Bộ Tư pháp Mỹ ngày 19/5 công bố thỏa thuận dàn xếp vụ kiện giữa Tổng thống Donald Trump cùng hai con trai với Sở Thuế vụ (IRS) hồi cuối tháng 1. Trong đơn kiện, gia đình ông Trump yêu cầu bồi thường 10 tỷ USD vì cho rằng IRS đã không ngăn chặn được việc một cựu nhà thầu làm rò rỉ hồ sơ thuế của họ cho truyền thông.
Theo thỏa thuận, nguyên đơn rút đơn kiện, còn Bộ Tư pháp Mỹ đồng ý lập quỹ “chống vũ khí hóa chính quyền” gần 1,8 tỷ USD để bồi thường cho những người cho rằng họ đã bị truy tố một cách bất công. Thỏa thuận còn có phụ lục nêu rõ IRS “bị cấm vĩnh viễn” kiểm toán hoặc điều tra hồ sơ thuế mà ông Trump, gia đình và doanh nghiệp nộp trước ngày 19/5.
Bộ Tư pháp Mỹ khẳng định đây chỉ là điều khoản mang tính thủ tục nhằm bảo đảm các bên không tiếp tục phát sinh tranh chấp sau dàn xếp. Tuy nhiên, cách giải thích đó khiến các chuyên gia thuế hoài nghi.
“Đây là biện pháp chưa từng có tiền lệ. Mọi người dân đều kỳ vọng hệ thống luật thuế và cơ chế thực thi được áp dụng công bằng với tất cả”, Daniel Werfel, cựu ủy viên IRS, nói với AP.
Các chuyên gia về thuế cho rằng thỏa thuận này có nhiều điểm “đi chệch khỏi thông lệ và pháp luật Mỹ”. IRS thường sẽ khép lại từng sự việc bằng thỏa thuận trực tiếp với người nộp thuế hoặc chuyển hồ sơ sang Bộ Tư pháp Mỹ. Hiện chưa có dấu hiệu cho thấy IRS đã thực hiện một trong hai bước này trong trường hợp của ông Trump.
Trong khi đó, điều khoản miễn trừ lại được đưa vào một vụ kiện dân sự, không phải án thuế. Cơ chế miễn trừ lại có phạm vi rất rộng và không phải do IRS đưa ra.
“Phụ lục này dường như đặt Tổng thống, doanh nghiệp và gia đình ông ấy đứng trên luật thuế”, Brandon DeBot, giám đốc chính sách tại Trung tâm Luật Thuế Đại học New York, cho biết. Theo ông, Bộ Tư pháp Mỹ không có thẩm quyền tự trao “những biện pháp bảo vệ đặc biệt” như vậy và họ đang tạo ra tiền lệ nguy hiểm.
Nghị sĩ Ron Wyden, thành viên Dân chủ hàng đầu tại Ủy ban Tài chính Thượng viện, cho rằng thỏa thuận dàn xếp “phạm luật liên bang rõ ràng”.
“Đảng Dân chủ sẽ đấu tranh với mọi khía cạnh của thỏa thuận mang tính tư lợi này. Bất kể kết quả ra sao, các chính quyền tương lai và lãnh đạo IRS nên xem chỉ đạo bất hợp pháp này là hoàn toàn vô hiệu”, ông Wyden nói.
Sau bê bối Watergate những năm 1970, Mỹ ban hành các quy định nhằm bảo vệ tính độc lập của IRS trước áp lực chính trị. Theo đó, các quan chức hành pháp không được can thiệp vào hoạt động kiểm toán của cơ quan thuế, ngoại trừ một số ngoại lệ dành cho Bộ trưởng Tư pháp.
Phụ lục thỏa thuận lần này được ký bởi quyền Bộ trưởng Tư pháp Todd Blanche, cựu luật sư riêng của ông Trump. Do đó, chính quyền Tổng thống Trump có thể lập luận rằng họ vẫn tuân thủ quy định pháp luật.
Tuy nhiên, sự việc vẫn tạo ra hình ảnh chưa từng có trên chính trường Mỹ, BBC bình luận. Ông Trump trở thành tổng thống đầu tiên kiện chính phủ do chính ông lãnh đạo, rồi đạt được thỏa thuận giúp chấm dứt những cuộc rà soát thuế nhằm vào bản thân.
