Lầu Năm Góc đang chịu áp lực tài chính ngày càng lớn và trong một số trường hợp gặp khó khăn trong việc duy trì các hoạt động huấn luyện và bảo dưỡng thường kỳ giữa lúc xung đột Iran vẫn tiếp diễn, khiến các lãnh đạo quân đội Mỹ phải thúc giục Quốc hội cấp thêm ngân sách.
Cả Mỹ và Iran đều tiếp tục phát đi tín hiệu không nhượng bộ, kiên quyết giữ vững các điều kiện mà họ nêu ra, khiến việc tìm tiếng nói chung giữa 2 bên vẫn đang gặp thách thức. Hai bên đều chịu áp lực khi xung đột kéo dài. Nếu Iran đối mặt với việc bị Mỹ phong tỏa cảng biển, thì Washington cũng đã chi một khoản tiền rất lớn cho xung đột và đang đối mặt với áp lực ngân sách ngày càng nhiều hơn.
Đô đốc Daryl Caudle, Tư lệnh Hải quân Mỹ, nói với các nghị sĩ Ủy ban Quân vụ Hạ viện hồi đầu tháng rằng ngân sách năm 2026 của Hải quân “không tính đến Chiến dịch Cuồng nộ”, đồng thời cho biết lực lượng này đang bị ảnh hưởng tới “các hoạt động thường kỳ”.
Theo ông, điều này bao gồm việc phải cắt giảm các cuộc tập trận, giảm số giờ huấn luyện bay và hạn chế đào tạo tân binh.
“Thành tích tuyển quân kỷ lục của tôi sẽ bị cản trở nếu không có thêm ngân sách để đưa những người này từ trại huấn luyện đi tiếp và chi trả tiền thưởng nhập ngũ cũng như tái nhập ngũ”, Caudle nói với các nghị sĩ.
Quân đoàn Thiết giáp số III của Lục quân Mỹ, bộ chỉ huy đóng tại bang Texas, quản lý khoảng 70.000 binh sĩ cùng hàng trăm xe tăng, đã bị cắt gần 292 triệu USD ngân sách huấn luyện vào cuối tháng 4, theo một tài liệu nội bộ mà truyền thông Mỹ đã tiếp cận được.
Trong khi đó, cơ sở đào tạo quân y của quân đội Mỹ đã hủy hàng chục khóa học và cắt nguồn tài trợ tập trung cho nhiều chương trình khác, theo một bản ghi nhớ ngày 27/4.
Thông thường, quân đội Mỹ phải sử dụng ngân sách đúng theo từng hạng mục cụ thể trừ khi được Quốc hội cho phép điều chuyển. Các hoạt động huấn luyện chủ yếu được chi từ tài khoản “Vận hành và Bảo dưỡng” (O&M).
Chuyên gia ngân sách quốc phòng Todd Harrison thuộc Viện Doanh nghiệp Mỹ (AEI) cho biết tài khoản O&M được dùng cho mọi thứ, từ huấn luyện, triển khai lực lượng, nhiên liệu, đi lại, sửa chữa thiết bị cho đến trả lương cho một số nhân viên dân sự của Lầu Năm Góc.
Ông Harrison nói rằng việc theo dõi chi tiêu thời gian thực của Lầu Năm Góc từ bên ngoài là bất khả thi, nhưng “hoàn toàn có khả năng” quân đội đang phải đánh đổi bằng cách cắt các chuyến công tác không cần thiết hoặc hủy huấn luyện.
Ở giai đoạn đầu chiến dịch Iran, các quan chức trong chính quyền Tổng thống Donald Trump từng thảo luận về việc đề nghị cấp bổ sung ngân sách cho quân đội, với một số người ước tính chi phí lên tới 200 tỷ USD. Tuy nhiên, sau đó chính quyền cho rằng con số này quá cao, dù chưa đưa ra đề xuất cụ thể và cũng chưa có dấu hiệu Quốc hội sẽ phê duyệt thêm ngân sách.
Ước tính gần nhất của Lầu Năm Góc về chi phí xung đột là khoảng 29 tỷ USD, theo quyền kiểm soát viên Lầu Năm Góc Jules “Jay” Hurst III phát biểu trước Hạ viện ngày 12/5.
Tuy nhiên, con số này chỉ bao gồm chi phí đạn dược và máy bay bị phá hủy, chưa tính chi phí xây dựng lại các căn cứ quân sự. Các nguồn tin nói với CNN hồi cuối tháng 4 rằng tổng chi phí thực tế có thể gần 40-50 tỷ USD.
