Dù duy định “mạnh tay” này bắt đầu có hiệu lực từ ngày 25-5, song đang khiến nhiều chủ trọ lo lắng về bài toán chi phí vận hành bấy lâu nay vốn được “gộp” vào giá điện.
Cụ thể, Nghị định 133/2026 của Chính phủ có hiệu lực từ hôm nay, về các hành vi vi phạm quy định về sử dụng điện sẽ bị xử phạt hành chính. Đáng chú ý, nghị định quy định phạt tiền 20 – 30 triệu đồng đối với người cho thuê nhà thu tiền điện của người thuê nhà cao hơn quy định trong trường hợp mua điện theo giá bán lẻ điện để phục vụ mục đích sinh hoạt.
Như vậy, nếu chủ nhà áp dụng giá điện sinh hoạt, nhưng thu của người thuê vượt mức quy định, có thể bị xử phạt đến 30 triệu đồng.
Tuy nhiên ghi nhận thực tế, giá điện tại nhiều khu trọ ở TP.HCM hiện vẫn phổ biến ở mức 3.500 – 5.000 đồng/kWh, trong khi giá bán lẻ điện sinh hoạt cao nhất chỉ khoảng 3.460 đồng/kWh (chưa VAT).
Dù quy định đã rõ ràng, nhưng không ít chủ nhà trọ bày tỏ sự lúng túng khi phải tách bạch các khoản chi phí.
Trao đổi với Tuổi Trẻ Online, một chủ dãy trọ tại quận Tân Bình (cũ) chia sẻ, mức giá 4.500 đồng/kWh lâu nay thực chất bao gồm cả chi phí vận hành thang máy, wifi, hệ thống camera, đèn hành lang. Đó còn là các khoản phí bảo trì, thay thế đồng hồ điện hỏng hóc. Nếu chỉ thu đúng giá điện trong phòng, các khoản “điện chung” này chủ nhà sẽ phải tự gánh toàn bộ.
Vị này còn khẳng định dù mức giá 4.500 đồng/kWh có cao hơn so với giá điện nhà nước đưa ra, tuy nhiên mỗi tháng chủ trọ vẫn phải “móc túi” một khoản để bù vào khoản lỗ là chi phí chung.
Bà Thảo My, chủ dãy trọ trên đường Trần Khắc Chân (phường Tân Định, TP.HCM), cho rằng nhiều người chỉ nhìn vào giá điện mà chưa thấy các khoản hao hụt để vận hành cả khu trọ. Nếu siết giá điện mà không có cơ chế tính các chi phí dịch vụ hợp lý thì chủ nhà rất dễ rơi vào cảnh thua lỗ.
Theo một số chủ nhà trọ, áp lực còn đến từ việc tính giá điện bậc thang. Nhiều khu trọ do chưa thực hiện kê khai định mức theo số người nên toàn bộ lượng điện tiêu thụ của cả dãy thường bị đẩy lên bậc 6 (mức giá cao nhất), khiến hóa đơn tổng hằng tháng tăng vọt.
Để đối phó với quy định mới và tránh nguy cơ bị xử phạt từ 20 – 30 triệu đồng, nhiều chủ trọ đang cân nhắc phương án “lấy bên này bù bên kia”.
Một số chủ nhà dự kiến sẽ giảm giá điện về đúng mức quy định, nhưng đồng thời tăng giá thuê phòng thêm từ 200.000 – 500.000 đồng/tháng, hoặc thu thêm các khoản phí dịch vụ tách biệt để cân đối tài chính.
“Nếu không cho thu chênh lệch tiền điện, chúng tôi buộc phải tăng tiền nhà hoặc tiền nước sinh hoạt, nếu không sẽ không đủ chi phí duy tu cơ sở hạ tầng vốn xuống cấp rất nhanh do cường độ sử dụng cao của người thuê mà đa phần là công nhân, người lao động”, ông T., chủ một dãy trọ 15 phòng ở xã Vĩnh Lộc, TP.HCM, phân trần.
Trước vấn đề này, chị Ngọc Bích (công nhân tại Khu công nghiệp Tân Bình) tâm tư, nói rất lo lắng. Giá điện mà chủ nhà trọ thu với phòng chị Bích là 4.500 đồng/kWh, mỗi tháng nếu dùng máy lạnh ban đêm nhiều thì sẽ rơi vào khoảng 500.000 đồng tiền điện/tháng.
“Việc được áp dụng giá điện nhà nước thì cũng vui vì chắc chắn sẽ tiết kiệm được một chút, thêm tiền mua sữa cho con, nhưng nếu chủ trọ tăng giá, đôi khi lỗ”, chị Bích cười ngậm ngùi.
Chiều 28/5, liên Bộ Công Thương, Bộ Tài chính quyết định điều chỉnh giá bán lẻ xăng dầu, áp dụng từ 15h cùng ngày.
Cơ quan điều hành quyết định giảm 1.090 đồng/lít với xăng E5 RON 92 và giảm 1.390 đồng/lít với xăng RON 95. Sau điều chỉnh, giá bán lẻ với xăng E5 RON 92 là 23.250 đồng/lít và xăng RON 95 là 24.150 đồng/lít.
