Bác sĩ Lê Nhất Duy, Bệnh viện Đại học Y Dược TP HCM – Cơ sở 3, giải thích thời tiết nắng nóng gay gắt khiến cơ thể mất nước nhanh chóng qua đường mồ hôi. Tình trạng này dẫn đến mệt mỏi, hoa mắt, chóng mặt, thậm chí làm tăng nguy cơ sốc nhiệt nguy hiểm.
Nhiều người chỉ uống nước khi cảm thấy khát. Theo bác sĩ Duy, khảo sát thực tế cho thấy đây không phải là cách bổ sung nước hợp lý cho cơ thể.
Uống bao nhiêu nước mỗi ngày mùa nắng nóng?
Bác sĩ Duy nói tùy thuộc độ tuổi, thể trạng và mức độ vận động của từng cá nhân mà lượng nước cơ thể cần thiết có sự khác biệt.
Theo đó, khuyến nghị từ chuyên gia dinh dưỡng, trẻ em cần bổ sung một đến 1,5 lít nước mỗi ngày. Trong khi đó, một người trưởng thành trung bình cần khoảng 1,5 đến 2,5 lít nước/ngày để duy trì các hoạt động sinh lý bình thường. Người thường xuyên vận động hoặc phải làm việc trực tiếp ngoài trời dưới nền nhiệt cao, lượng nước cần bổ sung có thể lên tới 2,5 đến 3 lít mỗi ngày.
Nhu cầu nước của cơ thể còn phụ thuộc lớn vào môi trường xung quanh. Khi thời tiết quá nóng hoặc độ ẩm không khí cao, cơ thể sẽ tăng tiết mồ hôi để tự làm mát dẫn đến mất nước nhiều hơn. Như vậy, lúc này đòi hỏi chúng ta phải chủ động bổ sung nước thường xuyên hơn so với ngày mát trời.
Nguyên tắc uống nước đúng cách ngày nắng nóng
Bên cạnh uống đủ định lượng, cách uống nước cũng quan trọng không kém để cơ thể hấp thụ hiệu quả.
Uống từng ngụm nhỏ, chia đều trong ngày: Tránh uống quá nhiều nước cùng một lúc vì có thể gây quá tải cho hệ thống lọc của thận.
Lựa chọn nguồn nước: Nước lọc, nước ấm hoặc nước mát là ưu tiên hàng đầu.
Hạn chế nước đá quá lạnh: Uống nước đá quá lạnh và uống đột ngột có thể gây sốc nhiệt hoặc dẫn đến viêm họng.
Tận dụng nguồn cấp nước tự nhiên: Khuyến khích bổ sung nước qua thực phẩm hàng ngày. Tăng cường các loại trái cây như cam, dưa hấu, dứa và rau xanh như dưa leo, cần tây.
Tránh đồ uống có đường: Hạn chế nước ngọt có gas, nước có đường vì chúng là tác nhân khiến cơ thể mất nước nhiều hơn.
Nhận biết sớm dấu hiệu cơ thể “kêu cứu” vì thiếu nước
Khi không được cung cấp đủ lượng nước cần thiết, cơ thể sẽ phát ra các tín hiệu cảnh báo rõ rệt. Do đó bạn lưu ý các triệu chứng thường gặp sau:
Khi cơ thể rơi vào trạng thái thiếu nước nghiêm trọng, bạn có thể đối mặt với tình trạng rối loạn nhịp tim, hạ huyết áp, mất tập trung và suy nhược cơ thể diện rộng. Nếu xuất hiện các dấu hiệu này, cần lập tức uống nước và điều chỉnh ngay thói quen sinh hoạt để tránh các hệ lụy nguy hiểm cho sức khỏe.
Cơ thể mất nước gây cảm giác khó chịu nhất thời, tiềm ẩn nhiều nguy cơ bệnh lý nghiêm trọng, đặc biệt là trong bối cảnh thời tiết nắng nóng gay gắt như hiện nay. Để bảo vệ sức khỏe, bác sĩ khuyến cáo nên uống nước thường xuyên, chủ động bổ sung các loại rau quả giàu nước, nói “không” với đồ uống không lành mạnh, đồng thời luôn lắng nghe các dấu hiệu thay đổi của cơ thể để điều chỉnh kịp thời.
