Một dự án có tên “colleague.skill” đang lan truyền trong giới công sở Trung Quốc. Đây là công cụ AI dùng dấu vết kỹ thuật số của một nhân viên như lịch sử chat, email, tài liệu cùng với các mô tả trong prompt để tạo thành một tác nhân AI (AI Agent) với kỹ năng tương tự.
“Colleague.skill” được chia sẻ miễn phí trên GitHub bởi một người Trung Quốc có biệt danh titanwings. Đầu tháng 4, dự án được 2.000 lượt đánh dấu sao trên Github, tương tự nút like trên mạng xã hội. Đến 9/4, con số này đạt gần 11.000.
Dự án được mô tả giúp mọi người hoàn thiện các công việc mà đồng nghiệp, đối tác nghỉ việc để lại, hoặc giúp nhân viên dễ tiếp quản từ người tiền nhiệm. Dù vậy, một số lo ngại công cụ có thể được các “sếp” tận dụng để tạo AI Agent thay thế lực lượng lao động, trong bối cảnh nhiều công ty Trung Quốc yêu cầu nhân viên lưu lại chi tiết công việc, từ quy trình làm việc, ra quyết định đến quá trình giao tiếp.
“Colleague.skill” gây lo ngại vì có thể tạo ra bản sao kỹ thuật số của một người nơi công sở khi chưa cho phép. Trên mạng xã hội Trung Quốc, điều này được gọi là “chưng cất kỹ năng”, ám chỉ việc biến con người thành một bộ kỹ năng để lưu trữ và sử dụng.
Ngày 3/4, nhà sáng tạo nội dung Deng Xiaoxian đăng video phản đối “chưng cất kỹ năng” và chia sẻ công cụ “anti-distillation skill” (kỹ thuật chống chưng cất).
“Không ai muốn bị biến thành một tệp kỹ năng rồi mất việc. Vậy nên tôi tạo ra cái này”, cô nói. “Anti-distillation skill” lấy tệp kỹ năng – dữ liệu chi tiết công việc và giao tiếp mà nhiều nhân viên công sở ở Trung Quốc bị yêu cầu nộp cho cấp quản lý – rồi xử lý để biến thông tin này thành vô giá trị.
Tệp kỹ năng sau khi xử lý sẽ loại bỏ hoặc thay thế các thông tin quan trọng như kinh nghiệm khi ra quyết định, khả năng phán đoán theo ngữ cảnh và các tri thức về công việc – những thông tin AI sẽ tập trung vào để hiểu cách làm việc của một người.
“Anti-distillation.skill” tạo ra hai phiên bản đầu ra. Một bản “sạch” để nộp với cấu trúc chuyên nghiệp, cố tình mơ hồ ở những chỗ quan trọng, và một bản sao lưu riêng tư với tri thức thật để người dùng có thể tự lưu trữ.
Deng Xiaoxian giải thích, phiên bản làm sạch có ba mức độ: nhẹ, trung bình và nặng. Mức nhẹ dành cho những công ty kiểm tra kỹ. Mức nặng dành cho môi trường mà cấp quản lý chỉ muốn hoàn thành thủ tục. “Nếu công ty của bạn chỉ làm cho có, chỉ kiểm tra xem bạn có nộp hay chưa thôi, hãy dùng mức làm sạch dữ liệu nặng”, Deng nói.
Công cụ này cũng đang lan truyền mạnh trên GitHub những ngày qua, “đối đầu với “colleague.skill” và cho thấy giới công sở đang quan tâm và bắt đầu tìm cách chống lại quá trình trích xuất tri thức.
Nỗi sợ bị AI thay thế đang phổ biến trong lực lượng lao động Trung Quốc. Chủ đề #AIAnxiety (lo ngại về AI) trên nền tảng Xiaohongshu đã thu hút khoảng 2,6 triệu lượt xem. Người dùng chia sẻ những lo lắng như: “Cố gắng theo kịp AI còn mệt hơn cả công việc”, hay “Sếp tôi yêu cầu tôi viết mã AI để thay thế một số nhân viên, bao giờ sẽ đến lượt tôi?”.