Trong khi đó, dầu diesel giảm 1.110 đồng/lít còn 27.650 đồng/lít, dầu mazut giảm 1.040 đồng/lít về mức 20.440 đồng/kg.
Ở kỳ điều hành này, cơ quan quản lý quyết định trích lập quỹ bình ổn giá xăng dầu. Cụ thể, trích lập 500 đồng/lít với xăng E5 RON 92; 700 đồng/lít với xăng RON 95; 300 đồng/lít với dầu diesel và 700 đồng/lít với dầu mazut. Hiện mặt bằng giá xăng dầu của Việt Nam đang ở mức thấp hơn so với các quốc gia có chung đường biên giới.
Hiện nhiều doanh nghiệp xăng dầu đang từng bước nâng cấp hệ thống phân phối, chuẩn bị hạ tầng kho bãi và bán lẻ để triển khai kinh doanh xăng sinh học E10 từ ngày 1/6. Không ít doanh nghiệp lớn đã tiên phong triển khai rộng rãi loại xăng sinh học này tại các cửa hàng xăng dầu trực thuộc trên cả nước.
Về lộ trình áp dụng xăng E10 trên toàn quốc và một số vấn đề liên quan đến lo ngại khả năng ảnh hưởng động cơ ô tô, xe máy, ngày 27/5, Thứ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Sinh Nhật Tân đã chia sẻ thêm một số thông tin liên quan.
Theo lãnh đạo Bộ Công Thương, việc triển khai lộ trình sử dụng xăng sinh học không phải là quyết định mang tính áp đặt hay nhằm hạn chế quyền lựa chọn của người dân.
Chủ trương này xuất phát từ yêu cầu phát triển bền vững, bảo đảm an ninh năng lượng, bảo vệ môi trường và thực hiện các cam kết quốc tế của Việt Nam về giảm phát thải khí nhà kính.
Thứ trưởng Nguyễn Sinh Nhật Tân lý giải trong giai đoạn trước đây, Việt Nam đã áp dụng song song cả xăng khoáng và xăng sinh học để người dân có thời gian làm quen, thị trường có điều kiện thích nghi, doanh nghiệp từng bước hoàn thiện hạ tầng phân phối, kỹ thuật và nguồn cung.
Tuy nhiên, ông cho biết thực tiễn tại nhiều quốc gia cho thấy, nếu duy trì đồng thời quá nhiều chủng loại nhiên liệu trong thời gian dài sẽ phát sinh nhiều bất cập như tăng chi phí logistics, tồn chứa, phân phối; gây khó khăn cho doanh nghiệp bán lẻ; đồng thời làm giảm hiệu quả của chính sách chuyển đổi năng lượng xanh.
Sáng 21/5, dầu thô WTI của Mỹ giao dịch quanh mức 99 USD mỗi thùng. Tương tự, giá dầu Brent cũng giảm hơn 5%, còn khoảng 105 USD. Giá nhiên liệu đi xuống nhờ kỳ vọng nguồn cung dầu mỏ từ Trung Đông có thể dần quay lại thị trường.
Diễn biến này xảy ra sau khi Tổng thống Donald Trump cho biết đã hủy kế hoạch mở lại các cuộc tấn công quân sự nhằm vào Iran để dành thêm thời gian cho ngoại giao. Việc này được thực hiện theo đề nghị từ các đồng minh của Mỹ tại vùng Vịnh.
Hôm 20/5, ông cũng nói với các phóng viên rằng Washington đang ở "giai đoạn cuối" trong cuộc đàm phán với Iran.
Tổng thống Mỹ từng nhiều lần bày tỏ sự lạc quan về khả năng đạt thỏa thuận với Iran và sớm chấm dứt xung đột. Tuy nhiên, căng thẳng giữa Washington và Tehran sau đó lại tiếp tục leo thang.
Iran và Mỹ đã rơi vào thế bế tắc suốt nhiều tuần qua khi Tehran phong tỏa eo biển Hormuz, còn Washington chặn các cảng biển của Iran. Hormuz là một trong những tuyến hàng hải quan trọng nhất thế giới khi khoảng 20% nguồn cung dầu, khí đốt đi qua eo biển này.
Citibank hôm 20/5 cũng cảnh báo thị trường "đang đánh giá thấp" nguy cơ gián đoạn kéo dài đối với nguồn cung dầu qua eo biển Hormuz. Ngân hàng này dự báo giá dầu Brent có thể lên tới 120 USD một thùng trong ngắn hạn.
"Chúng tôi cho rằng chính quyền Iran ngày càng có khả năng làm gián đoạn dòng chảy qua eo Hormuz trong một khoảng thời gian", nhóm chuyên gia phân tích của Citi nhận định trong báo cáo gửi khách hàng.
Theo phân tích do Wood Mackenzie công bố hôm 21/5, giá dầu có thể tiến sát mốc 200 USD một thùng trong kịch bản xấu nhất nếu eo biển Hormuz tiếp tục bị đóng cửa đến hết năm nay.
