Giờ đây, những thay đổi âm thầm nhưng sâu sắc đang diễn ra trong cách làm nông của người nông dân.
Họ vẫn ra đồng từ rất sớm như bao đời nay, vẫn để đôi bàn tay còn dính bùn, nhưng là để vuốt nhẹ màn hình điện thoại, kiểm tra dự báo mưa và điều chỉnh lịch gieo trồng. Cảnh tượng ấy không chỉ là một thay đổi về công cụ, mà còn cho thấy người dân bắt đầu chủ động hơn với những điều trước đây chỉ biết trông chờ.
Điều thay đổi không chỉ là công cụ, mà còn là cách người dân nhìn vào tương lai của mình. Nếu trước đây họ quen chấp nhận rủi ro như một phần tất yếu của nghề, thì hôm nay họ bắt đầu học cách dự đoán, thích ứng và giảm thiểu nó. Không phải ai cũng quen ngay với cách làm mới.
Có người mất hàng tuần mới quen đọc các chỉ số độ ẩm hay dự báo thời tiết trên ứng dụng. Có người nói vui rằng ngày trước đi làm đồng phải nhìn trời, giờ ngoài nhìn trời còn phải nhớ sạc pin điện thoại từ tối hôm trước. Ở những vùng thường xuyên chịu bão lũ như miền Trung, chỉ chậm vài ngày xuống giống đôi khi cũng đủ tạo ra khác biệt cho cả một vụ mùa.
Khi vượt qua được giai đoạn này, người dân không chỉ thấy năng suất ổn định hơn và rủi ro giảm đi, mà còn dần lấy lại cảm giác làm chủ chính mùa vụ của mình. Di sản của nghề nông không còn chỉ là thửa ruộng hay kinh nghiệm truyền đời, mà còn là khả năng thích nghi với những biến động chưa từng có trước đây. Đó là lúc mùa vụ không còn hoàn toàn phụ thuộc vào cảm tính hay may mắn, mà bắt đầu được đưa ra từ dữ liệu và khả năng dự đoán.
Có lẽ vì vậy mà nông nghiệp cũng bớt xa lạ hơn với người trẻ. Khi sản xuất không còn chỉ gắn với lao động thủ công, mà ngày càng gắn với dữ liệu, thị trường và cách quản lý mùa vụ, nghề nông bắt đầu được nhìn bằng một tâm thế khác.
Nhưng sự thay đổi không chỉ dừng lại ở dữ liệu. Trong nhiều mô hình nhà màng và tưới nhỏ giọt, rơm rạ, phân hữu cơ và cả lượng nước thừa sau tưới đều được tận dụng lại như một phần của chuỗi tuần hoàn khép kín, vừa giảm lãng phí vừa tăng hiệu quả kinh tế.
Những thay đổi nhỏ ấy cho thấy nông nghiệp bền vững không bắt đầu từ những khẩu hiệu lớn, mà từ cách người dân học cách sử dụng lại chính những gì mình từng bỏ đi.
Có người từng lo rằng càng nhiều máy móc và dữ liệu, con người sẽ càng xa rời ruộng đồng. Nhưng có lẽ điều ngược lại mới đang diễn ra. Khi hiểu rõ hơn về độ ẩm của đất, chu kỳ nước, thời điểm gieo trồng hay rủi ro thời tiết, người làm nông không rời xa thiên nhiên, mà đang học cách lắng nghe nó chính xác hơn.
Có lần tôi nghe những người làm nông lâu năm nói rằng ngày trước, chỉ cần nhìn màu mây, hướng gió hay độ nứt của mặt đất là đã có thể đoán được chuyện gieo trồng. Nhưng bây giờ, thời tiết thay đổi thất thường đến mức ngay cả những kinh nghiệm từng đúng suốt nhiều năm cũng không còn luôn đáng tin như trước. Có lẽ vì vậy mà người làm nông hôm nay không chỉ dựa vào trí nhớ của nhiều mùa vụ cũ, mà còn phải học thêm những cách đọc mới về đất, nước và thời tiết.