“Cảm giác như đang chơi Squid Game vậy, bạn có thể bị loại bất cứ lúc nào”, Lambert Li, nhân viên văn phòng ở Thượng Hải, nói với Rest of World. Li cho biết công ty của mình đã sa thải 30% lực lượng lao động năm 2025, trong đó có những người không thích nghi đủ nhanh với AI.
Theo phân tích của Đại học Bắc Kinh dựa trên hơn một triệu tin tuyển dụng, nhu cầu tìm người ở các vị trí có thể bị AI thay thế như lập trình, biên tập, bán hàng đã giảm mạnh ở Trung Quốc trong giai đoạn 2018-2024.
Trước đó vào tháng 3, AI được đề cập là nguyên nhân hàng đầu gây sa thải ở Mỹ, chiếm một phần tư trong hơn 60.000 trường hợp cắt giảm nhân sự được công bố. Trên toàn cầu, theo khảo sát của Đại học Duke và Cục Dự trữ Liên bang Mỹ trên 750 giám đốc tài chính (CFO), số vụ sa thải được gán cho AI trong năm 2026 được dự báo cao gấp 9 lần so với 2025.
Tuy nhiên, không phải mọi vụ “sa thải vì AI” đều thực sự liên quan đến AI, tức một số trong đó là những đợt điều chỉnh nhân sự vì những lý do khác, nhưng vẫn được gán cho công nghệ này. Ngoài ra, năng lực phán đoán, xác định ngữ cảnh và trực giác là những yếu tố mà đến nay AI vẫn khó sao chép.
Với smartphone hiện đại, người dùng có thể mở nhiều ứng dụng cùng lúc và chơi các trò chơi đồ họa cao (AAA) mà không gặp khó khăn. Đặc biệt, với các tính năng như Samsung DeX, điện thoại còn có thể hoạt động như một máy tính để bàn trong văn phòng.
Mặc dù việc chơi game có thể khiến smartphone nóng hơn bình thường, nhưng các thiết bị này vẫn có khả năng tản nhiệt hiệu quả mà không cần đến quạt. Chính điều này khiến không ít người đặt ra dấu hỏi về lý do tại sao smartphone không cần quạt làm mát giống như laptop, ngay cả khi chúng ngày càng trở nên mạnh mẽ.
Theo SlashGear, không giống như laptop, smartphone sử dụng hệ thống làm mát thụ động, vốn biến bề mặt của chúng thành một bộ tản nhiệt lớn. Mặc dù không hoàn hảo nhưng hệ thống này hoạt động hiệu quả trong điều kiện sử dụng thông thường bởi các linh kiện trong máy tiêu thụ ít điện năng, giúp giảm thiểu sự sinh nhiệt. Ngay cả khi nhiệt độ tăng cao, smartphone sẽ tự động chuyển sang các biện pháp kiểm soát để ngăn chặn sự gia tăng nhiệt độ cho đến khi mọi thứ nguội lại.
Một số smartphone cao cấp và chơi game còn sử dụng hệ thống làm mát bằng chất lỏng, như buồng hơi, để tản nhiệt hiệu quả hơn. Chất lỏng trong buồng hơi sẽ sôi do nhiệt từ các linh kiện, sau đó bay hơi và truyền nhiệt ra bề mặt điện thoại, rồi ngưng tụ trở lại để lặp lại quá trình.
Bên cạnh đó, các vật liệu làm mát như tấm than chì và keo tản nhiệt cũng được các nhà sản xuất sử dụng để phân tán nhiệt trên smartphone. Những điện thoại có nhu cầu làm mát lớn hơn, như Asus ROG Phone 9, thường kết hợp cả buồng hơi và vật liệu thụ động.