Sáng 30.5, Sở Y tế tỉnh Cà Mau tổ chức lễ ra quân khám sức khỏe, khám sàng lọc đợt 3 cho người dân, nhằm hướng đến mục tiêu thay đổi nhận thức của cộng đồng, chuyển tư duy từ "chờ có bệnh mới chữa" sang chủ động "phòng bệnh" và tầm soát bệnh sớm.
Phát biểu tại lễ phát động, ông Nguyễn Chí Thanh, Giám đốc Sở Y tế tỉnh Cà Mau, cho biết đợt ra quân lần này tiếp tục đẩy mạnh công tác truyền thông, nâng cao ý thức cho người dân trong việc chủ động khám sức khỏe định kỳ, từ đó góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống.
Ngay sau buổi lễ, đội ngũ y bác sĩ đã tiến hành khám và sàng lọc sức khỏe miễn phí cho 100 người dân trên địa bàn phường Bạc Liêu.
Cùng thời điểm, tại Trạm y tế xã Đầm Dơi cũng diễn ra chương trình khám sàng lọc sức khỏe cho khoảng 1.000 người dân. Chương trình có sự phối hợp, hỗ trợ chuyên môn từ Trường đại học Dược Cần Thơ và Hệ thống y tế MEDIC Thanh Vũ.
Theo kế hoạch, chương trình khám sức khỏe toàn dân đợt này được triển khai rộng rãi toàn tỉnh. Trong đó, ngành y tế ưu tiên đặc biệt cho các đối tượng yếu thế như: người cao tuổi, người khuyết tật, phụ nữ, trẻ em, người có yếu tố nguy cơ cao, hộ nghèo, cận nghèo và các đối tượng chính sách.
Sáng cùng ngày, tại Bệnh viện đa khoa Đầm Dơi, Bệnh viện Lê Văn Thịnh (TP.HCM) đã phối hợp tổ chức chương trình phẫu thuật mắt miễn phí cho 150 người dân có hoàn cảnh khó khăn. Đây là những bệnh nhân được phát hiện mắc các bệnh lý về mắt thông qua kết quả khám sàng lọc từ đợt 1 và đợt 2.
Đến động viên các y bác sĩ và người dân, ông Nguyễn Minh Luân, Phó chủ tịch UBND tỉnh Cà Mau, gửi lời cảm ơn sâu sắc đến tập thể thầy thuốc Bệnh viện Lê Văn Thịnh. Ông Luân chia sẻ, đây là hoạt động mang ý nghĩa nhân văn sâu sắc, thể hiện tinh thần trách nhiệm với cộng đồng, chung tay cùng địa phương bảo đảm an sinh xã hội.
Hiện số lượng người dân Cà Mau, đặc biệt là người cao tuổi, mắc các bệnh về mắt còn rất lớn, phổ biến nhất là đục thủy tinh thể. Dù hằng năm Bệnh viện Mắt Cà Mau đã nỗ lực phẫu thuật cho hơn 6.000 trường hợp, nhưng nhu cầu điều trị của người nghèo tại các vùng sâu, vùng xa vẫn rất cao. Phó chủ tịch UBND tỉnh Cà Mau kỳ vọng thời gian tới, Bệnh viện Lê Văn Thịnh tiếp tục đồng hành, mang chương trình ý nghĩa này đến với nhiều địa phương khác trong tỉnh.
Đại diện lãnh đạo Bệnh viện Lê Văn Thịnh khẳng định, chương trình không chỉ đơn thuần mang lại ánh sáng cho người bệnh, mà còn là hành động thiết thực của đơn vị nhằm chung tay cùng ngành y tế Cà Mau thực hiện hiệu quả công tác chăm sóc sức khỏe cộng đồng. Thời gian tới, bệnh viện sẽ tiếp tục phối hợp triển khai thêm nhiều hoạt động thiện nguyện hướng về những người yếu thế trong xã hội.
