Nắng nóng gay gắt kéo dài khiến cơ thể dễ mất nước, tăng tiết mồ hôi và khiến làn da trở nên nhạy cảm hơn. Trong những ngày oi bức của mùa hè này, nhiều người thường gặp phải tình trạng da khô ráp, đổ dầu, xỉn màu, dễ nổi mụn hoặc kém tươi tắn.
BS.CK1 Nguyễn Trần Như Thủy, Bệnh viện Đại học Y Dược TP HCM – Cơ sở 3, cho biết trong những ngày nắng nóng, bên cạnh việc chống nắng, làm sạch da đúng cách, dưỡng ẩm phù hợp và ngủ đủ giấc, chế độ ăn hằng ngày cũng góp phần quan trọng giúp chăm sóc làn da từ bên trong. Trong đó, rau củ là nhóm thực phẩm nên được bổ sung đều đặn vào thực đơn, bởi chúng cung cấp lượng nước dồi dào, chất xơ, vitamin, khoáng chất cùng các hợp chất thực vật có lợi cho sức khỏe.
Theo y học cổ truyền, một số loại rau củ có tính mát, thường được ưu tiên sử dụng trong bữa ăn mùa hè để hỗ trợ thanh nhiệt, mang lại cảm giác dễ chịu cho cơ thể. Khi được sử dụng hợp lý, rau củ không chỉ giúp bữa cơm ngày hè thêm thanh nhẹ, đa dạng mà còn góp phần nuôi dưỡng một làn da khỏe mạnh.
Dưới đây là những loại rau củ quen thuộc bạn có thể đưa vào thực đơn trong những ngày nắng nóng:
Bí đao
Bí đao là loại quả vô cùng quen thuộc trong mâm cơm của người Việt, đặc biệt là các món canh giải nhiệt mùa nóng. Theo y học cổ truyền, bí đao có tính mát, vị thanh, rất phù hợp với những bữa ăn cần sự thanh đạm, dễ tiêu hóa.
Về mặt dinh dưỡng, loại quả này chứa hàm lượng nước rất cao, hỗ trợ cơ thể duy trì đủ nước trong thời tiết oi bức. Đối với những ai muốn chăm sóc da thông qua chế độ ăn uống lành mạnh, bí đao là một lựa chọn lý tưởng vì vừa dễ mua, vừa dễ chế biến.
Cách dùng: Nấu canh bí đao với thịt nạc, tôm, xương hoặc uống nước bí đao đã được nấu chín.
Lưu ý: Không nên uống nước ép bí đao sống thường xuyên. Đặc biệt, những người có hệ tiêu hóa yếu cần tránh dùng vì dễ gây lạnh bụng hoặc tiêu chảy.
Giá đậu xanh
Giá đậu xanh là thực phẩm giàu nước, chất xơ và chứa nhiều loại vitamin. Đây là nguyên liệu rất dễ chế biến, giúp thực đơn ngày nóng thêm phần phong phú. Đông y ghi nhận giá đậu xanh có tính mát, thường dùng trong các món ăn hỗ trợ thanh nhiệt. Khi kết hợp vào một chế độ ăn uống cân bằng, loại thực phẩm này giúp bổ sung chất xơ, hỗ trợ hệ tiêu hóa và cung cấp nguồn rau tươi cho cơ thể.
Lưu ý: Nên chọn nguồn giá sạch, đảm bảo an toàn vệ sinh thực phẩm. Phụ nữ mang thai, trẻ nhỏ, người cao tuổi, người có sức đề kháng yếu hoặc đang mắc các bệnh lý mạn tính nên ưu tiên ăn giá đã được nấu chín.
Củ cải trắng
Củ cải trắng có vị thanh, dễ chế biến, thường xuất hiện trong các món canh, hầm hoặc kho. Theo y học cổ truyền, loại củ này có tính mát, giúp hỗ trợ tiêu hóa và mang lại cảm giác nhẹ nhàng cho cơ thể sau khi ăn.
Củ cải trắng sở hữu lượng nước, chất xơ và vitamin C dồi dào. Đây là những thành phần thiết yếu trong chế độ ăn lành mạnh, góp phần nâng cao sức khỏe tổng thể và làn da. Tuy nhiên, người dùng không nên lầm tưởng rằng ăn củ cải trắng có thể làm trắng da, trị nám hay thay thế được các biện pháp chăm sóc da chuyên sâu.
Cách dùng: Nấu canh, hầm với thịt nạc, xương, tôm, kho với thịt bò… hoặc dùng một lượng vừa phải cho các món xào.
