Chính phủ vừa ban hành Nghị định 174 năm 2026 quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực bưu chính, viễn thông, giao dịch điện tử, công nghệ thông tin.
Theo điểm d khoản 1 điều 95 Nghị định 174, đối với hành vi lợi dụng mạng xã hội để “cung cấp, chia sẻ các tác phẩm báo chí… mà không được sự đồng ý của chủ thể quyền sở hữu trí tuệ, hoặc chưa được phép lưu hành, hoặc đã có quyết định cấm lưu hành, hoặc tịch thu”, sẽ bị phạt từ 20 – 30 triệu đồng. Biện pháp khắc phục hậu quả là buộc gỡ bỏ thông tin. Nghị định này có hiệu lực từ 1.7.
Vậy việc cung cấp, chia sẻ các tác phẩm báo chí như thế nào mới bị xem là vi phạm quy định trên? Trao đổi với Báo Thanh Niên, luật sư – tiến sĩ Nguyễn Thị Kim Vinh, Công ty luật TNJ, nguyên thẩm phán TAND tối cao, phân tích điểm d khoản 1 điều 95 Nghị định 174 không phải cấm người dân tiếp cận, hay lan tỏa thông tin báo chí chính thống, mà chủ yếu nhắm đến hành vi sử dụng trái phép tác phẩm báo chí trên mạng xã hội.
Cần phải hiểu đối tượng được bảo vệ là “tác phẩm báo chí”, tức là các sản phẩm được pháp luật sở hữu trí tuệ bảo hộ quyền tác giả và quyền liên quan. Hành vi vi phạm là “cung cấp, chia sẻ” mà không được sự đồng ý của chủ thể quyền sở hữu trí tuệ.
“Nghĩa là việc đăng tải lại nội dung báo chí lên mạng xã hội dưới dạng sao chép nguyên bài, chụp màn hình toàn bộ bài viết, cắt ghép video, đọc lại nội dung để kiếm tiền, “xào nấu” thành sản phẩm khác, nhưng thực chất khai thác trái phép chất xám của cơ quan báo chí”, luật sư Kim Vinh nhấn mạnh.
Theo luật Sở hữu trí tuệ, cơ quan báo chí và tác giả có quyền tài sản đối với tác phẩm do mình sáng tạo. Việc sao chép, phân phối, truyền đạt tác phẩm đến công chúng trên môi trường số về nguyên tắc phải được sự cho phép của chủ thể, trừ các trường hợp ngoại lệ luật định như: trích dẫn hợp lý để bình luận, nghiên cứu, giảng dạy hoặc đưa tin có dẫn nguồn phù hợp.
“Không phải mọi hành vi chia sẻ thông tin báo chí đều bị xử phạt. Điều mà Nghị định 174 hướng tới là hành vi khai thác lại nội dung báo chí một cách trái phép, có tính thay thế nguồn gốc ban đầu, hoặc gây thiệt hại cho chủ thể sở hữu quyền tác giả”, luật sư Kim Vinh phân tích.
Thực tế hiện nay cho thấy nhiều trang mạng xã hội, fanpage hoặc kênh nội dung đã sao chép gần như toàn bộ sản phẩm báo chí để câu view, kiếm quảng cáo hoặc xây dựng lượng người theo dõi. Có trường hợp chỉ vài phút sau khi báo đăng bài, nội dung đã bị “copy” hàng loạt lên các nền tảng khác, khiến độc giả không còn nhu cầu truy cập báo gốc.
Điều này gây thiệt hại rất lớn cho cơ quan báo chí vì doanh thu quảng cáo, lượng truy cập và giá trị thương mại của báo chí điện tử phụ thuộc đáng kể vào độc giả trực tiếp. Trong khi để tạo ra một tác phẩm báo chí chất lượng, cơ quan báo chí phải đầu tư nhân lực, thời gian, chi phí tác nghiệp và trách nhiệm nghề nghiệp.