Truyền thông Mỹ năm 2024 đưa tin cuộc kiểm toán của IRS nhằm vào Tổng thống Trump xoay quanh nghi vấn ông đã dùng khoản thua lỗ trong một dự án bất động sản Chicago để khấu trừ thuế hai lần. Nếu vi phạm, ông Trump có thể phải nộp hơn 100 triệu USD tiền truy thu và tiền phạt.
Ông DeBot cho rằng Bộ Tư pháp Mỹ đang tìm cách “xóa sạch hồ sơ” cho ông Trump.
“Theo cách này, Tổng thống và các tổ chức liên quan đến ông ấy có thể không phải nộp số thuế đáng ra phải đóng”, ông DeBot nói. “Điều đó đang tạo ra một bộ quy tắc hoàn toàn khác dành cho Tổng thống so với những người nộp thuế bình thường”.
Hồ sơ thuế của ông Trump từ lâu đã là chủ đề gây tranh cãi. Trong nhiều thập kỷ, các ứng viên và tổng thống Mỹ thường tự nguyện công khai hồ sơ thuế để chứng minh tính minh bạch tài chính. Ông Trump là tổng thống đầu tiên thời hiện đại từ chối thực hiện thông lệ đó.
Tổng thống Trump nhiều lần giải thích rằng mình không thể công bố hồ sơ vì đang bị IRS kiểm toán, trong khi luật Mỹ không cấm ông làm vậy.
Quỹ “chống vũ khí hóa chính quyền” trị giá 1,776 tỷ USD cũng đang tạo ra tranh cãi về cách sử dụng tiền thuế của người dân Mỹ. Khoản tiền này được lấy từ quỹ liên bang do quốc hội dành để giải quyết các khiếu nại pháp lý nhằm vào chính phủ Mỹ. Con số 1,776 tỷ USD được giải thích là gợi nhắc năm 1776, thời điểm Mỹ giành độc lập.
Tuy nhiên, thay vì do tòa án hoặc quốc hội trực tiếp giám sát, quỹ sẽ do một ủy ban 5 người quản lý, trong đó ông Blanche được quyền chỉ định 4 thành viên. Ủy ban này sẽ quyết định ai đủ điều kiện nhận bồi thường nếu chứng minh họ từng bị chính phủ “nhắm mục tiêu với lý do chính trị, cá nhân hoặc ý thức hệ”.
Phe Dân chủ coi đây là “quỹ đen”, nguy cơ bị sử dụng để hỗ trợ các đồng minh của ông Trump hoặc những người tham gia vụ bạo loạn Đồi Capitol năm 2021. Một số nghị sĩ Cộng hòa cũng bày tỏ hoài nghi về quy mô và cơ chế hoạt động của quỹ.
“Việc trao cho nhánh hành pháp quyền phân phối lượng tiền thuế lớn với ít ràng buộc như vậy rất dễ dẫn tới lạm dụng và tham nhũng”, Rupa Bhattacharyya, cựu quan chức Bộ Tư pháp từng giám sát quỹ bồi thường cho nạn nhân vụ khủng bố 11/9, nói với Reuters.
Những trở ngại pháp lý đầu tiên đã xuất hiện. Các tòa án liên bang ở thủ đô Washington và bang Virginia bắt đầu tiếp nhận đơn kiện cho rằng quỹ bồi thường vi hiến và vi phạm đạo luật tự do thông tin. Một số chuyên gia luật cho rằng cơ chế miễn trừ thuế dành cho ông Trump cũng sẽ bị thách thức tại tòa án.
“Việc trao quyền miễn trừ diện rộng như trong thỏa thuận lần này đã vượt quá thẩm quyền thực tế của Bộ Tư pháp Mỹ”, ông DeBot nói.
Bà Mieko Kobayashi, 88 tuổi, gần như ngày nào cũng đến công viên Kiba rộng lớn ở phía đông Tokyo, nơi có một nhóm lớn luôn tụ họp không sót buổi nào để tập Radio Taiso, chương trình thể dục buổi sáng qua đài phát thanh.
"Nếu trời lạnh hoặc mưa, tôi sẽ không đi", bà nói hôm 6/4."Nhưng bằng cách vận động cơ thể, tôi cảm thấy khỏe hơn".
Bà và người bạn 77 tuổi, Yoshiko Nagao, cho biết một số người trong nhóm sống một mình, nên cuộc hẹn tập thể dục là hoạt động cộng đồng quan trọng.
