Tờ The Korea Herald hôm 30.3 đưa tin, ĐH Hàn Quốc và ĐH Yonsei đang đối mặt với sự giám sát chặt chẽ. Điều này diễn ra sau các báo cáo từ truyền thông nước này cho rằng hai trường tuyển dụng nhiều học giả nước ngoài có năng suất công bố khoa học cao nhưng hiếm khi sinh sống hoặc hoạt động học thuật tại Hàn Quốc, với mục đích chính là tăng bậc trên các bảng xếp hạng ĐH toàn cầu.
Cụ thể, theo hãng thông tấn Yonhap, danh sách giảng viên của hai ĐH tư thục nêu trên ghi nhận nhiều trường hợp học giả nước ngoài không hề sinh sống hay giảng dạy tại Hàn Quốc. Điều này dấy lên nghi vấn các ĐH tốp đầu Hàn Quốc đang tận dụng lỗ hổng trong hệ thống đa địa chỉ (multiple-affiliation) của những tổ chức xếp hạng ĐH toàn cầu như Times Higher Education (THE) và Quacquarelli Symonds (QS).
Theo các nhà xuất bản như Elsevier hay Springer, địa chỉ (affiliation) đề trong các công bố khoa học của tác giả phải là tổ chức nơi phần lớn công việc nghiên cứu được tiến hành. Do đó, đây không nhất thiết là cơ quan chủ quản của tác giả.
Trong khi đó, theo cơ chế của các tổ chức xếp hạng, khi một bài báo khoa học được lập chỉ mục trong cơ sở dữ liệu học thuật đề hai hay ba địa chỉ, mỗi đơn vị đều có thể tính bài báo đó vào sản lượng nghiên cứu của mình. Từ đây, một số ĐH Hàn Quốc tận dụng cơ chế này để “gom” công trình của học giả nước ngoài qua việc trao chức danh giảng viên cho họ mà không yêu cầu phải cư trú tại Hàn Quốc hay trực tiếp giảng dạy ở trường.
ĐH Yonsei được nêu tên là đơn vị “tiên phong” khi triển khai chương trình “Yonsei Frontier Lab” (tạm dịch: Phòng thí nghiệm tiên phong Yonsei) từ năm 2017.
Theo báo cáo, trường được cho là đã đưa ra nhiều ưu đãi để các nhà nghiên cứu nước ngoài ghi tên Yonsei là địa chỉ trong những bài báo khoa học được công bố.
Yonsei gọi loại công trình này là các bài báo “địa chỉ kép” (joint affiliation), đồng thời cho biết ngoài hỗ trợ tài chính lên đến 30.000 USD (790 triệu đồng) theo quy định của chương trình, các nhà nghiên cứu còn được thưởng riêng cho việc công bố bài báo khoa học.
Theo báo cáo, điều này giúp thúc đẩy các học giả tham gia chương trình công bố hàng trăm bài báo trong khoảng 6 năm, đưa thứ hạng của Yonsei trên bảng xếp hạng ĐH của QS tăng từ 106 vào năm 2018 lên vị trí 70 vào năm 2023.
Một cán bộ từ ĐH Yonsei cho biết trường từng bổ nhiệm một số học giả quốc tế làm nghiên cứu viên trong giai đoạn đại dịch Covid-19. Tuy nhiên, đến tháng 8.2022, trường chấm dứt hợp đồng với khoảng 14 người trong số đó sau khi thấy việc thiếu trao đổi thực chất có thể dẫn đến những rắc rối không đáng có.
Vị này cho biết hiện Yonsei không còn duy trì các nhà nghiên cứu nước ngoài thuộc chương trình nói trên, đồng thời khẳng định nhà trường chỉ hỗ trợ chi trả vé máy bay và sinh hoạt phí. Đại diện Yonsei cũng bác bỏ các cáo buộc cho rằng trường từng yêu cầu học giả nước ngoài ghi địa chỉ của trường để đổi lấy lợi ích.
