Bộ Tư pháp Mỹ ngày 19/5 công bố thỏa thuận dàn xếp vụ kiện giữa Tổng thống Donald Trump cùng hai con trai với Sở Thuế vụ (IRS) hồi cuối tháng 1. Trong đơn kiện, gia đình ông Trump yêu cầu bồi thường 10 tỷ USD vì cho rằng IRS đã không ngăn chặn được việc một cựu nhà thầu làm rò rỉ hồ sơ thuế của họ cho truyền thông.
Theo thỏa thuận, nguyên đơn rút đơn kiện, còn Bộ Tư pháp Mỹ đồng ý lập quỹ “chống vũ khí hóa chính quyền” gần 1,8 tỷ USD để bồi thường cho những người cho rằng họ đã bị truy tố một cách bất công. Thỏa thuận còn có phụ lục nêu rõ IRS “bị cấm vĩnh viễn” kiểm toán hoặc điều tra hồ sơ thuế mà ông Trump, gia đình và doanh nghiệp nộp trước ngày 19/5.
Bộ Tư pháp Mỹ khẳng định đây chỉ là điều khoản mang tính thủ tục nhằm bảo đảm các bên không tiếp tục phát sinh tranh chấp sau dàn xếp. Tuy nhiên, cách giải thích đó khiến các chuyên gia thuế hoài nghi.
“Đây là biện pháp chưa từng có tiền lệ. Mọi người dân đều kỳ vọng hệ thống luật thuế và cơ chế thực thi được áp dụng công bằng với tất cả”, Daniel Werfel, cựu ủy viên IRS, nói với AP.
Các chuyên gia về thuế cho rằng thỏa thuận này có nhiều điểm “đi chệch khỏi thông lệ và pháp luật Mỹ”. IRS thường sẽ khép lại từng sự việc bằng thỏa thuận trực tiếp với người nộp thuế hoặc chuyển hồ sơ sang Bộ Tư pháp Mỹ. Hiện chưa có dấu hiệu cho thấy IRS đã thực hiện một trong hai bước này trong trường hợp của ông Trump.
Trong khi đó, điều khoản miễn trừ lại được đưa vào một vụ kiện dân sự, không phải án thuế. Cơ chế miễn trừ lại có phạm vi rất rộng và không phải do IRS đưa ra.
“Phụ lục này dường như đặt Tổng thống, doanh nghiệp và gia đình ông ấy đứng trên luật thuế”, Brandon DeBot, giám đốc chính sách tại Trung tâm Luật Thuế Đại học New York, cho biết. Theo ông, Bộ Tư pháp Mỹ không có thẩm quyền tự trao “những biện pháp bảo vệ đặc biệt” như vậy và họ đang tạo ra tiền lệ nguy hiểm.
Nghị sĩ Ron Wyden, thành viên Dân chủ hàng đầu tại Ủy ban Tài chính Thượng viện, cho rằng thỏa thuận dàn xếp “phạm luật liên bang rõ ràng”.
“Đảng Dân chủ sẽ đấu tranh với mọi khía cạnh của thỏa thuận mang tính tư lợi này. Bất kể kết quả ra sao, các chính quyền tương lai và lãnh đạo IRS nên xem chỉ đạo bất hợp pháp này là hoàn toàn vô hiệu”, ông Wyden nói.
Sau bê bối Watergate những năm 1970, Mỹ ban hành các quy định nhằm bảo vệ tính độc lập của IRS trước áp lực chính trị. Theo đó, các quan chức hành pháp không được can thiệp vào hoạt động kiểm toán của cơ quan thuế, ngoại trừ một số ngoại lệ dành cho Bộ trưởng Tư pháp.
Phụ lục thỏa thuận lần này được ký bởi quyền Bộ trưởng Tư pháp Todd Blanche, cựu luật sư riêng của ông Trump. Do đó, chính quyền Tổng thống Trump có thể lập luận rằng họ vẫn tuân thủ quy định pháp luật.
Tuy nhiên, sự việc vẫn tạo ra hình ảnh chưa từng có trên chính trường Mỹ, BBC bình luận. Ông Trump trở thành tổng thống đầu tiên kiện chính phủ do chính ông lãnh đạo, rồi đạt được thỏa thuận giúp chấm dứt những cuộc rà soát thuế nhằm vào bản thân.
Truyền thông Mỹ năm 2024 đưa tin cuộc kiểm toán của IRS nhằm vào Tổng thống Trump xoay quanh nghi vấn ông đã dùng khoản thua lỗ trong một dự án bất động sản Chicago để khấu trừ thuế hai lần. Nếu vi phạm, ông Trump có thể phải nộp hơn 100 triệu USD tiền truy thu và tiền phạt.
