“Thủ đô Kiev đã hứng chịu cuộc tấn công tên lửa đạn đạo quy mô lớn. Thông tin sơ bộ cho thấy ít nhất 4 địa điểm bị ảnh hưởng, trong đó có quận Shevchenkivsky, Dniprovsky và Podilsky. Ghi nhận ban đầu cho thấy xảy ra hỏa hoạn và thiệt hại đối với các tòa chung cư”, Tymur Tkachenko, lãnh đạo cơ quan quân sự Kiev, cho biết hôm nay.
Olena Mukhina, phóng viên của Euromaidan Press tại Kiev, cho biết Nga đã phóng tên lửa đạn đạo tầm trung mang đầu đạn siêu vượt âm Oreshnik nhằm vào thành phố Bila Tserkva lân cận thuộc tỉnh Kiev. “Cư dân đã nghe thấy tiếng động rất lớn và bất thường, tiếp đó là hàng loạt vụ nổ nhỏ hơn”, cô cho hay.
Video được cư dân Kiev ghi lại cho thấy hàng loạt vệt sáng, được cho là đầu đạn của tên lửa Oreshnik, liên tiếp lao xuống thành phố. Hai chấm sáng nhỏ cũng bay lên bầu trời, dường như là tên lửa phòng không Ukraine khai hỏa.
AMK Mapping, tài khoản X chuyên theo dõi dữ liệu tình báo nguồn mở về chiến sự, đánh giá Ukraine đang trải qua đợt tấn công dữ dội, trong đó Nga sử dụng ít nhất hai tên lửa Oreshnik để tập kích mục tiêu ở thủ đô Kiev và thành phố Bila Tserkva.
“Bên cạnh đó, Nga phóng ít nhất 20 tên lửa đạn đạo Iskander-M, 6 quả đạn hành trình Kalibr, 4 tên lửa siêu vượt âm Zircon và không dưới 12 quả Kh-101 nhằm vào Kiev. Thêm nhiều tên lửa đang tấn công mục tiêu ở tỉnh Khmelnytsky, Zhytomyr và Kirovograd. Hàng trăm máy bay không người lái (UAV) Geran-2 đang nhắm tới các địa điểm khắp Ukraine”, tài khoản này cho hay.
Phóng viên AFP nghe thấy nhiều tiếng nổ lớn tại Kiev. Một tòa chung cư nằm gần khu vực cơ quan chính phủ rung chuyển vì các vụ nổ gần đó, trong khi hàng chục người trú ẩn tại một ga tàu điện ngầm ở trung tâm Kiev. Giới chức kêu gọi người dân tìm nơi ẩn náu.
“Cuộc tấn công bằng máy bay không người lái vẫn đang tiếp diễn; nguy cơ tên lửa đạn đạo vẫn hiện hữu. Hãy ở yên trong nơi trú ẩn”, ông Tkachenko nêu thêm.
Thị trưởng Kiev Vitali Klitschko cho biết các đội y tế đã được điều tới quận Podilsky ở tây bắc thành phố, nơi mảnh vỡ rơi xuống khu vực “không phải khu dân cư”. Ông cũng nói một đám cháy đã bùng phát gần chung cư ở quận Shevchenkivsky lân cận, làm hư hại nhiều cửa sổ.
Bộ Quốc phòng Nga chưa lên tiếng về vụ tấn công.
Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky hôm 23/5 cảnh báo nguy cơ Nga tiến hành cuộc không kích lớn bằng tên lửa Oreshnik.
Vụ tấn công xảy ra sau khi Tổng thống Vladimir Putin ra lệnh cho quân đội Nga trả đũa vụ Ukraine tập kích trường cao đẳng nghề ở thị trấn Starobelsk thuộc tỉnh Lugansk, khiến 21 người thiệt mạng và hàng chục người bị thương.
“Không có cơ sở quân sự, cơ quan đặc nhiệm hay đơn vị liên quan nào ở gần đó. Đây không phải vụ tấn công ngoài ý muốn. Cuộc tập kích diễn ra theo ba đợt, với 16 máy bay không người lái (UAV) nhắm vào cùng một địa điểm”, Tổng thống Putin cho hay.
