Nắng nóng gay gắt kéo dài khiến cơ thể dễ mất nước, tăng tiết mồ hôi và khiến làn da trở nên nhạy cảm hơn. Trong những ngày oi bức của mùa hè này, nhiều người thường gặp phải tình trạng da khô ráp, đổ dầu, xỉn màu, dễ nổi mụn hoặc kém tươi tắn.
BS.CK1 Nguyễn Trần Như Thủy, Bệnh viện Đại học Y Dược TP HCM – Cơ sở 3, cho biết trong những ngày nắng nóng, bên cạnh việc chống nắng, làm sạch da đúng cách, dưỡng ẩm phù hợp và ngủ đủ giấc, chế độ ăn hằng ngày cũng góp phần quan trọng giúp chăm sóc làn da từ bên trong. Trong đó, rau củ là nhóm thực phẩm nên được bổ sung đều đặn vào thực đơn, bởi chúng cung cấp lượng nước dồi dào, chất xơ, vitamin, khoáng chất cùng các hợp chất thực vật có lợi cho sức khỏe.
Theo y học cổ truyền, một số loại rau củ có tính mát, thường được ưu tiên sử dụng trong bữa ăn mùa hè để hỗ trợ thanh nhiệt, mang lại cảm giác dễ chịu cho cơ thể. Khi được sử dụng hợp lý, rau củ không chỉ giúp bữa cơm ngày hè thêm thanh nhẹ, đa dạng mà còn góp phần nuôi dưỡng một làn da khỏe mạnh.
Dưới đây là những loại rau củ quen thuộc bạn có thể đưa vào thực đơn trong những ngày nắng nóng:
Bí đao
Bí đao là loại quả vô cùng quen thuộc trong mâm cơm của người Việt, đặc biệt là các món canh giải nhiệt mùa nóng. Theo y học cổ truyền, bí đao có tính mát, vị thanh, rất phù hợp với những bữa ăn cần sự thanh đạm, dễ tiêu hóa.
Về mặt dinh dưỡng, loại quả này chứa hàm lượng nước rất cao, hỗ trợ cơ thể duy trì đủ nước trong thời tiết oi bức. Đối với những ai muốn chăm sóc da thông qua chế độ ăn uống lành mạnh, bí đao là một lựa chọn lý tưởng vì vừa dễ mua, vừa dễ chế biến.
Cách dùng: Nấu canh bí đao với thịt nạc, tôm, xương hoặc uống nước bí đao đã được nấu chín.
Lưu ý: Không nên uống nước ép bí đao sống thường xuyên. Đặc biệt, những người có hệ tiêu hóa yếu cần tránh dùng vì dễ gây lạnh bụng hoặc tiêu chảy.
Giá đậu xanh
Giá đậu xanh là thực phẩm giàu nước, chất xơ và chứa nhiều loại vitamin. Đây là nguyên liệu rất dễ chế biến, giúp thực đơn ngày nóng thêm phần phong phú. Đông y ghi nhận giá đậu xanh có tính mát, thường dùng trong các món ăn hỗ trợ thanh nhiệt. Khi kết hợp vào một chế độ ăn uống cân bằng, loại thực phẩm này giúp bổ sung chất xơ, hỗ trợ hệ tiêu hóa và cung cấp nguồn rau tươi cho cơ thể.
Lưu ý: Nên chọn nguồn giá sạch, đảm bảo an toàn vệ sinh thực phẩm. Phụ nữ mang thai, trẻ nhỏ, người cao tuổi, người có sức đề kháng yếu hoặc đang mắc các bệnh lý mạn tính nên ưu tiên ăn giá đã được nấu chín.
Củ cải trắng
Củ cải trắng có vị thanh, dễ chế biến, thường xuất hiện trong các món canh, hầm hoặc kho. Theo y học cổ truyền, loại củ này có tính mát, giúp hỗ trợ tiêu hóa và mang lại cảm giác nhẹ nhàng cho cơ thể sau khi ăn.
