thảm sát Volhynia giai đoạn 1943-1945. Warsaw cho rằng khoảng 100.000 người Ba Lan đã bị các lực lượng dân tộc chủ nghĩa Ukraine sát hại trong giai đoạn này.
Ba Lan tuần này tuyên bố sẽ không chuyển giao tiêm kích MiG-29 cho Ukraine, cũng như cảnh báo Kiev sẽ gặp trở ngại trong nỗ lực gia nhập Liên minh châu Âu (EU) nếu tiếp tục tôn vinh những người theo chủ nghĩa dân tộc bị cáo buộc có liên quan đến tội ác chống lại người dân Ba Lan.
Thứ trưởng Ngoại giao phụ trách vấn đề chính trị của Iran, ông Majid Takht-Ravanchi, ngày 10/4 gặp đại sứ các nước tại Tehran, cho hay đề xuất 10 điểm do Tehran đưa ra đã được chấp thuận làm nền tảng cho các cuộc đàm phán sắp diễn ra.
Tuyên bố được ông đưa ra trước khi phái đoàn Mỹ và Iran dự kiến gặp nhau ở Islamabad, Pakistan từ ngày 11/4 để thảo luận về lệnh ngừng bắn dài hạn. Hội đồng An ninh Quốc gia Tối cao Iran cho biết các cuộc đàm phán ở Islamabad có thể kéo dài tới 15 ngày.
Thứ trưởng Ravanchi tái khẳng định Iran sẵn sàng đối thoại, nhưng sẽ không dung thứ cho "ngoại giao lừa dối" được sử dụng làm vỏ bọc để đối phương chuẩn bị các hoạt động quân sự trong tương lai.
"Iran bác bỏ bất cứ lệnh ngừng bắn nào cho phép đối phương tái vũ trang và phát động các cuộc tấn công trong tương lai", ông nói về lập trường của Iran đối với bất kỳ thỏa thuận tiềm năng nào.
Ông lưu ý Iran đã thông báo rõ ràng với các đối tác quốc tế rằng tình hình như hiện nay sẽ không chấm dứt nếu không có các đảm bảo ràng buộc, nhằm ngăn những cuộc tấn công tương tự tái diễn.
Thứ trưởng Ngoại giao Iran cũng làm rõ rằng các hoạt động "phòng thủ" của Iran không nên được coi là hành động thù địch đối với các nước láng giềng. Ông nói rằng phản ứng quân sự của Iran chỉ nhắm vào các căn cứ và cơ sở của Mỹ trong khu vực, đồng thời tái khẳng định cam kết của Tehran đối với chính sách "láng giềng tốt đẹp".
Mỹ và Iran hôm 8/4 đạt thỏa thuận ngừng bắn kéo dài hai tuần do Pakistan làm trung gian, nhằm tạo điều kiện cho quá trình đàm phán. Phó tổng thống Mỹ JD Vance sẽ dẫn đầu đoàn đàm phán của Mỹ, trong khi phái đoàn Iran được cho là do Chủ tịch Quốc hội Mohammad Bagher Ghalibaf và Ngoại trưởng Abbas Araghchi dẫn đầu.
Trước khi lên đường tới Pakistan hôm nay, Phó tổng thống Mỹ JD Vance cho biết ông rất trông chờ và hy vọng các cuộc thảo luận sẽ "tích cực".
"Như Tổng thống đã nói, nếu Iran sẵn sàng đàm phán thiện chí, chúng tôi chắc chắn chìa tay ra. Nhưng nếu họ tìm cách lợi dụng chúng tôi, họ sẽ thấy đội ngũ đàm phán không dễ dàng chấp nhận điều đó", ông Vance nói.
Theo Phó tổng thống Mỹ, ông Trump đã đưa ra "những chỉ dẫn rõ ràng" về các cuộc thảo luận cho nhóm đàm phán, trong đó có đặc phái viên Steve Witkoff và Jared Kushner, nhưng không nêu chi tiết thêm.