Theo bác sĩ Nguyễn Phối Hiền, Bệnh viện Đại học Y Dược TP.HCM - cơ sở 3, thực tế đã ghi nhận các trường hợp nhập viện sau khi tắm không đúng thời điểm trong mùa nắng nóng, đặc biệt ở người lớn tuổi. Do đó, không phải cứ mùa nóng là “tắm càng nhiều càng tốt”.
Bác sĩ chuyên khoa 2 Trương Thiện Niềm, Trưởng khoa Khám bệnh, Bệnh viện Gia An 115 (TP.HCM), cho biết sau khi đi nắng hoặc vận động nhiều, cơ thể đang ở trạng thái tăng thân nhiệt, tim đập nhanh, mạch máu ngoại biên giãn ra để tỏa nhiệt. Nếu tắm ngay, đặc biệt là tắm nước lạnh, một số nguy cơ có thể xảy ra gồm:
Từ đó, bác sĩ Niềm chỉ ra một số dấu hiệu cho thấy chưa nên tắm ngay dù đang rất nóng, gồm:
Theo bác sĩ Phối Hiền, khi tắm trong mùa nắng nóng, nhiệt độ nước nên ở mức gần với nhiệt độ da, thường khoảng 33 - 36°C. Nước quá lạnh có thể gây co mạch, trong khi nước quá nóng làm tăng mất nước và tạo thêm gánh nặng cho hệ tim mạch.
Thời điểm tắm phù hợp là khi cơ thể đã ổn định, thường sau khi nghỉ ngơi khoảng 15 - 30 phút sau vận động hoặc sau khi đi nắng về. Không nên tắm khi đang đói, quá no hoặc trong trạng thái mệt nhiều.
Về số lần, người trưởng thành khỏe mạnh trong điều kiện sinh hoạt thông thường tắm 1 - 2 lần mỗi ngày là phù hợp; có thể tăng thêm nếu ra nhiều mồ hôi, nhưng cần đảm bảo điều kiện an toàn và không kéo dài thời gian tắm.
Bác sĩ Thiện Niềm lưu ý thêm, các đối tượng sau cần đặc biệt thận trọng khi tắm vào mùa nóng này:
Trẻ nhỏ: Nên tắm nước ấm hoặc mát nhẹ, tránh nước quá lạnh vì có thể khiến trẻ bị lạnh đột ngột hoặc viêm đường hô hấp.
Không tắm quá lâu hoặc tắm quá nhiều lần trong ngày vì có thể làm khô da, mất lớp bảo vệ tự nhiên của da. Nên tắm cho trẻ ở nơi kín gió, lau khô người ngay sau khi tắm để tránh nhiễm lạnh.
Người cao tuổi: Tránh tắm nước quá lạnh hoặc khi cơ thể đang mệt, vừa đi nắng về hoặc đang đói.
Không nên tắm quá khuya, đặc biệt vào ban đêm khi nhiệt độ môi trường giảm vì dễ gây co mạch và làm tăng nguy cơ tai biến tim mạch.
Nên tắm trong phòng kín gió, có thảm chống trượt hoặc tay vịn để hạn chế nguy cơ té ngã - một tai nạn khá thường gặp ở người lớn tuổi khi phòng tắm trơn trượt.
Người có bệnh tim mạch: Không tắm nước quá lạnh, đặc biệt là khi thời tiết quá nóng hoặc sau khi vận động mạnh. Tránh tắm quá lâu hoặc thay đổi nhiệt độ nước đột ngột.
Nếu có các triệu chứng như đau ngực, hồi hộp, khó thở, choáng váng khi đang tắm, cần dừng ngay, nghỉ ngơi và nhờ sự trợ giúp từ người khác; nếu triệu chứng không cải thiện, nên đi khám sớm để được kiểm tra và tư vấn phù hợp.
