Nhiều người cho rằng sốt xuất huyết Dengue chỉ đáng lo khi vào mùa mưa. Nhưng thực tế bệnh vẫn hiện diện quanh năm và có thể gia tăng bất cứ lúc nào.
Thống kê từ 14-12-2025 đến 18-4-2026, cả nước đã ghi nhận 44.965 ca mắc sốt xuất huyết và 5 ca tử vong. So với cùng kỳ năm 2025 (24.924 ca mắc, 3 ca tử vong), số ca mắc tăng cao gấp 1,8 lần, đồng thời số ca tử vong tăng thêm 2 ca.
Báo cáo tuần 15-2026 (tính đến hết ngày 12-4) của Viện Pasteur TP.HCM cho thấy khu vực miền Nam có khoảng 30.000 ca mắc và 5 trường hợp tử vong mặc dù chưa vào mùa cao điểm.
Theo báo cáo từ Trung tâm Kiểm soát bệnh tật thành phố Đồng Nai, trong 4 tháng đầu năm 2026, toàn thành phố ghi nhận 2.461 ca mắc sốt xuất huyết, trong đó trẻ dưới 15 tuổi chiếm 45,14%.
So với cùng kỳ năm 2025, số ca mắc giảm 12,51%, tuy nhiên đã ghi nhận 3 ca tử vong, tăng 2 ca so với cùng kỳ, xảy ra tại Đồng Phú, Tân Phú và Nhơn Trạch. Toàn thành phố ghi nhận 870 ổ dịch, tăng 22,54% so với cùng kỳ năm 20253.
Diễn biến này phần nào phản ánh đặc thù của thành phố Đồng Nai – thành phố giáp ranh với TP.HCM, có mạng lưới giao thông dày đặc, nhiều khu công nghiệp tập trung với mật độ dân cư cao, tạo điều kiện thuận lợi để vi rút Dengue lưu hành và lan rộng trong cộng đồng.
Đáng chú ý, nhóm đối tượng mắc bệnh cũng đang có sự thay đổi.
Chia sẻ tại chương trình tọa đàm “Sức khỏe cho mọi người” do Trung tâm Kiểm soát bệnh tật thành phố Đồng Nai thực hiện vào tháng 4-2026, BS.CKI Cao Văn Dũng, Trưởng khoa phòng chống bệnh truyền nhiễm – Trung tâm Kiểm soát bệnh tật thành phố Đồng Nai, cho biết sốt xuất huyết Dengue trước đây thường có xu hướng xảy ra ở nhóm đối tượng trẻ em dưới 15 tuổi.
Tuy nhiên trong vài năm gần đây, bệnh có xu hướng dịch chuyển sang nhóm người lớn trên 15 tuổi. Đặc biệt theo ghi nhận từ đầu năm 2026 đến nay, số ca mắc sốt xuất huyết Dengue có tỉ lệ cao rơi vào nhóm tuổi lao động 22 – 44 tuổi.
Các chuyên gia chia sẻ tại tọa đàm “Sức khỏe cho mọi người”, chủ đề “Đẩy lùi sốt xuất huyết Dengue ngay hôm nay: Hiểu nguy cơ, chủ động bảo vệ sức khỏe” do Trung tâm Kiểm soát bệnh tật thành phố Đồng Nai thực hiện, tháng 4-2026
Điều đó đồng nghĩa sốt xuất huyết Dengue không còn là căn bệnh chủ yếu của trẻ em như nhiều người vẫn nghĩ. Bất kỳ ai cũng có thể mắc bệnh, các đối tượng nguy cơ mắc cao như người lớn tuổi, phụ nữ mang thai hay người có sẵn bệnh nền (tim mạch, tiểu đường…) cần đặc biệt lưu tâm phòng bệnh.
Đáng lưu ý, sốt xuất huyết Dengue thường khởi phát bằng những triệu chứng dễ bị nhầm lẫn với cảm cúm như sốt cao đột ngột, sốt liên tục, nhức đầu, chán ăn, buồn nôn, đau cơ, đau khớp…
Nếu người bệnh chủ quan, bỏ qua các dấu hiệu hoặc tự ý điều trị tại nhà, bệnh có thể diễn tiến nhanh chóng và khó lường. Sốt xuất huyết Dengue có thể dẫn đến các biến chứng nặng như sốc sốt xuất huyết, xuất huyết nặng, suy đa tạng (tim, gan, thận, não), thậm chí có thể dẫn đến tử vong.
