Động lực tăng trưởng quan trọng nhất trong giai đoạn tới
Chiều 27/5, báo Dân trí tổ chức hội thảo “Phấn đấu tăng trưởng kinh tế 2 con số bền vững: Bối cảnh mới – Hành động mới” tại Hà Nội.
Trong phiên thảo luận với nội dung chính về những cơ hội, thách thức cũng như động lực cho việc hiện thức hóa mục tiêu tăng trưởng 2 con số, các diễn giả cùng đưa ra góc nhìn về công nghệ, dữ liệu và AI sẽ trở thành động lực tăng trưởng quan trọng nhất trong giai đoạn tới.
Ông Lê Hùng Cường, Giám đốc FPT Digital (Tập đoàn FPT), nói khi nhắc tới AI và chuyển đổi số, nhiều doanh nghiệp thường nghĩ ngay đến việc tiết kiệm chi phí hay cắt giảm nhân sự. Tuy nhiên, nó cũng tạo cơ hội để người lao động chuyển đổi sang những công việc và ngành nghề mới, giúp doanh nghiệp mở rộng thị trường và tiếp cận khách hàng mới.
Đồng quan điểm, PGS.TS Nguyễn Đình Thọ, Phó Viện trưởng Viện Chiến lược, Chính sách nông nghiệp và môi trường (Bộ Nông nghiệp và Môi trường), chia sẻ “chìa khóa” của tăng trưởng nằm ở việc tận dụng tiến bộ khoa học công nghệ để nâng cao năng suất và mở rộng thị trường.
Ông cho rằng những lo ngại hiện nay về việc trí tuệ nhân tạo (AI) có thể thay thế con người cũng tương tự như nỗi lo của thế kỷ 19. AI sẽ giúp năng suất lao động tăng mạnh, chi phí giảm xuống và mở ra nhiều nhu cầu mới của thị trường.
Trong năm qua, các ứng dụng do nhà phát triển Việt Nam tạo ra đạt khoảng 6 tỷ lượt tải trên toàn cầu, trong đó có tới 5,1 tỷ lượt đến từ thị trường quốc tế. Trung bình mỗi phút có khoảng 12.000 lượt tải ứng dụng của Việt Nam, tạo ra khoảng 49.000 việc làm trong nước. Tốc độ tăng trưởng của ngành ứng dụng đạt tới 65%.
Theo ông Thọ, những con số này cho thấy tiềm năng rất lớn của nguồn nhân lực Việt Nam trong lĩnh vực công nghệ và đổi mới sáng tạo.
Ông cho rằng nếu tận dụng tốt định hướng từ Nghị quyết 57, thúc đẩy ứng dụng công nghệ và khai thác hiệu quả tiềm năng con người, Việt Nam hoàn toàn có thể nâng cao chất lượng tăng trưởng, cải thiện năng suất lao động và mở rộng quy mô thị trường tiêu dùng của hơn 100 triệu dân.
Giải pháp giúp doanh nghiệp nâng cao năng suất
Ông Lê Hùng Cường, Giám đốc FPT Digital (Tập đoàn FPT), cho rằng có hai hướng quan trọng để thúc đẩy khai thác dữ liệu phục vụ tăng trưởng và chuyển đổi số. Thứ nhất là dữ liệu do Nhà nước quản lý như dữ liệu dân cư, đất đai hay hạ tầng hành chính.
Thứ hai là dữ liệu trong khối doanh nghiệp. Theo đó, mỗi doanh nghiệp hoạt động trong một lĩnh vực khác nhau như bất động sản, bán lẻ hay ngân hàng, sẽ sở hữu các loại dữ liệu khác nhau và có yêu cầu bảo mật riêng.
Tuy nhiên, để khai thác hiệu quả hơn, các doanh nghiệp cần từng bước hình thành hệ sinh thái chia sẻ dữ liệu trên cơ sở bảo đảm quyền lợi và an toàn thông tin của từng bên. Khả năng kết nối, khai thác và chia sẻ dữ liệu hiệu quả sẽ trở thành yếu tố quyết định giúp doanh nghiệp nâng cao năng suất, tối ưu vận hành và thích ứng với các yêu cầu phát triển bền vững trong giai đoạn mới.
Còn ông Phạm Tuấn Anh, Giám đốc Phát triển bền vững, Công ty cổ phần GreenFeed Việt Nam, cho biết việc cải cách thủ tục hành chính theo hướng gọn nhẹ, thông thoáng hơn sẽ hỗ trợ rất lớn cho doanh nghiệp, giúp quá trình ra quyết định nhanh hơn và giảm chi phí.