Một quan chức quốc phòng am hiểu vấn đề ngân sách cho biết quân đội Mỹ thường gặp khó khăn tài chính vào cuối năm tài khóa liên bang kết thúc vào tháng 9, khiến họ phải xin Quốc hội cho phép điều chuyển tiền giữa các hạng mục chi tiêu. Tuy nhiên, trong năm 2026, vấn đề này xuất hiện sớm hơn nhiều do chi phí gia tăng và chiến dịch quân sự kéo dài.
Tư lệnh Không quân Mỹ Kenneth Wilsbach cũng nói trước Thượng viện tuần trước rằng xung đột với Iran đang làm trầm trọng thêm những vấn đề sẵn có về mức độ sẵn sàng chiến đấu.
Các nghị sĩ phụ trách ngân sách đã liên tục gây sức ép với Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth trong các phiên điều trần đầu tháng này, yêu cầu Lầu Năm Góc nhanh chóng trình đề xuất xin cấp thêm ngân sách.
“Nhiều khả năng chúng ta sẽ phải hoàn trả cho các tài khoản O&M đang bị sử dụng để chi trả cho chiến dịch đang diễn ra,” nghị sĩ Cộng hòa bang California Ken Calvert, Chủ tịch tiểu ban quốc phòng của Ủy ban Phân bổ Ngân sách Hạ viện, cho biết.
Theo ông Harrison, “chi phí ẩn” của cuộc xung đột sẽ dần bộc lộ theo thời gian khi thiết bị quân sự bị hao mòn nặng hơn, kéo theo chi phí bảo dưỡng tăng mạnh. Ông cho rằng nguồn ngân sách bổ sung cũng sẽ rất cần thiết để tái bổ sung kho tên lửa phòng không và tên lửa tấn công vốn đang cạn dần của Lầu Năm Góc.
Theo Hãng tin Reuters ngày 2-6, các nhà phân tích của Công ty quản lý tài chính Morningstar (Mỹ) ước tính giá trị của SpaceX ở mức 780 tỉ USD, chưa bằng một nửa so với mục tiêu tập đoàn này nhắm đến trong đợt phát hành cổ phiếu lần đầu ra công chúng (IPO).
Reuters trước đó đưa tin tập đoàn của ông Elon Musk đang nhắm đến mức định giá 1.750 tỉ USD trong đợt IPO.
Morningstar nhận định triển vọng từ mảng kinh doanh trí tuệ nhân tạo (AI) của SpaceX, bao gồm xAI và mạng xã hội X, khá bấp bênh do sự cạnh tranh từ OpenAI và Anthropic.
Nhà phân tích cổ phiếu Nicolas Owens của Morningstar cho biết: “Chúng tôi không coi Grok (chatbot do xAI phát triển) là một trong những công cụ AI hàng đầu hiện nay”.
Ông Owens cũng cảnh báo rằng mảng AI của SpaceX phụ thuộc vào những công nghệ chưa được kiểm chứng như các trung tâm dữ liệu trên quỹ đạo Trái đất. Đồng thời nói thêm mảng kinh doanh băng thông rộng vệ tinh Starlink cũng phải đối mặt với nhiều rào cản công nghệ, mà phần lớn nằm ngoài tầm kiểm soát của công ty.
“Chúng tôi cho rằng Công ty SpaceX đã được định giá quá cao và các nhà đầu tư sẽ có cơ hội mua cổ phiếu ở mức giá hấp dẫn hơn sau đợt IPO”, ông kết luận.
SpaceX dự kiến bắt đầu hoạt động quảng bá trên đường phố (roadshow) vào ngày 4-6 và niêm yết cổ phiếu trên sàn Nasdaq vào ngày 12-6.
Morningstar cho biết cổ phiếu SpaceX có thể tăng giá trong thời gian ngắn sau khi phát hành, do lượng cổ phiếu lưu hành thấp và sự tham gia bảo lãnh phát hành của nhiều ngân hàng đầu tư lớn.
Các ngân hàng Goldman Sachs, Morgan Stanley và BofA Securities cùng 2 tập đoàn Citigroup và JP Morgan nằm trong số các nhà bảo lãnh phát hành cổ phiếu của SpaceX.
Theo Đài CNN, tin nhắn được gửi đến số thuê bao tại nhiều thành phố lớn ở Brazil. Tin nhắn được hệ thống phân loại ở mức "cực kỳ khẩn cấp", chứa dòng chữ "misantropi4", cách viết giống từ "misantropia" trong tiếng Bồ Đào Nha, có nghĩa là “sự thù ghét nhân loại”.
