Bác sĩ Lê Nhất Duy, Bệnh viện Đại học Y Dược TP HCM – Cơ sở 3, giải thích thời tiết nắng nóng gay gắt khiến cơ thể mất nước nhanh chóng qua đường mồ hôi. Tình trạng này dẫn đến mệt mỏi, hoa mắt, chóng mặt, thậm chí làm tăng nguy cơ sốc nhiệt nguy hiểm.
Nhiều người chỉ uống nước khi cảm thấy khát. Theo bác sĩ Duy, khảo sát thực tế cho thấy đây không phải là cách bổ sung nước hợp lý cho cơ thể.
Uống bao nhiêu nước mỗi ngày mùa nắng nóng?
Bác sĩ Duy nói tùy thuộc độ tuổi, thể trạng và mức độ vận động của từng cá nhân mà lượng nước cơ thể cần thiết có sự khác biệt.
Theo đó, khuyến nghị từ chuyên gia dinh dưỡng, trẻ em cần bổ sung một đến 1,5 lít nước mỗi ngày. Trong khi đó, một người trưởng thành trung bình cần khoảng 1,5 đến 2,5 lít nước/ngày để duy trì các hoạt động sinh lý bình thường. Người thường xuyên vận động hoặc phải làm việc trực tiếp ngoài trời dưới nền nhiệt cao, lượng nước cần bổ sung có thể lên tới 2,5 đến 3 lít mỗi ngày.
Nhu cầu nước của cơ thể còn phụ thuộc lớn vào môi trường xung quanh. Khi thời tiết quá nóng hoặc độ ẩm không khí cao, cơ thể sẽ tăng tiết mồ hôi để tự làm mát dẫn đến mất nước nhiều hơn. Như vậy, lúc này đòi hỏi chúng ta phải chủ động bổ sung nước thường xuyên hơn so với ngày mát trời.
Nguyên tắc uống nước đúng cách ngày nắng nóng
Bên cạnh uống đủ định lượng, cách uống nước cũng quan trọng không kém để cơ thể hấp thụ hiệu quả.
Uống từng ngụm nhỏ, chia đều trong ngày: Tránh uống quá nhiều nước cùng một lúc vì có thể gây quá tải cho hệ thống lọc của thận.
Lựa chọn nguồn nước: Nước lọc, nước ấm hoặc nước mát là ưu tiên hàng đầu.
Hạn chế nước đá quá lạnh: Uống nước đá quá lạnh và uống đột ngột có thể gây sốc nhiệt hoặc dẫn đến viêm họng.
Tận dụng nguồn cấp nước tự nhiên: Khuyến khích bổ sung nước qua thực phẩm hàng ngày. Tăng cường các loại trái cây như cam, dưa hấu, dứa và rau xanh như dưa leo, cần tây.
Tránh đồ uống có đường: Hạn chế nước ngọt có gas, nước có đường vì chúng là tác nhân khiến cơ thể mất nước nhiều hơn.
Nhận biết sớm dấu hiệu cơ thể “kêu cứu” vì thiếu nước
Khi không được cung cấp đủ lượng nước cần thiết, cơ thể sẽ phát ra các tín hiệu cảnh báo rõ rệt. Do đó bạn lưu ý các triệu chứng thường gặp sau:
Khi cơ thể rơi vào trạng thái thiếu nước nghiêm trọng, bạn có thể đối mặt với tình trạng rối loạn nhịp tim, hạ huyết áp, mất tập trung và suy nhược cơ thể diện rộng. Nếu xuất hiện các dấu hiệu này, cần lập tức uống nước và điều chỉnh ngay thói quen sinh hoạt để tránh các hệ lụy nguy hiểm cho sức khỏe.
Cơ thể mất nước gây cảm giác khó chịu nhất thời, tiềm ẩn nhiều nguy cơ bệnh lý nghiêm trọng, đặc biệt là trong bối cảnh thời tiết nắng nóng gay gắt như hiện nay. Để bảo vệ sức khỏe, bác sĩ khuyến cáo nên uống nước thường xuyên, chủ động bổ sung các loại rau quả giàu nước, nói “không” với đồ uống không lành mạnh, đồng thời luôn lắng nghe các dấu hiệu thay đổi của cơ thể để điều chỉnh kịp thời.