Cũng theo ông, cơ quan quản lý cần có cơ chế khuyến khích doanh nghiệp “làm sạch”, theo đuổi ESG, chẳng hạn ưu đãi về thuế hoặc tiếp cận vốn xanh. Đồng thời, việc chia sẻ dữ liệu giữa các bên cũng rất quan trọng để từ đó ứng dụng vào kinh doanh và tăng trưởng.
Ở góc nhìn tổng quan, PGS.TS Nguyễn Đình Thọ, Phó Viện trưởng Viện Chiến lược, chính sách nông nghiệp và môi trường (Bộ Nông nghiệp và Môi trường), chỉ ra có 2 yếu tố quan trọng để tăng năng suất lao động là “số” và “xanh”.
Về yếu tố “xanh”, chuyên gia góp ý cần áp dụng cho hệ sinh thái và chuỗi giá trị theo mô hình kinh tế tuần hoàn. Còn về yếu tố “số”, AI sẽ giúp mỗi người tăng năng suất từ 70 đến 100 lần so với năng lực tự thân.
Về giải pháp tạo đột phá năng suất lao động trong giai đoạn mới, TS Lê Thái Hà – Giám đốc Điều hành Quỹ VinFuture, Giám đốc Điều hành Quỹ Vì Tương lai xanh, cho rằng doanh nghiệp cần đẩy mạnh áp dụng các công nghệ mới như trí tuệ nhân tạo (AI), IoT (Internet vạn vật) hay các phần mềm quản trị hiện đại trong nhiều lĩnh vực như y tế, giáo dục, nông nghiệp và công nghiệp.
Bên cạnh đó, nguồn nhân lực chất lượng cao được xem là yếu tố mang tính quyết định. Theo bà Hà, người lao động cần được đào tạo các kỹ năng phù hợp với bối cảnh mới, đặc biệt là kỹ năng số, tư duy công nghệ và khả năng ứng dụng kiến thức vào thực tiễn công việc.
Ngoài ra, lãnh đạo Quỹ VinFuture cho rằng cần tăng cường liên kết giữa các trường đại học, viện nghiên cứu, doanh nghiệp và tổ chức khoa học nhằm thúc đẩy chuyển giao tri thức và công nghệ vào thực tiễn. Việc kết nối giữa các viện, trường và doanh nghiệp sẽ giúp tri thức khoa học được ứng dụng hiệu quả hơn để giải quyết các bài toán của nền kinh tế.
Phát biểu tại Hội nghị bàn giao công tác ngày 8/4, Bộ trưởng Tài chính Ngô Văn Tuấn nhìn nhận giai đoạn hiện nay, Bộ Tài chính không chỉ quản lý thu, chi ngân sách nhà nước mà còn tham mưu chiến lược trong điều hành kinh tế vĩ mô.
Theo Bộ trưởng, việc huy động, phân bổ và sử dụng hiệu quả các nguồn lực tài chính là nhiệm vụ then chốt, góp phần bảo đảm ổn định kinh tế và thúc đẩy phát triển bền vững.
"Mục tiêu tăng trưởng kinh tế cao trong những năm tới đặt ra yêu cầu rất lớn với ngành Tài chính", Bộ trưởng nói. Theo ông, công tác thu ngân sách, điều hành chi tiêu đến huy động nguồn vốn cho đầu tư phát triển sẽ phải được nâng tầm, bảo đảm chủ động, linh hoạt và hiệu quả trong mọi tình huống
Ông Ngô Văn Tuấn được Quốc hội phê chuẩn làm Bộ trưởng Tài chính nhiệm kỳ 2026-2031, thay ông Nguyễn Văn Thắng - người sẽ vị trí Phó thủ tướng nhiệm kỳ này. Tân Bộ trưởng 55 tuổi, quê Bắc Ninh, có trình độ thạc sĩ Tài chính - Ngân hàng, Ủy viên Trung ương Đảng khóa 13, 14, đại biểu Quốc hội khóa 15, 16.
Ông trưởng thành từ Bộ Tài chính, từng giữ các vị trí như Phó phòng, Vụ Chính sách tài chính; Trưởng phòng Thư ký Văn phòng Bộ; Phó chánh Văn phòng Bộ; Vụ trưởng Vụ Tài chính các ngân hàng và tổ chức tài chính.
