Ngày 28/5, Cơ quan Cảnh sát điều tra, Công an TPHCM đã khởi tố bị can, bắt tạm giam Vũ Hoàng Long (SN 1984, Chủ tịch HĐQT kiêm Giám đốc Công ty Cổ phần Đầu tư Mua bán nợ Song Long) cùng 16 người khác về tội Cưỡng đoạt tài sản. Ngoài ra, một số đối tượng khác bị áp dụng biện pháp cấm đi khỏi nơi cư trú để phục vụ điều tra.
Trước đó, thực hiện cao điểm 45 ngày đêm, Phòng Cảnh sát hình sự đã tập trung triển khai đồng bộ, quyết liệt nhiều biện pháp nghiệp vụ nhằm đấu tranh, trấn áp các loại tội phạm, giữ vững an ninh trật tự trên địa bàn thành phố, đặc biệt tập trung xử lý mạnh các băng nhóm hoạt động mua bán nợ, đòi nợ thuê núp bóng doanh nghiệp, sử dụng các hành vi đe doạ, khủng bố tinh thần, cưỡng ép, gây mất an ninh trật tự và ảnh hưởng đến cuộc sống của người dân.
Ngày 20/5, Phòng Cảnh sát hình sự đã triệt phá đường dây mua bán nợ, hoạt động núp bóng doanh nghiệp để tổ chức đòi nợ kiểu xã hội đen, gây áp lực tinh thần nhằm cưỡng đoạt tài sản của người dân. Đường dây được cơ quan điều tra đánh giá có tính chất phức tạp, hoạt động bài bản, có tổ chức, với sự tham gia của nhiều đối tượng, do Vũ Hoàng Long cầm đầu.
Theo kết quả điều tra ban đầu, năm 2020, Vũ Hoàng Long thành lập Công ty Cổ phần Đầu tư Mua bán nợ Song Long, đặt trụ sở tại phường Tân Sơn Nhất. Trước đó, Long từng điều hành một công ty dịch vụ đòi nợ thuê, nhưng doanh nghiệp này giải thể khi pháp luật cấm hoạt động đòi nợ thuê. Tuy nhiên, Long không dừng lại mà chuyển sang mô hình mua bán nợ, thực chất là dùng hợp đồng giả cách để tiếp tục tổ chức đòi nợ thuê trái pháp luật.
Long xây dựng bộ máy hoạt động chặt chẽ với các đội pháp chế, đội thu hồi nợ, bộ phận khách hàng, kế toán và kỹ thuật. Các đối tượng được phân công nhiệm vụ cụ thể từ tiếp nhận hồ sơ, thẩm định khoản nợ, xác minh nơi ở, tài sản của người vay đến trực tiếp tổ chức đòi nợ. Tất cả dữ liệu, tiến độ đòi nợ và chỉ đạo điều hành đều được quản lý thông qua phần mềm nội bộ.
Công an xác định, các hợp đồng mua bán nợ chỉ là vỏ bọc nhằm hợp thức hóa hoạt động đòi nợ thuê. Thực tế, công ty không thanh toán tiền mua khoản nợ cho chủ nợ mà chỉ thỏa thuận ăn chia phần trăm trên số tiền đòi được. Tỷ lệ ăn chia dao động từ 25% đến 55%, tùy từng vụ việc. Ngoài ra, khách hàng còn phải đóng phí thẩm định hồ sơ lên đến hàng chục triệu đồng. Số tiền này sẽ không hoàn lại nếu Song Long không đòi được nợ.
Để gây áp lực buộc con nợ trả tiền, các nhóm của công ty Song Long thường sử dụng nhiều ô tô dán logo doanh nghiệp, kéo từ 2 đến 5 người xăm trổ, mặc đồng phục công ty, đến nhà riêng, nơi làm việc hoặc cơ sở kinh doanh của người nợ tụ tập đông người, lớn tiếng đòi nợ. Ngoài ra, các đối tượng còn theo dõi sinh hoạt của con nợ, đeo bám nhiều ngày, gây mất an ninh trật tự và ảnh hưởng nghiêm trọng đến uy tín, tâm lý của bị hại.
Cơ quan điều tra xác định, từ năm 2020 đến nay, công ty này đã ký khoảng 400-500 hợp đồng mua bán nợ, đòi được hơn 100 tỷ đồng và thu lợi khoảng 15-20 tỷ đồng.