Ông DeBot cho rằng Bộ Tư pháp Mỹ đang tìm cách “xóa sạch hồ sơ” cho ông Trump.
“Theo cách này, Tổng thống và các tổ chức liên quan đến ông ấy có thể không phải nộp số thuế đáng ra phải đóng”, ông DeBot nói. “Điều đó đang tạo ra một bộ quy tắc hoàn toàn khác dành cho Tổng thống so với những người nộp thuế bình thường”.
Hồ sơ thuế của ông Trump từ lâu đã là chủ đề gây tranh cãi. Trong nhiều thập kỷ, các ứng viên và tổng thống Mỹ thường tự nguyện công khai hồ sơ thuế để chứng minh tính minh bạch tài chính. Ông Trump là tổng thống đầu tiên thời hiện đại từ chối thực hiện thông lệ đó.
Tổng thống Trump nhiều lần giải thích rằng mình không thể công bố hồ sơ vì đang bị IRS kiểm toán, trong khi luật Mỹ không cấm ông làm vậy.
Quỹ “chống vũ khí hóa chính quyền” trị giá 1,776 tỷ USD cũng đang tạo ra tranh cãi về cách sử dụng tiền thuế của người dân Mỹ. Khoản tiền này được lấy từ quỹ liên bang do quốc hội dành để giải quyết các khiếu nại pháp lý nhằm vào chính phủ Mỹ. Con số 1,776 tỷ USD được giải thích là gợi nhắc năm 1776, thời điểm Mỹ giành độc lập.
Tuy nhiên, thay vì do tòa án hoặc quốc hội trực tiếp giám sát, quỹ sẽ do một ủy ban 5 người quản lý, trong đó ông Blanche được quyền chỉ định 4 thành viên. Ủy ban này sẽ quyết định ai đủ điều kiện nhận bồi thường nếu chứng minh họ từng bị chính phủ “nhắm mục tiêu với lý do chính trị, cá nhân hoặc ý thức hệ”.
Phe Dân chủ coi đây là “quỹ đen”, nguy cơ bị sử dụng để hỗ trợ các đồng minh của ông Trump hoặc những người tham gia vụ bạo loạn Đồi Capitol năm 2021. Một số nghị sĩ Cộng hòa cũng bày tỏ hoài nghi về quy mô và cơ chế hoạt động của quỹ.
“Việc trao cho nhánh hành pháp quyền phân phối lượng tiền thuế lớn với ít ràng buộc như vậy rất dễ dẫn tới lạm dụng và tham nhũng”, Rupa Bhattacharyya, cựu quan chức Bộ Tư pháp từng giám sát quỹ bồi thường cho nạn nhân vụ khủng bố 11/9, nói với Reuters.
Những trở ngại pháp lý đầu tiên đã xuất hiện. Các tòa án liên bang ở thủ đô Washington và bang Virginia bắt đầu tiếp nhận đơn kiện cho rằng quỹ bồi thường vi hiến và vi phạm đạo luật tự do thông tin. Một số chuyên gia luật cho rằng cơ chế miễn trừ thuế dành cho ông Trump cũng sẽ bị thách thức tại tòa án.
“Việc trao quyền miễn trừ diện rộng như trong thỏa thuận lần này đã vượt quá thẩm quyền thực tế của Bộ Tư pháp Mỹ”, ông DeBot nói.
Phát biểu khai mạc, Tổng lãnh sự Úc Kate Wallace cho biết hoạt động tập huấn truyền thông thuộc chương trình Đối thoại số Đông Nam, vốn là sáng kiến hợp tác giữa Bộ Ngoại giao và Thương mại Úc (DFAT) và cơ quan Phát triển Quốc tế của Đài Truyền hình Quốc gia Úc (ABC).
Chương trình quy tụ các nhà báo tại miền Nam, từ TP.HCM đến Cần Thơ, Vĩnh Long, Đồng Tháp, An Giang và Cà Mau cũng như đại diện của Sở Ngoại vụ TP.HCM. Mục tiêu nhằm nâng cao hiểu biết về những cơ hội và thách thức trong môi trường số, từ đó hỗ trợ tăng cường năng lực cho báo chí địa phương và thúc đẩy chia sẻ tri thức chung.
Thông qua quá trình học hỏi lẫn nhau và xây dựng các mối liên kết mới, những người tham gia được trang bị tốt hơn để ứng phó với những thách thức của quá trình chuyển đổi số theo hướng thiết thực và bền vững, phù hợp với bối cảnh địa phương.
Bà Wallace khẳng định hoạt động trên cũng gắn liền một trong những ưu tiên của Úc là tăng cường gắn kết với Đông Nam Á, đặc biệt là Việt Nam.
