Người tham gia nghiên cứu khoa học, phát triển công nghệ không được sử dụng AI để tạo dữ liệu giả, ảnh giả hoặc tài liệu tham khảo không có thật.
Không sử dụng tài liệu do AI tạo ra nhưng chưa được kiểm chứng làm tài liệu tham khảo. Khi sử dụng AI trong quá trình nghiên cứu, cá nhân liên quan phải cung cấp đầy đủ tên công cụ, phiên bản, phạm vi sử dụng AI, đồng thời ghi rõ các nội dung nghiên cứu hoàn toàn do AI tạo ra.
Hướng dẫn quy định không đưa dữ liệu mật hoặc dữ liệu chưa công bố lên nền tảng AI trái quy định pháp luật. AI được xác định là công cụ hỗ trợ, người sử dụng phải chịu trách nhiệm cuối cùng về các nội dung, sản phẩm, tài liệu do AI tạo ra.
Với dữ liệu nghiên cứu, yêu cầu thu thập dữ liệu khách quan, đầy đủ, truy xuất được. Không chọn lọc dữ liệu để đạt kết quả mong muốn, ghi chép nhật ký nghiên cứu, không xóa dấu vết chỉnh sửa, lưu cả dữ liệu chưa công bố, lưu trữ, sao lưu, bảo mật, chia sẻ dữ liệu phù hợp. Không mua dữ liệu nghiên cứu giả hoặc thuê bên thứ ba tạo dữ liệu thiếu minh bạch.
Theo hướng dẫn, các hành vi vi phạm liêm chính khoa học được nêu gồm ngụy tạo dữ liệu, kết quả nghiên cứu, giả mạo dữ liệu, đạo văn dưới mọi hình thức, ghi tên tác giả không đúng thực tế hoặc loại bỏ tác giả có đóng góp thực sự, cản trở, đe dọa, ép buộc, can thiệp vào quá trình đánh giá, phản biện, xét duyệt bản thảo công bố khoa học.
Về đạo đức nghề nghiệp, hướng dẫn đề cập các hành vi như che giấu rủi ro gây hậu quả nghiêm trọng, truyền bá thông tin sai sự thật, xuyên tạc kết quả nghiên cứu, nghiên cứu trên người khi chưa có sự đồng ý tự nguyện bằng văn bản hoặc hình thức tương tự của đối tượng nghiên cứu, tiết lộ dữ liệu nhạy cảm thu thập trong nghiên cứu khi chưa được phép.
Các hành vi khác gồm sử dụng thiết bị, kinh phí, vật tư phục vụ mục đích cá nhân, không công khai mối quan hệ tài chính, nguồn tài trợ nghiên cứu, các xung đột lợi ích có thể ảnh hưởng đến tính khách quan, độc lập, kết quả nghiên cứu, thử nghiệm công nghệ hoặc sản phẩm mới gây tác động tiêu cực đến môi trường, tài nguyên thiên nhiên hoặc sức khỏe cộng đồng khi chưa có biện pháp đánh giá tác động và kiểm soát.
Các cơ quan tài trợ kinh phí, tổ chức khoa học và công nghệ có trách nhiệm ban hành, tổ chức thực hiện và kiểm tra việc tuân thủ quy tắc về liêm chính khoa học và đạo đức nghề nghiệp trong cơ quan, tổ chức mình.
Các tổ chức phải thiết lập cơ chế rà soát nội bộ về dữ liệu, tác giả, trích dẫn, đồng thuận tham gia nghiên cứu, bảo mật dữ liệu, lưu trữ hồ sơ nghiên cứu.
Hướng dẫn cũng yêu cầu tổ chức kiểm tra, giám sát việc thực hiện quy tắc về liêm chính khoa học và đạo đức nghề nghiệp trong cơ quan, tổ chức.
Khi nhận được thông tin về dấu hiệu vi phạm, cơ quan tài trợ, tổ chức khoa học và công nghệ tổ chức xác minh sơ bộ, thành lập hội đồng tư vấn gồm những cá nhân có chuyên môn phù hợp, độc lập với nội dung vụ việc, tổ chức xác minh.
