Nắng nóng gay gắt kéo dài khiến cơ thể dễ mất nước, tăng tiết mồ hôi và khiến làn da trở nên nhạy cảm hơn. Trong những ngày oi bức của mùa hè này, nhiều người thường gặp phải tình trạng da khô ráp, đổ dầu, xỉn màu, dễ nổi mụn hoặc kém tươi tắn.
BS.CK1 Nguyễn Trần Như Thủy, Bệnh viện Đại học Y Dược TP HCM – Cơ sở 3, cho biết trong những ngày nắng nóng, bên cạnh việc chống nắng, làm sạch da đúng cách, dưỡng ẩm phù hợp và ngủ đủ giấc, chế độ ăn hằng ngày cũng góp phần quan trọng giúp chăm sóc làn da từ bên trong. Trong đó, rau củ là nhóm thực phẩm nên được bổ sung đều đặn vào thực đơn, bởi chúng cung cấp lượng nước dồi dào, chất xơ, vitamin, khoáng chất cùng các hợp chất thực vật có lợi cho sức khỏe.
Theo y học cổ truyền, một số loại rau củ có tính mát, thường được ưu tiên sử dụng trong bữa ăn mùa hè để hỗ trợ thanh nhiệt, mang lại cảm giác dễ chịu cho cơ thể. Khi được sử dụng hợp lý, rau củ không chỉ giúp bữa cơm ngày hè thêm thanh nhẹ, đa dạng mà còn góp phần nuôi dưỡng một làn da khỏe mạnh.
Dưới đây là những loại rau củ quen thuộc bạn có thể đưa vào thực đơn trong những ngày nắng nóng:
Bí đao
Bí đao là loại quả vô cùng quen thuộc trong mâm cơm của người Việt, đặc biệt là các món canh giải nhiệt mùa nóng. Theo y học cổ truyền, bí đao có tính mát, vị thanh, rất phù hợp với những bữa ăn cần sự thanh đạm, dễ tiêu hóa.
Về mặt dinh dưỡng, loại quả này chứa hàm lượng nước rất cao, hỗ trợ cơ thể duy trì đủ nước trong thời tiết oi bức. Đối với những ai muốn chăm sóc da thông qua chế độ ăn uống lành mạnh, bí đao là một lựa chọn lý tưởng vì vừa dễ mua, vừa dễ chế biến.
Cách dùng: Nấu canh bí đao với thịt nạc, tôm, xương hoặc uống nước bí đao đã được nấu chín.
Lưu ý: Không nên uống nước ép bí đao sống thường xuyên. Đặc biệt, những người có hệ tiêu hóa yếu cần tránh dùng vì dễ gây lạnh bụng hoặc tiêu chảy.
Giá đậu xanh
Giá đậu xanh là thực phẩm giàu nước, chất xơ và chứa nhiều loại vitamin. Đây là nguyên liệu rất dễ chế biến, giúp thực đơn ngày nóng thêm phần phong phú. Đông y ghi nhận giá đậu xanh có tính mát, thường dùng trong các món ăn hỗ trợ thanh nhiệt. Khi kết hợp vào một chế độ ăn uống cân bằng, loại thực phẩm này giúp bổ sung chất xơ, hỗ trợ hệ tiêu hóa và cung cấp nguồn rau tươi cho cơ thể.
Lưu ý: Nên chọn nguồn giá sạch, đảm bảo an toàn vệ sinh thực phẩm. Phụ nữ mang thai, trẻ nhỏ, người cao tuổi, người có sức đề kháng yếu hoặc đang mắc các bệnh lý mạn tính nên ưu tiên ăn giá đã được nấu chín.
Củ cải trắng
Củ cải trắng có vị thanh, dễ chế biến, thường xuất hiện trong các món canh, hầm hoặc kho. Theo y học cổ truyền, loại củ này có tính mát, giúp hỗ trợ tiêu hóa và mang lại cảm giác nhẹ nhàng cho cơ thể sau khi ăn.
Củ cải trắng sở hữu lượng nước, chất xơ và vitamin C dồi dào. Đây là những thành phần thiết yếu trong chế độ ăn lành mạnh, góp phần nâng cao sức khỏe tổng thể và làn da. Tuy nhiên, người dùng không nên lầm tưởng rằng ăn củ cải trắng có thể làm trắng da, trị nám hay thay thế được các biện pháp chăm sóc da chuyên sâu.
Cách dùng: Nấu canh, hầm với thịt nạc, xương, tôm, kho với thịt bò… hoặc dùng một lượng vừa phải cho các món xào.
Lưu ý: Những người có hệ tiêu hóa yếu, dễ lạnh bụng hoặc đang bị rối loạn tiêu hóa không nên ăn thường xuyên. Phụ nữ mang thai có thể dùng trong bữa ăn thông thường, nhưng tuyệt đối không lạm dụng nước ép hoặc ăn quá nhiều trong thời gian dài.
Khoai tây
Khoai tây là nguồn cung cấp tinh bột, chất xơ, kali và vitamin C dồi dào. Khi được chế biến bằng phương pháp hấp, luộc hoặc nấu canh, khoai tây trở thành một phần của chế độ ăn cân bằng, giúp bổ sung năng lượng và dưỡng chất thiết yếu.