Trong thời gian khóa học được tổ chức, các đại diện của ABCID (cơ quan Phát triển Quốc tế của Đài truyền hình quốc gia Úc) lần lượt tổ chức những bài giảng về tin giả, thông tin sai lệch và cách thức củng cố niềm tin vào truyền thông của công chúng.
Hình thức báo chí kiến tạo cũng được đề cập. Trong đó, báo chí kiến tạo là hình thức báo chí giải pháp tập trung vào tác động và sự tiến bộ, nhằm khuyến khích thảo luận cộng đồng có cơ sở và đưa tin dựa trên bằng chứng.
Và trong thời đại trí thông minh nhân tạo (AI) đang phát triển, việc sử dụng AI cũng cần được triển khai áp dụng một cách có trách nhiệm.
Ông Craig McCosker, Quản lý mảng Sản phẩm số (Đài ABC), cũng giới thiệu một số ứng dụng AI có thể sử dụng cho công tác làm báo, như ứng dụng Perplexity, NotebookLM và ChatGPT trong thực tiễn.
Trong kỷ nguyên số, việc hiểu rõ số liệu phân tích và hành vi của người xem là điều cần thiết nếu muốn xây dựng nội dung hấp dẫn. Đặc biệt, việc nắm rõ những thông tin này sẽ giúp báo đài sản xuất theo hướng ưu tiên kể chuyện qua thiết bị di động, truyền hình, trang web và mạng xã hội, theo cố vấn truyền thông Deborah Steele.
Nhân dịp này, Tổng lãnh sự quán Úc cũng tổ chức chuyến tham quan hai doanh nghiệp Úc đang đầu tư mạnh mẽ tại Việt Nam là TLC Modular và Austal Vietnam trên địa bàn P.Vũng Tàu.
Bên cạnh việc mang đến cơ hội vận dụng thực tế các kỹ năng báo chí di động được trang bị trong khóa tập huấn, chuyến tham quan đến 2 doanh nghiệp trên còn mang đến cơ hội tìm hiểu sâu hơn về mối quan hệ đối tác kinh tế ngày càng phát triển giữa Việt Nam và Úc.
Tổng lãnh sự Wallace cho biết TLC Modular là doanh nghiệp do chuyên gia người Úc sáng lập, chuyên hoạt động trong lĩnh vực xây dựng module. Công ty thiết kế và sản xuất các cấu kiện xây dựng trong môi trường nhà máy trước khi lắp ráp hoàn chỉnh tại công trường.
Trong khi đó, Austal Vietnam là thành viên của tập đoàn đóng tàu toàn cầu có trụ sở tại Úc và là đơn vị hàng đầu trong lĩnh vực thiết kế, chế tạo tàu cao tốc. Kể từ khi xây dựng nhà máy đóng tàu tại miền Nam Việt Nam, Austal đã xuất xưởng 3 tàu bàn giao cho nước ngoài và đang hoàn thành tàu thứ tư nhờ vào sự kết hợp thành công chuyên môn kỹ thuật của Úc với tay nghề và năng lực của lao động Việt Nam.
Trả lời Báo Thanh Niên, ông Damien Cupitt, Giám đốc Chiến lược Đổi mới Bán lẻ của TLC Modular, cho biết mô hình xây dựng module cho thấy sự phù hợp với một số phân khúc của thị trường Việt Nam, nhất là du lịch, khách sạn và nhà ở trung tầng. Đây là những loại công trình đòi hỏi tiêu chuẩn cao về chất lượng, hiệu suất vận hành và tuân thủ quy định kỹ thuật, và có thể hưởng lợi đáng kể từ việc rút ngắn thời gian thi công tới 40%, qua đó cải thiện tỷ suất hoàn vốn cho các nhà đầu tư dự án.
Ông Cupitt cũng cho biết thêm kinh nghiệm của TLC Modular cho thấy Việt Nam hội tụ đầy đủ những điều kiện cốt lõi để phát triển mô hình này, bao gồm đội ngũ thiết kế, kỹ sư và lao động sản xuất có tay nghề cao; chuỗi cung ứng vật liệu phát triển; cùng hệ thống cảng nước sâu thuận lợi cho logistics. Đây cũng chính là những nền tảng tạo nên thành công của mô hình xây dựng hiện đại mà TLC đang triển khai.
Tổng lãnh sự Wallace chỉ ra những doanh nghiệp trên cho thấy đầu tư của Úc không chỉ dừng lại ở nguồn vốn. Đó còn là sự chuyển giao công nghệ, chia sẻ kỹ năng, phát triển năng lực công nghiệp, tăng cường chuỗi cung ứng và xây dựng quan hệ đối tác lâu dài, đồng thời phản ánh tiềm năng mở rộng đầu tư của Úc trong nhiều lĩnh vực khác trong thời gian tới.