ĐH Hàn Quốc được cho là đã triển khai một chương trình tương tự với tên gọi K-Club (tạm dịch: Câu lạc bộ Hàn Quốc) vào năm 2023, tuyển dụng khoảng 150 học giả nước ngoài. Thứ hạng của trường trên bảng xếp hạng THE đã tăng từ nhóm 201-250 vào năm 2024 lên vị trí thứ 156 vào năm 2026.
Một phân tích về cơ sở dữ liệu Scopus chỉ ra trong số 8.707 bài báo khoa học liên quan đến ĐH Hàn Quốc vào năm ngoái, 1.011 bài có sự tham gia của 80 giảng viên thỉnh giảng nước ngoài thuộc chương trình K-Club. Còn trong năm nay, tính đến giữa tháng 3, có 317 trong số 2.536 bài báo đã xuất bản của trường, tương đương 12,5%, được đóng góp bởi các học giả K-Club.
Hầu hết nhóm học giả này chủ yếu công tác tại các ĐH, viện nghiên cứu ở nước ngoài chứ không phải ĐH Hàn Quốc. Thế nhưng sau khi được bổ nhiệm làm giáo sư thỉnh giảng hoặc giáo sư bổ nhiệm đặc biệt, họ liệt kê ĐH Hàn Quốc là địa chỉ thứ hai hoặc thứ ba trong các bài báo của mình, giúp tăng đáng kể sản lượng công bố của nhà trường.
Một trong số các học giả K-Club là PGS Zahoor Ahmed (ĐH Bahcesehir Cyprus, Pakistan) – người nổi tiếng với việc xuất bản trung bình mỗi hai tuần một bài báo khoa học. Tính đến tháng 3.2026, ông chưa từng làm việc tại khuôn viên của ĐH Hàn Quốc.
Phản hồi báo chí, ĐH Hàn Quốc cho biết K-Club có mục đích thúc đẩy nghiên cứu hợp tác quốc tế. Tuy nhiên, phân tích từ Scopus cho thấy chỉ 8% trong số khoảng 1.600 bài báo đề địa chỉ ĐH Hàn Quốc có ghi đồng tác giả là giảng viên cơ hữu của trường.
ĐH Hàn Quốc cũng nhấn mạnh K-Club được thiết kế như một mô hình hợp tác nghiên cứu từ xa dựa trên hiệu suất và hợp tác thực chất với giảng viên của trường vẫn đang diễn ra.
“Xu hướng hiện nay là chuyển mình sang hệ thống hợp tác quốc tế linh hoạt hơn thông qua các lớp học, hội thảo trực tuyến và nghiên cứu từ xa”, một cán bộ của ĐH Hàn Quốc thông tin, đồng thời liệt kê ĐH Harvard, Viện Công nghệ Massachusetts (MIT) tại Mỹ và Imperial College ở Anh là những đơn vị đang vận hành các chương trình tương tự.
Vị này chia sẻ thêm việc thường trú ở Hàn Quốc hay trực tiếp giảng dạy dài hạn không nên được xem là thước đo duy nhất cho những đóng góp ý nghĩa. Nhà trường đồng thời bác bỏ việc gọi các những nghiên cứu viên này là học giả “ma”, khẳng định rằng tất cả các đợt bổ nhiệm đều trải qua quy trình thẩm định đúng quy định.
Trước đó, ĐH Sejong tại Hàn Quốc cũng vướng phải nhiều tranh cãi về sự thăng hạng thần tốc trên bảng xếp hạng ĐH thế giới của tổ chức U.S. News, từ hạng 15 năm 2020 nhảy vọt lên xếp thứ 3 Hàn Quốc năm 2024. Về xếp hạng toàn cầu, ĐH Sejong cũng leo tới gần 400 bậc, từ hạng 629 năm 2021 lên vị trí 241 năm 2024.