Tùy vi phạm do vô ý hay cố ý, tính chất, mức độ và hậu quả của vi phạm, cơ quan tài trợ, tổ chức khoa học và công nghệ có thể quy định biện pháp xử lý phù hợp.
Các hình thức được nêu gồm nhắc nhở, phê bình, cảnh cáo bằng văn bản, yêu cầu cải chính, xin lỗi công khai, dừng giao chủ trì hoặc tham gia nhiệm vụ khoa học và công nghệ đang thực hiện.
Theo MacRumors, mỗi năm, Apple đều chọn ra một tông màu chủ đạo để tạo nên cơn sốt trên toàn cầu. Năm 2026, theo các nguồn tin từ chuỗi cung ứng, sắc đỏ rượu vang sẽ có tên Dark Cherry và là tâm điểm của dòng iPhone 18 Pro và Pro Max. Đây là một tông đỏ sẫm, trầm ấm và mang đậm hơi thở thượng lưu, khác biệt hoàn toàn với sắc cam vũ trụ (Cosmic Orange) rực rỡ của thế hệ tiền nhiệm.
Bên cạnh 'ngôi sao' Dark Cherry, iPhone 18 Pro dự kiến sẽ ra mắt với ba tùy chọn màu sắc khác gồm xanh nhạt (Light Blue) đầy trẻ trung, xám đậm (Dark Gray) nam tính và màu bạc (Silver) truyền thống.
Đặc biệt, Apple được cho là đang áp dụng quy trình sản xuất mới nhằm xóa nhòa ranh giới giữa khung nhôm và mặt kính phía sau. Mục tiêu là tạo ra một khối màu sắc đồng nhất tuyệt đối, biến chiếc iPhone không chỉ là một thiết bị công nghệ mà còn là một món trang sức nguyên khối tinh xảo.
Thông tin gây chấn động nhất chính là sự xuất hiện của chiếc iPhone màn hình gập đầu tiên, có thể mang tên iPhone Ultra. Với độ mỏng kinh ngạc chỉ 4,7 mm khi mở ra, thiết bị này sẽ mỏng hơn cả dòng iPhone Air dự kiến ra mắt cùng thời điểm.
iPhone Ultra sẽ có ngôn ngữ thiết kế tối giản với hai màu sắc cổ điển gồm bạc trắng và xanh chàm (Indigo). Máy được trang bị hệ thống camera thông minh ở cả màn hình ngoài và góc trái màn hình trong, mang đến trải nghiệm linh hoạt như một chiếc iPad mini có thể bỏ túi.
Đối với iPhone 18 Pro, các bản vẽ CAD cho thấy Apple cuối cùng đã tìm ra cách thu nhỏ cụm Dynamic Island. Việc tinh chỉnh này không chỉ giúp màn hình trông thoáng đãng hơn mà còn tăng thêm không gian cho các hoạt động trực tiếp (Live Activities).
Thế hệ iPhone 18 Pro và iPhone Ultra màn hình gập dự kiến sẽ chính thức trình làng vào tháng 9 năm nay. Đây được xem là bước ngoặt quan trọng của Apple trong việc định hình lại tiêu chuẩn smartphone cao cấp cho nửa cuối thập kỷ này.
Một dự án có tên "colleague.skill" đang lan truyền trong giới công sở Trung Quốc. Đây là công cụ AI dùng dấu vết kỹ thuật số của một nhân viên như lịch sử chat, email, tài liệu cùng với các mô tả trong prompt để tạo thành một tác nhân AI (AI Agent) với kỹ năng tương tự.
"Colleague.skill" được chia sẻ miễn phí trên GitHub bởi một người Trung Quốc có biệt danh titanwings. Đầu tháng 4, dự án được 2.000 lượt đánh dấu sao trên Github, tương tự nút like trên mạng xã hội. Đến 9/4, con số này đạt gần 11.000.