Hãng AFP ngày 10.5 dẫn lời giới chức Anh cho hay các binh sĩ nước này vừa thực hiện một chiến dịch đổ bộ đường không táo bạo để cung cấp hỗ trợ y tế khẩn cấp cho một bệnh nhân nghi nhiễm virus hanta trên một hòn đảo ở phía nam Đại Tây Dương.
Một nhóm chuyên gia quân đội nhảy dù xuống đảo Tristan da Cunha, lãnh thổ hải ngoại xa xôi nhất của Anh, nơi có một trong ba công dân Anh nghi nhiễm virus hanta liên quan đợt bùng phát trên du thuyền MV Hondius.
Bộ Quốc phòng Anh cho biết nhóm gồm sáu lính dù và hai bác sĩ quân y, tất cả đều thuộc Lữ đoàn Không vận số 16, đã nhảy từ máy bay vận tải A400M của Không quân Hoàng gia Anh (RAF) "trong một cuộc nhảy dù táo bạo".
Cùng lúc đó, nguồn cung cấp ô xy thiết yếu và các vật tư y tế khác đã được thả dù xuống bên dưới.
Hoạt động khẩn cấp này diễn ra sau khi Cơ quan An ninh y tế Anh (UKHSA) hôm 8.5 xác nhận về một trường hợp công dân Anh trên đảo nghi nhiễm virus hanta.
Tristan da Cunha là một quần đảo núi lửa với dân số khoảng 220 người, không có đường băng và chỉ có thể đến bằng thuyền.
Với nguồn cung cấp ô xy ở mức cực kỳ thấp, các quan chức cho biết thả hàng bằng đường hàng không là lựa chọn khả thi duy nhất để cung cấp chăm sóc y tế kịp thời và hỗ trợ đội ngũ y tế hai người trên đảo.
Ngoại trưởng Anh Yvette Cooper cho biết lực lượng vũ trang nước này đã tiến hành "một chiến dịch phi thường".
Hoạt động khẩn cấp trên gồm một chuyến bay đường dài gần 6.800 km từ Căn cứ Không quân Brize Norton của RAF ở miền trung nước Anh đến đảo Ascension, tiếp theo là một chuyến bay dài 3.000 km nữa đến Tristan da Cunha.
Hai công dân Anh khác có liên quan vụ bùng phát virus hanta trên du thuyền MV Hondius trước đó đã được sơ tán đến Hà Lan và Nam Phi.
Truyền thông Thái Lan cho biết vụ tai nạn xảy ra vào cuối buổi chiều gần một ga đường sắt sân bay ở khu vực trung tâm thành phố. Trung tâm y tế khẩn cấp Erawan của Bangkok cho hay ít nhất 8 người đã thiệt mạng và hơn 20 người khác bị thương.
Các đoạn video lan truyền trên mạng xã hội ghi lại thời điểm va chạm cho thấy một dãy phương tiện đang dừng tại điểm giao cắt đường sắt thì một đoàn tàu chở hàng lao vào chiếc xe buýt màu cam.
Cú va chạm còn kéo theo nhiều phương tiện gần đó dọc theo đường ray trước khi chiếc xe buýt bốc cháy dữ dội. Nhiều xe máy cùng người điều khiển cũng bị hất văng ra đường sau vụ va chạm.
Các video sau đó cho thấy lực lượng cứu hộ tiến vào chiếc xe buýt cháy đen sau khi ngọn lửa được khống chế.
Thứ trưởng Giao thông Thái Lan Siripong Angkasakulkiat nói với báo giới tại hiện trường rằng toàn bộ các thi thể đều được tìm thấy bên trong xe buýt. Ông cho biết hiện vẫn chưa rõ có bao nhiêu người trên xe vào thời điểm xảy ra tai nạn.
Khi được hỏi về các thông tin cho rằng chiếc xe buýt đã dừng trên đường ray và các thanh chắn cảnh báo có thể không hạ xuống đúng lúc để ngăn phương tiện đi qua khi tàu tới gần, ông Siripong cho biết vụ việc vẫn cần được điều tra thêm.
Nhân chứng Kittipong Raksa cho biết ông đã đỗ xe gần đường ray khi nghe thấy tín hiệu cảnh báo tàu sắp chạy qua.
“Tôi nghe một tiếng va chạm lớn rồi thêm một tiếng nữa. Tôi nghe thấy thứ gì đó đâm vào xe của mình. Sau đó tôi thấy đoàn tàu chạy qua, kéo lê chiếc xe buýt theo", ông cho hay.
Ông cho biết sau vụ va chạm, ông phát hiện một người mắc kẹt dưới gầm xe, với bên chân bị gãy.
Kittipong nói rằng ông không thấy các thanh chắn đường sắt hạ xuống.