Trường hợp trên được bác sĩ chuyên khoa thận Hồng Vĩnh Tường (Đài Loan) chia sẻ. Bệnh nhân Lý là người vốn có thể trạng khỏe mạnh và đam mê câu cá biển. Ông Lý duy trì thói quen ăn hải sản mỗi ngày trong thời gian dài. Tuy nhiên, trong một lần kiểm tra sức khỏe gần đây, kết quả khiến ông bàng hoàng khi chỉ số thanh thải creatinine giảm xuống còn 46 mL/min (mức độ bệnh thận mạn tính giai đoạn trung bình).
Đáng chú ý, nồng độ kim loại nặng asen trong nước tiểu của ông lên tới 586,9 μg/L, cao gấp 6 lần mức cho phép. Không chỉ vậy, nồng độ chì trong cơ thể cũng vượt ngưỡng. Việc tiếp xúc với đa kim loại nặng đã đẩy các ống thận vào tình trạng bị áp lực oxy hóa nghiêm trọng.
Trong quá trình điều trị, bác sĩ Tường yêu cầu ông Lý dừng ngay việc ăn các loại hải sản tự đánh bắt, đồng thời chuyển sang dùng nước lọc qua hệ thống tinh lọc chất lượng cao. Bệnh nhân được chỉ định dùng thuốc giải độc đường uống, hoạt động như một "thanh nam châm" để hút các ion kim loại trong máu và đào thải ra ngoài.
Sau nửa năm kiên trì, nồng độ asen trong nước tiểu của ông Lý đã trở về mức bình thường. Chức năng thận (chỉ số thanh thải creatinine) hồi phục từ 46 lên 80 mL/min. Bệnh nhân đã thành công đảo ngược tình trạng từ "suy thận trung bình" về mức "tổn thương nhẹ", thoát khỏi nỗi ám ảnh phải chạy thận trong tương lai.
Dựa trên các tiêu chuẩn vệ sinh mới nhất giai đoạn 2024-2025 của Cơ quan Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm (TFDA), bác sĩ Hồng Vĩnh Tường liệt kê 5 nhóm thực phẩm người dân cần đặc biệt cảnh giác:
Cá biển sâu kích thước lớn
Cá cờ, cá ngừ, cá mập, cá dầu... là những loài săn mồi đứng đầu chuỗi thức ăn. Qua quá trình tích tụ sinh học, nồng độ methyl thủy ngân trong cơ thể chúng có thể cao gấp hàng chục nghìn lần so với nước biển. Chất này có độc tính cực mạnh, tấn công trực tiếp vào cầu thận. Người dân nên thay thế bằng các loại cá nhỏ như cá thu, cá nục và tránh ăn da, nội tạng cá.
Nội tạng động vật
Quan niệm "ăn gì bổ nấy" là một sai lầm lớn. Thận và gan là cơ quan chuyển hóa độc tố. Khi động vật tiếp xúc với cadmium (Cd) trong môi trường, chất này sẽ tích tụ tại đây. Cadmium có chu kỳ bán rã trong cơ thể người lên đến 30 năm, tiêu thụ lâu dài sẽ gây rối loạn chức năng ống thận gần.
Động vật có vỏ và gạch cua/tôm
Sò điệp, hàu và đặc biệt là gạch cua thường hấp thụ dinh dưỡng bằng cách lọc nước biển, đồng thời cô đặc asen và cadmium trong các tuyến cơ thể. Nghiên cứu chỉ ra rằng, hàm lượng kim loại nặng trong gạch cua (tuyến sinh dục và gan tụy) thường cao gấp hàng chục lần so với thịt cua.
Gạo và ngũ cốc không rõ nguồn gốc
Cây lúa có khả năng hấp thụ cadmium rất mạnh. Nếu trồng trên đất bị ô nhiễm nước thải công nghiệp sẽ tạo ra "gạo nhiễm chì/cadmium". Ăn gạo này lâu dài có thể gây bệnh Itai-itai, dẫn đến protein niệu nghiêm trọng và mất xương.