“Quy định tại điều 95 Nghị định 174 có ý nghĩa như một công cụ pháp lý bổ sung để bảo vệ quyền tác giả báo chí trên không gian mạng. Từ đó góp phần lập lại trật tự trong môi trường nội dung số, hạn chế tình trạng ăn cắp chất xám đang diễn ra phổ biến”, luật sư Kim Vinh chia sẻ.
Theo luật sư Nguyễn Văn Hậu, Chủ tịch Trung tâm Trọng tài thương mại luật gia Việt Nam, quy định trên hỗ trợ rất nhiều cho việc bảo vệ sản phẩm trí tuệ của các cơ quan báo chí. Nó giúp tạo ra hành lang pháp lý để ngăn chặn việc các cá nhân, hội nhóm chụp màn hình, hoặc sao chép nguyên văn để “trục lợi trên công sức của người khác”.
“Khi hành vi vi phạm bị xử phạt và buộc gỡ bỏ, độc giả sẽ quay lại tiếp cận thông tin tại trang web chính thống, giúp cơ quan báo chí duy trì lượt xem và doanh thu quảng cáo để tái đầu tư”, luật sư Hậu phân tích.
Cũng theo luật sư Hậu, nếu người nào sử dụng tính năng “chia sẻ” hoặc dán đường link dẫn trực tiếp về bài viết gốc của cơ quan báo chí thì không bị coi là hành vi cung cấp, chia sẻ trái phép tác phẩm báo chí.
Người chia sẻ trong trường hợp này đóng vai trò là người dẫn đường hướng dẫn người xem đến các bài viết chính gốc. Đây là hành vi hỗ trợ cho chính chủ sở hữu của bài viết, không phải là hành vi vi phạm pháp luật.
Ngoài ra, hiện nay việc các trang báo cho phép người dùng được chia sẻ bài viết qua nút share Facebook, Zalo cũng là một hình thức xác nhận rằng trang báo đồng ý cho phép độc giả truyền tải thông tin bài viết đến những người khác.
Luật sư Đặng Thị Thúy Huyền, Công ty luật TNHH HPL và cộng sự phân tích thêm: “Việc bảo vệ bản quyền báo chí và lan tỏa thông tin chính thống không hề mâu thuẫn với nhau, nếu mỗi người dùng mạng xã hội có ý thức sử dụng nội dung đúng cách”.
Thay vì sao chép nguyên bài báo, video, hình ảnh lên mạng xã hội, người dùng nên ưu tiên chia sẻ đường link từ nguồn báo chính thống, hoặc trích dẫn thông tin trong phạm vi hợp lý và ghi rõ nguồn. Cách chia sẻ này vừa giúp thông tin hữu ích được lan tỏa rộng rãi đến cộng đồng, vừa bảo đảm quyền sở hữu trí tuệ, lượt truy cập và quyền khai thác nội dung của cơ quan báo chí.
“Khi cả người dùng và các nền tảng mạng xã hội cùng tôn trọng quyền sở hữu trí tuệ, sẽ góp phần xây dựng môi trường thông tin số lành mạnh. Các thông tin chính thống vẫn được lan tỏa hiệu quả nhưng không làm ảnh hưởng đến quyền lợi của cơ quan báo chí và người sáng tạo nội dung”, luật sư Huyền chia sẻ.
Dự báo thời tiết hôm nay 26.4, Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia cảnh báo nắng nóng mở rộng ở khu vực Nam bộ.
Trong ngày hôm qua 25.4, Nam Bộ có nắng nóng cục bộ. Dự báo trong 2 ngày từ 26 - 27.4, nắng nóng mở rộng ở Nam bộ với cường độ mạnh hơn. Nhiệt độ nắng nóng cao nhất phổ biến từ 35 - 36 độ C, có nơi trên 36 độ C, độ ẩm tương đối thấp nhất phổ biến từ 50 - 55%.
Do ảnh hưởng của nắng nóng kết hợp với độ ẩm trong không khí giảm thấp nên nhiều khu vực dân cư tại Nam bộ có nguy cơ xảy ra cháy nổ và hỏa hoạn do nhu cầu sử dụng điện tăng cao. Ngoài ra, nắng nóng còn có thể gây tình trạng mất nước đối với cơ thể người khi tiếp xúc lâu với nền nhiệt độ cao.
Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia lưu ý, nhiệt độ dự báo trong các bản tin nắng nóng và nhiệt độ cảm nhận thực tế ngoài trời có thể chênh lệch từ 2 - 4 độ C, thậm chí có thể cao hơn phụ thuộc vào các điều kiện mặt đệm như bê tông, đường nhựa.
Dự báo thời tiết Nam bộ hôm nay nhiệt độ thấp nhất 24 - 27 độ C, cao nhất từ 34 - 36 độ C, có nơi trên 36 độ C. Trời có mây, ngày nắng nóng, chiều tối và đêm có mưa rào và giông vài nơi; trong mưa giông có khả năng xảy ra lốc, sét, mưa đá và gió giật mạnh.
Dự báo thời tiết TP.HCM hôm nay nhiệt độ thấp nhất 24 - 26 độ C; nhiệt độ cao nhất 34 - 36 độ C. Trời có mây, ngày nắng nóng, chiều tối và đêm có mưa rào và giông vài nơi; trong mưa giông có khả năng xảy ra lốc, sét, mưa đá và gió giật mạnh.
Cũng theo Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia, thời tiết nắng nóng ở Nam bộ có khả năng kéo dài đến nghỉ lễ 30.4 - 1.5.
Từ tháng 5 trở đi, nắng nóng có xu hướng gia tăng ở khu vực cao nguyên miền Trung và Nam bộ. Trong khi đó, ở miền Bắc và miền Trung, nắng nóng có khả năng gia tăng hơn. Dự báo số ngày nắng nóng ở các khu vực trên có khả năng xuất hiện nhiều hơn so với trung bình nhiều năm.
Trong đó, nắng nóng ở miền Bắc tập trung tại các tỉnh Tây Bắc bộ. Còn tại miền Trung, dự báo thời tiết nắng nóng tập trung ở các tỉnh từ Thanh Hóa - TP.Huế.
Chủ tịch UBND tỉnh Hưng Yên vừa có công điện gửi các ban ngành, đơn vị và UBND các xã, phường về việc chủ động ứng phó với cơn bão số 1 (bão Maysak).
Công điện nêu, theo dự báo của Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia, hồi 10 giờ ngày 3.7, tâm bão ở khoảng 17,5 độ vĩ bắc, 110,0 độ kinh đông, cách đảo Hải Nam (Trung Quốc) khoảng 90 km về phía nam. Sức gió mạnh nhất vùng gần tâm bão cấp 8 - 9, giật cấp 11.
Dự báo từ ngày 3 - 5.7, địa bàn Hưng Yên có mưa vừa, cục bộ có mưa to với lượng mưa phổ biến từ 50 - 100 mm. Từ sáng 4.7, vùng biển các xã Hưng Phú, Nam Cường, Đồng Châu, Đông Tiền Hải, Đông Thái Ninh, Thái Ninh, Thái Thụy và Đông Thụy Anh có gió mạnh cấp 6 - 7, giật cấp 7 - 8, sóng biển cao từ 2 - 3 m, biển động.
Do đó, để chủ động phòng, chống bão Maysak, Chủ tịch UBND tỉnh Hưng Yên đề nghị tuyệt đối không được lơ là, chủ quan trước diễn biến của bão và cần đề phòng lốc, sét và gió giật mạnh trước và sau khi bão đổ bộ cũng như đồng thời chủ động triển khai phương án phòng, chống bão thuộc lĩnh vực, địa bàn quản lý theo phương châm "4 tại chỗ"…
Chủ tịch UBND tỉnh Hưng Yên yêu cầu Bộ chỉ huy Quân sự tỉnh chủ trì, phối hợp với các địa phương ven biển thực hiện cấm biển từ 16 giờ chiều 3.7.
Đồng thời, bằng mọi biện pháp kêu gọi, kiểm đếm, hướng dẫn tàu, thuyền vào nơi tránh trú an toàn, sắp xếp phương tiện không để xảy ra va chạm, chìm tàu tại nơi neo đậu; hoàn thành trước 19 giờ ngày 3.7.
