“Những cuộc tấn công quy mô lớn từ bên này hay bên kia là lời nhắc nhở về một cuộc xung đột khủng khiếp đang diễn ra, và nó cần phải kết thúc”, Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio ngày 26/5 nói với các phóng viên tại Ấn Độ, đề cập đến chiến sự Nga – Ukraine.
Ông Rubio cho hay Mỹ “sẵn sàng và chuẩn bị giúp đỡ bằng mọi cách có thể”, nhằm tạo điều kiện để chấm dứt xung đột Nga – Ukraine. Ông cũng bày tỏ hy vọng cơ hội đạt được điều này sẽ đến trong tương lai.
Tổng thống Mỹ Donald Trump từng làm trung gian đàm phán cho Nga và Ukraine, nhưng nỗ lực này dần rơi vào quên lãng khi Washington tập trung cho cuộc chiến Iran. Hai bên chưa tiến hành bất cứ cuộc thảo luận nào kể từ sau cuộc gặp trực tiếp giữa quan chức hai nước tại UAE hồi đầu năm.
Ngoại trưởng Mỹ đưa ra bình luận sau khi Bộ Ngoại giao Nga cảnh báo nước này sắp tiến hành các chiến dịch tấn công quy mô lớn, có hệ thống vào hạ tầng công nghiệp quốc phòng của Ukraine tại Kiev, cũng như các trung tâm ra quyết định và sở chỉ huy của đối phương.
“Chúng tôi cảnh báo công dân nước ngoài, trong đó nhân viên thuộc các phái đoàn ngoại giao và tổ chức quốc tế, hãy rời Kiev càng sớm càng tốt”, thông báo của Bộ Ngoại giao Nga có đoạn.
Nga cho biết Ngoại trưởng Sergey Lavrov đã chuyển cảnh báo cho ông Rubio trong cuộc điện đàm ngày 25/5, hối thúc ông sơ tán nhân viên ngoại giao Mỹ. Khi được hỏi về thông tin, ông Rubio nói Nga gửi thông báo đến tất cả đại sứ quán, không chỉ riêng phái đoàn Mỹ.
Trong khi đó, phát ngôn viên của Bộ Ngoại giao Pháp tuyên bố “chúng tôi đã quá quen với lời đe dọa của Nga”. Đại sứ Liên minh châu Âu tại Ukraine cho biết phái đoàn của họ sẽ không đi đâu cả.
Quân đội Nga cuối tuần trước mở đợt tấn công hiệp đồng quy mô lớn nhằm vào Ukraine, chủ yếu nhắm vào thủ đô Kiev và tỉnh lân cận cùng tên. Trong chiến dịch này, Nga sử dụng tên lửa đạn đạo tầm trung mang đầu đạn siêu vượt âm Oreshnik, tên lửa siêu vượt âm Kinzhal và Zircon, cùng nhiều loại tên lửa đạn đạo, hành trình và UAV các loại.
Theo Bộ tư lệnh không quân Ukraine, Nga đã phóng tổng cộng 90 tên lửa và 600 UAV. Phòng không Ukraine bắn hạ và gây nhiễu 11 tên lửa Iskander-M, 44 tên lửa hành trình và 549 UAV, 19 tên lửa “không đến được mục tiêu”, 16 quả đạn và 51 UAV đánh trúng 54 địa điểm.
Vụ tập kích diễn ra sau khi Nga cáo buộc Ukraine tấn công một trường cao đẳng nghề ở tỉnh Lugansk khiến 21 người thiệt mạng, hàng chục người bị thương. Tổng thống Vladimir Putin sau đó lệnh cho quân đội Nga mở chiến dịch đáp trả.
Bộ Tổng tham mưu quân đội Ukraine bác bỏ cáo buộc của Nga, tuyên bố đã tập kích “một sở chỉ huy của Rubikon” gần thị trấn Starobelsk, đề cập đơn vị vận hành thiết bị không người lái tinh nhuệ thuộc Bộ Quốc phòng Nga.
"Nga biết rất rõ chúng ta còn bao nhiêu đạn, dù không thể rõ tình trạng ở từng tỉnh. Họ nắm rất rõ thông tin về số lượng vũ khí mà phương Tây cung cấp", đại tá Yuri Ignat, thư ký báo chí Bộ tư lệnh không quân Ukraine, cho biết trong cuộc phỏng vấn công bố hôm 25/5.
Ông Ignat không tiết lộ những loại vũ khí đang trong tình trạng khan hiếm đạn dược, nhưng thừa nhận nước này đang thiếu hụt nghiêm trọng "tên lửa phòng không nói chung".