Cần lưu ý, trong việc chăm sóc da mùa nóng, khoai tây hoàn toàn không thể thay thế kem chống nắng, các biện pháp che chắn hay kem dưỡng ẩm. Dù vậy, khi được sử dụng hợp lý, khoai tây vẫn góp phần hỗ trợ sức khỏe nền tảng của cơ thể.
Cách dùng: Hấp, luộc, nấu súp, nấu canh hoặc hầm chung với các loại rau củ khác.
Lưu ý: Tuyệt đối không dùng khoai tây đã mọc mầm, khoai có vỏ chuyển sang màu xanh hoặc có vị đắng vì chúng chứa độc tố gây hại. Ngoài ra, nên hạn chế khoai tây chiên, khoai tây lắc nhiều gia vị hay các món nhiều dầu mỡ vì không tốt cho làn da và cân nặng.
Đậu Hà Lan
Đậu Hà Lan là loại thực phẩm rất giàu chất xơ, đạm thực vật, các vitamin và khoáng chất. Loại đậu này dễ dàng kết hợp trong nhiều món ăn như súp, cháo, salad, cơm hay các món hầm.
Trong thực đơn ngày hè, đậu Hà Lan không chỉ làm phong phú bữa ăn mà còn cung cấp chất xơ và các dưỡng chất cần thiết. Khi được kết hợp cùng nhiều loại rau củ khác, loại thực phẩm này sẽ góp phần nâng cao sức khỏe tổng thể, từ đó nuôi dưỡng làn da khỏe mạnh từ bên trong.
Cách dùng: Nấu súp, cháo, salad, làm cơm chiên ít dầu hoặc hầm cùng thịt, tôm, rau củ.
Lưu ý: Không nên ăn quá nhiều đậu Hà Lan trong một bữa vì có thể gây đầy bụng, khó tiêu ở một số người. Riêng người mắc bệnh gout hoặc đối tượng cần kiểm soát nghiêm ngặt lượng đạm dung nạp nên tham khảo ý kiến từ chuyên gia dinh dưỡng để có chế độ dùng phù hợp.
Trên thực tế, có những người đã giảm muối trong chế độ ăn nhưng huyết áp vẫn cao. Nguyên nhân là do họ chưa nhận ra các nguyên nhân âm thầm khác đang tác động đến huyết áp, theo chuyên trang sức khỏe Healthline (Mỹ).
Dưới đây là những yếu tố quan trọng ngoài muối có thể làm tăng huyết áp:
Khi bị stress, cơ thể sẽ phản ứng như đang đối mặt với nguy hiểm. Lúc này, hệ thần kinh kích hoạt và giải phóng các hoóc môn như adrenaline và cortisol. Chúng làm tim đập nhanh hơn và mạch máu co lại, khiến huyết áp tăng.
Nếu stress chỉ diễn ra trong thời gian ngắn thì không quá đáng lo. Nhưng nếu stress kéo dài hoặc lặp đi lặp lại mỗi ngày, huyết áp sẽ thường xuyên bị đẩy lên cao. Theo thời gian, điều này có thể làm tổn thương thành mạch và góp phần gây tăng huyết áp mạn tính.
Cơ thể con người được thiết kế để vận động. Khi ít vận động, hệ tim mạch cũng hoạt động kém hiệu quả hơn. Mạch máu trở nên kém linh hoạt, trong khi tim phải làm việc nhiều hơn để bơm máu đi khắp cơ thể.
Ngoài ra, ít vận động còn dễ dẫn đến tăng cân và rối loạn chuyển hóa như tiểu đường, mỡ máu. Những yếu tố này đều dẫn đến huyết áp cao.
Một điểm quan trọng khác là khi vận động, cơ thể tạo ra nitric oxide, chất giúp mạch máu giãn ra. Nếu vận động không đủ, cơ chế này suy giảm và làm mạch máu dễ bị co lại, huyết áp tăng cao. Mọi người không cần tập luyện quá nặng. Chỉ cần duy trì các hoạt động đơn giản như đi bộ nhanh, đạp xe hoặc tập thể dục nhẹ mỗi ngày là đủ.
Khi cơ thể có nhiều mỡ, tim phải làm việc nhiều hơn để cung cấp máu cho toàn bộ mô trong cơ thể. Điều này làm tăng áp lực trong mạch máu và khiến huyết áp tăng lên.
Ngoài ra, mỡ thừa cũng làm tăng kháng insulin và gây viêm mạn tính. Hai yếu tố khiến mạch máu hoạt động kém hiệu quả. Chức năng điều hòa lượng nước và muối của thận cũng bị ảnh hưởng. Khi đó, thể tích máu sẽ tăng và đẩy huyết áp lên cao.
Tin tốt là không cần giảm cân quá nhiều. Chỉ cần giảm khoảng 5 - 10% trọng lượng cơ thể cũng đã đủ để cải thiện đáng kể huyết áp, theo Healthline.