Dự án được mô tả giúp mọi người hoàn thiện các công việc mà đồng nghiệp, đối tác nghỉ việc để lại, hoặc giúp nhân viên dễ tiếp quản từ người tiền nhiệm. Dù vậy, một số lo ngại công cụ có thể được các "sếp" tận dụng để tạo AI Agent thay thế lực lượng lao động, trong bối cảnh nhiều công ty Trung Quốc yêu cầu nhân viên lưu lại chi tiết công việc, từ quy trình làm việc, ra quyết định đến quá trình giao tiếp.
"Colleague.skill" gây lo ngại vì có thể tạo ra bản sao kỹ thuật số của một người nơi công sở khi chưa cho phép. Trên mạng xã hội Trung Quốc, điều này được gọi là "chưng cất kỹ năng", ám chỉ việc biến con người thành một bộ kỹ năng để lưu trữ và sử dụng.
Ngày 3/4, nhà sáng tạo nội dung Deng Xiaoxian đăng video phản đối "chưng cất kỹ năng" và chia sẻ công cụ "anti-distillation skill" (kỹ thuật chống chưng cất).
"Không ai muốn bị biến thành một tệp kỹ năng rồi mất việc. Vậy nên tôi tạo ra cái này", cô nói. "Anti-distillation skill" lấy tệp kỹ năng - dữ liệu chi tiết công việc và giao tiếp mà nhiều nhân viên công sở ở Trung Quốc bị yêu cầu nộp cho cấp quản lý - rồi xử lý để biến thông tin này thành vô giá trị.
Tệp kỹ năng sau khi xử lý sẽ loại bỏ hoặc thay thế các thông tin quan trọng như kinh nghiệm khi ra quyết định, khả năng phán đoán theo ngữ cảnh và các tri thức về công việc - những thông tin AI sẽ tập trung vào để hiểu cách làm việc của một người.
"Anti-distillation.skill" tạo ra hai phiên bản đầu ra. Một bản "sạch" để nộp với cấu trúc chuyên nghiệp, cố tình mơ hồ ở những chỗ quan trọng, và một bản sao lưu riêng tư với tri thức thật để người dùng có thể tự lưu trữ.
Deng Xiaoxian giải thích, phiên bản làm sạch có ba mức độ: nhẹ, trung bình và nặng. Mức nhẹ dành cho những công ty kiểm tra kỹ. Mức nặng dành cho môi trường mà cấp quản lý chỉ muốn hoàn thành thủ tục. "Nếu công ty của bạn chỉ làm cho có, chỉ kiểm tra xem bạn có nộp hay chưa thôi, hãy dùng mức làm sạch dữ liệu nặng", Deng nói.
Công cụ này cũng đang lan truyền mạnh trên GitHub những ngày qua, "đối đầu với "colleague.skill" và cho thấy giới công sở đang quan tâm và bắt đầu tìm cách chống lại quá trình trích xuất tri thức.
Nỗi sợ bị AI thay thế đang phổ biến trong lực lượng lao động Trung Quốc. Chủ đề #AIAnxiety (lo ngại về AI) trên nền tảng Xiaohongshu đã thu hút khoảng 2,6 triệu lượt xem. Người dùng chia sẻ những lo lắng như: "Cố gắng theo kịp AI còn mệt hơn cả công việc", hay "Sếp tôi yêu cầu tôi viết mã AI để thay thế một số nhân viên, bao giờ sẽ đến lượt tôi?".
"Cảm giác như đang chơi Squid Game vậy, bạn có thể bị loại bất cứ lúc nào", Lambert Li, nhân viên văn phòng ở Thượng Hải, nói với Rest of World. Li cho biết công ty của mình đã sa thải 30% lực lượng lao động năm 2025, trong đó có những người không thích nghi đủ nhanh với AI.
Theo phân tích của Đại học Bắc Kinh dựa trên hơn một triệu tin tuyển dụng, nhu cầu tìm người ở các vị trí có thể bị AI thay thế như lập trình, biên tập, bán hàng đã giảm mạnh ở Trung Quốc trong giai đoạn 2018-2024.
Trước đó vào tháng 3, AI được đề cập là nguyên nhân hàng đầu gây sa thải ở Mỹ, chiếm một phần tư trong hơn 60.000 trường hợp cắt giảm nhân sự được công bố. Trên toàn cầu, theo khảo sát của Đại học Duke và Cục Dự trữ Liên bang Mỹ trên 750 giám đốc tài chính (CFO), số vụ sa thải được gán cho AI trong năm 2026 được dự báo cao gấp 9 lần so với 2025.
