Tôi thấy có một nghịch lý rất dễ bắt gặp ở các đô thị lớn hiện nay: Lương vừa về tài khoản đã lập tức chia nhỏ cho tiền thuê nhà, học phí của con, viện phí của cha mẹ, tiền điện nước, xăng xe, thực phẩm. Đến cuối tháng, thứ còn lại đôi khi không phải là khoản tiết kiệm, mà là cảm giác mình đã cố gắng rất nhiều nhưng vẫn luôn sống trong trạng thái “vừa đủ chống đỡ”.
Vì thế, khi nhìn bảng lương và thấy một khoản thuế thu nhập cá nhân tiếp tục bị khấu trừ, không ít người bắt đầu đặt ra câu hỏi liệu mức thu nhập hơn 20 triệu hay gần 30 triệu đồng một tháng ở thời điểm này có còn được xem là “thu nhập cao” hay không?
Bởi thực tế ở Hà Nội hay TP HCM, một gia đình trẻ với mức thu nhập ấy vẫn có thể chật vật giữa áp lực nuôi con, chăm sóc cha mẹ và nỗi lo nhà ở kéo dài nhiều năm chưa dứt.
Đó là lý do đề xuất mới của Bộ Tài chính về việc người có thu nhập trên 28,6 triệu đồng một tháng mới bắt đầu phải nộp thuế thu nhập cá nhân ngay lập tức thu hút sự quan tâm lớn của xã hội.
Nhưng điều khiến dư luận chú ý không chỉ nằm ở con số 28,6 triệu đồng. Điều quan trọng hơn là thông điệp phía sau đề xuất ấy. Cơ quan hoạch định chính sách dường như đã bắt đầu nhìn rõ hơn áp lực chi tiêu thực tế của người lao động trong một xã hội mà chi phí sống đang thay đổi rất nhanh.
Ở Hà Nội hay TP HCM bây giờ, một gia đình trẻ có con nhỏ rất dễ chi tiêu 25-35 triệu đồng mỗi tháng mà vẫn chỉ đang cố giữ một cuộc sống ổn định ở mức cơ bản. Tiền thuê nhà tăng theo từng năm. Tiền gửi trẻ, thực phẩm, điện nước, xăng xe, bảo hiểm, thuốc men… tất cả đều âm thầm leo thang từng tháng một.
Nhiều người đi làm có cảm giác lương tăng không phải để sống tốt hơn, mà chỉ để đuổi theo tốc độ tăng của chi phí sinh hoạt. Và rồi một nghịch lý xuất hiện: không ít người đang bị xếp vào nhóm “có thu nhập chịu thuế”, nhưng thực tế vẫn chưa đủ khả năng mua nhà, chưa dám sinh thêm con, chưa thể tích lũy cho tuổi già, thậm chí không ít người vẫn sống trong cảm giác bấp bênh nếu chẳng may mất việc vài tháng. Họ không nghèo, nhưng cũng rất xa mới tới được trạng thái gọi là “dư dả”.
Nhiều năm qua, xã hội vẫn quen với suy nghĩ rằng thu nhập gần 30 triệu đồng/tháng là “mức sống cao”. Nhưng thực tế ở các đô thị lớn hiện nay cho thấy, con số ấy đôi khi chỉ đủ để một gia đình nhỏ duy trì sự ổn định tương đối. Sau tiền thuê nhà, tiền học cho con, tiền thuốc men cho cha mẹ, các khoản bảo hiểm, điện nước, xăng xe và những chi phí phát sinh không tên khác, phần còn lại không nhiều như người ngoài vẫn tưởng.
Có những người lương gần 30 triệu đồng nhưng nhiều năm chưa dám mua nhà. Có những cặp vợ chồng trì hoãn sinh con thứ hai không phải vì không muốn, mà vì sợ áp lực tài chính. Cũng có những gia đình nhìn mức thu nhập trên giấy tờ tưởng khá, nhưng chỉ một đợt nằm viện kéo dài là toàn bộ khoản tích lũy lập tức bị xóa sạch.
Vì thế, điều đáng nói ở đề xuất lần này không nằm ở việc người dân sẽ giảm được bao nhiêu tiền thuế mỗi tháng. Điều quan trọng hơn là chính sách đang dần thừa nhận một thực tế rất đời thường: người có thu nhập gần 30 triệu đồng một tháng nhưng còn phải nuôi con, chăm cha mẹ, lo giáo dục và y tế… chưa chắc đã là người “dư dả”.