Trong bối cảnh hiện chưa có thuốc điều trị đặc hiệu, việc nhận diện sớm dấu hiệu cảnh báo và chủ động phòng bệnh từ trước mùa dịch – thậm chí ngay trong mùa nắng vẫn là cách bảo vệ hiệu quả nhất.
Cũng chia sẻ tại tọa đàm, TTƯT.ThS.BS Nguyễn Ngọc Anh Tuấn – Giám đốc Trung tâm Xét nghiệm y sinh học lâm sàng và Dịch vụ khoa học kỹ thuật, Viện Pasteur TP.HCM – cho biết muỗi vằn Aedes aegypti – tác nhân truyền bệnh sốt xuất huyết Dengue – là loài muỗi sống gần người.
Chúng thường trú ẩn trong những góc tối, khuất trong nhà như gầm bàn, góc tường, nơi treo quần áo và hoạt động mạnh vào ban ngày, đặc biệt vào sáng sớm và chiều tối – những khung giờ mà nhiều người thường ít đề phòng.
Khác với suy nghĩ phổ biến, loài muỗi này không sinh sản ở nước bẩn mà thường đẻ trứng trong nước sạch tại các vật dụng quen thuộc xung quanh nhà như bình hoa, lu chứa nước, chân chạn bát, lốp xe cũ, hay các vật chứa nhỏ bị bỏ quên.
Do đó việc dọn dẹp sạch sẽ nhà cửa, phát hiện và loại trừ những nơi sinh sản của muỗi, loại bỏ lăng quăng và phòng ngừa muỗi là việc làm cần thiết để phòng ngừa nguy cơ sốt xuất huyết. Điều này đòi hỏi sự chung tay, đồng lòng thực hiện từ mỗi cá nhân, gia đình và cả khu phố để đảm bảo hạn chế yếu tố nguy cơ.
Chính vì hiện diện ở những nơi quá quen thuộc, các ổ lăng quăng rất dễ bị bỏ sót nếu việc kiểm tra và vệ sinh không được thực hiện thường xuyên.
“Nhà này làm mà 10 nhà khác không làm, hoặc 10 nhà làm mà sót một nhà không làm thì muỗi từ nhà đó vẫn bay qua những nhà khác. Thậm chí trong 10 nhà đều làm hết mà sót một ổ lăng quăng thôi nó cũng đã là nguy cơ cho cả khu phố” – bác sĩ Tuấn nhấn mạnh.
Điều này cho thấy chỉ một hộ gia đình lơ là cũng có thể làm tăng nguy cơ bùng phát dịch cho cả khu phố, nhất là ở khu vực đông dân cư và nhà trọ.
Thực tế tại Đồng Nai cũng phản ánh rõ điều đó khi số ca mắc tăng ở 44/95 xã, phường, tập trung tại các địa bàn đông dân và đô thị hóa nhanh như Long Bình, Nhơn Trạch, Chơn Thành, Trấn Biên.
Theo các chuyên gia, để kiểm soát sốt xuất huyết Dengue hiệu quả, điều quan trọng nhất là duy trì thói quen phòng bệnh quanh năm, thay vì chỉ hành động khi dịch bùng phát.
Mỗi gia đình nên dành 5 – 10 phút mỗi tuần để kiểm tra, cọ rửa dụng cụ chứa nước, lật úp vật dụng không dùng, loại bỏ nước đọng và giữ môi trường sống sạch sẽ.
Bên cạnh đó cần chủ động tránh muỗi đốt bằng cách ngủ màn ngay cả ban ngày, mặc quần áo dài tay và sử dụng biện pháp xua muỗi phù hợp.
Khi có dấu hiệu nghi ngờ mắc sốt xuất huyết Dengue, người dân cần đến cơ sở y tế để được thăm khám kịp thời, không tự ý điều trị tại nhà.
Ngoài các biện pháp kiểm soát muỗi truyền thống, các chuyên gia cho biết vắc xin sốt xuất huyết Dengue đã được cấp phép tại Việt Nam và có thể hỗ trợ tạo miễn dịch chủ động, giảm nguy cơ mắc bệnh cũng như biến chứng nặng.
Đừng đợi đến khi mưa đến hay khu phố xuất hiện hàng loạt ca mắc mới bắt đầu phòng bệnh. Với sốt xuất huyết Dengue, chủ động từ hôm nay là cách thiết thực nhất để bảo vệ bản thân và gia đình trước nguy cơ dịch bệnh.
Đài Loan từ lâu được biết đến với tên gọi "thủ phủ chạy thận". Theo Báo cáo Thường niên về Bệnh thận tại Đài Loan (Trung Quốc), số ca mắc bệnh thận mạn tính tại đây đã vượt con số 2 triệu người. Lý giải về nguyên nhân dẫn đến thực trạng tỷ lệ lọc máu cao, các chuyên gia thận học chỉ ra rằng có 5 nhóm bệnh lý chính đang âm thầm tàn phá chức năng thận của người dân.