Lưu ý: Những người có hệ tiêu hóa yếu, dễ lạnh bụng hoặc đang bị rối loạn tiêu hóa không nên ăn thường xuyên. Phụ nữ mang thai có thể dùng trong bữa ăn thông thường, nhưng tuyệt đối không lạm dụng nước ép hoặc ăn quá nhiều trong thời gian dài.
Khoai tây là nguồn cung cấp tinh bột, chất xơ, kali và vitamin C dồi dào. Khi được chế biến bằng phương pháp hấp, luộc hoặc nấu canh, khoai tây trở thành một phần của chế độ ăn cân bằng, giúp bổ sung năng lượng và dưỡng chất thiết yếu.
Cần lưu ý, trong việc chăm sóc da mùa nóng, khoai tây hoàn toàn không thể thay thế kem chống nắng, các biện pháp che chắn hay kem dưỡng ẩm. Dù vậy, khi được sử dụng hợp lý, khoai tây vẫn góp phần hỗ trợ sức khỏe nền tảng của cơ thể.
Cách dùng: Hấp, luộc, nấu súp, nấu canh hoặc hầm chung với các loại rau củ khác.
Lưu ý: Tuyệt đối không dùng khoai tây đã mọc mầm, khoai có vỏ chuyển sang màu xanh hoặc có vị đắng vì chúng chứa độc tố gây hại. Ngoài ra, nên hạn chế khoai tây chiên, khoai tây lắc nhiều gia vị hay các món nhiều dầu mỡ vì không tốt cho làn da và cân nặng.
Đậu Hà Lan
Đậu Hà Lan là loại thực phẩm rất giàu chất xơ, đạm thực vật, các vitamin và khoáng chất. Loại đậu này dễ dàng kết hợp trong nhiều món ăn như súp, cháo, salad, cơm hay các món hầm.
Trong thực đơn ngày hè, đậu Hà Lan không chỉ làm phong phú bữa ăn mà còn cung cấp chất xơ và các dưỡng chất cần thiết. Khi được kết hợp cùng nhiều loại rau củ khác, loại thực phẩm này sẽ góp phần nâng cao sức khỏe tổng thể, từ đó nuôi dưỡng làn da khỏe mạnh từ bên trong.
Cách dùng: Nấu súp, cháo, salad, làm cơm chiên ít dầu hoặc hầm cùng thịt, tôm, rau củ.
Lưu ý: Không nên ăn quá nhiều đậu Hà Lan trong một bữa vì có thể gây đầy bụng, khó tiêu ở một số người. Riêng người mắc bệnh gout hoặc đối tượng cần kiểm soát nghiêm ngặt lượng đạm dung nạp nên tham khảo ý kiến từ chuyên gia dinh dưỡng để có chế độ dùng phù hợp.
Theo Bảo hiểm xã hội Việt Nam, cơ quan này nhận được ý kiến về một số cơ sở khám, chữa bệnh vẫn yêu cầu người bệnh thuộc trường hợp cấp cứu hoặc thuộc diện không phải chuyển cơ sở khám chữa bệnh phải xuất trình giấy chuyển viện.
Do vậy Bảo hiểm xã hội Việt Nam giao bảo hiểm xã hội các địa phương phối hợp với cơ sở khám, chữa bệnh không được yêu cầu người bệnh cấp cứu, mắc bệnh hiếm, bệnh hiểm nghèo hoặc các trường hợp không cần giấy chuyển tuyến phải quay về tuyến dưới làm thủ tục chuyển viện.
Hiện người tham gia bảo hiểm y tế đã được thông tuyến khám chữa bệnh cấp tỉnh trên toàn quốc.
Cụ thể từ ngày 1-1-2025, người mắc 62 bệnh hiếm và bệnh hiểm nghèo theo danh mục của Bộ Y tế được khám, chữa bệnh tại tuyến Trung ương mà không cần giấy chuyển tuyến. Trong đó có nhiều bệnh hiểm nghèo, bệnh hiếm và bệnh cần điều trị chuyên sâu như một số bệnh ung thư, bệnh về máu, tim mạch, thần kinh, rối loạn chuyển hóa hay ghép tạng.
Bảo hiểm xã hội Việt Nam cũng nêu không được để người bệnh tự chi trả chi phí khám chữa bệnh thuộc phạm vi, quyền lợi hưởng bảo hiểm y tế.
Trừ trường hợp được thanh toán trực tiếp hoặc người bệnh, người đại diện hợp pháp của người bệnh yêu cầu chọn dịch vụ khám chữa bệnh, thuốc, thiết bị y tế ngoài phạm vi thanh toán của quỹ bảo hiểm y tế.
Cơ quan bảo hiểm xã hội cũng nêu còn có nơi chưa kê đơn thuốc ngoại trú trên 30 ngày cho người bệnh đủ điều kiện hoặc người bệnh không được miễn cùng chi trả trong năm tài chính ngay tại cơ sở khám chữa bệnh khi đủ điều kiện.