Đặc biệt, nhóm lao động trí thức và trung lưu đô thị – những người làm văn phòng, kỹ sư, bác sĩ, giáo viên, chuyên viên tài chính, nhân sự công nghệ, quản lý cấp trung… Đây là nhóm đang làm việc với cường độ rất cao, chịu áp lực nghề nghiệp lớn, nhưng lại thường xuyên có cảm giác mình bị “kẹt ở giữa”. Họ không thuộc nhóm thu nhập thấp để nhận hỗ trợ. Nhưng cũng chưa đủ giàu để sống thật sự thoải mái giữa các đô thị đắt đỏ.
Họ có thể kiếm vài chục triệu đồng mỗi tháng, nhưng vẫn lo lắng về tiền học của con, khoản vay mua nhà kéo dài hàng chục năm, chi phí chăm sóc cha mẹ già và nỗi bất an nếu một ngày mất việc hoặc đau ốm.
Dù đề xuất nâng ngưỡng chịu thuế lần này nhận được nhiều phản hồi tích cực, không ít chuyên gia cho rằng vấn đề của thuế thu nhập cá nhân ở Việt Nam thực ra không chỉ nằm ở mức giảm trừ gia cảnh.
Điều cần nhìn lại sâu hơn là cách thiết kế toàn bộ hệ thống thuế hiện nay từ biểu thuế, khoảng cách giữa các bậc thuế cho tới cách chính sách phản ánh chênh lệch chi phí sống trong xã hội. Bởi có một thực tế mà rất nhiều người lao động đang cảm nhận rõ: thu nhập tăng nhưng cảm giác “dễ thở hơn” lại không tăng tương ứng.
Hiện nay, khoảng cách giữa các bậc thuế còn khá ngắn. Chỉ cần lương tăng thêm một mức nhất định, người lao động có thể lập tức bước sang bậc thuế cao hơn, dù mức sống thực tế gần như chưa thay đổi đáng kể.
Về lý thuyết, việc điều chỉnh giảm trừ theo vùng có thể giúp chính sách công bằng hơn với người dân ở các đô thị đắt đỏ. Nhưng trên thực tế, đây là bài toán rất phức tạp.
Bởi một khi chia theo vùng miền, hệ thống quản lý thuế sẽ khó vận hành hơn rất nhiều. Câu hỏi đặt ra là phân chia theo tiêu chí nào? Theo địa chỉ thường trú hay nơi làm việc? Theo mức giá sinh hoạt hay theo tốc độ đô thị hóa? Và nếu chi phí sống thay đổi liên tục, cơ chế điều chỉnh sẽ được cập nhật ra sao để tránh bất hợp lý mới phát sinh?
Đội tuyển bóng đá U17 Việt Nam chúng ta vừa đoạt chức vô địch giải vô địch U17 Đông Nam Á một cách đầy thuyết phục. Trong đó chiến thắng ấn tượng nhất không phải là chiến thắng 3-0 trước U17 Malaysia ở trận chung kết mà là chiến thắng 2-1 trong thế ngược dòng trước U17 Australia ở bán kết.
Ở trận đấu đó trước một đội U17 đến từ nền bóng đá hàng đầu châu lục, vượt trội về thể hình nhưng các cầu thủ trẻ của chúng ta đã thể hiện được đầy đủ phẩm chất của bóng đá hiện đại: Bản lĩnh, tốc độ, kỹ thuật, sức bền và tính kỷ luật. (Tôi không biết đội U17 Australia có phải là thành phần tốt nhất của họ hay không nhưng những gì mà các cầu thủ trẻ của chúng ta thể hiện trước những đối thủ cùng lứa nhưng cao to hơn là đáng tự hào).
Sau trận đấu đó và đặc biệt là sau chức vô địch có rất nhiều lời khen ngợi dành cho các cầu thủ trẻ đến từ người hâm mộ, từ truyền thông và cả những người làm chuyên môn bóng đá. Và bắt đầu có những giấc mơ và sự kỳ vọng về một vị thế mới của bóng đá Việt Nam bắt đầu từ lứa cầu thủ này.
Âu đó cũng là sự bình thường khi sự khát vọng vươn tầm châu lục (xa hơn nữa là thế giới) luôn cháy bỏng trong tim của mỗi người Việt Nam yêu bóng đá.