Quan chức không quân Ukraine từng nhiều lần tiết lộ tình trạng thiếu hụt hoặc cạn vũ khí, nhất là đạn cho hệ thống Patriot. Hình ảnh được ông chia sẻ với truyền thông Ukraine hồi đầu tháng cho thấy một bệ Patriot trong trạng thái sẵn sàng chiến đấu chỉ với 2 đạn, trong khi 6 ống phóng còn lại đã trống rỗng.
"Ukraine vượt qua mùa đông khắc nghiệt nhờ Patriot, chúng tôi đã liên tục đề nghị đối tác chuyển thêm. Nếu mất nguồn cung loại tên lửa thiết yếu này, Ukraine sẽ mất tất cả và Nga sẽ phá hủy hạ tầng trọng yếu của chúng ta", ông Ignat cho hay.
Bình luận được đưa ra một ngày sau cuộc tập kích quy mô lớn bằng 90 tên lửa và 600 máy bay không người lái (UAV) các loại của Nga, chủ yếu nhằm vào thủ đô Kiev và tỉnh cùng tên. Không quân Ukraine tuyên bố chặn được 55 tên lửa và 549 UAV, song để lọt tên lửa Oreshnik cùng toàn bộ vũ khí siêu vượt âm, cũng như lượng lớn tên lửa đạn đạo Iskander-M và các quả đạn hành trình.
Bộ Ngoại giao Nga hôm 25/5 tuyên bố nước này sắp tiến hành "loạt cuộc tấn công có hệ thống" nhằm vào tổ hợp công nghiệp quốc phòng của Ukraine tại thủ đô Kiev.
Mục tiêu được liệt kê gồm các cơ sở phục vụ thiết kế, sản xuất, lập trình UAV mà Moskva cho rằng đang được Kiev triển khai "dưới sự hỗ trợ của chuyên gia NATO". Quân đội Nga cũng sẽ nhắm vào cả các trung tâm ra quyết định và sở chỉ huy của Ukraine.
Nga gần đây sử dụng chiến thuật tập kích cả ngày lẫn đêm nhằm buộc Ukraine tiêu tốn các tên lửa phòng không đắt tiền, nhất là mẫu PAC-3 MSE hiện đại nhất của tổ hợp Patriot với giá 4-5 triệu USD mỗi quả.
"Từ khi xung đột tại Trung Đông bùng phát, Nga tăng tần suất các vụ tập kích và thay đổi đường bay của UAV mồi bẫy nhằm làm suy yếu hệ thống phòng không của Ukraine. Chiến lược này dường như đang có hiệu quả", đại tá Ignat cho hay.
Đại tá Pavel Elizarov, Phó tư lệnh không quân Ukraine, cuối tháng 4 thừa nhận 170 trong tổng số 300 tổ phòng không di động nước này không hạ được UAV Geran của Nga trong suốt một năm. Tình trạng do binh sĩ ít được huấn luyện và thiếu kinh nghiệm, không phải vì thiếu nhân sự.
Ông Elizarov thừa nhận Ukraine đã đánh mất lợi thế về UAV mà họ có được vào những năm 2022-2023. Sergey Beskrestnov, cố vấn Bộ trưởng Quốc phòng Ukraine, cho biết UAV Geran có điều khiển của Nga đã bắt đầu bay sâu hơn vào hậu phương nước này.
Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky hôm 25/5 kêu gọi các đồng minh phải có thêm hành động sau cuộc tập kích quy mô lớn của Nga. "Tôi biết ơn tất cả những người đã bày tỏ sự ủng hộ bằng lời nói, nhưng cũng cần có những bước đi cụ thể để tăng cường năng lực phòng không. Hoạt động vận chuyển tên lửa không được dừng lại, dù chỉ một ngày", ông nói.
"Trong đợt tấn công thứ hai của chiến dịch Chiến thắng Hứa hẹn 24, lực lượng không quân Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) ngày 20/7 đã phóng loạt tên lửa nhằm vào trung tâm dữ liệu của công ty Mỹ Amazon ở Bahrain, phá hủy cơ sở này", IRGC ngày 21/7 tuyên bố.
Theo IRGC, vụ tập kích nói trên nhằm trả đũa chiến dịch không kích của Mỹ nhằm vào nhà máy điện hạt nhân Darkhovin đang xây dựng ở miền nam Iran và một số khu dân cư.
Giới chức Bahrain, quân đội Mỹ và Amazon chưa bình luận về thông tin.
Lực lượng IRGC từng cảnh báo nhắm mục tiêu vào 17 công ty Mỹ đang hoạt động tại khu vực để trả đũa. Danh sách có những doanh nghiệp lớn trong lĩnh vực công nghệ như Apple, Microsoft, Google, Meta, IBM, HP, Intel, Tesla, Boeing và tổ chức tài chính JP Morgan.
