Ngày 26/5, ThS.BS Nguyễn Minh Duật, Đơn vị Tiết niệu – Bệnh viện An Bình, cho biết bệnh nhân đến khám trong tình trạng đau âm ỉ vùng thắt lưng phải kéo dài. Ban đầu, người đàn ông cho rằng cơn đau xuất phát từ việc làm nặng hoặc ngồi sai tư thế nên tự mua thuốc giảm đau uống. Tuy nhiên, triệu chứng không thuyên giảm mà tăng dần theo thời gian.
Kết quả siêu âm và chụp CT bụng cho thấy bệnh nhân có khối u thận kích thước khoảng 3 cm. May mắn, khối u còn khu trú trong bao thận, chưa ghi nhận dấu hiệu xâm lấn hay di căn vùng lân cận, được xác định là ung thư thận giai đoạn sớm.
Các bác sĩ hội chẩn và quyết định phẫu thuật nội soi cắt u thận bán phần, còn gọi là cắt thận bảo tồn. Phương pháp này chỉ loại bỏ khối u và một phần mô lành xung quanh, giúp giữ lại tối đa phần thận khỏe mạnh nhằm đảm bảo chức năng bài tiết lâu dài.
Theo bác sĩ Duật, đây là kỹ thuật khó, đòi hỏi phẫu thuật viên phải kiểm soát mạch máu, cắt u và khâu lại nhu mô thận trong thời gian ngắn để hạn chế nguy cơ tổn thương thận vĩnh viễn do thiếu máu nuôi. Sau bốn ngày phẫu thuật, sức khỏe bệnh nhân hồi phục tốt, chức năng thận trong giới hạn bình thường và vừa xuất viện.
“Việc phát hiện bệnh ở giai đoạn sớm giúp tăng khả năng điều trị khỏi hoàn toàn, hạn chế phải hóa trị hoặc xạ trị bổ trợ phức tạp”, bác sĩ chia sẻ.
Uung thư thận ở giai đoạn đầu thường diễn tiến âm thầm, ít biểu hiện rõ rệt nên dễ bị bỏ qua. Khi xuất hiện bộ ba triệu chứng điển hình gồm tiểu máu, đau thắt lưng và sờ thấy khối u vùng bụng thì bệnh thường đã ở giai đoạn muộn.
Bác sĩ cho biết đau lưng do ung thư thận thường âm ỉ, dai dẳng ở một bên mạn sườn hoặc vùng thắt lưng. Khác với đau lưng cơ năng, cơn đau này thường không thay đổi theo tư thế hay giảm khi nghỉ ngơi, thậm chí có thể tăng dần khi khối u phát triển gây căng bao thận.
Ngoài đau lưng kéo dài, người dân cần lưu ý các dấu hiệu như tiểu máu, mệt mỏi, sụt cân không rõ nguyên nhân, sốt nhẹ dai dẳng hoặc thiếu máu. Những triệu chứng này dễ bị nhầm lẫn với bệnh lý thông thường nên nhiều người chủ quan, bỏ lỡ thời điểm điều trị hiệu quả.
"Hơn một phần tư người trưởng thành từ 18-69 tuổi bị tăng huyết áp, gần 5 triệu người bệnh đái tháo đường tương đương hơn 7% dân số trưởng thành, đằng sau các con số là nguy cơ đột quỵ, suy tim, suy thận, tàn phế và tử vong sớm", Thứ trưởng Y tế Trần Văn Thuấn nói tại lễ ký Bản ghi nhớ chương trình hợp tác Tăng cường quản lý bệnh không lây nhiễm tại Việt Nam giai đoạn 2026-2028, giữa Cục Quản lý khám, chữa bệnh và Boehringer Ingelheim Việt Nam, hôm 11/5 tại Hà Nội.
Thứ trưởng Thuấn cho rằng bệnh không lây nhiễm không còn là câu chuyện riêng của bệnh viện hay từng chuyên khoa, mà trở thành thách thức đối với sức khỏe cộng đồng, năng suất lao động và sự phát triển bền vững của quốc gia.
Việt Nam hiện trong nhóm quốc gia có tỷ lệ đột quỵ cao với 222.000 ca mỗi năm song phần lớn chưa tiếp cận kịp thời hệ thống cấp cứu. Chỉ 23,2% bệnh nhân đến viện trong vòng 4,5 giờ đầu kể từ khi khởi phát triệu chứng - khoảng thời gian "vàng" để can thiệp hiệu quả. Ngoài ra, khoảng 20% người bệnh được đưa đến bệnh viện bằng hệ thống cấp cứu chuyên nghiệp.
Ngoài ra, bệnh lý tim mạch - thận - chuyển hóa, bệnh phổi mô kẽ... cũng ngày càng gia tăng và trẻ hóa, gây áp lực lớn đến hệ thống y tế. Song, nhiều trường hợp bệnh hoàn toàn có thể phòng ngừa, phát hiện sớm, quản lý tốt và điều trị hiệu quả hơn.