Tuy nhiên sự kỳ vọng là một chuyện, còn việc liệu đội tuyển Việt Nam trong tương lai mà nền móng là những cầu thủ các lứa U tài năng hôm nay có được nâng tầm hay không lại là một câu chuyện khác rất dài.
Chúng ta đều biết rằng trong thể thao nói chung và bóng đá nói riêng các vận động viên đều có một cái ngưỡng (hay nói cách khác là trần) nhất định. Điều này phụ thuộc rất nhiều vào vấn đề nhân chủng học.
Người Việt chúng ta thường có tầm vóc nhỏ bé. Vì vậy khi đến tuổi trưởng thành thường thua thiệt hơn về thể hình và thể lực. Điều đó ảnh hưởng rất lớn đến ngưỡng phát triển của các vận động viên thể thao chuyên nghiệp, trong đó có cầu thủ bóng đá.
Nói một cách ví von các lứa U trong bóng đá cũng giống như măng ở những giống cây có đốt. Có thể ở trạng thái măng thì mỗi loại không có nhiều khác biệt. Nhưng khi trưởng thành thì sự chênh lệch về hình hài kích thước mới được bộc lộ rõ nét (Ví dụ như tre thì to cao hơn tầm vông chẳng hạn).
Một minh chứng khá rõ là cách đây hơn chục năm, đội tuyển U19 Việt Nam mà nòng cốt là các cầu thủ lứa một của học viện Hoàng Anh Gia Lai - Arsenal JMG với những cái tên như Công Phượng, Xuân Trường, Tuấn Anh, Đông Triều... cũng gây được tiếng vang lớn trên đấu trường Châu Á.
Và tất nhiên là người ta cũng kỳ vọng rất nhiều từ lứa cầu thủ này sẽ là cơ sở để xây dựng một đội tuyển Việt Nam thành đội mạnh tiệm cận trình độ các đội mạnh ở châu lục.
Có người còn mạnh miệng tuyên bố sẽ hiện thực hóa giấc mơ dự World Cup với lứa cầu thủ này. Kết quả sau đó thì như chúng ta đều đã thấy. Với lứa cầu thủ này thì đội tuyển Việt Nam của chúng ta cũng chỉ tạo được chút vị thế trong khu vực Đông Nam Á mà nhiều người hay nói vui là cái ao làng.
Một vài cầu thủ trong lứa này cũng được tạo điều kiện ra nước ngoài thi đấu (ở một số giải đấu và những câu lạc bộ trung bình) nhưng sự hạn chế về thể hình, thể lực nên họ cũng không tạo được dấu ấn nào đáng kể và cũng không giúp ích gì được cho việc nâng tầm đội tuyển.
Vì vậy, đối với những thành tích mà các lứa U hôm nay đạt được thì chúng ta hãy cứ vui cái đã, còn kỳ vọng vào một đội tuyển bóng đá quốc gia được nâng cấp trong tương lai gần thiết nghĩ cũng cần phải cân nhắc nhiều.
Nếu những cầu thủ trẻ hôm nay khi đến tuổi trưởng thành mà không thể đủ trình độ để ra nước ngoài thi đấu ở những giải đấu có chất lượng và sự cạnh tranh khốc liệt hơn V-League thì thật khó lòng xây dựng một đội tuyển có đẳng cấp châu lục.
Vì như tục ngữ Việt Nam ta có câu "có bột mới gột nên hồ". Tất nhiên tôi tin rằng các nhà quản lý và chuyên môn của bóng đá Việt Nam họ cũng nhìn ra vấn đề và chắc chắn họ cũng có chiến lược để giúp cho các cầu thủ trẻ được phát triển toàn diện, vượt qua được rào cản về nhân chủng học để tiệm cận được trình độ các cầu thủ đến từ những nền bóng đá phát triển ở châu lục cũng như thế giới.
Ở khía cạnh này Nhật Bản là một hình mẫu rất đáng được tham khảo và học hỏi.
Tôi hoàn toàn ủng hộ quy định cấm dừng, đỗ ôtô trên nhiều tuyến đường để bảo đảm an toàn giao thông, hạn chế ùn tắc và tạo không gian cho người đi bộ. Đây là chủ trương cần thiết đối với một đô thị đông đúc như TP HCM. Tuy nhiên, theo quan sát của tôi, việc cấm dừng, đỗ xe hiện nay ở một số nơi vẫn còn khá cứng nhắc về thời gian và phạm vi áp dụng, vô tình làm giảm sự thuận tiện trong sinh hoạt và ảnh hưởng đến hoạt động kinh doanh, dịch vụ.
