Động lực tăng trưởng quan trọng nhất trong giai đoạn tới
Chiều 27/5, báo Dân trí tổ chức hội thảo “Phấn đấu tăng trưởng kinh tế 2 con số bền vững: Bối cảnh mới – Hành động mới” tại Hà Nội.
Trong phiên thảo luận với nội dung chính về những cơ hội, thách thức cũng như động lực cho việc hiện thức hóa mục tiêu tăng trưởng 2 con số, các diễn giả cùng đưa ra góc nhìn về công nghệ, dữ liệu và AI sẽ trở thành động lực tăng trưởng quan trọng nhất trong giai đoạn tới.
Ông Lê Hùng Cường, Giám đốc FPT Digital (Tập đoàn FPT), nói khi nhắc tới AI và chuyển đổi số, nhiều doanh nghiệp thường nghĩ ngay đến việc tiết kiệm chi phí hay cắt giảm nhân sự. Tuy nhiên, nó cũng tạo cơ hội để người lao động chuyển đổi sang những công việc và ngành nghề mới, giúp doanh nghiệp mở rộng thị trường và tiếp cận khách hàng mới.
Đồng quan điểm, PGS.TS Nguyễn Đình Thọ, Phó Viện trưởng Viện Chiến lược, Chính sách nông nghiệp và môi trường (Bộ Nông nghiệp và Môi trường), chia sẻ “chìa khóa” của tăng trưởng nằm ở việc tận dụng tiến bộ khoa học công nghệ để nâng cao năng suất và mở rộng thị trường.
Ông cho rằng những lo ngại hiện nay về việc trí tuệ nhân tạo (AI) có thể thay thế con người cũng tương tự như nỗi lo của thế kỷ 19. AI sẽ giúp năng suất lao động tăng mạnh, chi phí giảm xuống và mở ra nhiều nhu cầu mới của thị trường.
Trong năm qua, các ứng dụng do nhà phát triển Việt Nam tạo ra đạt khoảng 6 tỷ lượt tải trên toàn cầu, trong đó có tới 5,1 tỷ lượt đến từ thị trường quốc tế. Trung bình mỗi phút có khoảng 12.000 lượt tải ứng dụng của Việt Nam, tạo ra khoảng 49.000 việc làm trong nước. Tốc độ tăng trưởng của ngành ứng dụng đạt tới 65%.
Theo ông Thọ, những con số này cho thấy tiềm năng rất lớn của nguồn nhân lực Việt Nam trong lĩnh vực công nghệ và đổi mới sáng tạo.
Ông cho rằng nếu tận dụng tốt định hướng từ Nghị quyết 57, thúc đẩy ứng dụng công nghệ và khai thác hiệu quả tiềm năng con người, Việt Nam hoàn toàn có thể nâng cao chất lượng tăng trưởng, cải thiện năng suất lao động và mở rộng quy mô thị trường tiêu dùng của hơn 100 triệu dân.
Giải pháp giúp doanh nghiệp nâng cao năng suất
Ông Lê Hùng Cường, Giám đốc FPT Digital (Tập đoàn FPT), cho rằng có hai hướng quan trọng để thúc đẩy khai thác dữ liệu phục vụ tăng trưởng và chuyển đổi số. Thứ nhất là dữ liệu do Nhà nước quản lý như dữ liệu dân cư, đất đai hay hạ tầng hành chính.
Thứ hai là dữ liệu trong khối doanh nghiệp. Theo đó, mỗi doanh nghiệp hoạt động trong một lĩnh vực khác nhau như bất động sản, bán lẻ hay ngân hàng, sẽ sở hữu các loại dữ liệu khác nhau và có yêu cầu bảo mật riêng.
Tuy nhiên, để khai thác hiệu quả hơn, các doanh nghiệp cần từng bước hình thành hệ sinh thái chia sẻ dữ liệu trên cơ sở bảo đảm quyền lợi và an toàn thông tin của từng bên. Khả năng kết nối, khai thác và chia sẻ dữ liệu hiệu quả sẽ trở thành yếu tố quyết định giúp doanh nghiệp nâng cao năng suất, tối ưu vận hành và thích ứng với các yêu cầu phát triển bền vững trong giai đoạn mới.