Đầu năm 2017, ông được chỉ định làm Phó trưởng Ban Kinh tế Trung ương; sau đó làm Phó bí thư Tỉnh ủy Hòa Bình và giữ chức Bí thư Tỉnh ủy. Tháng 7/2022, ông được giao phụ trách Kiểm toán nhà nước và 3 tháng sau giữ chức Tổng Kiểm toán nhà nước.
Bộ trưởng chia sẻ lần trở lại Bộ Tài chính này mang lại "ý thức rõ ràng về trách nhiệm phía trước". Song ông tin tưởng ngành tài chính sẽ hoàn thành tốt nhiệm vụ nhờ "kỷ cương, tinh thần trách nhiệm cao". Ông cũng khẳng định toàn ngành sẽ tiếp tục nỗ lực, đổi mới để đáp ứng yêu cầu phát triển.
Ông khẳng định sẽ thúc đẩy đổi mới mạnh mẽ với mục tiêu xây dựng ngành tài chính hiện đại, hiệu quả, đáp ứng yêu cầu phát triển nhanh và bền vững của đất nước trong kỷ nguyên mới.
Tại buổi lễ, Phó thủ tướng Nguyễn Văn Thắng và Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn ký kết Biên bản bàn giao công tác.
Phó thủ tướng Nguyễn Văn Thắng nhận nhiệm vụ Bộ trưởng Tài chính vào cuối tháng 11/2024 - thời điểm cả hệ thống chính trị sắp xếp, tinh gọn bộ máy. Bộ trưởng nhắc lại thời điểm đó, Bộ Tài chính phải đồng thời thực hiện nhiều nhiệm vụ quan trọng, từ kiện toàn tổ chức đến đảm bảo nguồn lực tài chính cho các chương trình cải cách lớn.
"Ngành vẫn hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao, đặc biệt là thu, chi ngân sách nhà nước", ông nói. Trong giai đoạn mới, ông Thắng kỳ vọng ngành tài chính tiếp tục giữ vai trò nòng cốt trong quản lý tài chính - ngân sách quốc gia, phát triển thị trường tài chính, tham mưu cho Chính phủ trong điều hành kinh tế vĩ mô. Đồng thời, ngành sẽ huy động và phân bổ hiệu quả các nguồn lực, góp phần thúc đẩy đầu tư phát triển và bảo đảm an sinh xã hội.
Tại hồ sơ thẩm định dự án sửa đổi Luật Điện lực gửi Bộ Tư pháp mới đây, Bộ Công Thương đề xuất giá bán lẻ điện được điều chỉnh kịp thời theo biến động chi phí đầu vào thực tế, đảm bảo bù đắp chi phí hợp lý và có lợi nhuận phù hợp để doanh nghiệp bảo toàn, phát triển vốn.
Trường hợp chi phí sản xuất, cung ứng điện chưa được tính hết trong một lần điều chỉnh giá điện, phần còn thiếu sẽ được phân bổ vào các lần điều chỉnh giá bán lẻ điện bình quân tiếp theo.
Đề xuất này xuất phát từ thực tế Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) thua lỗ lớn giai đoạn 2022-2023 do chi phí đầu vào tăng mạnh, trong khi giá điện chưa được điều chỉnh tương ứng để hỗ trợ kiểm soát lạm phát và phục hồi kinh tế sau dịch Covid-19. Theo số liệu mới nhất của EVN, lỗ lũy kế của công ty mẹ còn khoảng 5.611 tỷ đồng, thấp hơn nhiều so với mức gần 45.000 tỷ đồng, đến cuối năm 2024.
Đề nghị minh bạch toàn bộ chi phí giá điện
Liên quan đến vấn đề minh bạch giá điện, Bộ Tài chính đề nghị cơ quan soạn thảo tăng cường các yêu cầu về minh bạch chi phí sản xuất, truyền tải, phân phối điện; công khai phương pháp xác định giá điện; kiểm toán, giám sát độc lập đối với các khoản chi phí lớn, các cơ chế đặc thù.
Bộ Tài chính cho rằng đây là cơ sở quan trọng để kiểm soát chi phí, bảo vệ lợi ích của Nhà nước và người tiêu dùng, nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực trong ngành điện.