Khi hệ thống làm mát chính không đủ, smartphone sẽ giảm tốc độ xung nhịp CPU để giảm thiểu sinh nhiệt, đó là lý do giải thích tại sao chúng có thể trở nên chậm chạp khi nóng lên. Một tình huống phổ biến là khi người dùng chơi game nặng trong khi sạc, có thể dẫn đến hiện tượng quá nhiệt.
Nếu các biện pháp an toàn vẫn không đủ, smartphone có thể cảnh báo người dùng về tình trạng quá nóng và thậm chí tự động tắt để bảo vệ các linh kiện bên trong. Tuy nhiên, để đạt đến mức độ này, máy thường phải tiếp xúc với nhiệt độ cao, chẳng hạn như để dưới ánh nắng trực tiếp hoặc trong xe hơi nóng.
Chính những công nghệ tản nhiệt tiên tiến này không chỉ bảo vệ smartphone mà còn bảo vệ người dùng, vì một chiếc điện thoại quá nóng có thể gây ra nguy hiểm, thậm chí là cháy nổ.
Nhiều người dùng hiện nay vẫn lựa chọn miếng dán nhựa thay vì kính cường lực cho các thiết bị nhờ lợi thế trọng lượng nhẹ và mức giá rẻ hơn. Tuy nhiên, các chuyên gia cảnh báo đây là sai lầm vì chất liệu nhựa chỉ chống được trầy xước nhẹ hay vết bẩn chứ không thể bảo vệ máy khi va đập.
Theo đó, quá trình chế tạo miếng dán kính cường lực trải qua quy trình nung nhiệt cực cao và làm nguội siêu nhanh giúp tạo ra cấu trúc bền bỉ, mang lại lớp phòng ngự an toàn tối đa. Chưa kể, miếng dán nhựa luôn khiến người dùng phải chật vật khi căn chỉnh, trong khi kính cường lực lại sở hữu cơ chế cố định dễ dàng.
Xét về khía cạnh kinh tế, việc chi tiền cho các miếng dán nhựa giá rẻ thực chất không hề tiết kiệm như nhiều người lầm tưởng. Điểm yếu của chất liệu nhựa là nhanh chóng bị mờ đục, mất độ trong suốt và bong tróc lớp keo bám dính chỉ sau một thời gian ngắn. Điều này buộc người dùng phải tiến hành bóc dán thay thế với tần suất liên tục, khiến chi phí cộng dồn bị đẩy lên cao. Trong khi đó, dù giá thành ban đầu cao hơn, kính cường lực lại có tuổi thọ lâu hơn và duy trì chất lượng hoàn hảo cho đến tận lúc cần thay mới.
Dù kính cường lực có thể bị nứt vỡ sau một thời gian, nhưng việc gánh chịu lực tác động thay cho màn hình bên trong chính là mục đích tồn tại của chúng.
Hiện nay, theo giá tham khảo trên một số sàn thương mại điện tử nổi tiếng tại Việt Nam, hai loại kính dán này thường có giá:
Việc thay thế một miếng kính bảo vệ bị vỡ tiết kiệm hơn nhiều so với việc phải xử lý hư hại trực tiếp trên tấm nền thực tế. Mức giá chênh lệch giữa hai chất liệu hoàn toàn không phải là yếu tố tiên quyết để người dùng đánh đổi an toàn của điện thoại.
Kính cường lực mang lại hiệu quả lâu dài nhờ khả năng giữ cho điện thoại thông minh, máy tính bảng hay máy chơi game cầm tay luôn hoàn hảo. Đây luôn là lựa chọn thông minh nhất để bảo vệ thiết bị và mang lại sự an tâm tuyệt đối cho những người có tính hay bất cẩn.
Ông Trần Anh Tuấn, Phó chủ tịch kiêm CEO Mạng lưới hàng không vũ trụ Việt Nam (AUVS Việt Nam), nhấn mạnh đây là bước ngoặt, cơ hội chính thức để đưa trí tuệ Việt hội nhập sâu vào chuỗi giá trị công nghệ toàn cầu, đặc biệt là các thiết bị bay không người lái.