Bộ GD-ĐT vừa công bố dự thảo Thông tư ban hành quy chế tổ chức và hoạt động của trường phổ thông năng khiếu nghệ thuật, thể dục, thể thao. Thông tư được xây dựng nhằm cụ thể hóa các quy định tại luật Giáo dục cho loại hình có tính chất đặc thù này.
Bên cạnh các quy định đối với trường phổ thông năng khiếu thể dục, thể thao, dự thảo thông tư mới bổ sung khung pháp lý cho loại hình trường phổ thông năng khiếu nghệ thuật, lĩnh vực trước đây chưa có quy định riêng.
Xác định rõ vị trí, chức năng của trường phổ thông năng khiếu nghệ thuật, thể dục, thể thao là vừa thực hiện chương trình giáo dục phổ thông, vừa đào tạo, bồi dưỡng năng khiếu chuyên sâu cho học sinh.
Đồng thời, dự thảo cũng tăng tính linh hoạt trong tổ chức dạy học khi cho phép nhà trường chủ động xây dựng kế hoạch giáo dục kết hợp giữa chương trình phổ thông và chương trình năng khiếu. Việc phân bổ thời lượng học tập, tập luyện được điều chỉnh phù hợp với từng lĩnh vực nghệ thuật, thể dục, thể thao và đặc điểm của học sinh.
Dự thảo đổi mới tuyển sinh và quản lý học sinh theo hướng kết hợp đánh giá học lực với đánh giá năng khiếu; tăng cường theo dõi quá trình học tập, rèn luyện, phát triển năng khiếu của học sinh trong suốt quá trình học tập tại trường.
Coi việc biểu diễn nghệ thuật, thi đấu thể thao là một nội dung quan trọng trong quá trình đào tạo.
Các quy định được xây dựng theo hướng đẩy mạnh hoạt động thực hành, biểu diễn và thi đấu. Việc biểu diễn nghệ thuật, thi đấu thể thao được coi là một nội dung quan trọng trong quá trình đào tạo và đánh giá kết quả học tập, đồng thời tăng cường yêu cầu về an toàn trường học, y tế học đường và phòng chống chấn thương cho học sinh.
Dự thảo bổ sung các quy định cụ thể về cơ sở vật chất, trang thiết bị chuyên biệt phục vụ đào tạo năng khiếu; làm rõ yêu cầu về phòng tập, sân bãi, trang thiết bị, điều kiện bảo đảm an toàn và chăm sóc sức khỏe học sinh.
Một trong những điểm đáng chú ý là dự thảo mở rộng cơ chế liên kết, hợp tác giữa nhà trường với các đơn vị nghệ thuật, thể thao, doanh nghiệp và tổ chức xã hội nhằm huy động thêm nguồn lực cho đào tạo năng khiếu.
Tại buổi làm việc do Phó bí thư Thành ủy TP.HCM chủ trì với đại diện các sở, ngành, UBND 168 phường, xã, đặc khu về công tác xây dựng trường lớp, ông Nguyễn Văn Hiếu, Giám đốc Sở GD-ĐT TP.HCM, cho biết từ nay đến hết năm 2026, thành phố dự kiến đưa vào sử dụng thêm 1.200 phòng học; năm 2027 thêm 1.500 phòng, cơ bản đáp ứng nhu cầu chỗ học vào cuối năm 2027; phấn đấu đến năm 2030 đạt tỷ lệ 300 phòng học/10.000 dân trong độ tuổi đi học.
Tuy nhiên, người đứng đầu ngành giáo dục TP cho rằng yêu cầu đặt ra không chỉ là tăng số lượng mà còn phải nâng cao chất lượng. Thực tế ở bậc mầm non, dù số lượng cơ sở lớn nhưng 62% là ngoài công lập, nhiều nơi diện tích phòng học nhỏ hẹp, thiếu sân chơi, chưa đáp ứng yêu cầu giáo dục chất lượng cao.