Củ cải trắng sở hữu lượng nước, chất xơ và vitamin C dồi dào. Đây là những thành phần thiết yếu trong chế độ ăn lành mạnh, góp phần nâng cao sức khỏe tổng thể và làn da. Tuy nhiên, người dùng không nên lầm tưởng rằng ăn củ cải trắng có thể làm trắng da, trị nám hay thay thế được các biện pháp chăm sóc da chuyên sâu.
Cách dùng: Nấu canh, hầm với thịt nạc, xương, tôm, kho với thịt bò… hoặc dùng một lượng vừa phải cho các món xào.
Lưu ý: Những người có hệ tiêu hóa yếu, dễ lạnh bụng hoặc đang bị rối loạn tiêu hóa không nên ăn thường xuyên. Phụ nữ mang thai có thể dùng trong bữa ăn thông thường, nhưng tuyệt đối không lạm dụng nước ép hoặc ăn quá nhiều trong thời gian dài.
Khoai tây
Khoai tây là nguồn cung cấp tinh bột, chất xơ, kali và vitamin C dồi dào. Khi được chế biến bằng phương pháp hấp, luộc hoặc nấu canh, khoai tây trở thành một phần của chế độ ăn cân bằng, giúp bổ sung năng lượng và dưỡng chất thiết yếu.
Cần lưu ý, trong việc chăm sóc da mùa nóng, khoai tây hoàn toàn không thể thay thế kem chống nắng, các biện pháp che chắn hay kem dưỡng ẩm. Dù vậy, khi được sử dụng hợp lý, khoai tây vẫn góp phần hỗ trợ sức khỏe nền tảng của cơ thể.
Cách dùng: Hấp, luộc, nấu súp, nấu canh hoặc hầm chung với các loại rau củ khác.
Lưu ý: Tuyệt đối không dùng khoai tây đã mọc mầm, khoai có vỏ chuyển sang màu xanh hoặc có vị đắng vì chúng chứa độc tố gây hại. Ngoài ra, nên hạn chế khoai tây chiên, khoai tây lắc nhiều gia vị hay các món nhiều dầu mỡ vì không tốt cho làn da và cân nặng.
Đậu Hà Lan
Đậu Hà Lan là loại thực phẩm rất giàu chất xơ, đạm thực vật, các vitamin và khoáng chất. Loại đậu này dễ dàng kết hợp trong nhiều món ăn như súp, cháo, salad, cơm hay các món hầm.
Trong thực đơn ngày hè, đậu Hà Lan không chỉ làm phong phú bữa ăn mà còn cung cấp chất xơ và các dưỡng chất cần thiết. Khi được kết hợp cùng nhiều loại rau củ khác, loại thực phẩm này sẽ góp phần nâng cao sức khỏe tổng thể, từ đó nuôi dưỡng làn da khỏe mạnh từ bên trong.
Cách dùng: Nấu súp, cháo, salad, làm cơm chiên ít dầu hoặc hầm cùng thịt, tôm, rau củ.
Lưu ý: Không nên ăn quá nhiều đậu Hà Lan trong một bữa vì có thể gây đầy bụng, khó tiêu ở một số người. Riêng người mắc bệnh gout hoặc đối tượng cần kiểm soát nghiêm ngặt lượng đạm dung nạp nên tham khảo ý kiến từ chuyên gia dinh dưỡng để có chế độ dùng phù hợp.
Ngày 14/7, đại diện Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương cho biết các bác sĩ vừa cứu sống bệnh nhân này sau 4 ngày hồi sức tích cực. Trước đó, bệnh nhân nhập viện trong tình trạng giảm ý thức, có dấu hiệu điển hình của viêm màng não cấp. Kết quả xét nghiệm khẳng định người bệnh bị viêm màng não và phù não do vi khuẩn Streptococcus suis (liên cầu lợn).
Tiền sử bệnh lý ghi nhận khoảng 4 ngày trước khi nhập viện, người đàn ông ăn tiết canh lợn. Hai ngày sau bữa ăn, ông bắt đầu sốt, đau đầu, buồn nôn. Triệu chứng diễn tiến nhanh khiến bệnh nhân lơ mơ, kích thích, buộc gia đình phải đưa đi cấp cứu tại cơ sở y tế gần nhà trước khi chuyển tuyến lên trung ương.