Điều khó khăn nhất không nằm ở việc học công nghệ mới, mà là chấp nhận rằng những kinh nghiệm từng đúng suốt nhiều năm không còn đủ để dự đoán tương lai.
Sự chuyển đổi ấy không diễn ra trong một ngày, cũng không phải ai ban đầu cũng tin rằng vài con số trên màn hình có thể giúp mình bớt phụ thuộc vào trời đất. Khi thời tiết ngày càng khó lường và biến đổi khí hậu trở thành áp lực thường trực, người làm nông buộc phải thay đổi nhanh hơn những gì tư duy cũ từng cho phép.
Có những buổi sáng ở miền Trung, người dân vẫn ra đồng từ rất sớm như bao đời nay. Chỉ khác là giờ đây mùa vụ của họ không còn bắt đầu bằng sự chờ đợi may rủi. Có lẽ, thay đổi lớn nhất của nông nghiệp không nằm ở việc con người thắng được thời tiết, mà ở chỗ họ đã học cách không còn bất lực trước nó nữa.
Cổ phiếu của Công ty cổ phần Lương thực A An (mã chứng khoán: AAN) chốt phiên giao dịch hôm qua tại 23.450 đồng, nối dài chuỗi tăng trần năm phiên liên tiếp tính từ khi niêm yết ngày 22/5. So với tham chiếu phiên giao dịch đầu tiên là 15.000 đồng, thị giá tăng đến 56%, kéo theo vốn hóa thị trường từ khoảng 1.000 tỷ đồng lên 1.560 tỷ đồng. Thanh khoản cổ phiếu cũng nhảy vọt, từ vài chục nghìn đơn vị lên hơn một triệu trong phiên hôm qua.
Sở Giao dịch chứng khoán TP HCM (HoSE) ngay sau đó yêu cầu doanh nghiệp này giải trình về chuỗi tăng trần.
Trong văn bản giải trình sáng nay, ông Trương Đức Nam - Tổng giám đốc công ty - cho rằng sau khi niêm yết, cổ phiếu được nhiều nhà đầu tư quan tâm, dẫn đến nhu cầu mua tăng cao. Khối lượng chờ mua thường xuyên ở mức cao, vượt quá số lượng bán ra nên giá tăng trần 5 phiên liên tiếp.
"Diễn biến giá cổ phiếu AAN trên thị trường chứng khoán là kết quả từ cung cầu khách quan của thị trường và nằm ngoài sự kiểm soát của công ty. A An không có bất kỳ tác động nào gây ảnh hưởng trực tiếp đến giá cổ phiếu", ông Nam viết trong văn bản giải trình.
Sáng nay, cổ phiếu của công ty này duy trì đà hưng phấn với mức tăng 2,3%, lên 24.000 đồng. Diễn biến này trái ngược xu hướng thị trường, khi chỉ số đại diện cho sàn TP HCM đã giảm liên tiếp trong một tuần và chưa thể lấy lại ngưỡng kháng cự tâm lý 1.900 điểm.
A An là một trong số ít công ty nông nghiệp niêm yết trên thị trường chứng khoán. Công ty mới thành lập 5 năm trên cơ sở phát triển mảng kinh doanh lúa gạo của Tập đoàn Tân Long. Công ty hiện có vốn điều lệ 650 tỷ đồng, hoạt động chính là sản xuất, chế biến và phân phối lúa gạo theo mô hình chuỗi giá trị khép kín từ cánh đồng đến bàn ăn.
Năm ngoái, công ty này thu gần 3.320 tỷ đồng và lãi sau thuế gần 45 tỷ đồng. Họ đặt mục tiêu năm nay nâng doanh thu lên 4.300 tỷ đồng, lãi xấp xỉ 58 tỷ đồng, tăng hai chữ số so với cùng kỳ.