Tham dự buổi làm việc, đại diện Sở Tài chính TP.HCM đề cập đến nguyên tắc và quy trình xây dựng trường lớp. Theo đó, để đáp ứng nhu cầu thiếu hụt trường lớp, lãnh đạo các phường, xã đóng vai trò chủ chốt trong việc xác định quy hoạch phù hợp và chọn vị trí xây dựng; xác định quy mô xây dựng, thời gian hoàn thành và dự kiến nguồn vốn
Trên cơ sở đề xuất của UBND xã, phường, sở GD-ĐT tổng hợp thành danh mục ưu tiên. Sở Tài chính sẽ tham mưu với UBND thành phố cân đối ngân sách để đảm bảo không thiếu chỗ học
Lãnh đạo Sở Tài chính cho biết, hiện nay nguồn vốn dành cho giáo dục đã được chỉ đạo bổ sung khoảng 65.000 tỉ đồng để chuẩn bị cho công tác xây dựng trường lớp.
Phát biểu tại buổi làm việc với lãnh đạo Thành ủy về công tác xây dựng trường học, Phó chủ tịch UBND TP.HCM Nguyễn Mạnh Cường đề nghị Sở GD-ĐT làm đầu mối tổng hợp nhu cầu trường lớp theo từng cấp học để điều tiết hợp lý trên toàn địa bàn, tránh đầu tư cục bộ. Đồng thời chú trọng nâng cao chất lượng, cải thiện môi trường học tập, khắc phục tình trạng trường lớp chật hẹp, thiếu sân chơi, đảm bảo cả 2 yêu cầu về số lượng và chất lượng.
Kết luận tại buổi làm việc, Phó bí thư Thành ủy Nguyễn Phước Lộc đánh giá cao sự chủ động, nỗ lực của UBND TP.HCM, các sở ngành, UBND phường, xã trong triển khai xây dựng trường lớp. Ông nói thêm các địa phương tiếp tục hoàn thiện báo cáo, đánh giá đầy đủ, không bỏ sót nội dung, sát thực trạng hệ thống trường lớp, làm rõ khu vực nào còn thiếu trường lớp, thiếu giáo viên, nhất là địa bàn áp lực tăng dân số cơ học cao. Chủ động đề xuất các giải pháp nhằm bảo đảm đầy đủ chỗ học cho học sinh trên địa bàn.
Ông Nguyễn Phước Lộc đề nghị chuyển đổi vai trò của nhà nước từ cơ quan chủ trì việc xây trường sang quản trị, thiết kế hệ sinh thái trường học. Theo đó, TP.HCM sẽ thí điểm nhiều mô hình kiểu mẫu về giáo dục và đào tạo, vừa đảm bảo độ bao phủ vừa đầu tư theo hướng có trọng tâm, trọng điểm, không để một ai bị bỏ lại phía sau, quan tâm trẻ em yếu thế, có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn.
Các địa phương cần rà soát, xác định quỹ đất phát triển giáo dục, hình thành danh mục theo hướng đồng bộ giữa các địa bàn, làm rõ hơn mức độ sẵn sàng triển khai của từng khu đất, gắn chặt với danh mục dự án, tiến độ thực hiện và khả năng bố trí nguồn lực, không dàn trải, đầu tư có trọng tâm, trọng điểm.
Đồng thời, phải xử lý dứt điểm những vấn đề còn tồn đọng đối với từng dự án, không để xảy ra tình trạng xây dựng kéo dài, lãng phí nguồn lực. Ngoài ra, công tác xây dựng trường lớp phải đảm bảo đồng bộ giữa cơ sở vật chất và đào tạo, tuyển dụng đội ngũ nhà giáo. Riêng công tác quản trị trường học cần triển khai theo hướng chủ động, dự báo trước tình hình biến động học sinh.
Ông Lộc yêu cầu Đảng ủy các phường, xã, đặc khu cần kịp thời phát hiện, đề xuất xử lý các trường hợp sử dụng đất chưa đúng mục đích, chậm triển khai; chủ động đề xuất bổ sung quỹ đất, điều chỉnh quy hoạch nhằm bảo đảm đủ điều kiện triển khai các dự án xây dựng trường học.
