Phát biểu trong một cuộc trả lời phỏng vấn đài truyền hình quốc gia ngày 26/5, Chủ nhiệm Ủy ban An ninh Quốc gia và Chính sách Đối ngoại của Quốc hội Iran Ebrahim Azizi đã vạch ra các điều kiện để Iran tiếp tục tiến trình đàm phán hòa bình với Mỹ. Ông nói, Mỹ phải thực hiện 5 biện pháp xây dựng lòng tin để tiến trình được tiếp tục.
Ông cho biết các biện pháp này bao gồm: chấm dứt xung đột trên tất cả các mặt trận, đặc biệt là ở Li Băng, đi kèm các cam kết bảo đảm rằng cuộc chiến sẽ không tái diễn; dỡ bỏ lệnh phong tỏa đường hàng hải; chấp thuận các sắp xếp của Iran đối với eo biển Hormuz; đình chỉ các lệnh trừng phạt dầu mỏ; và giải phóng các tài sản bị phong tỏa của Iran.
“Nếu 5 biện pháp xây dựng lòng tin này được thực hiện, chúng tôi sẽ bước vào các khung thời gian 30 ngày và 60 ngày, tiếp theo là các cuộc thảo luận về chi tiết của các lệnh trừng phạt và những vấn đề còn lại. Nếu không, thỏa thuận này sẽ không xảy ra”, ông nêu rõ.
Phát biểu của ông được đưa ra trong bối cảnh các cuộc đàm phán gián tiếp giữa Iran và Mỹ, do Pakistan làm trung gian, vẫn đang tiếp diễn dựa trên đề xuất 14 điểm của Tehran nhằm đạt được một bản ghi nhớ để chấm dứt xung đột.
Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baghaei hôm qua cho hay, các cuộc đàm phán gián tiếp với Mỹ đang tập trung vào việc chấm dứt giao tranh trên tất cả các mặt trận, và vấn đề hạt nhân hay việc quản lý eo biển Hormuz không nằm trong chương trình thảo luận.
Ông Azizi cũng nhận định rằng Mỹ không có lựa chọn khả thi nào khác ngoài việc chấp nhận các đề xuất của Iran, lập luận rằng cuộc chiến kéo dài 40 ngày qua đã chứng minh điều đó.
Ông lưu ý thêm, ngay cả khi một thỏa thuận được ký kết, điều đó cũng không đồng nghĩa với việc chấm dứt các thách thức của Iran với Mỹ, đồng thời mô tả bản chất cuộc xung đột giữa Tehran và Washington là mang tính nền tảng và sống còn.
Ở một phần khác trong bài phát biểu, quan chức cấp cao này của Iran đề cập đến sự xuất hiện của các máy bay không người lái thù địch trong 2 ngày qua và cho biết Iran đã hành động quyết liệt để chống lại các mối đe dọa.
Ông đồng thời cảnh báo, bất kỳ hành động nào đi ngược lại với lợi ích và an ninh quốc gia của Iran sẽ phải hứng chịu sự đáp trả khốc liệt.
Các máy bay chiến đấu của Mỹ hôm 25/5 đã tập kích 2 tàu cao tốc và bệ phóng tên lửa của Iran dọc eo biển Hormuz. Washington gọi đây là hành động tự vệ để ngăn chặn tên lửa Iran nhắm vào chiến đấu cơ của Mỹ. Quân đội Mỹ cũng khẳng định lệnh ngừng bắn với Iran vẫn còn hiệu lực.
Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio hôm nay cho biết, eo biển Hormuz cuối cùng sẽ được khơi thông bằng cách này hoặc cách khác. Ông nhấn mạnh, việc đàm phán thỏa thuận hòa bình có thể mất vài ngày.
Với đảng Cộng hòa, tại thượng viện Mỹ ngày 21.5, các nghị sĩ đảng này đã hoãn kế hoạch bỏ phiếu cho dự luật cấp vốn 72 tỉ USD nhằm thực thi các chính sách nhập cư cứng rắn của Tổng thống Donald Trump.
Theo Hãng tin Reuters, nguyên nhân xuất phát từ làn sóng phản đối gay gắt ngay trong đảng, sau khi chính phủ Mỹ đề xuất lập "Quỹ chống vũ khí hóa" trị giá 1,8 tỉ USD, nhằm bồi thường cho những người mà Nhà Trắng cho là đã bị điều tra bất công. Phe Dân chủ đã cáo buộc đây thực chất là "quỹ ngầm" để trao lợi ích cho những đồng minh của ông Trump. Một số thượng nghị sĩ Cộng hòa cũng bày tỏ lo ngại dòng tiền từ quỹ trên có thể rơi vào tay những người từng bị kết án trong vụ bạo loạn tại quốc hội Mỹ đầu năm 2021.