Còn ông Phạm Tuấn Anh, Giám đốc Phát triển bền vững, Công ty cổ phần GreenFeed Việt Nam, cho biết việc cải cách thủ tục hành chính theo hướng gọn nhẹ, thông thoáng hơn sẽ hỗ trợ rất lớn cho doanh nghiệp, giúp quá trình ra quyết định nhanh hơn và giảm chi phí.
Cũng theo ông, cơ quan quản lý cần có cơ chế khuyến khích doanh nghiệp “làm sạch”, theo đuổi ESG, chẳng hạn ưu đãi về thuế hoặc tiếp cận vốn xanh. Đồng thời, việc chia sẻ dữ liệu giữa các bên cũng rất quan trọng để từ đó ứng dụng vào kinh doanh và tăng trưởng.
Ở góc nhìn tổng quan, PGS.TS Nguyễn Đình Thọ, Phó Viện trưởng Viện Chiến lược, chính sách nông nghiệp và môi trường (Bộ Nông nghiệp và Môi trường), chỉ ra có 2 yếu tố quan trọng để tăng năng suất lao động là “số” và “xanh”.
Về yếu tố “xanh”, chuyên gia góp ý cần áp dụng cho hệ sinh thái và chuỗi giá trị theo mô hình kinh tế tuần hoàn. Còn về yếu tố “số”, AI sẽ giúp mỗi người tăng năng suất từ 70 đến 100 lần so với năng lực tự thân.
Về giải pháp tạo đột phá năng suất lao động trong giai đoạn mới, TS Lê Thái Hà – Giám đốc Điều hành Quỹ VinFuture, Giám đốc Điều hành Quỹ Vì Tương lai xanh, cho rằng doanh nghiệp cần đẩy mạnh áp dụng các công nghệ mới như trí tuệ nhân tạo (AI), IoT (Internet vạn vật) hay các phần mềm quản trị hiện đại trong nhiều lĩnh vực như y tế, giáo dục, nông nghiệp và công nghiệp.
Bên cạnh đó, nguồn nhân lực chất lượng cao được xem là yếu tố mang tính quyết định. Theo bà Hà, người lao động cần được đào tạo các kỹ năng phù hợp với bối cảnh mới, đặc biệt là kỹ năng số, tư duy công nghệ và khả năng ứng dụng kiến thức vào thực tiễn công việc.
Ngoài ra, lãnh đạo Quỹ VinFuture cho rằng cần tăng cường liên kết giữa các trường đại học, viện nghiên cứu, doanh nghiệp và tổ chức khoa học nhằm thúc đẩy chuyển giao tri thức và công nghệ vào thực tiễn. Việc kết nối giữa các viện, trường và doanh nghiệp sẽ giúp tri thức khoa học được ứng dụng hiệu quả hơn để giải quyết các bài toán của nền kinh tế.
Elon Musk vừa trở thành người đầu tiên trên thế giới sở hữu khối tài sản nghìn tỷ USD, sau khi công ty hàng không vũ trụ SpaceX của ông chính thức niêm yết trên sàn chứng khoán ngày 12/6. Đây là khối tài sản khổng lồ, chưa từng xuất hiện trong lịch sử.
Musk vốn đã là người giàu nhất thế giới trước khi SpaceX IPO. Ông sở hữu khoảng 200 tỷ USD cổ phiếu và quyền chọn nhờ làm CEO hãng xe điện Tesla. Sau khi cổ phiếu SpaceX bắt đầu giao dịch, ông có thêm hơn 800 tỷ USD nữa, nhờ nắm gần 40% cổ phần công ty này. Cả Forbes và Bloomberg đều ước tính tài sản của Musk hiện vào khoảng 1.100 tỷ USD.
Tuy nhiên, phần lớn tài sản của Musk chỉ tồn tại trên giấy tờ, không phải tiền mặt nằm trong tài khoản ngân hàng. Giá trị đó phụ thuộc hoàn toàn vào cách các nhà đầu tư tiếp tục định giá Tesla và SpaceX trong tương lai.