Phối hợp chặt chẽ với các sở, ngành trong việc chuẩn bị danh mục dự án đầu tư, chịu trách nhiệm về tính chính xác của số liệu, tính khả thi của đề xuất và tiến độ thực hiện trên địa bàn.
Người đứng đầu cấp ủy, chính quyền địa phương phải trực tiếp chỉ đạo, chịu trách nhiệm trước Thành ủy về kết quả thực hiện trên địa bàn.
Phó bí thư Thành ủy Nguyễn Phước Lộc nhấn mạnh, việc bảo đảm đủ trường lớp cho học sinh là nhiệm vụ chính trị đặc biệt quan trọng, cấp bách và lâu dài. Do đó, các cấp ủy, tổ chức đảng, chính quyền phải tập trung lãnh đạo, chỉ đạo với quyết tâm cao nhất, hành động quyết liệt, hiệu quả, kiên quyết không để xảy ra tình trạng thiếu chỗ học trên địa bàn thành phố.
Vừa qua đã có nhiều ý kiến đề xuất chuyển các trường đại học, cơ sở y tế về phía nam Đà Nẵng nhằm tăng dân số, giảm áp lực trung tâm và thúc đẩy phát triển kinh tế - dịch vụ khu vực.
Đây cũng là nội dung được Đà Nẵng tính tới trong điều chỉnh quy hoạch thành phố thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050 được thông qua vào tháng 2-2026.
Theo Nghị quyết, về định hướng phát triển giáo dục và đào tạo, đặt mục tiêu đưa Đà Nẵng trở thành trung tâm giáo dục và đào tạo chất lượng cao của cả nước và khu vực Đông Nam Á.
Trong đó phát triển 2 "đô thị đại học", cụ thể "đô thị đại học" ở phía Bắc gắn với chiến lược phát triển Đại học Quốc gia Đà Nẵng và "Đô thị Đại học" ở phía Nam gắn với Khu kinh tế mở Chu Lai, đô thị Tam Kỳ.
Cách phân khu chức năng cũng nhấn mạnh việc hoàn thiện không gian Khu đô thị đại học quốc gia Đà Nẵng (vốn đã được xây dựng - PV), đồng thời phát triển đô thị Tam Kỳ gắn với vai trò trung tâm nghiên cứu, đào tạo đại học, cao đẳng của khu vực.
Từ đó hình thành các khu nghiên cứu, đổi mới sáng tạo và R&D, trung tâm phát triển và khai thác dữ liệu lớn (Big Data), thu hút đầu tư khu đô thị đại học phía Nam gắn với Khu kinh tế mở Chu Lai.
Tại Đà Nẵng, hầu hết các trường đại học công và tư đều đóng chân ở thành phố Đà Nẵng cũ. Trong đó các trường đại học bố trí phân tán khắp các quận cũ ở thành phố.
Vào năm 1997, Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Quy hoạch dự án Làng Đại học Đà Nẵng tại Hòa Quý - Điện Ngọc (giáp Đà Nẵng và Quảng Nam cũ) với quy mô đào tạo đến năm 2010 khoảng 30.000 sinh viên, tổng diện tích sử dụng đất 300ha.
Trong đó, 110ha thuộc phường Hòa Quý thuộc quận Ngũ Hành Sơn (nay là phường Ngũ Hành Sơn, TP Đà Nẵng) và 190ha thuộc phường Điện Ngọc thuộc thị xã Điện Bàn, tỉnh Quảng Nam cũ (nay là phường Điện Bàn Đông).
Sau hơn 2 thập kỷ quy hoạch "treo", những năm gần đây làng đại học Đà Nẵng ở Hòa Quý và Điện Bàn Đông đang được thi công, triển khai rầm rộ.
Hiện đã có một số trường thành viên của Đại học Đà Nẵng đã di dời vào khu làng đại học này.
Trong khi đó tại Tam Kỳ hiện có Trường đại học Quảng Nam đang đóng chân.
