Phát biểu trong một cuộc trả lời phỏng vấn đài truyền hình quốc gia ngày 26/5, Chủ nhiệm Ủy ban An ninh Quốc gia và Chính sách Đối ngoại của Quốc hội Iran Ebrahim Azizi đã vạch ra các điều kiện để Iran tiếp tục tiến trình đàm phán hòa bình với Mỹ. Ông nói, Mỹ phải thực hiện 5 biện pháp xây dựng lòng tin để tiến trình được tiếp tục.
Ông cho biết các biện pháp này bao gồm: chấm dứt xung đột trên tất cả các mặt trận, đặc biệt là ở Li Băng, đi kèm các cam kết bảo đảm rằng cuộc chiến sẽ không tái diễn; dỡ bỏ lệnh phong tỏa đường hàng hải; chấp thuận các sắp xếp của Iran đối với eo biển Hormuz; đình chỉ các lệnh trừng phạt dầu mỏ; và giải phóng các tài sản bị phong tỏa của Iran.
“Nếu 5 biện pháp xây dựng lòng tin này được thực hiện, chúng tôi sẽ bước vào các khung thời gian 30 ngày và 60 ngày, tiếp theo là các cuộc thảo luận về chi tiết của các lệnh trừng phạt và những vấn đề còn lại. Nếu không, thỏa thuận này sẽ không xảy ra”, ông nêu rõ.
Phát biểu của ông được đưa ra trong bối cảnh các cuộc đàm phán gián tiếp giữa Iran và Mỹ, do Pakistan làm trung gian, vẫn đang tiếp diễn dựa trên đề xuất 14 điểm của Tehran nhằm đạt được một bản ghi nhớ để chấm dứt xung đột.
Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baghaei hôm qua cho hay, các cuộc đàm phán gián tiếp với Mỹ đang tập trung vào việc chấm dứt giao tranh trên tất cả các mặt trận, và vấn đề hạt nhân hay việc quản lý eo biển Hormuz không nằm trong chương trình thảo luận.
Ông Azizi cũng nhận định rằng Mỹ không có lựa chọn khả thi nào khác ngoài việc chấp nhận các đề xuất của Iran, lập luận rằng cuộc chiến kéo dài 40 ngày qua đã chứng minh điều đó.
Ông lưu ý thêm, ngay cả khi một thỏa thuận được ký kết, điều đó cũng không đồng nghĩa với việc chấm dứt các thách thức của Iran với Mỹ, đồng thời mô tả bản chất cuộc xung đột giữa Tehran và Washington là mang tính nền tảng và sống còn.
Ở một phần khác trong bài phát biểu, quan chức cấp cao này của Iran đề cập đến sự xuất hiện của các máy bay không người lái thù địch trong 2 ngày qua và cho biết Iran đã hành động quyết liệt để chống lại các mối đe dọa.
Ông đồng thời cảnh báo, bất kỳ hành động nào đi ngược lại với lợi ích và an ninh quốc gia của Iran sẽ phải hứng chịu sự đáp trả khốc liệt.
Các máy bay chiến đấu của Mỹ hôm 25/5 đã tập kích 2 tàu cao tốc và bệ phóng tên lửa của Iran dọc eo biển Hormuz. Washington gọi đây là hành động tự vệ để ngăn chặn tên lửa Iran nhắm vào chiến đấu cơ của Mỹ. Quân đội Mỹ cũng khẳng định lệnh ngừng bắn với Iran vẫn còn hiệu lực.
Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio hôm nay cho biết, eo biển Hormuz cuối cùng sẽ được khơi thông bằng cách này hoặc cách khác. Ông nhấn mạnh, việc đàm phán thỏa thuận hòa bình có thể mất vài ngày.
Sau nhiều năm "gầm ghè" chiến lược từ chiến tranh thương mại, công nghệ, chuỗi cung ứng đến quân sự, Mỹ dường như đã nhận ra rằng việc ngăn chặn hoàn toàn sự trỗi dậy của Trung Quốc không còn dễ dàng như trước.
Trung Quốc hôm nay không còn là nền kinh tế phụ thuộc hoàn toàn vào phương Tây, mà đã trở thành một cực quyền lực kinh tế, công nghệ và quân sự đủ lớn để buộc Mỹ phải quay lại với tư duy "cân bằng quyền lực" và chính trị thực dụng cổ điển.
Có lẽ cũng cần nhìn nhận rằng cả ông Tập lẫn ông Trump, ở một góc độ nào đó, lại là hai đối tượng khá "lý tưởng" để ngồi xuống với nhau trong giai đoạn này của lịch sử.
Trung Quốc có hàng ngàn năm kinh nghiệm với nghệ thuật cân bằng quyền lực để duy trì ổn định chính trị bên trong cũng như quản lý các vùng ảnh hưởng chung quanh.
Tư duy chiến lược của họ luôn mang nặng tính thực dụng, kiên nhẫn và ưu tiên cân bằng lâu dài hơn là chiến thắng tuyệt đối trong ngắn hạn.