Điều tôi băn khoăn nhất là nhiều tuyến đường hiện cấm dừng, đỗ xe trong khung giờ từ 6h đến 22h. Trên thực tế, sau khoảng 19h, lưu lượng phương tiện trên không ít tuyến đường đã giảm đáng kể vì phần lớn người dân đã trở về nhà. Trong khi đó, đây lại là khung giờ sôi động của các hoạt động mua sắm, ăn uống và kinh doanh.
Nếu việc cấm dừng, đỗ được áp dụng quá dài trong ngày, người dân sẽ gặp nhiều khó khăn khi muốn ghé vào các cửa hàng, quán ăn hay sử dụng các dịch vụ ở khu vực trung tâm. Tôi cho rằng cơ quan chức năng nên nghiên cứu điều chỉnh khung giờ cấm linh hoạt hơn, phù hợp với thực tế giao thông từng thời điểm thay vì áp dụng đồng loạt.
Bên cạnh đó, có những tuyến đường mang tính đặc thù mà quy định hiện hành dường như chưa phản ánh đúng nhu cầu sử dụng thực tế. Chẳng hạn, tuyến Nguyễn Công Trứ (quận 1) thường khá vắng vào những ngày cuối tuần. Việc áp dụng cùng một quy định cấm dừng, đỗ như các ngày làm việc khiến không gian giao thông chưa được khai thác hiệu quả. Theo tôi, với những tuyến đường có lưu lượng xe thấp vào cuối tuần, có thể xem xét mở rộng thời gian cho phép dừng, đỗ xe.
Một vấn đề khác là không phải tuyến đường nào cũng có đặc điểm giao thông giống nhau. Có những tuyến đường rất rộng, nhiều làn xe, việc cho phép ôtô dừng hoặc đỗ trong một số khung giờ nhất định gần như không gây ảnh hưởng đáng kể đến giao thông. Do đó, việc rà soát lại từng tuyến đường để đưa ra quy định phù hợp sẽ hợp lý hơn thay vì áp dụng một cách đồng nhất.
>> 'Đặt chậu cây chiếm vỉa hè nhưng cào xước Mercedes vì bị đỗ xe trước cửa nhà'
Tình trạng thiếu chỗ đậu xe tại khu vực trung tâm thành phố cũng là điều mà nhiều người dân gặp phải. Có những lúc tôi chỉ cần ghé mua một món đồ, giải quyết công việc trong vài phút hoặc gặp đối tác trong thời gian ngắn nhưng lại rất khó tìm được chỗ đậu xe hợp pháp.
Theo tôi, thành phố có thể nghiên cứu mô hình cho phép đậu xe có giới hạn thời gian trên một số tuyến đường, chẳng hạn tối đa 15 phút, một giờ hoặc hai giờ. Quy định này vừa tạo điều kiện cho những người có nhu cầu đậu xe ngắn hạn, vừa hạn chế tình trạng một số xe chiếm dụng chỗ đậu từ sáng đến chiều, gây lãng phí tài nguyên giao thông.
Ngoài ra, tôi đánh giá cao mô hình bãi đậu xe không tiền mặt của VETC tại quận 1. Hệ thống này khá hiện đại và thuận tiện, được bố trí trên nhiều tuyến đường trung tâm như Thủ Khoa Huân, Hai Bà Trưng, Nguyễn Cư Trinh hay Huyền Trân Công Chúa. Tuy nhiên, mức phí hiện nay dao động khoảng 25.000-40.000 đồng mỗi giờ là khá cao đối với nhu cầu đậu xe ngắn hạn của nhiều người.
Có lẽ vì vậy mà không ít điểm đậu xe vẫn còn trống, trong khi thành phố lại đang thiếu chỗ đậu xe nghiêm trọng. Nếu mức phí được điều chỉnh hợp lý hơn, tôi tin rằng người dân sẽ sẵn sàng sử dụng các điểm đậu xe chính thức thay vì phải loay hoay tìm nơi dừng, đỗ không phù hợp.