Giới phân tích cho biết 1.100 tỷ USD gần như không thể tiêu hết trong một đời người. Nếu chi tiêu 1 triệu USD mỗi giờ, liên tục 24 giờ mỗi ngày, ông vẫn phải mất hơn một thế kỷ mới tiêu hết 1.000 tỷ USD.
Trong khi đó, nếu chia đều cho gần 8,2 tỷ người trên thế giới, mỗi người sẽ được nhận 122 USD.
Theo CNN, để dễ hình dung quy mô khối tài sản này, dưới đây là 6 thứ có giá trị thấp hơn tài sản của Elon Musk.
GDP hầu hết quốc gia trên thế giới
Theo Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF), toàn cầu chỉ có 20 nền kinh tế có GDP hơn 1.100 tỷ USD. Điều này đồng nghĩa phần lớn các nước có quy mô kinh tế thấp hơn giá trị tài sản của Musk. Ví dụ, GDP Nam Phi - quê hương của tỷ phú, có GDP là 480 tỷ USD.
Nền kinh tế Manhattan
Manhattan - nơi tập trung nhiều tổ chức tài chính và tập đoàn hàng đầu nước Mỹ, bao gồm khu phố tài chính Wall Street, có GDP hơn 1.000 tỷ USD năm 2024. Đây là năm gần nhất Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) có dữ liệu.
Toàn bộ bất động sản tại Houston
Houston (Texas) là thành phố lớn thứ 4 của Mỹ, sau New York, Los Angeles và Chicago. Thành phố này là trung tâm của ngành công nghiệp dầu khí Mỹ. Tổng giá trị toàn bộ bất động sản nhà ở và thương mại tại Houston vào khoảng 879 tỷ USD, theo số liệu mới nhất hiện có.
Toàn bộ xe mới được người Mỹ mua trong một năm
Sau nhà ở, ôtô và xe tải là khoản chi tiêu lớn nhất của đa số người Mỹ. Giá trung bình của một chiếc xe mới tại đây đạt kỷ lục 48.402 USD năm ngoái. Người Mỹ đã mua khoảng 16,3 triệu xe mới trong năm 2025, tương đương tổng giá trị khoảng 789 tỷ USD.
Khối tài sản của Musk có thể sớm bỏ xa những tỷ phú công nghệ nổi tiếng khác. Kể cả khi cộng tài sản của bốn tỷ phú xếp sau ông trong danh sách người giàu thế giới, gồm: Larry Page, Sergey Brin, Jeff Bezos và Larry Ellison, tổng tài sản của họ cũng chỉ đạt khoảng 1.044 tỷ USD, thấp hơn Musk.
Dù vậy, cũng như Musk, các tỷ phú trên đều trở nên giàu có nhờ cổ phần tại các hãng công nghệ do chính mình sáng lập.
Tất cả câu lạc bộ thể thao chuyên nghiệp trên thế giới
Các câu lạc bộ thể thao là một trong những tài sản xa xỉ mà giới tỷ phú rất ưa chuộng. Nhưng với 1.000 tỷ USD, Musk gần như có thể mua được hầu hết các đội trên hành tinh.
Trên thực tế, 50 câu lạc bộ thể thao giá trị nhất thế giới cộng lại chỉ được định giá khoảng 353 tỷ USD, theo thống kê của Forbes cuối năm ngoái. Trong đó Dallas Cowboys là câu lạc bộ thể thao giá trị nhất thế giới với khoảng 13 tỷ USD.
Nguyên nhân khiến giá vàng thế giới bất ngờ tăng trở lại là do Mỹ đề xuất miễn trừ tạm thời các lệnh trừng phạt dầu mỏ của Iran để thuận tiện đàm phán. Sau tin này giá dầu đã giảm mạnh và giá vàng đi lên.
Iran cũng cho biết đã phản hồi đề xuất mới của Mỹ nhằm chấm dứt chiến sự, đồng thời nói thêm rằng các cuộc trao đổi ngoại giao vẫn tiếp tục.
Tối nay có lúc giá vàng thế giới chạm mốc 4.580 USD/ounce nhưng sau đó giảm nhẹ trở lại 4.544 USD/ounce lúc 23h.