"Cười đùa và trò chuyện trong khi đi dạo sau khi tập thể dục cũng rất tốt", bà Nagao nói thêm. "Chúng tôi đến đây cả vào ngày đầu năm mới".
Radio Taiso là chương trình phát nhạc cùng hướng dẫn các bài tập thể dục không dụng cụ. Chương trình có lịch sử gần 100 năm, lên sóng lần đầu năm 1928. Chương trình vẫn tồn tại bền vững đến ngày nay vì các bài tập phù hợp với mọi lứa tuổi, năng lực và dễ tiếp cận. Bài tập bao gồm ba phân đoạn, mỗi đoạn kéo dài ba phút với độ khó tăng dần.
Có khoảng 10 động tác cơ bản có thể thực hiện khi đứng hoặc ngồi như vươn người làm giãn cơ, xoay hông, vung tay và thả lỏng vai, nhảy hay giậm chân tại chỗ. Mỗi động tác lặp lại 4-8 lần kèm hướng dẫn thả lỏng, hít vào thở ra.
Hàng triệu người cùng thực hiện các động tác trên ở công viên, công sở, trường học hay ở nhà. Chương trình phát thanh vào 6h30 mỗi sáng, kết thúc sau 10 phút trên nền nhạc piano du dương. Chương trình bắt đầu vào sáng sớm, nhưng nhiều người vẫn tự tập lại vào các thời điểm khác nhau trong ngày.
Ông Kenji Iguchi, 83 tuổi, thoạt nhìn như mới 60, là gương mặt quen thuộc ở công viên Kiba suốt 20 năm qua.
"Đằng nào tôi cũng dậy lúc 5h", ông nói. "Tôi đến công viên lúc 6h và đi bộ một vòng trước buổi tập Radio Taiso. Hầu hết các gương mặt ở đây đều quen thuộc và việc đến đây tụ họp với họ cũng là một trong những điều tôi mong đợi".
Nhật Bản là một trong những quốc gia có dân số sống thọ nhất thế giới, nhờ vào chế độ ăn uống, hệ thống y tế và lối sống khuyến khích người cao tuổi luyện tập. Tuổi thọ trung bình ở Nhật Bản là 85, thấp hơn một chút so với Hong Kong, còn ở Mỹ là 79 tuổi. Chương trình Radio Taiso được ghi nhận là giúp thúc đẩy sức khỏe và tinh thần của người dân.
Cuối năm ngoái, chính phủ Nhật Bản cho biết có 99.763 người từ 100 tuổi trở lên tại Nhật, trong đó có 87.784 nữ (88%) và 11.979 nam (12%). Nhật Bản nắm giữ kỷ lục về số người sống trên trăm tuổi nhiều nhất so với dân số (khoảng 122 triệu người).
Radio Taiso được truyền cảm hứng từ một thế kỷ trước bởi một chương trình phát thanh tương tự ở Mỹ do công ty Bảo hiểm Nhân thọ Metropolitan tài trợ. Liên đoàn Radio Taiso Nhật Bản cho biết các quan chức của Bộ Bưu điện đã đến thăm Mỹ vào những năm 1920 và mang ý tưởng này trở lại Nhật Bản.
Chỉ trong vòng 10 năm đầu phát sóng, chương trình đã thu hút hàng triệu người tham gia. Liên đoàn cho biết các nhân viên ngành bưu điện chính là lực lượng nòng cốt trong việc phổ biến bài tập này, thông qua việc phát tờ rơi và trực tiếp tổ chức các buổi hướng dẫn tập luyện cho người dân.
Chương trình từng bị ngừng phát sóng trong những năm lực lượng Mỹ chiếm đóng Nhật sau Thế chiến II sau năm 1945 và được khôi phục vào năm 1952.
Theo khảo sát năm 2023 của liên đoàn, hơn 20 triệu người ở Nhật Bản thực hiện Radio Taiso ít nhất một lần một tuần. Radio Taiso đã lan rộng ra nhiều quốc gia ở nước ngoài, đặc biệt là ở Brazil, nơi có cộng đồng người gốc Nhật lớn nhất thế giới.
Khi thông tin về việc một nghi phạm nổ súng tại khách sạn nơi diễn ra bữa tối của Hiệp hội Phóng viên Nhà Trắng vào ngày 25/4 được lan truyền, các khách mời đã ngay lập tức chui xuống gầm bàn hoặc nấp sau ghế. Tuy nhiên, một người đàn ông đã “gây sốt” trên mạng xã hội vì thái độ bình tĩnh của mình.