Trước đây, nguồn thu chủ yếu từ thị trường nội địa. Sau khi được Bộ Công Thương cấp giấy chứng nhận đủ điều kiện xuất khẩu gạo từ tháng 9/2025, công ty mới phát sinh doanh thu xuất khẩu. Ban lãnh đạo đang muốn mở rộng thị phần tại Nhật Bản, Hàn Quốc thông qua các chương trình đấu thầu chính phủ và hợp tác với những đơn vị nhập khẩu lớn. Ngoài ra, công ty cũng xuất khẩu vào EU, Trung Đông và châu Phi.
Quý 1-2026 tiếp tục ghi nhận dư nợ margin toàn thị trường chứng khoán Việt Nam lập kỷ lục, đồng thời đánh dấu quý thứ 12 liên tiếp tăng trưởng. Nhu cầu vay ký quỹ tăng mạnh buộc các công ty chứng khoán phải liên tục tìm cách bổ sung vốn.
Nhờ các đợt tăng vốn, dư địa cho vay (tối đa gấp 2 lần vốn chủ sở hữu) của ngành vẫn được cải thiện. Theo thống kê tại hơn 40 công ty chứng khoán, dư địa cho vay bình quân đã nâng lên gần 46%.
Tuy nhiên, bức tranh không đồng đều khi vẫn có gần một nửa số công ty có dư địa thấp hơn mặt bằng chung. Đáng chú ý, nhiều trường hợp chỉ còn room cho vay dưới 10% như Mirae Asset Vietnam (MAS), MBS, VBSE (CTS), KB Securities Vietnam (KBSV), Chứng khoán HSC (HCM), Chứng khoán Phú Hưng (PHS) và Chứng khoán Dầu khí (PSI).
Trong đó, một số công ty như PHS hay PSI gần như đã sử dụng hết dư địa cho vay. Với Chứng khoán HSC, dù liên tục tăng vốn trong nhiều năm, công ty vẫn thường xuyên nằm trong nhóm "căng" margin, cho thấy nhu cầu vốn luôn ở mức cao.
Tương tự, CTS và MBS cũng cho thấy áp lực cần sớm được bổ sung vốn từ cổ đông để duy trì khả năng cho vay.
Nhìn chung, dù dư địa cho vay toàn ngành đang được cải thiện, hiện tượng "khát vốn" vẫn diễn ra ở nhiều công ty. Quan trọng hơn, không phải doanh nghiệp nào cũng có cùng khả năng để giải bài toán này.
Hầu hết các công ty chứng khoán đều phải đối mặt với áp lực chứng minh hiệu quả với cổ đông trong bối cảnh thị trường đặt nhiều kỳ vọng như nâng hạng, triển khai giao dịch T0 hay cơ chế bán chứng khoán chờ về.
Tuy nhiên, để thuyết phục cổ đông thì các bài toán hiệu quả từ tự doanh và cho vay margin đang là những nút thắt chưa dễ giải.
Quý gần nhất cho thấy hoạt động tự doanh đã ảnh hưởng đáng kể đến kết quả kinh doanh của nhiều công ty.
Còn lãi suất cho vay ký quỹ có xu hướng tăng, gây áp lực lên biên lợi nhuận - vốn là trụ cột của ngành.
Một chuyên gia chứng khoán cho biết chi phí vốn đang tăng nhanh hơn lãi suất cho vay ở một số công ty chứng khoán lớn khiến biên lợi nhuận mảng cho vay ký quỹ bị thu hẹp. Nếu xu hướng này kéo dài, việc mở rộng dư nợ có thể không còn mang lại hiệu quả như trước.
Ông Nguyễn Thế Minh - Giám đốc Khối Ngân hàng đầu tư của Chứng khoán An Bình - nhận định các công ty cần phải tăng vốn để giảm chi phí vốn, dù có thể dẫn đến pha loãng cổ phiếu trong ngắn hạn. Theo ông, lợi thế đang nghiêng về nhóm có cổ đông là tổ chức tài chính hoặc ngân hàng.