Tuy nhiên, không phải mọi vụ "sa thải vì AI" đều thực sự liên quan đến AI, tức một số trong đó là những đợt điều chỉnh nhân sự vì những lý do khác, nhưng vẫn được gán cho công nghệ này. Ngoài ra, năng lực phán đoán, xác định ngữ cảnh và trực giác là những yếu tố mà đến nay AI vẫn khó sao chép.
Theo New York Times, hôm 30/6, Đài quan sát Vera C. Rubin, cơ sở chứa camera kỹ thuật số lớn nhất thế giới ở rìa sa mạc Atacama, Chile, bắt đầu dự án Khảo sát Di sản về Không gian và Thời gian (LSST). Trong 10 năm tới, vào ban đêm, cứ 40 giây một lần, camera lớn ngang một chiếc ôtô nhỏ và nặng gần 3 tấn sẽ chụp ảnh chi tiết bầu trời phía nam. Một loạt bộ lọc màu sẽ giúp camera LSST ghi lại quá trình biến đổi và vận động của các thiên thể từ tiểu hành tinh tới siêu tân tinh. Bộ dữ liệu khổng lồ từ thiết bị sẽ giúp tăng cường hiểu biết về hệ Mặt Trời và dải Ngân Hà, đồng thời giúp giới nghiên cứu khám phá bí ẩn vật chất tối thông qua quan sát ánh sáng bị bóp méo từ thiên hà xa xôi.
Theo Space, camera LSST có độ phân giải 3.200 megapixel và đường kính 1,57 mét, là camera có ống kính lớn nhất từng được chế tạo. Thiết bị sử dụng hệ thống 189 cảm biến CCD siêu nhạy, làm lạnh đến -100°C để giảm nhiễu điện tử. Mỗi hình ảnh từ camera LSST sẽ chứa hơn ba tỷ điểm ảnh, đủ để lấp đầy 400 màn hình Tivi 4K. Camera LSST không hoạt động đơn độc mà kết hợp với hệ thống gương phức tạp, gồm gương chính 8,4 m và gương phụ 3,5 m. Chúng thu thập và hướng ánh sáng qua ống kính camera, tập trung vào máy dò CCD.
Với kinh phí từ Quỹ Khoa học Quốc gia và Bộ Năng lượng Mỹ, Đài quan sát Rubin trị giá 800 triệu USD được xây dựng trên đỉnh núi Cerro Pachón cao 2.682 m ở miền bắc Chile. Bầu trời quang đãng và không khí khô biến khu vực này thành một trong những địa điểm lý tưởng nhất thế giới để tiến hành quan sát thiên văn.
Đài quan sát Rubin công bố những ảnh chụp đầu tiên năm ngoái, bao gồm ảnh màu chụp tinh vân Trifid và Lagoon cách Trái Đất hàng nghìn năm ánh sáng (một năm ánh sáng tương đương khoảng 9,46 nghìn tỷ kilomet). Theo CNN, trong quá trình chụp ảnh để tối ưu hóa hệ thống mới, đài quan sát đã phát hiện 11.000 tiểu hành tinh mới và hàng chục thiên thể khác trong hệ Mặt Trời. Trong tương lai, các nhà nghiên cứu sẽ sử dụng AI và học máy để lọc dữ liệu và tìm kiếm manh mối về nguồn gốc và sự tiến hóa của vũ trụ.
Theo Live Science, trong năm đầu tiên hoạt động, đài quan sát Rubin sẽ thu thập nhiều dữ liệu hơn tất cả đài quan sát quang học hiện nay cộng lại. Dự kiến trong một thập kỷ vận hành, cơ sở sẽ tạo ra khoảng 20 terabyte dữ liệu mỗi đêm. Tính đến cuối thời gian hoạt động, đài quan sát sẽ ghi hình khoảng 40 tỷ thiên thể và thực hiện hàng nghìn tỷ phép đo.