Bác sĩ thận Hung Yung-hsiang, chuyên gia thận học tại Bệnh viện Đa khoa Tam Quân, cho biết trong hơn 2 triệu bệnh nhân thận mạn tính, trên 90.000 người đang phải duy trì điều trị bằng phương pháp chạy thận nhân tạo. "Nhiều người nghĩ rằng suy thận là biến chứng xảy ra đột ngột nhưng trên thực tế, phần lớn bệnh nhân đều trải qua quá trình tổn thương tích tụ kéo dài từ 20 đến 30 năm trước khi chuyển sang giai đoạn suy thận hoàn toàn", ông giải thích.
Theo chuyên gia, trong các nguyên nhân cốt lõi, tiểu đường chính là tác nhân hàng đầu. Tình trạng đường huyết cao mạn tính sẽ làm tổn thương nghiêm trọng các vi mạch máu thuộc cầu thận, dẫn đến hiện tượng thoát protein ra nước tiểu và tiến triển thành bệnh thận do tiểu đường (diabetic nephropathy). Các số liệu thống kê hiện nay cho thấy có tới hơn 40% ca suy thận mới phải lọc máu xuất phát từ căn bệnh này.
Bên cạnh tiểu đường, tăng huyết áp cũng là một mối đe dọa lớn. Ông Hung cho hay nhiều người thường chỉ chú ý đến tác hại của huyết áp cao đối với tim và não mà bỏ qua những tổn hại nghiêm trọng đối với hệ bài tiết. Áp lực máu cao kéo dài sẽ gây xơ cứng và thiếu máu cục bộ ở các mạch máu thận, khiến chức năng thận suy giảm dần theo thời gian.
Một nguyên nhân phổ biến khác, đặc biệt là ở người trẻ tuổi, là bệnh viêm cầu thận mạn tính. Theo bác sĩ, bệnh lý này thường bắt nguồn từ các thói quen tiêu cực và bệnh nền phổ biến như lạm dụng thuốc giảm đau kéo dài, uống thuốc thảo dược vô tội vạ, mắc bệnh gout, nhiễm trùng tiết niệu tái diễn hoặc sỏi thận gây tắc nghẽn. Đây đều là những "thủ phạm" bào mòn chức năng thận một cách từ từ.
Một tác nhân nguy hiểm khác là bệnh thận di truyền, ví dụ chứng thận đa nang (polycystic kidney disease). Do mang dị tật di truyền bẩm sinh, các nang nước sẽ dần hình thành và phát triển trong thận của người bệnh ngay từ khi còn trẻ, từ đó chèn ép và làm suy giảm chức năng thận bình thường. Gần một nửa số bệnh nhân mắc chứng bệnh này phải bắt đầu quá trình lọc máu trước tuổi 50.
Bác sĩ Hung nhấn mạnh quá trình tàn phá thận của các bệnh lý trên diễn tiến rất chậm, thường mất hàng thập kỷ trước khi rơi vào giai đoạn suy thận phải lọc máu. Tuy nhiên, phần lớn các ca chạy thận hoàn toàn có thể phòng ngừa được.
Dù bệnh thận giai đoạn đầu thường không có triệu chứng rõ ràng, việc chủ động tầm soát định kỳ thông qua đo huyết áp, xét nghiệm đường huyết, kiểm tra chức năng thận, tổng phân tích nước tiểu và siêu âm là vô cùng cần thiết. Việc phát hiện sớm 5 nhóm bệnh mạn tính này để phối hợp điều trị kịp thời theo phác đồ của bác sĩ chính là chìa khóa để bảo vệ sức khỏe hệ bài tiết và đẩy lùi nguy cơ phải chạy thận nhân tạo.
Ca ung thư thực quản phức tạp được phẫu thuật bằng robot
Ngày 2/7, Bệnh viện K khai giảng Khóa đào tạo phẫu thuật nội soi robot cơ bản, diễn ra trong 30 ngày liên tục. Đây là khóa đào tạo đặc biệt, học viên được đội ngũ chuyên gia đầu ngành trong lĩnh vực ngoại khoa ung thư trong và ngoài nước "cầm tay chỉ việc" trong phẫu thuật nội soi robot chuyên sâu về ung thư tiêu hoá, tiết niệu, phụ khoa, đầu cổ, lồng ngực...