Do vậy Bảo hiểm xã hội Việt Nam yêu cầu bảo hiểm xã hội các địa phương phối hợp với cơ sở khám chữa bệnh đảm bảo người bệnh được miễn cùng chi trả ngay tại cơ sở khi đã đủ điều kiện, đồng thời không yêu cầu người bệnh thanh toán số tiền cùng chi trả lớn hơn 6 tháng lương cơ sở mà người bệnh được hưởng. Từ 1-7-2026, lương cơ sở bằng 2,53 triệu đồng/tháng.
Ngành bảo hiểm xã hội cũng chỉ đạo tăng cường rà soát việc kê đơn thuốc ngoại trú tối đa 90 ngày đối với người bệnh thuộc danh mục khi đủ điều kiện, qua đó tiết kiệm thời gian, chi phí cho người bệnh và giảm tải bệnh viện.
Đảm bảo cung ứng thuốc, thiết bị y tế, dịch vụ khám chữa bệnh thuộc phạm vi thanh toán của quỹ bảo hiểm y tế đúng phạm vi chuyên môn. Nếu không cung ứng được hoặc quá khả năng chuyên môn thì cơ sở khám chữa bệnh cần chuyển người bệnh đến nơi khác đủ điều kiện cung ứng, chuyên môn phù hợp.
World Cup kéo dài gần một tháng với hàng chục trận đấu, nhiều trận diễn ra lúc nửa đêm hoặc rạng sáng theo giờ Việt Nam, khiến không ít người hâm mộ thức khuya liên tục để theo dõi. Việc đảo lộn giấc ngủ, ăn uống thất thường và cảm xúc quá khích khi xem bóng đá có thể làm tăng nguy cơ tăng huyết áp, rối loạn nhịp tim, thậm chí đột quỵ ở người có bệnh nền.
TS.BS Võ Hồng Minh Công, Phó giám đốc Bệnh viện Nhân dân Gia Định, cho biết việc thức khuya kéo dài trong mùa World Cup có thể ảnh hưởng đáng kể đến nhịp sinh học của cơ thể. Các trận đấu diễn ra tại châu Âu, châu Mỹ thường rơi vào khung giờ khuya hoặc rạng sáng ở Việt Nam, khiến nhiều người phải hy sinh giấc ngủ để theo dõi.
"World Cup có hàng chục trận đấu, gần như ngày nào cũng có, nếu thức trắng để xem liên tục cả mùa thì cơ thể rất dễ kiệt sức", bác sĩ Công nói.
Theo ông, thức khuya kéo dài kết hợp ăn uống thất thường là yếu tố làm thay đổi đồng hồ sinh học, thúc đẩy rối loạn chuyển hóa, tăng huyết áp và thay đổi nhịp tim. Đây cũng là lý do nguy cơ đột quỵ não, nhồi máu cơ tim có thể tăng lên ở những người vốn có bệnh lý nền hoặc yếu tố nguy cơ tim mạch.
Tuy nhiên, bác sĩ không khuyến cáo người hâm mộ phải từ bỏ bóng đá. "Đây là môn thể thao vua, việc xem những trận đấu hay là nhu cầu chính đáng", ông nói, song nhấn mạnh cần theo dõi một cách hợp lý để tránh ảnh hưởng sức khỏe.
Lời khuyên đầu tiên là không nên dàn trải xem quá nhiều trận. Người hâm mộ nên chọn những trận thật sự yêu thích hoặc có tính chất quan trọng thay vì cố thức xuyên suốt mùa giải. Theo bác sĩ Công, việc thức đêm liên tục trong nhiều tuần có thể khiến các vấn đề tim mạch gia tăng sau mùa bóng.
Bên cạnh đó, người xem nên ngủ bù khoảng một đến hai giờ trước khi trận đấu diễn ra, nhất là khi vẫn phải làm việc hoặc học tập vào ban ngày. Việc đi làm cả ngày rồi tiếp tục thức đến khuya theo dõi bóng đá sẽ khiến cơ thể mệt mỏi, tăng căng thẳng và tạo áp lực lên hệ tim mạch.
Giữa các trận đấu hoặc thời gian nghỉ giữa hiệp, người xem cũng nên tranh thủ thư giãn thay vì tiếp tục theo dõi bình luận hoặc giữ trạng thái căng thẳng kéo dài. Những cảm xúc quá khích như hồi hộp, bực tức khi đội bóng yêu thích thua trận có thể khiến huyết áp tăng cao đột ngột ở người có bệnh nền.