Thực phẩm chế biến màu sắc sặc sỡ
Một số loại phẩm màu công nghiệp bất hợp pháp trong mứt, bánh kẹo giá rẻ có thể chứa hàm lượng chì cao. Chì gây xơ hóa mô kẽ thận mạn tính, đặc biệt nguy hiểm với thận đang phát triển của trẻ em.
Để bảo vệ thận, bác sĩ khuyến nghị bổ sung 4 nhóm thực phẩm giúp hỗ trợ giải độc:
Ngày 15.5, tại Bệnh viện đa khoa Vinmec Đà Nẵng, Bộ Y tế tổ chức hội thảo xin ý kiến Đề án phát triển hệ thống cấp cứu ngoại viện giai đoạn 2026 - 2030.
Hội thảo do Giáo sư - tiến sĩ Trần Văn Thuấn (Thứ trưởng Bộ Y tế) cùng tiến sĩ Hà Anh Đức (Cục trưởng Cục Quản lý khám chữa bệnh, Bộ Y tế) đồng chủ trì, với sự tham gia của các chuyên gia, nhà khoa học, đại diện các bệnh viện, trung tâm cấp cứu 115 và nhiều địa phương.
Phát biểu tại hội thảo, Giáo sư - tiến sĩ Trần Văn Thuấn cho rằng cấp cứu ngoại viện không đơn thuần là hoạt động đưa xe cứu thương đến hiện trường, mà là "cánh tay nối dài của bệnh viện", là nơi ngành y tế tiếp cận người bệnh trong những phút đầu tiên mang tính quyết định sinh mạng.
Theo Thứ trưởng Bộ Y tế, thời gian qua hệ thống cấp cứu 115 và các lực lượng cấp cứu tại địa phương đã có nhiều nỗ lực trong xử lý tai nạn giao thông, đột quỵ, nhồi máu cơ tim, ngừng tuần hoàn, thảm họa và dịch bệnh. Một số địa phương bước đầu ứng dụng công nghệ thông tin, hình thành mô hình điều phối và kết nối bệnh viện.
Tuy nhiên, Giáo sư - tiến sĩ Trần Văn Thuấn cũng nhìn nhận hệ thống hiện nay còn nhiều bất cập như: phân tán, thiếu liên thông, nhân lực chưa được chuẩn hóa, phương tiện và thiết bị còn thiếu, cơ chế tài chính chưa bền vững... Sự phối hợp giữa y tế, công an, phòng cháy chữa cháy, quân đội, giao thông và chính quyền địa phương trong nhiều tình huống khẩn cấp vẫn chưa thật sự nhịp nhàng.
"Người dân cần một hệ thống cấp cứu phản ứng nhanh nhưng hệ thống của chúng ta ở nhiều nơi vẫn còn phản ứng theo từng điểm rời rạc. Người bệnh cần được điều phối thông minh ngay từ cuộc gọi đầu tiên nhưng dữ liệu, tổng đài, phương tiện, bệnh viện tiếp nhận và lực lượng hiện trường chưa phải lúc nào cũng nằm trên cùng một mặt phẳng vận hành", Giáo sư - tiến sĩ Trần Văn Thuấn nói.
Theo ông Thuấn, đây là lý do Bộ Y tế xây dựng Đề án phát triển hệ thống cấp cứu ngoại viện giai đoạn 2026 - 2030 nhằm thiết lập một cấu phần quan trọng của hệ thống y tế hiện đại, bảo đảm cấp cứu đến với người dân "nhanh hơn, đúng hơn, an toàn hơn và có tổ chức hơn".
Tại hội thảo, Giáo sư - tiến sĩ Trần Văn Thuấn cho rằng Đà Nẵng là địa phương phù hợp để tổ chức hội thảo chuyên sâu bởi đây là đô thị phát triển nhanh, tập trung đông dân cư, du khách và nhiều sự kiện lớn; đồng thời có những nguy cơ đặc thù về tai nạn, thiên tai, đuối nước và các tình huống khẩn cấp.