Tại ĐHĐCĐ thường niên 2026, Chứng khoán HSC đang quyết tâm trở lại đường đua sau khi nhận được cam kết đồng hành từ HFIC. Công ty dự kiến nâng vốn từ 10.808 tỉ đồng lên khoảng 15.800 tỉ đồng.
Ở nhóm dẫn đầu, SSI đặt mục tiêu đạt 30.000 tỉ đồng vốn điều lệ, trong khi TCBS có thể tạm thời trở lại vị trí dẫn đầu trong quý 2-2026.
Đáng chú ý, nhóm công ty chứng khoán có ngân hàng nhà nước hậu thuẫn đang tỏ ra chủ động hơn.
Chứng khoán BIDV (BSI) đặt mục tiêu nâng vốn lên 11.000 tỉ đồng và chỉ chờ sự chấp thuận chính thức từ cổ đông Hana Securities.
Trước đó, VCBS dự kiến tăng vốn gấp 5 lần lên 12.500 tỉ đồng sau khi được Vietcombank thông qua.
Trong khi đó, CTS cũng đã "úp mở" kế hoạch tăng vốn và có thể trình cổ đông trong năm 2026.
Lúc 19h30 (giờ Việt Nam), giá vàng thế giới giao ngay tăng 112 USD lên 4.673 USD. Trước đó trong phiên, giá có thời điểm tăng hơn 150 USD để vượt mốc 4.700 USD.
Ngược lại, giá dầu thô giảm mạnh. Tối nay, giá Brent và WTI có thời điểm giảm 10-11%, khiến WTI về sát 90 USD một thùng. Hiện tại, mức giảm thu hẹp còn 8%. Mỗi thùng Brent có giá 101 USD, trong khi WTI là 94 USD.
Thị trường biến động sau khi truyền thông Mỹ đưa tin nước này tiến gần đến một thỏa thuận với Iran thông qua bản ghi nhớ nhằm chấm dứt chiến sự và thiết lập khung đàm phán hạt nhân.
Trang tin Axios dẫn nguồn tin quan chức Mỹ cho biết "Nhà Trắng tin rằng họ tiến gần tới việc đạt được đồng thuận với Iran" về Bản ghi nhớ (MOU) dài một trang, gồm 14 điểm, do đặc phái viên Trung Đông Steve Witkoff và con rể của ông Trump - Jared Kushner, soạn thảo, cùng với một số quan chức Iran. Một quan chức Pakistan tham gia nỗ lực hòa bình cũng xác nhận với Reuters thông tin trên. "Chúng ta đang rất gần, rất gần rồi", ông nói.
"Một thỏa thuận hòa bình kịp thời sẽ cho phép việc bình thường hóa hoạt động vận tải qua eo hiểm Hormuz, từ đó làm giảm sức ép lạm phát, tạo điều kiện cho Cục Dự trữ liên bang Mỹ (Fed) giảm lãi suất trong năm nay", Ricardo Evangelista - nhà phân tích tại ActivTrades nhận định. Ông cho rằng nếu kịch bản này xảy ra, giá vàng có thể lấy lại đà tăng, quay về mốc trên 5.000 USD và thậm chí hướng tới 5.500 USD cuối năm nay.
Eo biển Hormuz bị phong tỏa gây gián đoạn 20% nguồn cung dầu thô và khí hóa lỏng (LNG) toàn cầu. Việc này khiến giá dầu Brent tăng tới gần 60% trong 2 tháng qua, làm tăng áp lực lạm phát.
Giá vàng thế giới vì thế chịu sức ép suốt chiến sự, khi lạm phát tăng tốc khiến các ngân hàng trung ương ngần ngại giảm lãi suất. Dù là công cụ phòng trừ rủi ro trong thời kỳ lạm phát và biến động kinh tế - chính trị, kim loại quý gặp bất lợi trong môi trường lãi suất cao, do không trả lãi cố định.