"Không thể chỉ chờ người bệnh đến bệnh viện để điều trị, hệ thống y tế cần chuyển từ điều trị muộn sang phát hiện sớm, từ chăm sóc phân mảnh sang quản lý liên tục và toàn diện", ông nói, thêm rằng kiểm soát hiệu quả các bệnh không lây nhiễm là một trong những ưu tiên hàng đầu của ngành y tế Việt Nam giai đoạn hiện nay.
TS Nguyễn Trọng Khoa, Phó Cục trưởng Quản lý Khám, chữa bệnh, nói quản lý hiệu quả bệnh không lây nhiễm đòi hỏi cách tiếp cận tích hợp, liên tục và đồng bộ giữa các các cơ sở khám chữa bệnh đa khoa và chuyên khoa. Vì vậy, chương trình hợp tác tập trung vào 4 mục tiêu trọng tâm gồm: chuẩn hóa hướng dẫn chuyên môn; nâng cao năng lực cho khoảng 2.000 bác sĩ; củng cố mạng lưới điều trị đột quỵ; tăng cường truyền thông cộng đồng về phát hiện sớm, xử trí kịp thời bệnh không lây nhiễm.
Song song đó, Bộ Y tế đang xây dựng Đề án Cấp cứu Ngoại viện, hướng tới rút ngắn "thời gian vàng" trong cấp cứu đột quỵ, chuẩn hóa hệ thống xe cứu thương, mở rộng đào tạo sơ cứu cộng đồng và ứng dụng AI trong điều phối cấp cứu. Đề án dự kiến thí điểm tại 6 tỉnh, thành phố trước khi mở rộng toàn quốc.
Ông Apisak Khunwet, đại diện Boehringer Ingelheim, đánh giá Việt Nam đang ngày càng khẳng định vai trò dẫn dắt trong lĩnh vực chăm sóc và điều trị đột quỵ, với hơn 130 bệnh viện được Tổ chức Đột quỵ Thế giới chứng nhận là bệnh viện sẵn sàng điều trị đột quỵ. Thông qua hợp tác này, hai bên hướng tới mục tiêu tiếp tục nâng cao chất lượng chẩn đoán, điều trị và quản lý các bệnh không lây nhiễm, đặc biệt là các bệnh tim mạch - thận - chuyển hóa, đột quỵ.
Bởi đặc tính như nói trên, nên bệnh nhân mắc ung thư phổi thường được chẩn đoán, phát hiện bệnh ở giai đoạn muộn.
Đó là thông tin được nêu ra tại hội thảo khoa học "Kỷ nguyên mới trong điều trị ung thư phổi: Hiện thực hóa mục tiêu triệt căn cùng liệu pháp nhắm trúng đích và miễn dịch", do AstraZeneca Việt Nam phối hợp với Hội Ung thư Việt Nam tổ chức ngày 12.4 ở TP.HCM.
Theo tiến sĩ - bác sĩ Diệp Bảo Tuấn, Giám đốc Bệnh viện Ung bướu TP.HCM, ung thư phổi hiện vẫn là một trong các thách thức y học hàng đầu tại Việt Nam - với hơn 24.000 ca mắc mới và gần 22.600 ca tử vong mỗi năm.
Tiến sĩ - bác sĩ Lê Tuấn Anh, Giám đốc Trung tâm Ung bướu Bệnh viện Chợ Rẫy thông tin: ung thư phổi là 1 trong 3 loại ung thư gặp nhiều nhất tại Việt Nam, theo thứ tự là: ung thư vú, phổi và gan. Ở giai đoạn sớm, ung thư phổi thường không có triệu chứng, hoặc có thể bị nhầm lẫn với các triệu chứng bệnh lý hô hấp khác, dễ bị bỏ sót. Do đó, bệnh nhân thường được chẩn đoán, phát hiện bệnh ung thư phổi ở giai đoạn muộn.
Tiến sĩ - bác sĩ Phạm Xuân Dũng, Phó chủ tịch Hội Ung thư Việt Nam, Chủ tịch Hội Ung thư TP.HCM, cho rằng mặc dù những năm qua y học đã có nhiều phát triển trong chẩn đoán, điều trị bệnh ung thư nhưng tỷ lệ mắc và tử vong do ung thư vẫn tăng, nhiều nhất là ở các nước đang phát triển.
"Trong những năm gần đây, Việt Nam đã có những phát triển trong chẩn đoán và điều trị ung thư, kể cả phẫu thuật điều trị. Tay nghề phẫu thuật của bác sĩ Việt Nam không thua kém các nước trong khu vực, tuy nhiên chúng ta cần nâng cao hơn nữa về khả năng chẩn đoán, điều trị ung thư", tiến sĩ Phạm Xuân Dũng nói.
Theo tiến sĩ Phạm Xuân Dũng, trước đây khi chẩn đoán ung thư phổi đã có di căn thì thì bình quân thời gian sống còn của bệnh nhân dưới 12 tháng, nhưng hiện nay thời gian này có thể là 2, 3, 4 năm. Vừa rồi, các nhà chuyên môn đã trình phác đồ điều trị ung thư theo hướng kỷ nguyên y học chính xác. Nghĩa là sẽ thiết kế điều trị cho từng cá thể bệnh nhân ung thư nhằm tăng kết quả điều trị (mục tiêu của điều trị chính xác).