Tuy nhiên, không ít người vẫn cho rằng đây chỉ là "bệnh thời tiết", chấp nhận sống chung với những cơn hắt hơi kéo dài, nghẹt mũi, ho hoặc khó thở mà không đi khám. Việc chủ quan hoặc tự điều trị trong thời gian dài có thể khiến bệnh tiến triển nặng và làm suy giảm chức năng hô hấp.
Theo TS Nguyễn Hữu Trường - Phó giám đốc Trung tâm Dị ứng - Miễn dịch lâm sàng, Bệnh viện Bạch Mai, người mắc viêm mũi dị ứng và hen phế quản thường có xu hướng tự mua thuốc để kiểm soát triệu chứng.
Khi nghẹt mũi, nhiều người sử dụng thuốc xịt co mạch; khi xuất hiện khò khè hoặc khó thở lại tự ý dùng thuốc giãn phế quản.
"Những loại thuốc này có thể giúp giảm triệu chứng nhanh nhưng không điều trị được nguyên nhân gây bệnh", TS Nguyễn Hữu Trường cho biết.
Theo chuyên gia, lạm dụng thuốc xịt co mạch kéo dài có thể dẫn đến viêm mũi do thuốc, khiến người bệnh phụ thuộc vào thuốc. Trong khi đó, việc chỉ sử dụng thuốc giãn phế quản mà không kiểm soát tình trạng viêm sẽ khiến đường thở tiếp tục bị tổn thương, làm tăng nguy cơ xuất hiện các cơn hen nặng và suy giảm chức năng phổi theo thời gian.
Nguyên nhân của các bệnh lý này thường xuất phát từ những dị nguyên quen thuộc trong môi trường sống như mạt bụi nhà, phấn hoa, lông thú nuôi hoặc bào tử nấm mốc. Khi hít phải các tác nhân này, hệ miễn dịch ở người có cơ địa dị ứng sẽ kích hoạt phản ứng viêm, khiến niêm mạc đường hô hấp luôn trong tình trạng nhạy cảm và dễ bị kích thích.
TS Nguyễn Hữu Trường khuyên để kiểm soát hiệu quả viêm mũi dị ứng và hen phế quản, người bệnh cần được thăm khám đầy đủ nhằm xác định nguyên nhân cũng như mức độ bệnh.
Tại Trung tâm Dị ứng - Miễn dịch lâm sàng, Bệnh viện Bạch Mai, người bệnh được đánh giá chức năng hô hấp, thực hiện test hồi phục phế quản và các xét nghiệm cần thiết để xác định chính xác tình trạng đường thở, từ đó xây dựng phác đồ điều trị phù hợp.
Một trong những phương pháp điều trị chuyên sâu hiện nay là liệu pháp miễn dịch đặc hiệu. Thay vì chỉ điều trị triệu chứng, phương pháp này sử dụng chính dị nguyên đã được tinh chế để đưa vào cơ thể bằng đường tiêm dưới da, ngậm dưới lưỡi hoặc đường uống với liều tăng dần theo từng giai đoạn.
Quá trình điều trị giúp hệ miễn dịch dần thích nghi với dị nguyên, giảm phản ứng quá mẫn và kiểm soát bệnh lâu dài. Đây hiện là phương pháp duy nhất có khả năng làm thay đổi tiến triển tự nhiên của bệnh dị ứng, giúp giảm nhu cầu sử dụng thuốc điều trị triệu chứng ở nhiều người bệnh.
Các chuyên gia khuyến cáo khi xuất hiện các biểu hiện như hắt hơi kéo dài, nghẹt mũi, chảy nước mũi, ho về đêm, khò khè hoặc khó thở tái diễn, người dân nên đến cơ sở chuyên khoa để được thăm khám. Việc phát hiện sớm và điều trị đúng không chỉ giúp kiểm soát triệu chứng mà còn hạn chế nguy cơ tiến triển thành hen nặng hoặc suy giảm chức năng hô hấp.