Starobelsk nằm cách tiền tuyến khoảng 65 km. Lực lượng Nga kiểm soát thị trấn này hồi năm 2022, không lâu sau khi phát động chiến dịch đặc biệt tại Ukraine. “Đây là tội ác kinh hoàng. Một cuộc tấn công nhằm vào cơ sở giáo dục, nơi có trẻ em và thanh niên”, phát ngôn viên Điện Kremlin Dmitry Peskov nói với các phóng viên.
Bộ Tổng tham mưu quân đội Ukraine bác bỏ cáo buộc của Nga, tuyên bố đã tập kích “một sở chỉ huy của Rubikon” gần thị trấn Starobelsk, đề cập đơn vị vận hành thiết bị không người lái tinh nhuệ thuộc Bộ Quốc phòng Nga.
"Thiệt hại khôn lường. Đây là sự tắc trách có chủ đích và đang trở thành chuyện xảy ra hàng năm, khiến nước Mỹ tổn thất hàng tỷ USD. Cái giá do ô nhiễm chắc chắn phải được cộng vào các mức thuế quan mà Canada đang phải trả", Tổng thống Mỹ Donald Trump đăng trên mạng xã hội Truth Social ngày 17/7.
Ông Trump từ lâu đã sử dụng thuế quan như công cụ gây sức ép trong các tranh chấp với quốc gia khác, dù khoản chi phí này trên thực tế do doanh nghiệp và người tiêu dùng Mỹ gánh chịu.
Lãnh đạo Mỹ cũng cho biết sẽ gọi điện cho Thủ tướng Canada Mark Carney để hỏi "họ định ứng phó thế nào trong vấn đề này".
"Chúng tôi quy trách nhiệm cho Canada vì đã không quản lý đúng cách các khu rừng và thảm thực vật của mình, khiến bầu không khí bẩn thỉu, ô nhiễm và độc hại lan tới nước Mỹ một cách không cần thiết. Chất lượng không khí như vậy là nguy hiểm và hoàn toàn không thể chấp nhận được", người đứng đầu Nhà Trắng nhấn mạnh.
Nhiều khu vực tại Canada đang chứng kiến loạt vụ cháy rừng do nắng nóng. Trung tâm Liên ngành Phòng chống Cháy rừng Canada (CIFFC) cho biết tính đến 17/7, nước này ghi nhận 897 đám cháy rừng, trong đó gần 100 đám cháy đã được khống chế.
Khói cháy rừng từ Canada và bang Minnesota, Mỹ đã lan rộng, bao phủ nhiều thành phố lớn như Minneapolis, Chicago, Detroit, Cleveland, Pittsburgh, Philadelphia và New York, thậm chí vượt ra ngoài Đại Tây Dương.
Các nghị sĩ Cộng hòa ở Mỹ cáo buộc chính phủ Canada chưa hành động hết sức để ngăn chặn cháy rừng.
"Đây là năm thứ ba liên tiếp chúng tôi phải gửi thư cho giới chức Canada về cuộc khủng hoảng mà Canada hoàn toàn đủ khả năng ngăn chặn nhưng lại lựa chọn không làm", 4 hạ nghị sĩ Cộng hòa viết trong thư gửi Thủ tướng Canada Mark Carney. "Nếu Canada không quản lý rừng để ngăn chặn các vụ cháy, Mỹ sẽ tìm giải pháp khác và tự hành động để bảo vệ người dân của mình".
Thượng nghị sĩ Cộng hòa Bernie Moreno hôm 16/7 đăng trên X rằng ông dự định trình dự luật áp đặt biện pháp trừng phạt đối với Canada và quan chức nước này "vì thảm họa cháy rừng".
Cảnh báo chất lượng không khí vẫn được duy trì đối với hơn 100 triệu người trên khắp nước Mỹ trong ngày 17/7. Giới chức kêu gọi cư dân ở một số thành phố lớn như Chicago, thủ đô Washington ở trong nhà hoặc đeo khẩu trang.