Trong khi đó, ông Trump nhìn thế giới nhiều hơn qua lăng kính của một doanh nhân và một nhà thương lượng quyền lực.
Cách tiếp cận của ông gần với tinh thần chính trị thực dụng cổ điển: quyền lực là lợi ích, đòn bẩy và khả năng mặc cả. Từ chiến tranh thuế quan đến "ngoại giao pháo hạm", ông Trump xem quan hệ quốc tế như một bàn thương lượng lớn giữa các cường quốc hơn là một cuộc đối đầu ý thức hệ.
Có lẽ chính vì vậy mà dù cạnh tranh rất gay gắt, cả hai bên vẫn hiểu khá rõ logic quyền lực của nhau. Quan hệ Mỹ - Trung trong giai đoạn tới vì thế có thể mang màu sắc của một cuộc tái thương lượng trật tự quyền lực toàn cầu nhiều hơn là một nỗ lực triệt hạ đối thủ bằng mọi giá.
Hiện chưa rõ liệu ông Trump và ông Tập có bàn về Biển Đông trong cuộc gặp thượng đỉnh vừa qua. Đây là vùng biển có giá trị chiến lược đối với cả hai bên. Với Trung Quốc, đây là tuyến phòng thủ chiến lược và cửa ngõ sinh tồn về thương mại và năng lượng. Với Mỹ, đây là huyết mạch để duy trì vị thế cường quốc Thái Bình Dương và niềm tin chiến lược của Nhật Bản, Hàn Quốc, cùng những nước ASEAN.
Trong toàn bộ bàn cờ đó, giá trị địa chiến lược của Việt Nam trở nên đặc biệt đắt giá. Chính vì vậy, bài toán chiến lược lớn nhất của Việt Nam có lẽ là làm sao tạo ra một thế cân bằng đủ khôn khéo để biến giá trị địa chiến lược của mình trở thành yếu tố góp phần duy trì ổn định khu vực.
Nếu làm được điều đó, địa lý sẽ không còn là số phận bị động của lịch sử, mà trở thành tài sản chiến lược quý giá nhất cho hòa bình và phát triển dài hạn của Việt Nam.
Tuy nhiên, cạnh tranh Mỹ - Trung hiện nay cũng khác với nhiều cuộc đối đầu cường quốc trước đây ở chỗ hai nền kinh tế này phụ thuộc lẫn nhau rất sâu. Một bên là thị trường tiêu thụ và trung tâm thương mại hóa công nghệ lớn nhất thế giới; bên kia là công xưởng sản xuất và mắt xích trọng yếu của chuỗi cung ứng toàn cầu. Vì vậy, "tách rời hoàn toàn" giữa hai cường quốc kinh tế trên thực tế là điều rất khó xảy ra.
Trong bối cảnh lãnh đạo hai cường quốc bàn những vấn đề chiến lược bên trong các căn phòng đóng kín, tương lai của Việt Nam đối diện nhiều thách thức nhưng cũng đầy cơ hội. Nếu muốn đạt được tự chủ chiến lược thực sự, Việt Nam không chỉ cần cân bằng quan hệ giữa các cường quốc mà còn phải trở thành một mắt xích đủ quan trọng để khó bị thay thế trong chuỗi giá trị toàn cầu. Đài Loan với ngành bán dẫn là một ví dụ điển hình.
Vấn đề lớn nhất của Việt Nam vì vậy không còn đơn thuần là "tham gia chuỗi giá trị nào", mà là "mình muốn giữ vai trò không thể thay thế ở đâu trong chuỗi giá trị đó". Và điều đó cuối cùng lại quay về những nền tảng cốt lõi nhất: thể chế, nhân lực, khoa học - công nghệ và năng lực tổ chức quốc gia.
Theo Hãng tin AFP, Thủ tướng Ý Giorgia Meloni ngày 14-4 kêu gọi đẩy mạnh đàm phán hòa bình nhằm chấm dứt xung đột giữa Mỹ và Iran, đồng thời nhấn mạnh sự cần thiết phải sớm mở lại eo biển Hormuz - tuyến vận tải năng lượng quan trọng bậc nhất thế giới.
Phát biểu với báo giới tại thành phố Verona (miền bắc Ý), bà Meloni cho rằng việc ổn định tình hình khu vực là ưu tiên cấp bách, trong đó việc khơi thông eo biển Hormuz có ý nghĩa sống còn với nước này, không chỉ với nguồn cung nhiên liệu mà còn cả phân bón.
"Cần phải tiếp tục nỗ lực để thúc đẩy đàm phán hòa bình, làm mọi cách có thể để ổn định tình hình và mở lại eo biển (Hormuz)", bà nói.
Eo biển Hormuz hiện là một trong những tuyến hàng hải "huyết mạch" toàn cầu, nơi trung chuyển 20% lượng dầu mỏ xuất khẩu từ Trung Đông. Do đó bất kỳ gián đoạn nào tại đây đều có thể gây biến động lớn cho thị trường năng lượng và chuỗi cung ứng quốc tế.