Ông Thuấn đề nghị hội thảo tập trung thảo luận 3 vấn đề lớn, gồm: mô hình tổ chức phù hợp với điều kiện Việt Nam; cơ chế phối hợp liên ngành để toàn bộ quy trình cấp cứu vận hành như một hệ thống thống nhất; nguồn lực để hệ thống hoạt động bền vững với nhân lực, phương tiện, nền tảng số và cơ chế tài chính đồng bộ.
"Một đề án tốt không chỉ hay trên giấy, mà phải vận hành được trong đêm mưa, trong giờ cao điểm, trên đường cao tốc, trong ngõ nhỏ, ngoài bãi biển, trên tàu thuyền, ở vùng núi, vùng sâu, vùng xa, biên giới, hải đảo. Cấp cứu ngoại viện chỉ có ý nghĩa khi đến được nơi người dân cần, vào đúng lúc người dân cần", Thứ trưởng Bộ Y tế nhấn mạnh.
Cục An toàn thực phẩm (Bộ Y tế) cho biết, ngày 19.4.2026, Cơ quan An toàn thực phẩm và sức khỏe Áo thông báo về việc Công ty HiPP - nhà sản xuất thực phẩm trẻ em của Đức - Thụy Sĩ và chuỗi siêu thị SPAR thu hồi toàn bộ sản phẩm hỗn hợp cà rốt và khoai tây (HiPP vegetable carrot with potato) loại hũ 190 gram tại 1.500 cửa hàng trên toàn nước Áo do nghi ngờ sản phẩm này có chứa thuốc chuột.
Tại Việt Nam, để bảo đảm sức khỏe cho người tiêu dùng, Cục An toàn thực phẩm đã có công văn gửi Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số, Bộ Công thương, đề nghị thông báo cho các sàn thương mại điện tử, trang website bán hàng của gian hàng kinh doanh trên sàn thương mại điện tử phối hợp với chủ gian hàng, các nhà phân phối yêu cầu ngừng kinh doanh các lô sữa nêu trên nếu có lưu hành tại Việt Nam, gỡ bỏ các thông tin đối với sản phẩm kém chất lượng và xử lý theo quy định của pháp luật (nếu có).
Cục An toàn thực phẩm cũng đề nghị sở y tế, sở an toàn thực phẩm, chi cục an toàn thực phẩm các tỉnh, thành khẩn trương rà soát việc đăng ký bản công bố, tự công bố đối với sản phẩm hũ ăn dặm HiPP.
Làm việc với công ty công bố sản phẩm hũ ăn dặm HiPP (nếu có), yêu cầu công ty thông báo cho các đơn vị phân phối, người tiêu dùng ngừng việc sử dụng sản phẩm và tiến hành thu hồi theo khuyến cáo của nhà sản xuất, báo cáo (số lượng đã nhập khẩu, số lượng đã bán, số lượng còn tồn) và đề xuất biện pháp xử lý các lô sản phẩm theo thông tin thu hồi nêu trên.
Đồng thời tuyên truyền thông tin cho người tiêu dùng biết để không sử dụng toàn bộ các lô sản phẩm hũ ăn dặm HiPP nêu trên; báo cáo kết quả xử lý về Cục An toàn thực phẩm trước ngày 27.4.2026.
Trao đổi với phóng viên Báo Thanh Niên, lãnh đạo Cục An toàn thực phẩm, cho biết, tại Việt Nam, HiPP có các sản phẩm dành cho trẻ nhỏ. Nhưng theo thông tin ban đầu từ cơ quan cảnh báo, lô sản phẩm nêu trên là sản phẩm ăn dặm, và chỉ lưu hành nội địa nước sở tại.
Tuy nhiên, Cục An toàn thực phẩm vẫn đề nghị rà soát và cảnh báo nếu sản phẩm có bán trong nước qua kênh trực tuyến, sàn thương mại điện tử.
Ăn dặm là sản phẩm dinh dưỡng do các địa phương cấp công bố chất lượng sản phẩm, do đó, các địa phương cũng cần rà soát để kịp thời có thông tin đến người tiêu dùng.