Ngoài ra, theo tiến sĩ Phạm Xuân Dũng, vai trò của trí tuệ nhân tạo (AI) cũng sẽ giúp chẩn đoán nhanh hơn, chính xác hơn và lựa chọn phương pháp điều trị ung thư cho người bệnh phù hợp hơn…
Theo tiến sĩ Diệp Bảo Tuấn, mặc dù có cải thiện sống còn ở bệnh nhân ung thư phổi, nhưng nguy cơ tái phát vẫn cao và thiếu các liệu pháp củng cố hiệu quả và nhất quán. Do vậy đặt ra nhu cầu cấp thiết về những tiếp cận mới nhằm kéo dài thời gian sống không bệnh và hướng tới mục tiêu kiểm soát bệnh triệt để. Trong bối cảnh đó, các liệu pháp toàn thân hiện đại - bao gồm liệu pháp nhắm trúng đích ở nhóm có đột biến EGFR và liệu pháp miễn dịch đang dịch chuyển ngày một gần hơn đến các giai đoạn sớm hơn của bệnh, và tiến đến thay đổi chiến lược điều trị từ "điều trị kéo dài sống còn" đến "hiện thực hóa mục tiêu triệt căn".
Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) ngày 6/5 xác nhận biến thể Andes (ANDV) gây ra đợt bùng phát trên chuyến hải trình tới Nam Cực. Hiện giới chức Argentina chạy đua với thời gian để xác định xem quốc gia này có phải là nơi khởi phát mầm bệnh hay không.
Mối lo ngại lan rộng khi 23 hành khách đã rời tàu tại đảo Saint Helena từ ngày 21/4 và tỏa đi nhiều nước, mang theo nguy cơ phát tán mầm bệnh. Trong đó, nam du khách Thụy Sĩ đã có kết quả dương tính. Một hành khách Tây Ban Nha cho biết nhóm người này di chuyển tự do suốt nửa tháng qua. Không cơ quan nào liên lạc hoặc kiểm soát y tế họ cho đến khi WHO bắt đầu vào cuộc cách đây ba ngày.
Chuyến hải trình khởi hành từ thành phố Ushuaia (miền Nam Argentina) ngày 1/4 và ghi nhận ca tử vong đầu tiên hôm 11/4 là một người đàn ông Hà Lan 70 tuổi. Ngày 26/4, người vợ 69 tuổi bay từ Saint Helena đến Nam Phi, gục ngã tại sân bay Johannesburg và qua đời ở bệnh viện. Hành khách thứ ba, một phụ nữ Đức, mất vào ngày 2/5. Hiện một bệnh nhân điều trị tích cực tại Nam Phi và du khách Thụy Sĩ nằm viện ở quê nhà.
Các điều tra viên Argentina đang rà soát toàn bộ lịch trình tham quan của du khách tại Ushuaia, cũng như hành trình qua Uruguay và Chile trước khi họ bước lên tàu. Lực lượng chức năng sẽ cách ly những người tiếp xúc gần nhằm chặn đứng đà lây lan. Tuy nhiên, thời gian ủ bệnh kéo dài từ một đến 8 tuần khiến chuyên gia rất khó xác định thời điểm bệnh nhân nhiễm virus tại đất liền, tại trạm dừng chân trên đảo hay ngay trên boong tàu.
Virus Andes thuộc họ Hantavirus (gồm 38 loài, trong đó 24 loài gây bệnh ở người) do loài gặm nhấm phát tán, gây hội chứng phổi nghiêm trọng với tỷ lệ tử vong lên tới gần 30%. Đây là chủng duy nhất có khả năng lây truyền trực tiếp từ người sang người khi tiếp xúc gần và kéo dài với dịch tiết cơ thể.
Sự cố y tế trên tàu MV Hondius xảy ra trong bối cảnh các nghiên cứu tại Argentina chỉ ra rằng biến đổi khí hậu đang đẩy nhanh nguy cơ lây lan Hantavirus. Các chuyên gia giải thích nhiệt độ tăng cao làm mở rộng phạm vi hoạt động của virus. Khi hệ sinh thái thay đổi, loài gặm nhấm mang virus có điều kiện sinh sôi mạnh mẽ hơn ở nhiều nơi.
Chuyên gia bệnh truyền nhiễm nổi tiếng người Argentina, ông Hugo Pizzi, nhận định Argentina đang trở nên nhiệt đới hóa do biến đổi khí hậu. Điều này không chỉ gây ra những xáo trộn như dịch sốt xuất huyết hay sốt vàng da, mà còn thúc đẩy các loài thực vật nhiệt đới phát triển, cung cấp nguồn thức ăn dồi dào cho loài chuột. "Không còn nghi ngờ gì nữa, theo thời gian, Hantavirus đang ngày càng phát tán rộng rãi hơn", ông Pizzi nói.