Lãnh đạo đảng Cộng hòa tại thượng viện John Thune bày tỏ thất vọng khi kế hoạch bỏ phiếu dự luật 72 tỉ USD lại gặp trở ngại bất ngờ. Bầu không khí trong đảng càng thêm nặng nề sau khi ông Trump công khai ủng hộ các ứng viên Cộng hòa muốn thách thức ghế của 2 thượng nghị sĩ kỳ cựu Bill Cassidy và John Cornyn cũng đều thuộc đảng Cộng hòa, đi ngược lại truyền thống ủng hộ người đương nhiệm.
Cùng lúc, đảng Dân chủ cũng rơi vào vòng xoáy mâu thuẫn nội bộ sau khi Ủy ban Quốc gia đảng Dân chủ (DNC) ngày 21.5 công bố báo cáo phân tích nguyên nhân thất bại trong cuộc bầu cử tổng thống năm 2024. Theo tờ Politico, giới chiến lược gia và quan chức Dân chủ cáo buộc Chủ tịch DNC Ken Martin đã tung ra một văn bản cẩu thả, nhiều lỗi chính tả và không phản ánh đầy đủ lý do khiến đảng này thất cử. Trong đó, mối lo tuổi tác khi cựu Tổng thống Joe Biden tái tranh cử giai đoạn đầu, cũng như làn sóng phản đối chính sách của Washington về xung đột tại Dải Gaza được cho là những nguyên nhân cốt lõi, thế nhưng lại không được nêu rõ.
Trước sức ép trong đảng và nhiều lời kêu gọi từ chức, ông Ken Martin đã phải lên tiếng xin lỗi công khai và thừa nhận bản báo cáo "không đáp ứng được tiêu chuẩn" của các thành viên. Ông cho biết đã nhận được báo cáo từ cuối năm ngoái, thế nhưng quyết định không công bố. Chủ tịch DNC nêu rằng ông muốn đảng tập trung vào cuộc bầu cử giữa kỳ và tránh gây chia rẽ về những chuyện đã xảy ra trong quá khứ.
Bộ trưởng Quốc phòng Israel là ông Israel Katz viết trên mạng xã hội X rằng "chỉ huy cánh vũ trang của tổ chức Hamas ở Gaza đã bị tiêu diệt hôm qua", theo AFP.
Giới chức y tế Gaza thông báo các cuộc không kích mới của Israel đã giết chết ít nhất 7 người trong ngày 26.5.
Sau khi thông báo về cuộc tấn công hôm 26.5, Bộ trưởng Katz và Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu đưa ra một tuyên bố chung rằng ông Odeh "đứng đầu tình báo Hamas trong vụ tấn công ngày 7.10.2023 và được bổ nhiệm cách đây khoảng một tuần làm người kế nhiệm ông Ezzedine al-Haddad". Ông Haddad đã thiệt mạng trong một cuộc tấn công của Israel vào ngày 15.5 khi đang nắm vai trò thủ lĩnh cánh vũ trang Hamas.
Hiện chưa có thông tin phản ứng từ Hamas, theo AFP.
Sau vụ tấn công của Hamas vào Israel ngày 7.10.2023, ông Netanyahu cam kết sẽ nhắm mục tiêu và loại bỏ những kẻ cầm đầu. Vụ tấn công đó đã khiến 1.221 người thiệt mạng, theo thống kê của AFP dựa trên số liệu chính thức của Israel.
Các cuộc tấn công trả đũa của Israel ở Dải Gaza đã khiến ít nhất 72.803 người thiệt mạng, theo Cơ quan Y tế Gaza.
Bộ Ngoại giao Iran ngày 26.5 nói rằng các cuộc tấn công của Mỹ tại tỉnh Hormozgan thuộc miền nam Iran là "sự vi phạm nghiêm trọng" thỏa thuận ngừng bắn mong manh đã được duy trì gần 7 tuần, theo Reuters.
Trước đó cùng ngày, quân đội Mỹ tuyên bố các cuộc tấn công của họ mang tính chất phòng thủ, nhắm vào các địa điểm phóng tên lửa và các tàu đang cố gắng rải thủy lôi ở eo biển Hormuz.
Sau các cuộc tấn công mới, Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio nói với các phóng viên rằng eo biển Hormuz phải được mở lại "bằng cách này hay cách khác".