Michael Glantz, người đại diện của hãng Creative Artists Agency, được nhìn thấy vẫn ngồi yên tại chỗ, không hề nao núng và thưởng thức món salad burrata trong hội trường của khách sạn Washington Hilton, một sự tương phản rõ rệt với cảnh tượng hỗn loạn diễn ra xung quanh.
Glantz đã nói với biên tập viên Tammy Haddad của White House Correspondents Insider rằng ông hoàn toàn không lo lắng.
“Sinh ra và lớn lên ở New York, chuyện đó chẳng khiến tôi sợ hãi chút nào”, ông nói.
Glantz cũng chia sẻ với trang tin giải trí TMZ rằng, ông cảm thấy an toàn trong hội trường nhờ sự hiện diện đông đảo của lực lượng an ninh vào thời điểm đó.
“Không phải ngày nào bạn cũng thấy chuyện như vậy xảy ra”, ông cho biết.
Glantz cho biết ông không hề cân nhắc việc rời khỏi ghế của mình.
“Trước hết, tôi bị đau lưng. Tôi không thể nằm xuống sàn, và nếu có nằm xuống thì họ cũng phải gọi người đến đỡ tôi dậy”, Glantz nói với New York Times.
Thứ hai, tôi là người cực kỳ kỹ tính về vệ sinh. Không đời nào tôi lại mặc bộ vest mới của mình và nằm xuống sàn nhà đang bẩn của khách sạn.
“Chuyện đó không thể xảy ra”, ông nhấn mạnh.
Quyền Bộ trưởng Tư pháp Mỹ Todd Blanche cho biết Tổng thống Mỹ Donald Trump và các quan chức chính quyền có thể là mục tiêu của nghi phạm.
Nghi phạm, được xác định là Cole Tomas Allen, 31 tuổi, đã nổ súng vào một nhân viên Mật vụ tại một chốt kiểm soát trong khách sạn trước khi bị khống chế và bắt giữ.
Tổng thống Trump và Đệ nhất phu nhân Melania đã được đưa ra khỏi phòng tiệc một cách nhanh chóng, sau đó là các thành viên khác trong Nội các.
Khách sạn Washington Hilton rộng lớn, nằm cách Nhà Trắng khoảng 2,4km về phía bắc, trong nhiều thập kỷ đã là nơi tổ chức dạ tiệc của Hiệp hội Phóng viên Nhà Trắng nhờ khả năng chứa đông người và việc Mật vụ quen thuộc với công tác an ninh tại đây.
Dù có vành đai an ninh rõ ràng và cảnh báo kiểm soát chặt, các khách mời cho biết họ có thể vào khách sạn qua những chốt trên một số con phố xung quanh chỉ bằng cách xuất trình vé dự tiệc hoặc bản sao thư mời tới các buổi gặp gỡ trước sự kiện. Vé được nhân viên xem qua nhưng không quét và cũng không kiểm tra giấy tờ tùy thân.
Khách có thể vào sảnh và các tầng dưới của Hilton mà không cần qua máy quét an ninh, chỉ đi qua cổng từ trước khi vào phòng khiêu vũ. Việc đi vào tham gia sự kiện này thậm chí còn dễ hơn nhiều sự kiện thể thao lớn hay địa điểm hòa nhạc.
Với 1.107 phòng nghỉ, 47 phòng họp và 4 khu ẩm thực tại chỗ, cơ sở nằm ở trung tâm thủ đô này không thể bị phong tỏa hoàn toàn cho một sự kiện an ninh cao.
Một trong những phòng đó đã được tay súng 31 tuổi đặt trước, người này nhận phòng từ một ngày trước vụ nổ súng, giúp nghi phạm nắm rõ hơn cấu trúc khách sạn.
Các quan chức thực thi pháp luật cho biết nghi phạm đã đi tàu từ Los Angeles tới Chicago rồi tới Washington. Trong các ghi chép, nghi phạm nói đã mang nhiều vũ khí vào khách sạn mà “không ai nghĩ tôi có thể là mối đe dọa".