Đặc biệt cùng ngày, bà Meloni cũng thông báo Ý sẽ đình chỉ thỏa thuận quốc phòng với Israel, trong bối cảnh tình hình khu vực diễn biến phức tạp.
Cụ thể, Rome sẽ không còn tự động gia hạn thỏa thuận hợp tác quốc phòng với Israel. Quyết định này được đưa ra như một phản ứng trước những căng thẳng địa chính trị hiện nay.
Theo báo Corriere della Sera, thỏa thuận này được khởi động từ năm 2005 và tự động gia hạn mỗi 5 năm, nhằm thúc đẩy các thỏa thuận thương mại giữa Ý và Israel, đặc biệt trong lĩnh vực quốc phòng, tạo điều kiện cho hoạt động nghiên cứu công nghệ và trao đổi thiết bị quân sự.
Động thái của Ý cho thấy các nước châu Âu đang ngày càng thận trọng trước nguy cơ xung đột lan rộng tại Trung Đông, đồng thời thúc đẩy các giải pháp ngoại giao nhằm hạ nhiệt căng thẳng.
Trong khi đó một quan chức Pakistan cho biết nước này cam kết tham gia đàm phán hòa bình "bao nhiêu vòng cũng được". Phát biểu với kênh Al Jazeera, người này khẳng định Islamabad sẵn sàng đăng cai tiến trình đàm phán nhằm hướng tới hòa bình, bất kể phải trải qua bao nhiêu vòng.
Vương Nhiên Nhiên, 24 tuổi, sinh sống ở thành phố Thái An, tỉnh Sơn Đông, cuối năm ngoái đăng ký kết hôn với Trương Hy Thụy sau 6 năm yêu đương. Họ háo hức lên kế hoạch cho đám cưới vào 25/4, đặt khách sạn và người dẫn chương trình.
Tuy nhiên, một lần điều trị đã thay đổi cuộc đời họ mãi mãi. Vương đau họng và chỉ nghĩ là cảm lạnh thông thường. Cô cùng chồng đến một phòng khám gần nhà để điều trị hôm 21/1.
Trương cho hay lúc đó có hai bác sĩ đang trực. Sau khi thăm khám nhanh, một người phụ nữ kê đơn thuốc và tiêm cho Vương. "Họ không hỏi cô ấy có tiền sử dị ứng thuốc hay không, cũng không thử thuốc trên da", Trương nhớ lại.
Vài phút sau tiêm, Vương bắt đầu thấy không ổn. Lưỡi cô cứng lại, nôn mửa, khó thở. Trương lập tức gọi cấp cứu nhưng khi nhân viên y tế đến nơi, Vương đã rơi vào trạng thái hôn mê.
"Trong suốt thời gian đó, bác sĩ tại phòng khám hoảng loạn, không tiến hành bất kỳ biện pháp cấp cứu nào", Trương nói.
Vương được đưa vào viện cấp cứu. Y bác sĩ tại đây chẩn đoán cô bị giảm pH máu đột ngột và suy hô hấp, nhiều khả năng do sốc phản vệ. Dù được điều trị tích cực, não của Vương bị thiếu oxy trong hơn 4 phút, dẫn tới tổn thương không thể phục hồi.
Trương tố cáo phòng khám. Điều tra cho thấy người tiêm cho Vương không phải là nhân viên y tế, bác sĩ ký tên trong đơn thuốc cũng không có chứng chỉ hành nghề y. Phòng khám đã đóng cửa vào đầu tháng 4, bồi thường cho gia đình Vương 30.000 USD rồi biến mất.
"Vị hôn thê của tôi vẫn hôn mê nhưng hóa đơn viện phí đã lên tới hơn 100.000 USD. Chúng tôi phải thay phiên nhau chăm sóc cô ấy nên không ai đi làm được. Cuộc sống vô cùng khó khăn", Trương tâm sự.
Sau 92 ngày hôn mê, Vương bắt đầu có dấu hiệu tỉnh lại. Cô mở mắt và mỉm cười với Trương hôm 23/4, dù vẫn chưa nói hay cử động được.
"Đôi mắt xinh đẹp của cô ấy cuối cùng đã có sức sống trở lại", Trương nói. Anh thầm thì với người yêu: "Chỉ cần em mặc lên bộ váy cưới, anh nhất định sẽ ở đó để cưới em".
Vụ án vẫn đang trong quá trình xét xử nên tòa án chưa đưa ra phán quyết cuối cùng cũng như số tiền mà phòng khám phải bồi thường cho gia đình Vương.
Câu chuyện của hai người đã nhận được sự đồng cảm sâu sắc trên mạng xã hội Trung Quốc.
"Nhiên Nhiên biết rằng đám cưới của mình chỉ còn vài ngày nữa nên cô ấy đã tỉnh lại. Hãy mạnh mẽ lên nhé, cô dâu xinh đẹp", một người nhắn nhủ.
"Hy vọng cơ quan chức năng sẽ tìm thấy những người ở phòng khám đang bỏ trốn. Chúng ta không thể để những kẻ giả danh bác sĩ băng hoại đạo đức này tiếp tục làm hại người khác", một người khác bày tỏ.