Ông Rubio còn nói có thể mất vài ngày để đàm phán một thỏa thuận nhằm chấm dứt cuộc xung đột, sau khi cả hai bên trước đó đã cho thấy tiến triển trong một thỏa thuận ban đầu nhằm chấm dứt các hành động thù địch và nối lại hoạt động vận chuyển qua eo biển Hormuz.
Bộ Y tế Iran ngày 25/5 xác nhận Lãnh tụ Tối cao Mojtaba Khamenei chỉ bị “thương nhẹ ngoài da” ở mặt, đầu và chân trong cuộc không kích do Mỹ - Israel tiến hành vào ngày 28/2. Cuộc không kích này đã khiến cha ông, cố Lãnh tụ Tối cao Ali Khamenei, thiệt mạng.
Người phát ngôn Bộ Y tế Iran Hossein Kermanpour cho biết, Lãnh tụ Tối cao Mojtaba Khamenei không bị mất tay chân, vết thương không nghiêm trọng và không cần điều trị đặc biệt.
“Theo góc nhìn của tôi với tư cách là một bác sĩ, ngoài những vết thương nhẹ ngoài da ở mặt, đầu và chân - không dẫn đến việc mất tay chân hay biến chứng đặc biệt nào - thì không có gì nghiêm trọng xảy ra. Những vết thương này không được xem là nghiêm trọng và không cần điều trị đặc biệt, ngoại trừ một hoặc hai mũi khâu”, người phát ngôn nói thêm.
Người phát ngôn cho biết tân Lãnh tụ Tối cao đã được xuất viện vào sáng sớm ngày hôm sau.
Tháng trước, báo New York Times đưa tin mặt và môi của Lãnh tụ Tối cao Mojtaba Khamenei bị bỏng nặng, và một chân đã phải trải qua 3 ca phẫu thuật. Theo báo Mỹ, ông đang chờ lắp chân giả.
Giới chức Mỹ cho rằng ông Mojtaba Khamenei đã bị thương nặng trong cuộc tập kích của Mỹ và Israel. Ông không xuất hiện trước công chúng kể từ khi được bổ nhiệm làm Lãnh tụ Tối cao.
Tân Lãnh tụ Tối cao Iran chỉ đưa ra các tuyên bố bằng văn bản, không có video hay bản ghi âm nào được công bố. Điều này làm gia tăng suy đoán về mức độ nghiêm trọng của vết thương do cuộc không kích gây ra với ông Mojtaba Khamenei.
Các quan chức Iran nhiều lần khẳng định Lãnh tụ Tối cao vẫn khỏe mạnh và vẫn điều hành đất nước. Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi cho biết Lãnh tụ Tối cao đang “thực hiện nhiệm vụ của mình theo hiến pháp”.
Đáp lại những tuyên bố nghi ngại về sức khỏe của ông, trong một bài đăng trên mạng xã hội X, Lãnh tụ Tối cao Mojtaba Khamenei đã chỉ trích "chiến dịch truyền thông của đối thủ". Ông cáo buộc những thông tin như vậy nhằm mục đích "phá hoại sự đoàn kết và an ninh quốc gia" của Iran.
Nhiều quan chức chính quyền và chỉ huy quân sự cấp cao Iran đã thiệt mạng trong các cuộc tấn công của Mỹ và Israel. Do vậy, để tránh bị theo dõi một cách tinh vi, Lãnh tụ Tối cao và giới chức cấp cao Iran được cho là đã sử dụng một hệ thống liên lạc thô sơ nhưng an toàn.
Lãnh tụ Tối cao Mojtaba Khamenei được bảo vệ bằng các biện pháp an ninh nghiêm ngặt nhất. Ngay cả các quan chức cấp cao nhất của chính phủ Iran cũng không biết Lãnh tụ Tối cao đang ở đâu và không có cách nào liên lạc trực tiếp với ông.
Thay vào đó, các thông điệp được chuyển qua một mạng lưới người đưa tin để che giấu vị trí của Lãnh tụ Tối cao.
New York Times cho biết các chỉ huy cấp cao của Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran và các quan chức chính phủ cấp cao đều tránh đến thăm Lãnh tụ Tối cao, vì lo ngại Israel có thể "theo dõi vị trí của ông" thông qua các hoạt động của họ và có thể thực hiện một cuộc tấn công.
Những thông điệp gửi cho Lãnh tụ Tối cao Iran đều được "viết tay, niêm phong trong phong bì và chuyển tiếp qua một chuỗi nhân sự" gồm những người đưa tin đáng tin cậy.