Vụ việc đặt ra câu hỏi về ranh giới pháp lý trong việc khai thác âm nhạc trên YouTube, TikTok và mạng xã hội.
Theo luật sư Trương Anh Tú (Đoàn luật sư TP Hà Nội), nhiều ca sĩ, nhà sáng tạo nội dung và doanh nghiệp hiện chưa phân biệt rõ giữa quyền biểu diễn trên sân khấu và quyền khai thác tác phẩm trên nền tảng số.
Trên thực tế, việc được phép biểu diễn một ca khúc trực tiếp không đồng nghĩa với việc được quay lại và đăng tải video lên Internet. Biểu diễn sân khấu và khai thác trên mạng là hai hành vi pháp lý khác nhau.
Giấy phép biểu diễn thông thường chỉ cho phép sử dụng tác phẩm trong phạm vi buổi diễn, còn việc ghi hình và đăng tải lên YouTube, TikTok lại phát sinh thêm các quyền như sao chép, định hình bản ghi và truyền đạt tác phẩm tới công chúng trên môi trường số.
Nhiều người vẫn nghĩ sao chép chỉ là in đĩa hoặc nhân bản vật lý. Tuy nhiên, trong môi trường số, việc tạo file video chứa bài hát để lưu trữ trên máy chủ của nền tảng cũng được xem là hành vi sao chép kỹ thuật số. Vì vậy, việc khai thác chỉ hợp pháp khi nằm trong phạm vi được chủ sở hữu quyền cho phép.
Đây cũng là lý do nhiều tranh chấp bản quyền hiện nay không nằm ở việc được hát hay không, mà ở phạm vi khai thác sau buổi biểu diễn.
Một video đăng trên YouTube có thể tạo doanh thu quảng cáo, mang giá trị thương mại và tồn tại rất lâu trên Internet. Nếu không có thỏa thuận rõ ràng về quyền ghi hình và khai thác trên nền tảng số, việc đăng tải vẫn có thể phát sinh tranh chấp bản quyền.
Luật sư Phan Vũ Tuấn (Đoàn luật sư TP.HCM) cũng cho rằng theo Luật Sở hữu trí tuệ, việc biểu diễn bài hát trên sân khấu và việc ghi hình, đăng tải tiết mục lên YouTube, Facebook, TikTok… là hai hành vi khai thác hoàn toàn khác nhau về mặt pháp lý.
Thông thường, đơn vị tổ chức chỉ xin phép sử dụng tác phẩm để biểu diễn trước công chúng. Phạm vi sử dụng phụ thuộc vào nội dung cấp phép hoặc thỏa thuận giữa các bên. Vì vậy, nếu giấy phép chỉ cho phép biểu diễn trực tiếp thì tổ chức, cá nhân chỉ được khai thác trong phạm vi đó.
Trường hợp tiếp tục ghi hình, sao chép và đăng tải tiết mục lên các nền tảng số để lưu trữ hoặc khai thác thương mại thông qua quảng cáo, lượt xem… thì phải được sự đồng ý của chủ sở hữu quyền tác giả, quyền liên quan.
Việc được phép hát trên sân khấu không đồng nghĩa đương nhiên được quyền đưa tiết mục lên môi trường mạng. Các vụ khởi tố gần đây cho thấy cơ quan chức năng đang siết chặt xử lý hành vi khai thác tác phẩm vượt quá phạm vi được cấp phép, đặc biệt trong môi trường số.
Luật sư Trương Anh Tú cho rằng TikTok và các nền tảng mạng xã hội đang là "vùng xám pháp lý" mà nhiều người vô tình bước vào. Nhiều người ghép nhạc vào video bán hàng, clip giải trí hoặc nội dung cá nhân mà không biết tác giả là ai và cũng không trực tiếp xin phép sử dụng. Tuy nhiên, việc bài hát xuất hiện sẵn trên nền tảng không đồng nghĩa người dùng được toàn quyền khai thác.
Trong nhiều trường hợp, TikTok, Facebook hay YouTube đã ký thỏa thuận bản quyền với các đơn vị quản lý quyền tác giả hoặc hãng ghi âm để cho phép người dùng sử dụng một phần thư viện nhạc trong phạm vi cá nhân hoặc giải trí nhất định. Nhưng nếu nội dung nhằm mục đích quảng cáo, bán hàng, xây dựng thương hiệu hoặc tạo doanh thu, người dùng có thể đã vượt quá phạm vi cấp phép thông thường.