Với mức giá hiện tại, quy đổi theo tỉ giá niêm yết tại ngân hàng, giá vàng thế giới tương đương 144,6 triệu đồng/lượng.
So với mức 4.720 USD/ounce vào tuần trước, giá vàng thế giới đã để mất 176 USD/ounce, tương đương 3,72%.
Giá vàng miếng SJC bán ra cuối ngày hôm nay (18-5) tăng 300.000 đồng/lượng so với cuối tuần, lên mức 163,8 triệu đồng/lượng, mua vào ở mức 161,3 triệu đồng/lượng.
Giá vàng nhẫn 9999 giữ nguyên ở mức 163,3 triệu đồng/lượng, mua vào còn 160,3 triệu đồng/lượng.
Tại các cửa hàng vàng tư nhân, giá vàng miếng SJC bán ra thấp hơn, ở mức 162,8 triệu đồng/lượng, mua vào ở mức 161,3 triệu đồng/lượng.
Chênh lệch giữa giá mua - bán chỉ bằng một nửa so với các tiệm vàng lớn.
So với giá vàng thế giới quy đổi, giá vàng miếng SJC đang cao hơn 19,3 triệu đồng/lượng. Mức chênh lệch đang gia tăng nhanh chóng do giá vàng thế giới giảm quá nhanh trong khi giá vàng trong nước lại giảm chậm.
Giá bạc cũng hồi phục theo giá vàng, lên mức 76,8 USD/ounce. Quy đổi theo tỉ giá niêm yết tại ngân hàng tương đương 2,44 triệu đồng/lượng.
Tuần trước giá bạc đã giảm hơn 15% sau khi gần chạm đỉnh 90 USD/ounce.
Trong nước, Công ty Ancarat niêm yết giá bạc bán ra ở mức 2,988 triệu đồng/lượng và mua vào ở mức 2,889 triệu đồng/lượng.
Công ty SBJ niêm yết giá bán ra ở mức 2,943 triệu đồng/lượng, giá mua vào còn 2,853 triệu đồng/lượng.
Công ty Phú Quý niêm yết giá bạc bán ra ở mức 2,934 triệu đồng/lượng, mua vào ở mức 2,846 triệu đồng/lượng.
Bộ Khoa học và Công nghệ đang lấy ý kiến dự thảo Thông tư mới về kiểm tra, quản lý đo lường và chất lượng vàng, áp dụng với 3 nhóm gồm vàng trang sức - mỹ nghệ, vàng miếng và vàng nguyên liệu trong quá trình sản xuất, nhập khẩu và lưu thông trên thị trường.
Đề xuất siết quản lý vàng miếng, vàng trang sức
Theo dự thảo, vàng trang sức sẽ được phân hạng theo độ tinh khiết/hàm lượng vàng. Nếu phân loại theo Kara, sản phẩm sẽ được xếp theo hạng thấp hơn liền kề so với giá trị thực tế (ví dụ vàng 21,5K được tính là 21K). Trường hợp công bố theo hàm lượng vàng, doanh nghiệp phải ghi đúng tỷ lệ thực tế như 78% hoặc 780.
Đáng chú ý, sản phẩm vàng có sử dụng kim loại nền, vật liệu hàn hoặc vật liệu nhồi phải công bố rõ thành phần để tránh gây nhầm lẫn cho người mua. Đồng thời, vàng trang sức không được chứa thành phần độc hại vượt ngưỡng cho phép và hàm lượng vàng thực tế không được thấp hơn mức đã công bố.
Với vàng miếng và vàng nguyên liệu nhập khẩu, Bộ đề xuất yêu cầu hàm lượng vàng tối thiểu từ 99,5% trở lên. Tất cả sản phẩm vàng lưu thông trên thị trường cũng phải công bố tiêu chuẩn áp dụng công khai tại điểm bán, bao bì, nhãn hàng hóa hoặc trên các nền tảng số nhằm tăng tính minh bạch và bảo vệ người tiêu dùng.
Thực tế, thị trường vàng trong nước từ năm 2026 cũng chứng kiến loạt thay đổi mới.