Theo Hãng tin AFP, vụ đánh bom bằng ô tô diễn ra gần đồn cảnh sát Dunmurry ở gần thủ phủ Belfast của Bắc Ireland (Vương quốc Anh) đêm 25-4. Đáng chú ý, đây là vụ thứ hai với kịch bản tương tự diễn ra trong vòng chưa đầy một tháng, sau vụ đầu tiên hôm 30-3.
Theo cảnh sát Bắc Ireland, khoảng 22h50 (giờ địa phương), một tài xế giao hàng đã bị khống chế và cướp xe ở khu vực Twinbrook, phía tây Belfast. Nhóm tấn công gắn vào xe một thiết bị dạng bình gas rồi ép tài xế lái đến đồn cảnh sát Dunmurry.
Lực lượng cảnh sát nắm bắt vụ việc và sơ tán người dân xung quanh thì chiếc xe đậu ngay bên ngoài đồn cảnh sát phát nổ. Nhờ phản ứng nhanh của cảnh sát, không có ai bị thương bởi vụ việc.
Nhiều video lan truyền trên mạng xã hội cho thấy chiếc xe bốc cháy tại đồn cảnh sát vào khoảng nửa đêm.
Ông Bobby Singleton, đại diện lãnh đạo Lực lượng cảnh sát Bắc Ireland (PSNI), cho biết cơ quan điều tra nghi ngờ các phần tử cộng hòa Ireland ly khai có thể đứng sau vụ việc.
Trong âm mưu đánh bom tương tự hôm 30-3, một thiết bị nổ đã được đặt bên ngoài đồn cảnh sát ở thị trấn Lurgan nhưng không phát nổ. Nhóm bán quân sự New IRA đã nhận trách nhiệm về vụ tấn công này.
"Có rất nhiều điểm tương đồng giữa hai vụ việc, và giả thuyết ban đầu của chúng tôi là rất có thể đây là hành động của nhóm New IRA", ông Singleton chia sẻ với báo giới.
Ông cho biết các điều tra viên sẽ "xem xét mọi khả năng" và nhấn mạnh "đây vẫn là giai đoạn rất sớm của cuộc điều tra".
"Lực lượng cảnh sát ngay lập tức, và tôi phải nói là cực kỳ dũng cảm, theo đúng nghĩa đen, lao thẳng vào nguy hiểm, đặt bản thân mình vào tình huống hiểm nghèo để sơ tán các nhà dân lân cận", ông Singleton phát biểu.
Tuy nhiên, ông cảnh báo vụ việc cho thấy "ý đồ và khả năng giết người" vẫn còn tồn tại trong các nhóm bán quân sự ở vùng lãnh thổ này của Anh.
Bắc Ireland là một vùng lãnh thổ thuộc Vương quốc Anh nhưng nằm trên đảo Ireland. Phần còn lại của hòn đảo là Cộng hòa Ireland độc lập.
Trong suốt nhiều thập kỷ, đây là tâm điểm xung đột giữa hai cộng đồng: một bên là tín đồ Tin Lành mong muốn Bắc Ireland tiếp tục là một phần của Anh và một bên là tín đồ Công giáo theo đường lối "cộng hòa" hoặc "dân tộc chủ nghĩa", mong muốn thống nhất hòn đảo Ireland thành một quốc gia duy nhất.
Mâu thuẫn này bùng phát thành xung đột vũ trang kéo dài khoảng 30 năm, từ cuối thập niên 1960 đến cuối thập niên 1990, cướp đi sinh mạng của hơn 3.500 người.
Phía cộng hòa có lực lượng nòng cốt là IRA (Quân đội Cộng hòa Ireland) - tổ chức bán quân sự đã thực hiện hàng loạt vụ đánh bom và ám sát nhằm vào lực lượng an ninh Anh.
Cuộc xung đột về cơ bản chấm dứt với việc ký kết Hiệp định Thứ sáu Tuần thánh năm 1998. Tuy nhiên, một bộ phận không chấp nhận thỏa thuận hòa bình và tiếp tục đường lối bạo lực dưới danh nghĩa các nhóm ly khai.
Trong số này, New IRA, hình thành năm 2012, là tổ chức lớn nhất và hoạt động tích cực nhất hiện nay.
Mức độ đe dọa khủng bố tại Bắc Ireland từng được Cơ quan An ninh Anh (MI5) nâng từ mức "đáng kể" lên "nghiêm trọng" hồi năm 2023, sau đó được hạ trở lại mức "đáng kể" vào tháng 3-2024.