Trong ngày đầu, PGS.TS Lâm Việt Trung, Phó Giám đốc Bệnh viện Chợ Rẫy phối hợp với khoa Ngoại Tiêu hóa 2, Bệnh viện K thực hiện ca phẫu thuật nội soi robot lấy trọn vẹn tổn thương ung thư thực quản, nạo vét hạch 2 bên triệt để mà không làm tổn thương thần kinh, đảm bảo tối đa tổ chức lành tính xung quanh.
Bệnh nhân M.V.T. (62 tuổi, quê tại tỉnh Thanh Hóa) vào viện với triệu chứng khởi phát điển hình là nuốt nghẹn.
TS.BS Đoàn Trọng Tú, Trưởng khoa Ngoại Tiêu hóa 2, Bệnh viện K cho biết, kết quả chụp PET-CT cho thấy người bệnh có khối u nguyên phát lớn, thâm nhiễm rộng. Hình ảnh dày thành thực quản đoạn 1/3 dưới; tốc độ phát triển và mức độ ác tính rất cao với chỉ số tăng chuyển hóa đường mạnh.
Khối u cũng có biểu hiện di căn đa hạch phức tạp, với hạch trung thất, hạch cạnh tâm vị dạ dày.
Bệnh nhân được chẩn đoán xác định mắc ung thư thực quản 1/3 dưới giai đoạn tiến triển tại chỗ.
TS Tú cho biết, với giai đoạn này, việc phẫu thuật ngay từ đầu thường rất khó khăn và tỷ lệ tái phát cao do u lớn và hạch di căn nhiều. Vì thế, bệnh nhân T. đã được đánh giá và chỉ định hóa xạ trị tiền phẫu nhằm thu nhỏ kích thước khối u, các hạch di căn tiềm ẩn và tạo thuận lợi cho cuộc phẫu thuật triệt căn.
Đến tháng 6, kết quả đánh giá cho thấy khối u và loét hoại tử ban đầu đã thu hẹp đáng kể, là "thời điểm vàng" để tiến hành phẫu thuật cắt thực quản và nạo vét hạch triệt để. Bác sĩ đã thực hiện ca phẫu thuật nội soi robot cho người bệnh.
Ca mổ được đánh giá rất phức tạp, vì bác sĩ phải can thiệp cả vào lồng ngực (để giải phóng, cắt thực quản và vét hạch trung thất) và khoang bụng (lấy dạ dày làm ống cuốn tạo hình thực quản mới và vét hạch vùng bụng).
Theo bác sĩ, với các u ở vị trí này, góc tiếp cận phẫu thuật thường sâu, hẹp và nằm sát các mạch máu lớn, tim, màng phổi. Phẫu thuật nội soi bằng robot giúp các phẫu thuật viên vượt qua các giới hạn của phương pháp mổ mở hay mổ nội soi thông thường.
Đào tạo chuyên sâu để mở rộng ứng dụng kỹ thuật robot
Theo GS.TS Lê Văn Quảng, phẫu thuật robot có nhiều ưu điểm vượt trội như tầm nhìn 3D với độ phân giải cao và phóng đại tối đa, cho phép phẫu thuật viên quan sát rõ từng cấu trúc giải phẫu nhỏ nhất, các mạch máu nhỏ và ranh giới giữa mô u với mô lành sau hóa xạ.
Cánh tay robot linh hoạt vượt trội, dễ dàng len lỏi vào các góc hẹp sâu trong lồng ngực và cạnh tâm vị dạ dày để phẫu tích khối u một cách chính xác tuyệt đối.
Bên cạnh đó, phẫu thuật robot hỗ trợ bác sĩ nạo vét sạch sẽ các nhóm hạch di căn, đồng thời giảm thiểu tối đa nguy cơ tổn thương dây thần kinh quặt ngược hay các mạch máu lớn.
Kỹ thuật này đảm bảo xâm lấn tối thiểu, phẫu thuật tỉ mỉ, độ chính xác cao, kiểm soát tốt mất máu trong mổ, hạn chế cảm giác đau sau mổ, có thể vận động sớm, rút ngắn thời gian nằm viện và nhanh chóng phục hồi thể trạng để ăn uống trở lại.
"Sự kết hợp chặt chẽ giữa phác đồ hóa xạ trị tiền phẫu và chuyên môn của phẫu thuật viên cùng cánh tay robot linh hoạt đã mang lại hiệu quả triệt căn về mặt ung thư học, bảo tồn tối đa chất lượng cuộc sống, mang đến hy vọng được điều trị tốt hơn cho người bệnh", GS Quảng nói.