Cảnh báo giả xuất hiện đầu tiên tại bang Parana, sau đó chỉ vài phút đã lan sang các thuê bao tại những thành phố lớn như Sao Paulo và Rio de Janeiro. Một số thuê bao tại Rio de Janeiro còn nhận thông điệp tương tự được gửi qua tin nhắn SMS.
Cơ quan phòng vệ dân sự quốc gia Brazil cho biết hệ thống cảnh báo Cellbroadcast đã bị một đối tượng bên ngoài kích hoạt từ xa. Lâu này, chính quyền địa phương dùng Cellbroadcast - do Cơ quan viễn thông quốc gia Brazil (Anatel) quản lý - để phát đi các cảnh báo khẩn đến điện thoại người dân ở một địa bàn nhất định, qua đó giúp người dân kịp thời ứng phó. Nhiều quốc gia cũng sử dụng hệ thống cảnh báo tương tự.
Chính quyền Brazil đã tạm thời ngắt kết nối hệ thống Cellbroadcast và nỗ lực khôi phục bảo mật. Giới chức Brazil nhận định “thông điệp thù ghét nhân loại” là dấu hiệu rõ ràng của một vụ tấn công mạng.
Lực lượng phòng vệ dân sự tại Parana, Sao Paulo và Rio de Janeiro đều xác nhận không ban hành bất kỳ cảnh báo chính thức nào, đồng thời trấn an người dân rằng không có tình huống thảm họa thiên nhiên hay nguy cơ thực tế nào xảy ra. Giới chức khu vực cũng đang phối hợp với Anatel và các cơ quan để điều tra nguồn gốc của vụ việc.
Khi rời khỏi khu phố geisha ở Kyoto năm 2016, Kiyoha Kiritaka chạy trốn khỏi thứ mà giờ đây cô gọi là "một hệ thống nô lệ". Cô bước chân vào thế giới geisha khi còn học trung học sau khi bị mê hoặc bởi sự uyển chuyển của một bậc thầy múa truyền thống Nhật Bản. Lúc đó, Kiritaka đã gia nhập một công ty đào tạo tài năng trẻ và tham gia biểu diễn trong các nhóm nhạc thần tượng chưa nổi tiếng.
"Các chuyển động mượt mà đến khó tin, điều mà một người bình thường không làm nổi", cô nói.
Mùa xuân năm cuối cấp hai, một người đàn ông đã tiếp cận cô sau buổi diễn và đề nghị cô làm "maiko" (người học việc để trở thành geisha). Ban đầu Kiritaka còn do dự, nhưng tài chính gia đình khó khăn khiến việc theo học lớp đào tạo tài năng trở nên bấp bênh, cô quyết định nắm lấy cơ hội.
Ngay trước khi tốt nghiệp cấp hai, cô gia nhập một okiya (trung tâm môi giới và quản lý geisha, maiko). Kiritaka bắt đầu học việc vào tháng 2/2015 và đến tháng 11 cùng năm, cô ra mắt với tư cách là một maiko tại quận Pontocho, Kyoto.
Cô cho biết khi sau khi uống rượu, hành vi của khách hàng thường biến tướng thành những màn đụng chạm xác thịt. Việc bị luồn tay sờ soạng qua những kẽ hở của bộ kimono bị coi là một phần của "không khí buổi tiệc", các trò chơi tại đây thường xuyên lồng ghép những hành động đụng chạm hoặc ám chỉ nhạy cảm. Theo lời cô, một áp lực vô hình đè nặng lên các maiko là nếu không chấp nhận bị lạm dụng, họ sẽ không có chỗ đứng trong thế giới này."
Các khu phố geisha thường gắn liền hình ảnh với những con đường cổ kính và hình thức giải trí tinh tế nhưng theo Kiritaka, thực tế hoàn toàn khác xa. Khi uống rượu, khách hàng bắt đầu đụng chạm xác thịt. Việc bị sờ soạng qua lớp áo kimono được coi là cách "hâm nóng không khí" cho bữa tiệc, đi kèm là các trò chơi mang tính gợi dục. Cô cho biết có một quy ước ngầm rằng những cô gái không chịu được thực tế đó thì chỉ còn cách bỏ nghề.
Kiritaka liên tục bị quấy rối như bị vạt kimono hay bị sờ soạng thân dưới. Cô còn bị khách hàng cưỡng hôn trong taxi khi di chuyển giữa các địa điểm. Thời điểm đó, cô vẫn cam chịu và tự nhủ một khi đã thành maiko thì "không còn đường lui".