Trao đổi với Tuổi Trẻ Online từ Detroit (Michigan, Mỹ), ông Tuấn cho biết trong khuôn khổ triển lãm XPONENTIAL 2026, AUVS Việt Nam và Hiệp hội Thiết bị bay không người lái quốc tế (AUVSI) chính thức đạt được thỏa thuận về việc thiết lập mối quan hệ hợp tác chiến lược.
Theo đó, AUVS Việt Nam đang nỗ lực trở thành "cánh tay nối dài" đầu tiên của AUVSI tại khu vực Đông Nam Á. Đây được xem là một mắt xích quan trọng trong chuỗi giá trị toàn cầu của ngành thiết bị không người lái.
Bản ghi nhớ (MoU) giữa hai bên tập trung vào ba trụ cột cốt lõi: trao đổi tri thức về hệ thống không người lái (UAV/UAS), kết nối mạng lưới doanh nghiệp Việt với cộng đồng quốc tế và tổ chức các hội thảo chuyên đề ưu tiên tại Việt Nam.
Ông Tuấn khẳng định với Tuổi Trẻ Online: "Sự hợp tác này không chỉ khẳng định vị thế của AUVS Việt Nam, mà còn là đòn bẩy để đưa trí tuệ Việt trong lĩnh vực thiết bị không người lái vươn tầm quốc tế".
XPONENTIAL 2026 diễn ra từ ngày 11 đến 14-5, là sự kiện lớn nhất thế giới về thiết bị không người lái và hệ thống tự hành. Năm nay, sự hiện diện của Việt Nam không còn là những nỗ lực riêng lẻ mà là sự hiệp lực của những "con sếu đầu đàn" và các start-up đầy tiềm năng.
Cụ thể, đoàn Việt Nam quy tụ những cái tên nổi bật như Gremsy được xem như đơn vị dẫn đầu về hệ thống ổn định (gimbal) và camera chuyên dụng cho UAV với kinh nghiệm hơn 15 năm và thị trường trải rộng trên 30 quốc gia. Realtime Robotics đang gây chú ý trong cộng đồng UAV với dòng drone chuyên dụng Hera phục vụ an ninh - quốc phòng đã tạo được tiếng vang trên thị trường quốc tế.
Cạnh đó, Saolatek tiên phong trong các dòng drone tích hợp phục vụ giáo dục, giám sát và cứu hộ cứu nạn. Đặc biệt trong chuyến đi lần này của cộng đồng UAV Việt Nam đến với XPONENTIAL còn có hai start-up công nghệ XBLink và Rustech.
Sát cánh cùng các doanh nghiệp là sự đồng hành chiến lược từ Khu công nghệ cao TP.HCM, FPT UAV, Học viện Hàng không Việt Nam (VAA) và sự hỗ trợ từ Ban Nghiên cứu phát triển kinh tế tư nhân (Ban IV).
Nói thêm về vấn đề này, CEO Mạng lưới hàng không vũ trụ Việt Nam cho rằng sự hiện diện tại Detroit không chỉ là cơ hội để các doanh nghiệp Việt học hỏi xu hướng công nghệ tương lai, mà còn là dịp để khẳng định năng lực R&D (nghiên cứu và phát triển) và sản xuất của Việt Nam.
Việc kết nối trực tiếp với đối tác tại thị trường "khó tính" như Mỹ được kỳ vọng sẽ rút ngắn khoảng cách về công nghệ và quản trị cho các doanh nghiệp trong nước.
Đây là bước đi quan trọng nhằm hiện thực hóa mục tiêu đưa Việt Nam trở thành một trong những trung tâm sản xuất UAV quan trọng của khu vực, ghi dấu ấn đậm nét trên bản đồ kinh tế tầm thấp (Low Altitude Economy) toàn cầu.