Chương trình đào tạo có sự tham gia giảng dạy và tư vấn chuyên môn của nhiều chuyên gia đầu ngành trong nước và quốc tế, gồm: GS.TS Lê Văn Quảng, Giám đốc Bệnh viện K; PGS.TS Vũ Lê Chuyên, Chủ tịch Danh dự Hội Tiết niệu - Thận học Việt Nam (VUNA), PGS.TS Lâm Việt Trung, Phó Giám đốc Bệnh viện Chợ Rẫy; đại diện lãnh đạo và các phẫu thuật viên của Bệnh viện K, Bệnh viện Chợ Rẫy, chuyên gia Bệnh viện Tâm Anh và BS. Vance Sohn, Giám đốc Viện Ung thư MedStar Georgetown, Trung tâm Y tế Bệnh viện MedStar Washington, Hoa Kỳ.
Loại trà này được biết đến với tác dụng làm dịu hệ thần kinh, giúp cơ thể thư giãn, sử dụng thường xuyên có thể cải thiện giấc ngủ theo thời gian. Trà hoa cúc còn chứa các hợp chất phenolic và flavonoid apigenin, có khả năng liên kết với các thụ thể trong não, tạo hiệu ứng an thần nhẹ và thúc đẩy giấc ngủ ngon.
Trà hoa cúc
Loại trà này được biết đến với tác dụng làm dịu hệ thần kinh, giúp cơ thể thư giãn, sử dụng thường xuyên có thể cải thiện giấc ngủ theo thời gian. Trà hoa cúc còn chứa các hợp chất phenolic và flavonoid apigenin, có khả năng liên kết với các thụ thể trong não, tạo hiệu ứng an thần nhẹ và thúc đẩy giấc ngủ ngon.
Sinh tố chuối
Xay một quả chuối đông lạnh với một cốc sữa hạnh nhân và một muỗng canh bơ hạnh nhân để tạo thành thức uống buổi tối giàu magie, giúp cơ thể thư giãn. Ngoài magie, chuối còn chứa kali, hỗ trợ làm dịu cơ bắp.
Sinh tố chuối
Xay một quả chuối đông lạnh với một cốc sữa hạnh nhân và một muỗng canh bơ hạnh nhân để tạo thành thức uống buổi tối giàu magie, giúp cơ thể thư giãn. Ngoài magie, chuối còn chứa kali, hỗ trợ làm dịu cơ bắp.
Nước dừa
Magie và kali trong nước dừa có thể làm dịu hệ thần kinh, nhờ đó cải thiện chất lượng giấc ngủ. Nước dừa còn hỗ trợ bù nước, góp phần giúp cơ thể nghỉ ngơi tốt hơn. Tuy nhiên, nên uống với lượng vừa phải để tránh tiểu đêm.
Nước dừa
Magie và kali trong nước dừa có thể làm dịu hệ thần kinh, nhờ đó cải thiện chất lượng giấc ngủ. Nước dừa còn hỗ trợ bù nước, góp phần giúp cơ thể nghỉ ngơi tốt hơn. Tuy nhiên, nên uống với lượng vừa phải để tránh tiểu đêm.
Trà bạc hà
Trà bạc hà hỗ trợ giấc ngủ nhờ không chứa caffeine và có menthol - một chất giúp thư giãn cơ tự nhiên. Nó còn góp phần làm dịu hệ tiêu hóa, giảm khó chịu đường ruột, nhờ đó bạn dễ ngủ nhanh hơn.
Trà bạc hà
Trà bạc hà hỗ trợ giấc ngủ nhờ không chứa caffeine và có menthol - một chất giúp thư giãn cơ tự nhiên. Nó còn góp phần làm dịu hệ tiêu hóa, giảm khó chịu đường ruột, nhờ đó bạn dễ ngủ nhanh hơn.
Sữa ấm
Sữa ấm rất giàu loại axit amin gọi là tryptophan. Khi được hấp thụ, tryptophan sẽ chuyển hóa thành melatonin - hormone giúp điều hòa giấc ngủ. Uống một cốc sữa ấm khoảng 30-60 phút trước khi đi ngủ để cơ thể có thời gian thư giãn.
Sữa ấm
Sữa ấm rất giàu loại axit amin gọi là tryptophan. Khi được hấp thụ, tryptophan sẽ chuyển hóa thành melatonin - hormone giúp điều hòa giấc ngủ. Uống một cốc sữa ấm khoảng 30-60 phút trước khi đi ngủ để cơ thể có thời gian thư giãn.
Bảo Bảo (Theo Times of India)Ảnh: Bảo Bảo, Bùi Thủy, AI