Uống nước ép củ dền vào buổi sáng có thể mang lại những lợi ích tim mạch sau:
Một trong những lợi ích nổi bật nhất của nước ép củ dền đối với tim mạch là khả năng giúp giảm huyết áp. Củ dền chứa hàm lượng nitrate khá cao. Sau khi được hấp thu, nitrate sẽ được vi khuẩn trong khoang miệng chuyển thành nitrite, sau đó tiếp tục được cơ thể chuyển hóa thành nitric oxide, theo chuyên trang sức khỏe Healthline (Mỹ).
Nitric oxide có tác dụng làm giãn cơ trơn của thành mạch máu, giúp mạch máu mở rộng và giảm sức cản của dòng máu lưu thông. Khi mạch giãn ra, tim không cần tạo áp lực quá lớn để bơm máu đi khắp cơ thể, từ đó góp phần làm giảm huyết áp.
Một nghiên cứu công bố trên chuyên san The Journal of Nutrition cho thấy bổ sung nitrate vô cơ hoặc nước ép củ dền có thể giúp giảm huyết áp tâm thu. Uống nước ép củ dền vào buổi sáng giúp cơ thể tiếp nhận nitrate từ sớm, tạo điều kiện cho quá trình sản xuất nitric oxide diễn ra trong nhiều giờ tiếp theo.
Nội mô là lớp tế bào lót bên trong thành mạch máu. Đây là phần quan trọng với chức năng điều hòa co giãn của mạch máu và duy trì lưu thông máu bình thường.
Khi cơ thể sản xuất đủ nitric oxide, lớp nội mô hoạt động hiệu quả hơn, giúp mạch máu giữ được độ đàn hồi cần thiết. Điều này góp phần hạn chế tình trạng co thắt mạch máu và giúp hệ tuần hoàn vận hành ổn định.
Một trong những lợi ích khác của nước ép củ dền là cải thiện lưu thông máu. Khi mạch máu giãn nở tốt hơn, máu có thể lưu thông dễ dàng hơn đến các cơ quan trong cơ thể.
Nhờ tác động của nitric oxide, hệ tuần hoàn vận chuyển ô xy và dưỡng chất hiệu quả hơn. Điều này có lợi cho các cơ quan cần nhiều ô xy như tim, não và cơ bắp. Tác dụng giãn mạch của nước ép củ dền có thể xuất hiện chỉ vài giờ sau khi uống.
Ngoài nitrate, củ dền còn chứa nhiều hợp chất chống ô xy hóa như betalain, polyphenol và vitamin C. Những chất này giúp trung hòa các gốc tự do và giảm căng thẳng ô xy hóa trong cơ thể. Đây được xem là một trong những yếu tố thúc đẩy quá trình viêm mạn tính và tổn thương thành mạch máu. Khi tình trạng này kéo dài, nguy cơ xơ vữa động mạch và các bệnh lý tim mạch sẽ gia tăng.
Mặc dù mang lại nhiều lợi ích tiềm năng, nước ép củ dền không phải là lựa chọn phù hợp cho tất cả mọi người. Những người đang sử dụng thuốc hạ huyết áp nên tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi uống thường xuyên. Nguyên nhân là nước ép củ dền có thể làm huyết áp giảm thêm.
Người có tiền sử sỏi thận cũng cần thận trọng do củ dền chứa oxalate, một hợp chất có thể góp phần hình thành sỏi ở một số trường hợp. Ngoài ra, sau khi ăn hoặc uống củ dền, nước tiểu hoặc phân có thể chuyển sang màu đỏ hoặc hồng. Đây là hiện tượng lành tính và thường không gây ảnh hưởng đến sức khỏe, theo Healthline.
Hai bệnh nhân được người thân đưa tới Trung tâm Y tế Tân Kỳ (trước đây thuộc huyện Tân Kỳ) cấp cứu trưa 28/4 trong tình trạng bỏng vùng đầu, mặt, cổ và tứ chi.
Theo người nhà, sáng nay hai người sử dụng bình gas để thui thịt chó, đặt bình gần nguồn lửa. Khi mở van, khí gas phụt ra bắt lửa, gây bỏng trực tiếp.
Bác sĩ xác định hai bệnh nhân bị bỏng, diện tích khoảng 38% cơ thể. Tình trạng trở nên nghiêm trọng hơn do sau tai nạn, họ tự ý đổ xăng lên vết bỏng để xử lý, khiến tổn thương lan rộng và sâu hơn.
Các bệnh nhân được cấp cứu, xử lý theo phác đồ, đang được điều trị, theo dõi tích cực tại Khoa Ngoại để hạn chế nguy cơ sốc bỏng và nhiễm trùng.
Bác sĩ cảnh báo không sử dụng bình gas để đốt, thui thực phẩm. Đặt bình gần nguồn nhiệt hoặc thao tác không đúng kỹ thuật có thể gây cháy, nổ nguy hiểm. Khi bị bỏng, cần làm mát vùng da bằng nước sạch liên tục trong 15-20 phút, không bôi các chất như xăng, dầu, nước mắm hay kem đánh răng. Sau sơ cứu, cần tới cơ sở y tế gần nhất để được xử lý kịp thời.