Điều này cũng làm gia tăng lo ngại đối với trận chung kết World Cup vào 19/7 (rạng sáng 20/7 giờ Hà Nội) tại bang New Jersey, sự kiện mà ông Trump dự kiến tham dự. Chất lượng không khí tại khu vực này được dự báo vẫn ở mức kém vào cuối tuần.
Thủ tướng Carney hôm 16/7 gián tiếp đáp trả những chỉ trích nhằm vào cách Canada ứng phó thảm họa thiên nhiên, đồng thời nhắc đến lập trường của Mỹ đối với chính sách khí hậu.
"Mỗi nước đều có trách nhiệm của riêng mình. Hiện chúng tôi tập trung đầu tư vào năng lượng sạch, trong khi tại Mỹ vẫn tồn tại những phương thức sản xuất đi ngược mục tiêu này. Canada đang tiếp tục nỗ lực trên phạm vi toàn cầu, còn Mỹ lại thu hẹp vai trò của họ trên trường quốc tế", ông nói với phóng viên.
Kể từ khi trở lại Nhà Trắng, ông Trump đã đình chỉ sự hỗ trợ của Mỹ đối với hàng chục sáng kiến và tổ chức nghiên cứu quốc tế về biến đổi khí hậu. Hồi tháng 3, một nhóm trường đại học đã kiện chính quyền Trump vì nỗ lực giải thể trung tâm nghiên cứu khí hậu liên bang lớn nhất của nước này.
Lời đe dọa tăng thuế đối với Canada được đưa ra sau khi chính quyền Trump ngày 1/7 thông báo kế hoạch rút khỏi Hiệp định Mỹ - Mexico - Canada (USMCA), vốn được xem là trụ cột giúp duy trì ổn định kinh tế tại Bắc Mỹ trong 6 năm qua.
Tuyên bố của Iran được đưa ra chỉ một ngày sau vụ một tàu hàng bị tấn công khi đang cố gắng đi qua eo biển Hormuz ở vị trí gần bờ biển Oman.
Cơ quan Điều hành Thương mại Hàng hải Vương quốc Anh (UKMTO) cho biết, con tàu báo cáo đã bị một vật thể phóng trúng vào mạn phải ở vị trí cách cảng Dahit của Oman 14km về phía đông nam.
Một nguồn tin an ninh hàng hải khác nói rằng con tàu có khả năng đã bị nhắm mục tiêu bởi một máy bay không người lái, mặc dù hiện chưa rõ bên nào đã thực hiện cuộc tấn công này.
Trong khi chưa rõ thực hư ra sao, vấn đề trước mắt là vụ tấn công này làm nổi bật sự mong manh của một thỏa thuận sơ bộ giữa Mỹ và Iran nhằm chấm dứt chiến tranh, theo các chuyên gia.
Iran đang đáp trả điều mà họ gọi là tuyên bố chung "can thiệp, vô trách nhiệm và khiêu khích" của Mỹ và 6 quốc gia Vùng Vịnh, trong đó bác bỏ yêu cầu của Tehran về việc có thể thu phí đối với các tàu thuyền đi qua eo biển.
“Việc đi lại an toàn qua eo biển Hormuz không thể được đảm bảo theo các thỏa thuận mơ hồ, các tuyến đường song song hoặc các quyết định không tính đến vai trò của Iran với tư cách là một quốc gia ven biển”, Thứ trưởng Ngoại giao Kazem Gharibabadi cho biết.
Nhấn mạnh những rủi ro mà ngành vận tải biển phải đối mặt, Đài truyền hình nhà nước Iran sau đó đưa tin 3 tàu chở dầu nước ngoài đang cố gắng thực hiện cái gọi là “việc đi lại trái phép” qua eo biển Hormuz đã bị buộc quay đầu sau khi nhận được cảnh báo từ Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC).
Tehran không cung cấp thêm chi tiết về vụ việc này.
Giá dầu đã giảm hơn 3% vào ngày 26/6, hướng tới mức giảm mạnh trong tuần bất chấp những diễn giải trái ngược về thỏa thuận tạm thời tuần trước giữa Iran và Mỹ và việc giao thông qua eo biển Hormuz chậm lại.