Tôi cho rằng mục tiêu của việc cấm dừng, đỗ xe không chỉ là xử phạt hay hạn chế phương tiện mà còn phải hướng đến việc tổ chức giao thông hiệu quả và hài hòa với nhu cầu thực tế của người dân. Một quy định linh hoạt hơn về thời gian, tuyến đường và mức phí đậu xe sẽ vừa bảo đảm an toàn giao thông, vừa góp phần thúc đẩy hoạt động kinh tế, thương mại tại khu vực trung tâm thành phố.
Vì sao có những người nam giới mất hàng năm trời, thậm chí cả đời để nguôi ngoai một cuộc tình?
Bài báo nói nam giới chậm phục hồi hơn, nhưng thực tế, theo tôi dù là nam hay nữ, khi đã rơi vào "vực thẳm cảm xúc", phần lớn chúng ta đều bị kẹt lại bởi những cơ chế mà bản thân không hề hay biết.
Cần làm rõ rằng tại sao "mắc kẹt"? Đa số mọi người đổ lỗi cho "duyên nợ", cho "tình yêu quá sâu nặng", nhưng dưới góc độ tâm lý và sự vận hành của tâm thức, theo tôi sự chậm trễ này đến từ 3 nguyên nhân cốt lõi:
Sự nhầm lẫn giữa "kỷ niệm" và "thực tại"
Sai lầm lớn nhất của người phàm là luôn sống bằng quá khứ. Khi một mối quan hệ tan vỡ (dù lý do phản bội, không hợp, hay áp lực cuộc sống), chúng ta thường có xu hướng "nhai đi nhai lại" những thước phim đẹp đẽ ngày cũ.
Tâm trí cứ bám lấy cái hình bóng đã mất để rồi tự mình làm khổ mình. Chúng ta tiếc nuối một người đã từng tốt, chứ không nhìn vào người đang tệ trước mắt.
Nuôi dưỡng "nỗi sợ" bên trong cái nhìn
Đây là chìa khóa của mọi đau khổ. Mỗi khi hình ảnh người cũ hiện lên, hoặc thấy họ vui vẻ bên người mới, tim chúng ta đau nhói. Tại sao?
Vì chúng ta vô tình bơm nỗi sợ vào cái nhìn đó.
- Sợ mình thua kém.
- Sợ mình không bằng người mới của họ.
- Sợ cô đơn và sợ mất đi sự sở hữu.
Khi còn mang nỗi sợ, mỗi ký ức khởi lên đều là một mũi dao đâm vào tim. Chính ký ức, hình ảnh cũ sẽ trở nên vô hại như một bộ phim đã xem xong. Tâm bạn sẽ tự động bình thản mà không cần gượng ép.
Kinh nghiệm của tôi, thời gian chỉ là điều kiện cần, sự quan sát tỉnh táo mới là điều kiện đủ. Thay vì đau khổ vùi đầu, hãy đứng ra ngoài làm "người quan sát" chính nỗi đau của mình. Hiểu rằng mọi mối quan hệ đều có sinh có diệt.
Khi bài học đã hết, việc đóng cửa lại và bước đi là quy luật tự nhiên để nhường chỗ cho những điều mới mẻ, sạch sẽ hơn.
Người bước ra khỏi một cuộc tình nhanh nhất không phải là người vô tình, mà là người nhận diện được sự thật. Bạn sẽ mỉm cười nhẹ nhàng khi hiểu rằng:
- Hạnh phúc đích thực chưa bao giờ nằm ở tay người khác.
- Khi bạn không còn mang nỗi sợ vào trong cái nhìn, thế gian này sẽ không còn gì có thể làm bạn tổn thương.
Hãy cứ thong dong bước tiếp, vì sự bình an nằm ngay dưới chân bạn, chứ không phải ở phía sau một người đã rời đi.
Đại học Binghamton (Mỹ) từng có một nghiên cứu năm 2015 dựa trên khảo sát hơn 5.000 người về mức độ ảnh hưởng thể chất và tinh thần sau khi kết thúc một mối quan hệ. Kết quả cho thấy phản ứng ban đầu của phụ nữ là đau khổ hơn nhưng phục hồi nhanh hơn. Trong khi đó, nam giới thường gánh chịu cảm giác mất mát trong thời gian dài.
Đại diện nhóm phân tích cho biết nam giới nhận thức về sự mất mát khi họ phải bắt đầu lại từ đầu để tìm người thay thế. Nhà trị liệu hôn nhân và gia đình William Meleney (Mỹ) cho biết rào cản lớn nhất của phái mạnh là sự im lặng, dẫn đến những cách đối phó sai lầm.