Góp ý dự thảo Luật, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam cũng đề nghị quy định cụ thể hơn tần suất điều chỉnh giá điện để tránh điều chỉnh đột ngột. Đồng thời, bổ sung quy định công khai cấu phần chi phí đầu vào như nhiên liệu, truyền tải, phân phối, quản lý và công bố công khai báo cáo chi phí hàng năm.
Liên quan đến vấn đề này, Bộ Tài chính đề nghị Bộ Công Thương làm rõ phương pháp xác định giá điện nhiều thành phần; đánh giá tác động đến CPI, sản xuất kinh doanh và sức cạnh tranh nền kinh tế; quy định chặt chẽ việc xử lý các chi phí chưa được tính vào giá điện trước đây (nếu có), bảo đảm minh bạch và kiểm soát tác động.
Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch cũng đề nghị cần làm rõ nội dung quy định này để đảm bảo tính minh bạch. Trong khi đó, Bộ Tư pháp đề nghị làm rõ cơ quan chịu trách nhiệm công khai chi phí thực tế tính giá điện là đơn vị bán lẻ điện hay Bộ Công Thương.
Giải trình các vấn đề trên, Bộ Công Thương cho biết cơ chế và thời gian điều chỉnh giá bán lẻ điện bình quân hiện đã được quy định tại Luật Điện lực 2024 và Nghị định 72/2025 của Chính phủ.
Đồng thời, dự thảo Luật sửa đổi đã bổ sung quy định yêu cầu đơn vị bán lẻ điện hằng năm phải báo cáo chi phí thực tế để Bộ Công Thương chủ trì, phối hợp với Bộ Tài chính và các cơ quan liên quan kiểm tra, công khai chi phí tính giá điện.
Bộ Công Thương nêu dự thảo Luật quy định Bộ Công Thương sẽ chủ trì, phối hợp với Bộ Tài chính và các cơ quan liên quan kiểm tra, công bố công khai chi phí thực tế trong tính toán giá bán lẻ điện bình quân. Nội dung và cách thức công khai sẽ được quy định chi tiết tại thông tư do Bộ ban hành...
Bộ Tài chính: Không chuyển rủi ro doanh nghiệp sang người dân
Về bảo toàn và phát triển vốn Nhà nước tại doanh nghiệp điện lực, Bộ Tài chính cho rằng các quy định của dự thảo Luật liên quan đến cơ chế giá điện, hạch toán chi phí (bao gồm chi phí chưa được tính đủ vào giá điện), chi phí khảo sát, đầu tư, cơ chế chia sẻ rủi ro đều có tác động trực tiếp đến hiệu quả sản xuất kinh doanh và giá trị vốn nhà nước tại doanh nghiệp điện lực.
Do đó, Bộ Tài chính đề nghị bổ sung nguyên tắc xuyên suốt trong Luật: Hoạt động điện lực phải bảo đảm bảo toàn và phát triển vốn nhà nước tại doanh nghiệp. Làm rõ cơ chế xử lý các chi phí chưa được tính vào giá điện; trách nhiệm của doanh nghiệp trong quản trị chi phí, tránh chuyển lỗ hoặc chi phí kém hiệu quả vào giá điện.
Không thiết kế cơ chế chính sách làm suy giảm hiệu quả sử dụng vốn nhà nước hoặc chuyển rủi ro kinh doanh của doanh nghiệp sang Nhà nước hoặc người tiêu dùng.
Tiếp thu ý kiến, Bộ Công Thương cho biết đã sửa đổi Điều 52 của dự thảo Luật theo hướng giá bán lẻ điện được điều chỉnh kịp thời theo biến động đầu vào thực tế, bảo đảm bù đắp chi phí hợp lý và có lợi nhuận phù hợp để doanh nghiệp bảo toàn, phát triển vốn.
Trường hợp chi phí sản xuất, cung ứng điện chưa được bù đắp đầy đủ trong các lần điều chỉnh giá điện, phần còn thiếu sẽ được phân bổ vào các lần tính toán, điều chỉnh tiếp theo.
Dự thảo cũng bổ sung điều khoản chuyển tiếp để xử lý các chi phí chưa được tính vào giá điện trước thời điểm Luật Điện lực sửa đổi có hiệu lực.
Về ranh giới giữa nghĩa vụ của doanh nghiệp và trách nhiệm của Nhà nước, Bộ Tài chính cho rằng một số cơ chế trong dự thảo Luật có thể dẫn đến chồng lấn trách nhiệm, như hỗ trợ tiền điện, điều tiết giá, đầu tư hạ tầng hay cơ chế đặc thù cho dự án điện lực.