Hồi tháng 4, Iran tuyên bố tấn công cơ sở của hai doanh nghiệp Mỹ gồm trung tâm điện toán đám mây của Amazon tại Bahrain và Oracle ở thành phố Dubai thuộc Các Tiểu vương quốc Arab thống nhất (UAE). Tuy nhiên, Amazon và chính phủ Mỹ không xác nhận thông tin này.
IRGC ngày 21/7 cho biết họ đang nhắm tới các hệ thống phòng không, radar và tòa nhà hành chính của lực lượng Mỹ tại Kuwait và Bahrain. "Với đợt phá hủy radar này, đối phương nên chuẩn bị cho những chiến dịch tấn công bằng tên lửa và máy bay không người lái (UAV) dữ dội và quyết liệt hơn nữa", IRGC cảnh báo.
Sau cái chết của ít nhất ba binh sĩ vào tuần trước, Mỹ phát động loạt đợt không kích mới nhằm vào Iran với mục tiêu "làm suy yếu hơn nữa năng lực quân sự mà nước này sử dụng để tấn công tàu thuyền" ở eo biển Hormuz.
Tổng thống Donald Trump cảnh báo Iran sẽ phải "trả giá gấp nhiều lần" cho mỗi binh sĩ Mỹ thiệt mạng. Trong khi đó, Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian nhận định xung đột "đã trở thành một cuộc chiến toàn diện".
Một quan chức cấp cao Iran ngày 20/7 cho biết nước này đã nhận đề xuất từ các bên trung gian hòa giải về lệnh ngừng bắn 10 ngày nhằm cứu vãn bản ghi nhớ ký hồi tháng 6, vốn được thiết kế để mở đường cho thỏa thuận lâu dài nhằm chấm dứt xung đột hiện nay.
Bộ trưởng Nội vụ Iran Eskandar Momeni đề nghị Pakistan tiếp tục đảm nhận vai trò trung gian hòa giải. Ông Momeni đã đến thủ đô Islamabad của Pakistan để thảo luận.
"Thỏa thuận với Cộng hòa Hồi giáo Iran đã hoàn tất. Xin chúc mừng tất cả! Tôi chính thức cho phép mở cửa eo biển Hormuz mà không thu phí, và đồng thời cho phép dỡ bỏ ngay lập tức lệnh phong tỏa hải quân của Mỹ. Các tàu thuyền trên thế giới, hãy khởi động động cơ. Hãy để dầu chảy", Tổng thống Mỹ Donald Trump vừa tuyên bố trên Truth Social sáng sớm 15.6 (giờ Việt Nam).
Ông nhấn mạnh thêm: "Thỏa thuận vĩ đại này sẽ mang lại hòa bình và an ninh cho toàn khu vực. Nhiều tổng thống đã cố gắng lập lại hòa bình với Iran, và tất cả đều thất bại trước tôi. Lần đầu tiên, các nhà lãnh đạo trong khu vực đã tìm thấy một vị tổng thống có thể giúp họ đạt được hòa bình thực sự. Với việc mở cửa eo biển sau khi ký kết thỏa thuận, phục vụ cho việc rà phá bom mìn, dầu mỏ sẽ lại được lưu thông qua cả hai phía, phục vụ cho khu vực và toàn thế giới".
Phó tổng thống Mỹ JD Vance cho biết ông dự định tham dự lễ ký kết biên bản ghi nhớ chính thức giữa Mỹ và Iran, và Tổng thống Donald Trump cũng có thể tham dự, theo Fox News.
Thứ trưởng Ngoại giao Iran phụ trách các vấn đề pháp lý và quốc tế cho biết văn bản ghi nhớ với Mỹ đã được hoàn thiện và sẽ được ký kết chính thức vào ngày 19.6 tại Thụy Sĩ. "Văn bản ghi nhớ đã được hoàn thiện, và lễ ký kết chính thức Bản ghi nhớ Islamabad sẽ diễn ra tại Thụy Sĩ vào thứ 6", Thứ trưởng Kazem Gharibabadi nói với truyền thông nhà nước Iran.
Ông Kazem Gharibabadi xác nhận các cam kết sẽ có hiệu lực bắt đầu từ ngày 19.6. Hai vấn đề sẽ có hiệu lực ngay lập tức bắt đầu từ sáng sớm 15.6 (theo giờ địa phương gồm) chấm dứt vĩnh viễn và ngay lập tức chiến sự trên tất cả các mặt trận, bao gồm cả Lebanon; gỡ bỏ và chấm dứt lệnh phong tỏa hải quân mà Mỹ đã áp đặt đối với Iran. Ông Gharibabadi cho biết bản ghi nhớ "không chỉ là sản phẩm của những nỗ lực ngoại giao," mà còn là những gì ông mô tả là "thành tựu quân sự" của Iran, theo CNN.