Đặc biệt, người mắc tăng huyết áp, bệnh tim mạch cần duy trì thuốc đúng giờ. Theo bác sĩ Công, nhiều người quá háo hức xem bóng đá nên quên uống thuốc buổi tối, đến khi xúc động mạnh hoặc tức giận vì kết quả trận đấu thì huyết áp tăng vọt, làm tăng nguy cơ đột quỵ.
Ngoài ra, bia rượu và đồ ăn nhiều dầu mỡ là thói quen cần hạn chế trong mùa bóng đá. "Nhiều người buồn vui theo trận đấu rồi uống bia rượu quá mức, không chỉ ảnh hưởng tim mạch mà còn làm tăng nguy cơ bệnh dạ dày, gan", bác sĩ nói.
Chuyên gia khuyến cáo người có tiền sử tăng huyết áp, rối loạn nhịp tim hoặc bệnh mạch vành cần đặc biệt thận trọng khi thức khuya xem bóng đá, tránh để niềm vui thể thao trở thành gánh nặng cho sức khỏe.
Bệnh nhân có kinh nguyệt từ năm 14 tuổi, thường xuyên đau bụng kinh. Gia đình đưa con đi khám, phát hiện tử cung đôi và chỉ có một bên thận. Gần đây, tình trạng đau bụng ngày càng chuyển biến nặng, khí hư ra nhiều bất thường, nhiều mủ, dịch.
Theo PGS.TS.BS Lê Thị Anh Đào, Bệnh viện phụ sản Hà Nội, bệnh nhân mắc hội chứng dị tật bẩm sinh Herlyn-Werner-Wunderlich (HWW), là một dị tật bẩm sinh rất hiếm gặp ở hệ sinh dục và tiết niệu. Bệnh đặc trưng bởi bộ ba bất thường: tử cung đôi, âm đạo bịt và thiểu sản (không phát triển) thận một bên. Bệnh chỉ bắt đầu phát hiện ra bệnh sau khi bước vào tuổi dậy thì.
Dấu hiệu điển hình nhất là những cơn đau bụng kinh xuất hiện đều đặn mỗi tháng nhưng mức độ đau ngày càng tăng dữ dội theo thời gian, dù chu kỳ kinh nguyệt của trẻ vẫn diễn ra rất đều.
Theo bác sĩ, bệnh nhân có hai tử cung hoàn toàn riêng biệt. Phần phụ bên trái bình thường, nhưng phần phụ bên phải bị dính chặt vào mạc nối lớn và đại tràng. Sau khi gỡ dính, bác sĩ phát hiện vòi tử cung phải đã biến dạng hoàn toàn thành một khối áp xe lớn, chứa đầy dịch mủ và bắt đầu hoại tử.
Các bác sĩ xử lý phần hoại tử và dịch mủ. Tuy nhiên, do vòi tử cung bên phải đã bị hoại tử hoàn toàn và mất cấu trúc giải phẫu, bác sĩ buộc phải cắt bỏ tổ chức bệnh lý này để bảo vệ tính mạng cho bệnh nhân, đồng thời nỗ lực bảo tồn vòi tử cung và buồng trứng còn lại bên trái.
Kết quả giải phẫu bệnh sau mổ cho thấy, các khối màu đen trong âm đạo thực chất là sợi fibrin và hồng cầu tích tụ lâu ngày bị thoái hóa, cô đặc lại, "nhìn giống như viên sỏi cứng, rắn". Nguồn gốc của ổ mủ nghiêm trọng này bắt nguồn từ việc vòi tử cung bên phải bị viêm nhiễm kéo dài do máu kinh ứ đọng, dẫn đến áp xe và hoại tử.
"Tình trạng này chưa được ghi nhận trong các báo cáo y văn mà êkíp tham khảo", bác sĩ nói.
Bác sĩ khuyến cáo các bậc phụ huynh tuyệt đối không nên chủ quan khi thấy con em mình ở độ tuổi vị thành niên bị đau bụng kinh dữ dội, phải phụ thuộc hoàn toàn vào thuốc giảm đau hoặc phải nghỉ học mỗi khi đến kỳ. Việc chủ quan bỏ qua các dấu hiệu cảnh báo có thể dẫn đến những biến chứng nguy hiểm như viêm nhiễm ngược dòng, áp xe, hoại tử cơ quan sinh dục.
Trẻ cần được đưa đến các cơ sở chuyên khoa để siêu âm, chụp MRI nhằm phát hiện sớm các dị tật đường sinh dục (nếu có). Việc can thiệp kịp thời không chỉ giúp trẻ chấm dứt các cơn đau, nâng cao chất lượng cuộc sống mà quan trọng hơn là bảo tồn được thiên chức làm mẹ trong tương lai.