Do đó, Bộ đề nghị làm rõ nguyên tắc doanh nghiệp điện lực hoạt động theo cơ chế thị trường, tự chủ tài chính và tự chịu trách nhiệm về hiệu quả sản xuất kinh doanh.
Theo Bộ Tài chính, Nhà nước chỉ hỗ trợ trong các trường hợp phục vụ an sinh xã hội, nhiệm vụ công ích hoặc mục tiêu chiến lược đặc biệt; không sử dụng ngân sách để bù đắp chi phí, rủi ro thuộc trách nhiệm kinh doanh của doanh nghiệp.
Tiếp thu ý kiến, Bộ Công Thương cho biết dự thảo Luật đã bổ sung Điều 5 như sau: Trường hợp có chủ trương của Nhà nước về việc thực hiện hỗ trợ tiền điện cho các đối tượng khách hàng đặc thù, nguồn hỗ trợ được lấy từ nguồn ngân sách nhà nước hoặc từ các nguồn tài chính, quỹ hợp lệ, hợp pháp theo các trường hợp cụ thể theo quy định hiện hành có liên quan.
Đây là động thái mới đánh dấu sự trở lại của Tập đoàn FLC của ông Trịnh Văn Quyết đối với dự án này, sau nhiều năm đình trệ vì nhiều lý do khác nhau.
Cụ thể lần trở lại này, dự án sân golf Đak Đoa được tỉnh Gia Lai giao cho pháp nhân mới là Công ty TNHH đầu tư và quản lý tòa nhà Ion Complex (thành viên Tập đoàn FLC) triển khai.
Tại lễ khởi công, ông Nguyễn Hữu Quế, Phó chủ tịch UBND tỉnh Gia Lai, cho rằng việc đầu tư dự án này có ý nghĩa quan trọng trong hành trình phát triển du lịch chất lượng cao.
Theo ông Quế, tỉnh Gia Lai hội tụ nhiều tiềm năng nổi trội về cảnh quan thiên nhiên và nền văn hóa giàu bản sắc từ bãi biển dài tới cao nguyên, cùng nhiều danh lam thắng cảnh.
Tỉnh xác định du lịch là ngành kinh tế trụ cột với mục tiêu đón 15 triệu khách trong năm 2026. Trong năm 2025, ngành du lịch Gia Lai đón 12,4 triệu lượt khách, doanh thu 29.000 tỉ đồng. Kết quả này cho thấy du lịch Gia Lai từng bước vươn lên thành điểm đến mới giàu tiềm năng và hấp dẫn trên bản đồ du lịch Việt Nam.
Dù vậy, lãnh đạo tỉnh đánh giá hạ tầng du lịch còn thiếu các tổ hợp nghỉ dưỡng quy mô lớn, sản phẩm du lịch cao cấp. Do đó việc triển khai tổ hợp sân golf Đak Đoa là bước đi chiến lược giải bài toán thiếu hụt hạ tầng cao cấp, hướng tới những mục tiêu cao hơn trong tương lai.
Ngoài ra, dự án này còn thúc đẩy phát triển hạ tầng khu vực phía tây Gia Lai, hình thành không gian phát triển mới, hiện đại, bền vững.
Ông Quế đề nghị Tập đoàn FLC tập trung nguồn lực, đẩy nhanh tiến độ triển khai, thi công khoa học, đảm bảo hoàn thành dự án đúng tiến độ. Đồng thời cam kết chính quyền tỉnh sẽ tạo mọi điều kiện cho nhà đầu tư phát triển.
Theo bà Hương Trần Kiều Dung - Phó chủ tịch thường trực Tập đoàn FLC, dự án này là điểm đến nghỉ dưỡng cao cấp với sân golf 36 hố tiêu chuẩn quốc tế, có tiện ích đa dạng với khu đô thị hiện đại, gần gũi thiên nhiên. Khi hoàn thành, dự án sẽ hình thành không gian sống khác biệt, có chiều sâu và bền vững.
Tập đoàn này mong muốn cùng địa phương phát triển lĩnh vực du lịch, nâng cao năng lực cạnh tranh cho điểm đến. Tập trung vào định hướng phát triển du lịch xanh dựa trên việc tôn trọng thiên nhiên, tôn vinh văn hóa bản địa và phát triển có trách nhiệm.