Tăng mức phạt lên cao nhất 400 triệu đồng với giao dịch vàng trái quy định
Từ tháng 2 năm nay, Nghị định số 340/2025 của Chính phủ đã có quy định chi tiết mức xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực tiền tệ và ngân hàng, trong đó tăng mạnh chế tài đối với hoạt động kinh doanh vàng.
Theo quy định, các hành vi vi phạm phổ biến như mua, bán vàng miếng với tổ chức không có giấy phép, sử dụng vàng làm phương tiện thanh toán có thể bị cảnh cáo hoặc phạt tiền 10-20 triệu đồng nếu vi phạm nhiều lần. Các vi phạm về quy trình kinh doanh, như không thanh toán qua tài khoản, không niêm yết giá, không công bố tiêu chuẩn, ghi nhãn vàng trang sức, mỹ nghệ, bị phạt từ 30-50 triệu đồng.
Đối với hành vi nghiêm trọng hơn, mức phạt có thể tăng lên 80-100 triệu đồng, thậm chí 140-180 triệu đồng hoặc 300-400 triệu đồng đối với các trường hợp kinh doanh vàng miếng không có giấy phép hoặc xuất, nhập khẩu vàng trái phép.
Ngoài phạt tiền, cơ quan chức năng còn có thể áp dụng biện pháp bổ sung như tịch thu tang vật, đình chỉ hoạt động từ 6-12 tháng, hoặc thu hồi giấy phép. Mức phạt áp dụng cho tổ chức vi phạm gấp đôi cá nhân.
Ngân hàng Nhà nước sẽ kiểm soát trạng thái vàng của tổ chức tín dụng
Song song với việc siết chặt xử phạt, Thông tư số 82/2025 của Ngân hàng Nhà nước được ban hành ngày 31/12/2025 và có hiệu lực từ 12/2 còn quy định giới hạn nghiêm ngặt trạng thái vàng của các tổ chức tín dụng.
Cụ thể, các tổ chức tín dụng được phép sản xuất vàng miếng chỉ được duy trì trạng thái vàng tối đa 5% vốn tự có. Trong khi đó, các tổ chức tín dụng được phép kinh doanh mua, bán vàng miếng không được duy trì trạng thái vàng vượt quá 2% vốn tự có, trừ một số trường hợp đặc thù theo quy định của ngân hàng Nhà nước.
Một điểm đáng chú ý của Thông tư là quy định tổ chức tín dụng không được duy trì trạng thái vàng âm. Quy định này nhằm hạn chế tình trạng đầu cơ vàng, sử dụng đòn bẩy quá mức, đồng thời giảm nguy cơ mất cân đối tài chính và rủi ro lan truyền trong hệ thống ngân hàng.
Ngoài ra, cơ quan Nhà nước thời gian qua cũng tiến hành loạt cuộc thanh tra việc kinh doanh vàng, kịp thời phát hiện, ngăn chặn những vi phạm của doanh nghiệp. Sắp tới đây, dự thảo mới về sàn vàng cũng sẽ đồng thời thẩm thấu, giúp việc đầu tư vàng trong nước đi vào ổn định dài hạn.
Đây được đánh giá là sự can thiệp cần thiết nhằm giải quyết tình trạng chênh lệch giá, vì thông tin lúc này sẽ minh bạch hơn và các chủ thể tham gia thị trường, từ doanh nghiệp đến nhà đầu tư, có thể điều chỉnh hành vi, giúp giá vàng trong nước tiệm cận hơn với giá thế giới.
Với loạt động thái này, TS. Châu Đình Linh - chuyên gia kinh tế tài chính - cho biết những quy định này đã và đang thẩm thấu vào thị trường. Từ đó, giúp giao dịch vàng có trật tự hơn, có thể nói thị trường đã không còn ở “vùng xám”.
Điển hình là dù biến động, song khoảng cách giữa giá vàng trong nước và thế giới đang được thu hẹp đáng kể, từ mức hơn 20 triệu đồng/lượng rút lại còn 10 triệu đồng/lượng (có thời điểm vàng thế giới chỉ cách vàng SJC hơn 5 triệu đồng mỗi lượng).