Còn luật sư Tuấn thì cho rằng việc không biết tác giả là ai hoặc không liên hệ được với chủ sở hữu quyền không đồng nghĩa được tự do sử dụng nhạc trên mạng xã hội. Các bài hát còn thời hạn bảo hộ khi dùng trong video, clip bán hàng hoặc nội dung đăng tải trên TikTok, Facebook, YouTube… đều có thể bị xem là hành vi khai thác tác phẩm, liên quan đến quyền sao chép, sử dụng bản ghi âm, ghi hình hoặc truyền đạt tác phẩm đến công chúng.
Cần phân biệt giữa việc dùng nhạc từ thư viện chính thức của nền tảng và tự ý lấy nhạc từ nguồn bên ngoài. Với nhạc có sẵn trong thư viện TikTok, Facebook, YouTube, nền tảng thường đã có thỏa thuận bản quyền nên rủi ro pháp lý thấp hơn nếu người dùng sử dụng đúng tính năng.
Ngược lại, việc tự cắt ghép nhạc từ nguồn ngoài để đăng tải công khai, nhất là phục vụ quảng cáo, bán hàng hoặc livestream, vẫn có thể bị xem là xâm phạm quyền tác giả, quyền liên quan.
Ngày 6/4, Công an Đồng Nai tạm giữ Lê Thành Nguyên, 40 tuổi; Trần Ngọc Huân, 37 tuổi để điều tra hành vi Trộm cắp tài sản và Tiêu thụ tài sản do người khác phạm tội mà có.
Thời gian gần đây, chủ đầu tư dự án cao tốc Bến Lức - Long Thành phát hiện nhiều cột điện chiếu sáng ở đường dân vào cao tốc đi qua xã Phước Thái bị kẻ gian cắt, lấy trộm dây.
Sau nhiều ngày mật phục, rạng sáng 4/4, các trinh sát hình sự Công an Đồng Nai phối hợp Công an xã Phước Thái đã bắt quả tang Lê Thành Nguyên đang thực hiện hành vi cắt và cuốn dây điện trên đường dẫn cao tốc Bến Lức - Long Thành. Tại hiện trường, cảnh sát thu giữ 40 m dây điện, kềm sắt, dao, đèn pin, xe máy.
Mở rộng điều tra, trinh sát ập vào khám xét nhà Trần Ngọc Huân, thu giữ 90 kg lõi dây điện đồng, hơn 100 kg vỏ nhựa của dây điện mà người này thu mua lại của Nguyên.
Cao tốc Bến Lức - Long Thành dài gần 58 km, 4 làn xe, 2 làn dừng khẩn cấp, kết đi qua Long An (cũ), TP HCM và Đồng Nai. Trước đó, năm ngoái, chủ đầu tư đưa vào khai thác gần 30 km. Trong đó, những đoạn đã thông xe nằm ở hai đầu tuyến là Tây Ninh, phía tây TP HCM và cuối tuyến ở Đồng Nai.
Theo Công an TP HCM, lực lượng chức năng sẽ tăng cường kiểm tra, rà soát tại các khu vực phức tạp, tập trung vào tội phạm ma túy, hình sự, kinh tế, buôn lậu, gian lận thương mại và tội phạm công nghệ cao.
"Mục tiêu là không để phát sinh các điểm nóng gây mất an ninh trật tự", đại diện Công an TP HCM cho biết ngày 17/5.
Đợt cao điểm được triển khai theo chỉ đạo của Tổng Bí thư Tô Lâm về xây dựng TP HCM hướng tới mục tiêu "không ma túy" vào năm 2030. Thành phố cũng thành lập ban chỉ đạo và tổ giúp việc để phối hợp triển khai ở nhiều cấp.
Trong thời gian này, công an sẽ thống kê, đánh giá lại tình hình người nghiện, nguồn cung và các điểm phát sinh ma túy để phục vụ công tác quản lý.
Ngoài tội phạm ma túy, lực lượng chức năng cũng tập trung xử lý các đường dây hình sự, kinh tế, tham nhũng, buôn lậu và các hành vi vi phạm trên không gian mạng.
Giám đốc Công an TP HCM yêu cầu các đơn vị tăng cường quản lý địa bàn, kịp thời phát hiện các nguy cơ vi phạm pháp luật từ cơ sở.