Tập đoàn dầu khí Saudi Aramco đã nối lại hoạt động bốc dỡ dầu thô vào ngày 26/6 tại cảng Ras Tanura ở Vùng Vịnh, cảng dầu lớn nhất thế giới, sau gần 4 tháng tạm ngừng, theo dữ liệu vận chuyển.
Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio, vừa kết thúc chuyến công du Vùng Vịnh để trấn an các đồng minh khu vực lo ngại về thỏa thuận tạm thời, nói với các phóng viên rằng, nếu Iran đe dọa hoặc chặn tàu thuyền đi qua eo biển thì "chúng ta sẽ gặp vấn đề".
Trong tuyên bố chung, ông Rubio và Hội đồng Hợp tác vùng Vịnh (GCC) kêu gọi "tự do, vô điều kiện và không hạn chế" hoạt động hàng hải trong eo biển mà không thu phí hoặc "nỗ lực giành quyền kiểm soát", và cho biết một nền hòa bình lâu dài phải giải quyết vấn đề tên lửa đạn đạo, máy bay không người lái và sự hỗ trợ của Iran cho các nhóm ủy nhiệm.
Bộ Ngoại giao Iran hôm 26/6 đã phản hồi bằng cách nói rằng sự hiện diện quân sự của Mỹ ở Vùng Vịnh là nguồn gốc của sự bất ổn và chia rẽ trong khu vực, và rằng eo biển Hormuz phải do Tehran và Oman quản lý theo các điều khoản của thỏa thuận tạm thời.
"Chúng tôi cảnh báo chống lại việc tiếp tục các chính sách thù địch và can thiệp trong khu vực", tuyên bố nêu rõ.
Thỏa thuận mới, mang tên Nakamal, được hai nhà lãnh đạo ký tại thủ đô Canberra (Úc). Theo thỏa thuận Nakamal, Úc sẽ tăng cường hỗ trợ kinh tế cho Vanuatu, quốc gia có chủ nợ nước ngoài lớn nhất là Trung Quốc, và ngăn chặn bất kỳ cường quốc quân sự nước ngoài nào thiết lập căn cứ tại Vanuatu.
"Thỏa thuận này mang lại sự chắc chắn cho Úc rằng sẽ không có căn cứ quân sự nước ngoài nào" ở Vanuatu, ông Albanese nói với các phóng viên.
Về phần mình, Thủ tướng Napat nói với các phóng viên tại một cuộc họp báo sau lễ ký kết rằng thỏa thuận cũng buộc Vanuatu bác bỏ việc quân sự hóa cơ sở hạ tầng.
Vanuatu nằm ở trung tâm cuộc cạnh tranh chiến lược giữa Trung Quốc và các đồng minh của Mỹ ở Nam Thái Bình Dương, và Úc đã bày tỏ lo ngại rằng Bắc Kinh đang tìm kiếm sự hiện diện an ninh lâu dài trong khu vực.
Hải quân Trung Quốc đã nhiều lần ghé cảng ở Vanuatu. Bắc Kinh cũng tài trợ cho việc mở rộng một bến tàu ở thành phố Luganville của Vanuatu, từng là căn cứ quân sự lớn nhất của Mỹ ở Nam Thái Bình Dương. Việc tài trợ đó đã làm dấy lên lo ngại ở Canberra và Washington rằng Trung Quốc muốn có một căn cứ hải quân. Trung Quốc và Vanuatu từng khẳng định bến tàu này dành cho tàu du lịch.
Hôm 19.5, AFP dẫn lời Thủ tướng Napat cho hay một thỏa thuận riêng biệt đang được đàm phán giữa Vanuatu và Trung Quốc là một gói hợp tác "không liên quan gì đến an ninh".
Úc cảnh giác với sự hiện diện của cảnh sát Trung Quốc tại quần đảo Solomon lân cận và đã ký một loạt hiệp ước với Tuvalu, Papua New Guinea và Nauru nhằm hạn chế sự can thiệp an ninh của Bắc Kinh vào khu vực này, theo AFP.