Bác sĩ Phan Văn Mạnh, người trực tiếp điều trị, nhận định phù não là biến chứng đáng lo ngại nhất ở những ca viêm màng não cấp có rối loạn ý thức. Tình trạng này làm tăng nhanh áp lực nội sọ, gây tổn thương não nghiêm trọng và đe dọa trực tiếp đến tính mạng nếu xử trí chậm trễ.
Nhóm điều trị đã phải đặt ống nội khí quản, cho bệnh nhân thở máy, dùng kháng sinh phối hợp cùng các biện pháp hồi sức để kiểm soát phù não. Sau 4 ngày điều trị, bệnh nhân đã cải thiện sức khỏe, rút được ống nội khí quản và chuyển về khoa Nhiễm khuẩn Tổng hợp.
Theo bác sĩ Mạnh, liên cầu lợn là nguyên nhân hàng đầu gây viêm màng não ở người trưởng thành tại Việt Nam. Ngoài tổn thương màng não, vi khuẩn này còn gây nhiễm khuẩn huyết dẫn đến ban xuất huyết, rối loạn đông máu, sốc nhiễm khuẩn và suy đa tạng. Thực tế điều trị cho thấy nhiều trường hợp mắc bệnh dù chỉ ăn tiết canh gà, dê. Bác sĩ lý giải quá trình chế biến có thể đã pha trộn tiết lợn vào các loại tiết canh khác, dẫn đến lây nhiễm chéo vi khuẩn.
Bệnh liên cầu lợn diễn tiến rất nhanh và hiện chưa có vaccine phòng ngừa. Ở thể nhẹ, người bệnh có thể bị viêm phổi hoặc nhiễm khuẩn huyết; thể nặng gây viêm màng não kèm mất thính lực vĩnh viễn; trường hợp nguy kịch dẫn đến tử vong. Chuyên gia khuyến cáo người dân tuyệt đối không ăn tiết canh hoặc thịt lợn chưa nấu chín kỹ. Khi xuất hiện dấu hiệu sốt, đau đầu sau khi ăn tiết canh hoặc tiếp xúc với lợn bệnh, người dân cần đến ngay cơ sở y tế để được cứu chữa kịp thời.
Bác sĩ Josephine Hessert dẫn nghiên cứu được công bố trên tạp chí y khoa British Journal of Sports Medicine cho thấy tập cường độ vừa phải trong thời gian ngắn hay dài đều có lợi cho người huyết áp cao, nhưng có một cách tập kết hợp giúp giảm nguy cơ mắc các biến cố tim mạch tốt hơn, theo trang tin sức khỏe Verywell Health.
Các nhà nghiên cứu đã theo dõi hoạt động thể chất của 38.960 người bệnh huyết áp cao bằng máy theo dõi hoạt động thể chất. Những người tham gia ở độ tuổi trung bình 62, được theo dõi trong 8 năm về các biến cố tim mạch lớn như cơn đau tim, đột quỵ và suy tim.
Trong thời gian theo dõi, đã xảy ra 1.416 biến cố tim mạch lớn, bao gồm 397 trường hợp đột quỵ, 508 ca nhồi máu cơ tim và 363 trường hợp suy tim.
Kết quả cho thấy hoạt động thể chất cường độ trung bình trong thời gian ngắn và dài đều giúp giảm nguy cơ gặp các biến cố tim mạch lớn, và tập trong thời gian dài hơn sẽ có hiệu quả cao hơn.
Kết quả nghiên cứu cho thấy chỉ cần tích lũy khoảng 22 phút vận động cường độ cao mỗi tuần đã có thể giảm tới 38% nguy cơ biến cố tim mạch lớn. Tuy nhiên, tập cường độ cao quá nhiều lại phản tác dụng, làm nguy cơ đột quỵ tăng gấp 2 - 3 lần.
Đặc biệt, lợi ích cao nhất đạt được khi xen kẽ các đợt tập cường độ cao chỉ khoảng 1 phút. Nếu mỗi đợt kéo dài hơn mốc này, nguy cơ đột quỵ sẽ tăng đáng kể, cao gấp 2 lần so với mức tối ưu.