Bước ngoặt xảy ra khi cô đi du lịch suối nước nóng với khách hàng cùng các geisha khác và bà chủ quán trà. Kiritaka vốn đã lo sợ về việc phải tắm chung với khách theo "luật ngầm" mà cô từng nghe kể. Ngay tại phòng khách sạn, những gì cô lo sợ nhất đã thực sự xảy ra.
"Mình không thể làm chuyện này", cô nhớ lại. Một geisha đàn chị thấy cô khó chịu đã tự làm mình bị thương để chấm dứt tình huống đó. "Tôi nghĩ nếu chuyện này xảy ra lần nữa, tôi sẽ không thể thoát ra được", cô nói và quyết định nghỉ việc.
Khi đó, hơn một năm đã trôi qua kể từ khi cô vào okiya. Cuộc sống ở đây là tiệc tùng liên miên, thức khuya và chỉ được nghỉ hai ngày mỗi tháng. Việc hạn chế ra khỏi nhà và lịch trình dày đặc khiến cô có rất ít thời gian để suy ngẫm.
Hệ thống cấp bậc trong okiya rất nghiêm ngặt. Người mắc lỗi có thể bị tát hoặc bị ném đồ vật vào người, để lại những vết bầm tím. Bị lăng mạ là việc xảy ra thường xuyên. Kiritaka kể lại chuyện bị nhốt trong phòng gần 8 giờ mà không có thức ăn, nước uống hay được đi vệ sinh. "Tôi liên tục bị kìm kẹp, không có quyền tự quyết và lên tiếng", cô nói. "Tôi đánh mất chính bản thân".
Cô rời đi vào tháng 7/2016 và sau đó nhận được hóa đơn thuế cư trú, dù chưa từng nhận lương thực tế. Trong thời gian ở okiya, cô chỉ nhận được khoảng 50.000 yen (310 USD) mỗi tháng dưới dạng "tiền tiêu vặt". Tuy nhiên, trên giấy tờ thuế lại ghi nhận cô có thu nhập. Kiritaka không khiếu nại mà chấp nhận đóng thuế để cắt đứt liên lạc.
Cô cho biết mình không ký hợp đồng lao động. Mối quan hệ học việc được chính thức hóa thông qua một nghi lễ truyền thống và cô được dạy không được cãi lời bề trên. Khi muốn rời đi, cô bị yêu cầu hoàn trả 30 triệu yen dù không ký giấy vay tiền. Khi Kiritaka từ chối, bà chủ đã gợi ý "một khách hàng lớn" sẽ giúp trả số tiền này để đổi lấy một mối quan hệ cá nhân. Cô phản đối quyết liệt và cuối cùng được phép rời đi mà không cần trả nợ.
Những khiếu nại tương tự từng xuất hiện từ lâu. Năm 1994, nhiều maiko đã bỏ trốn khỏi okiya với lý do giờ làm việc kéo dài và bị trừng phạt thể xác. Họ cáo buộc bị tát, bị mở trộm thư từ cá nhân, bị vứt bỏ đồ đạc và không được giữ tiền tip từ khách. Tại một cuộc họp báo, họ nói rằng sợ mất mạng nếu tiếp tục ở lại.
Vào tháng 6/2025, các luật sư và học giả đã thiết lập một mạng lưới để kiểm tra các vấn đề xung quanh văn hóa geisha và maiko, nâng cao nhận thức về những trường hợp như Kiritaka và kêu gọi cải cách.
Quỹ Nghệ thuật múa truyền thống Kyoto cho biết người làm nghề geisha và maiko không ký hợp đồng chính thức nhưng các phong tục đều được giải thích trước và có sự đồng ý của cá nhân cùng cha mẹ. Họ phủ nhận việc tắm chung với khách và khẳng định học viên vị thành niên bị cấm uống rượu, đồng thời nỗ lực bảo vệ maiko khỏi quấy rối tình dục.
Kiritaka và những người khác bác bỏ lời giải thích này. Cô cho hay đến bây giờ, vẫn còn các maiko đang làm việc kể chuyện bị khách chạm vào người không phù hợp, thậm chí bị hành hung, mang thai và phá thai. Luật sư tư vấn cho Kiritaka cho rằng có thể khép trường hợp này vào khung tội lao động cưỡng bức và buôn bán người.
"Vẫn còn nhiều người đang đau khổ", Kiritaka nói. "Những tổn thương từ thuở thiếu thời sẽ chẳng bao giờ lành lại, bất kể bao nhiêu năm trôi qua".