Tuy nhiên, Wood Mackenzie cho rằng giá dầu sẽ giảm mạnh nếu Mỹ và Iran sớm đạt thỏa thuận hòa bình, giúp eo Hormuz được mở lại trong tháng 6. Trong kịch bản này, giá Brent giao ngay có thể giảm còn khoảng 80 USD một thùng vào cuối năm nay.
Theo TradingEconomics, tâm lý lạc quan về nguồn cung có thể còn được củng cố bởi dữ liệu vệ tinh cho thấy ba siêu tàu chở dầu đã đi qua eo biển Hormuz. Tuy nhiên, giới chuyên gia cảnh báo thị trường nhiên liệu vẫn trong tình trạng căng thẳng bởi các chuyến hàng từ vịnh Ba Tư cần gần hai tháng để tới được nơi tiêu thụ cuối cùng.
Thông tin được ông Nguyễn Hoàng Hiệp, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho biết khi làm việc tại Đăk Lăk, chiều 7/7. Theo ông, Nghị định 38 quy định về mã vùng trồng mới có hiệu lực từ đầu năm nay, nhưng thực tế triển khai đã bộc lộ điểm chưa phù hợp. Thủ tướng chỉ đạo Bộ sớm nghiên cứu sửa đổi nghị định này.
Theo quy định hiện hành, mã số vùng trồng là điều kiện bắt buộc với nhiều loại nông sản xuất khẩu sang các thị trường như Trung Quốc, Mỹ, Australia, New Zealand, Hàn Quốc và Liên minh châu Âu.
Vùng trồng muốn được cấp mã phải đáp ứng các yêu cầu về quản lý sinh vật gây hại, an toàn thực phẩm, truy xuất nguồn gốc, ghi chép nhật ký sản xuất và các quy định của từng thị trường nhập khẩu. Sau khi được cấp mã, vùng trồng tiếp tục chịu giám sát và có thể bị tạm dừng hoặc thu hồi nếu không duy trì các điều kiện theo quy định.
Tuy nhiên, theo lãnh đạo Bộ, thực tế sản xuất nông nghiệp của Việt Nam vẫn chủ yếu dựa trên các hộ quy mô nhỏ, đất đai phân tán, nhiều vùng canh tác theo hình thức xen canh. Trong khi đó, tiêu chuẩn từ các thị trường liên tục thay đổi khiến thủ tục cấp mã vùng trồng tiêu tốn nhiều thời gian và chi phí của người dân, doanh nghiệp.
Ở lần sửa đổi này, Bộ nghiên cứu bỏ quy định cứng về diện tích của một mã số vùng trồng. Hiện nay, diện tích tối thiểu của một mã số vùng trồng là 10 ha, theo Nghị định 38. Quy định riêng cho vùng chuyên canh và xen canh cũng sẽ được làm rõ để sát thực tế sản xuất. Quy trình cấp mã số vùng trồng dự kiến được thực hiện trực tuyến.
"Lần sửa đổi này hướng tới đơn giản hóa tối đa thủ tục, giảm chi phí cho người dân và doanh nghiệp, nhưng vẫn đáp ứng yêu cầu của thị trường nhập khẩu", Thứ trưởng Hiệp cho biết.
Cùng với đó, Bộ sẽ chuyển mạnh từ tiền kiểm sang hậu kiểm. Doanh nghiệp sẽ tự khai báo, cơ quan chức năng giám sát, xử lý nghiêm vi phạm và tập trung hỗ trợ liên kết sản xuất thay vì kiểm soát như trước.
Theo Thứ trưởng Hiệp, việc sửa quy định và số hóa quy trình cấp mã diễn ra trong bối cảnh nhiều địa phương đang bước vào vụ thu hoạch trái cây xuất khẩu, nhất là sầu riêng. Tại Đăk Lăk, với 41.000 ha sầu riêng, trong đó 30.000 ha đang cho thu hoạch với sản lượng ước khoảng 500.000 tấn. Địa phương vào chính vụ sau 15 ngày nữa, kéo dài đến tháng 9.
Để hỗ trợ tiêu thụ sản phẩm, Bộ sẽ làm việc với phía Trung Quốc trong tuần tới nhằm đẩy nhanh cấp mã vùng trồng và cơ sở đóng gói cho các hồ sơ từ Đăk Lăk. Theo tính toán của Bộ, nếu được chấp thuận, hơn 50% diện tích sầu riêng của địa phương sẽ đủ điều kiện xuất khẩu. Bộ cũng khuyến khích địa phương đẩy mạnh xuất khẩu sầu riêng đông lạnh, mở rộng thị trường ngoài Trung Quốc và tăng tiêu thụ để giảm áp lực mùa vụ.
Về lâu dài, việc sửa đổi này nhằm tháo gỡ thủ tục, hướng tới nền nông nghiệp trách nhiệm, mọi sản phẩm đều truy xuất được nguồn gốc, xác định rõ trách nhiệm chủ thể. Đây là nền tảng để nâng cao uy tín nông sản Việt trên thị trường quốc tế.