Các nhà nghiên cứu cho biết kết quả nhấn mạnh những lợi ích và rủi ro của lượng và cường độ các buổi tập thể dục ở người huyết áp cao.
Bác sĩ Brian Becerra, chuyên khoa tim mạch tại Bệnh viện Đại học California (Mỹ), cho biết điểm đặc biệt của nghiên cứu là các đợt tập cường độ cao trong thời gian ngắn giúp giảm nguy cơ đau tim, đột quỵ tốt hơn so với chỉ tập cường độ vừa phải.
Theo bác sĩ Brian Kolski, Bệnh viện Providence St. Joseph (Mỹ), huyết áp tăng tạm thời trong khi tập là phản ứng sinh lý bình thường để đáp ứng nhu cầu của cơ thể. Sau khi vận động, huyết áp thường giảm trong khoảng 30 phút đến 4 giờ. Duy trì đều đặn các bài tập aerobic và tập luyện ngắt quãng sẽ giúp kiểm soát huyết áp, nâng cao thể lực tim mạch và giảm nguy cơ mắc các biến cố tim mạch trong tương lai.
Theo bác sĩ Brian Becerra, hoạt động quá mạnh có thể làm tăng nguy cơ đột quỵ vì làm tăng đột biến huyết áp kéo dài có thể làm tổn thương mạch máu trong não. Ông khuyến nghị mọi người nên tập ít nhất 150 phút cường độ vừa phải mỗi tuần và kết hợp các đợt tập cường độ cao trong thời gian rất ngắn để giảm nguy cơ tim mạch, đặc biệt ở người bị huyết áp cao.
Đây là quy định mới tại Nghị định 90/2026 của Chính phủ về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực y tế, có hiệu lực từ ngày 15/5. Theo đó, người có hành vi xâm phạm tính mạng, sức khỏe, xúc phạm danh dự, nhân phẩm bác sĩ, điều dưỡng và nhân viên y tế hoặc phá hoại tài sản cơ sở khám chữa bệnh có thể bị phạt 30-40 triệu đồng.
Những năm gần đây, áp lực tại bệnh viện ngày càng lớn khi nhân viên y tế đối mặt quá tải công việc, thường xuyên chịu bạo lực tinh thần và thể chất từ người nhà bệnh nhân. Nhiều vụ bác sĩ bị đe dọa, tấn công ngay tại khoa cấp cứu gây lo ngại về an toàn nghề nghiệp và nguy cơ ảnh hưởng trực tiếp chất lượng điều trị.
Bộ Y tế ghi nhận hầu hết vụ bạo hành thầy thuốc xảy ra ở cơ sở y tế tuyến tỉnh, 70% người bị tấn công là bác sĩ, 15% là điều dưỡng. Có bác sĩ phải chịu thương tật suốt đời, thậm chí mất mạng.
Năm 2025 xảy ra 6 vụ nhân viên y tế bị hành hung trên cả nước. Gần đây nhất là vụ tại Bệnh viện Sản nhi Nghệ An - một nữ điều dưỡng bị đâm 11 nhát dao, trong đó 4 vết thấu ngực làm đứt hai nhánh động mạch dưới đòn. Bộ Y tế đánh giá vụ việc là "giọt nước tràn ly, là hồi chuông báo động" nếu không có biện pháp mạnh mẽ hơn, bạo lực với nhân viên y tế sẽ không dừng lại.
Ngoài hình thức phạt tiền, Bộ Y tế cũng đề nghị Quốc hội bổ sung quy định xử lý hình sự người tấn công nhân viên y tế khi đang khám chữa bệnh, nhằm bảo vệ đội ngũ thầy thuốc và môi trường bệnh viện an toàn.
Ngoài ra, hành vi đăng tải thông tin mang tính quy kết trách nhiệm người hành nghề y hoặc cơ sở y tế khi chưa có kết luận của cơ quan chức năng cũng nằm trong nhóm bị xử phạt nặng. Quy định này nhằm hạn chế tình trạng lan truyền thông tin một chiều, kích động dư luận sau các sự cố y khoa chưa được xác minh đầy đủ.