Đối với UBND các xã, phường, Chủ tịch UBND tỉnh Hưng Yên yêu cầu khẩn trương rà soát, bảo vệ các trọng điểm đê, kè, cống xung yếu, công trình đang thi công trên các tuyến đê, nhất là đê cửa sông, đê biển; chủ động huy động lực lượng, phương tiện, vật tư xử lý ngay các công trình không bảo đảm an toàn.
Các xã ven biển cần phối hợp di dời người lao động nuôi ngao, nuôi trồng thủy sản tại các vùng bãi thấp ven sông, ven biển đến nơi an toàn; đóng các cửa khẩu, băng két qua đê biển, đê cửa sông trước 20 giờ ngày 3.7.
Chủ tịch UBND tỉnh Hưng Yên cũng yêu cầu phải cắt tỉa cây xanh, chằng chống nhà cửa, sơ tán người dân khỏi khu vực nguy hiểm và khơi thông dòng chảy, tiêu nước bảo vệ sản xuất.
Các lực lượng quân sự, công an, các sở, ngành, đơn vị được yêu cầu chuẩn bị đầy đủ lực lượng, phương tiện, vật tư và tổ chức trực ban nghiêm túc, sẵn sàng triển khai công tác cứu hộ, cứu nạn khi có yêu cầu.
Tại hội nghị ngành nội vụ sáng 9/7, ông Phan Trung Tuấn, Vụ trưởng Chính quyền địa phương (Bộ Nội vụ), cho biết cả nước hiện có 705 xã, phường chưa đạt tiêu chuẩn về diện tích tự nhiên hoặc quy mô dân số theo quy định của Ủy ban Thường vụ Quốc hội. Trong số này, 17 đơn vị chưa đạt cả hai tiêu chuẩn về diện tích và dân số, 529 đơn vị chưa đạt tiêu chuẩn diện tích và 159 đơn vị chưa đạt tiêu chuẩn dân số.
Tuy nhiên, nhiều xã, phường thuộc khu vực biên giới, vùng sâu, có địa hình phức tạp hoặc mang yếu tố đặc thù về lịch sử, truyền thống, văn hóa. Những đơn vị này có thể không tiếp tục được sắp xếp như các giai đoạn trước.
Với các xã, phường quy mô nhỏ, chưa đạt tiêu chuẩn về dân số hoặc diện tích và không thuộc trường hợp đặc thù, địa phương cần chủ động nghiên cứu phương án điều chỉnh để tăng quy mô. Các tỉnh, thành cũng có thể đề xuất xây dựng đơn vị hành chính cấp xã với quy mô lớn hơn tiêu chuẩn hiện hành.
Bộ Nội vụ sẽ báo cáo Đảng ủy Chính phủ để trình Trung ương xem xét chủ trương tiếp tục sắp xếp xã, phường. Sau khi Trung ương có kết luận, Chính phủ và Bộ Nội vụ sẽ hướng dẫn cụ thể các địa phương.
Ông Tuấn khẳng định đây không phải đợt sắp xếp đồng loạt 705 xã, phường chưa đạt chuẩn, mà từng trường hợp sẽ được xem xét căn cứ điều kiện, đặc điểm cụ thể của địa bàn. "Đây là vấn đề lớn, ảnh hưởng sâu rộng đến toàn bộ hệ thống chính trị ở địa phương, nhất là cấp xã. Vì vậy, Trung ương sẽ cân nhắc kỹ lưỡng trước khi có kết luận", ông nói.
Đầu tháng 7, tại hội nghị sơ kết một năm vận hành chính quyền địa phương hai cấp, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm định hướng tiếp tục sắp xếp một số đơn vị hành chính cấp xã có quy mô nhỏ, chưa bảo đảm tiêu chuẩn.
Theo Nghị quyết 112/2025 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, xã miền núi phải có ít nhất 5.000 dân và diện tích 100 km2; xã hải đảo 2.500 dân và 15 km2; các xã còn lại 16.000 dân và 30 km2. Phường phải có ít nhất 21.000 dân và diện tích 5,5 km2.
Cùng với việc nghiên cứu sắp xếp các xã, phường chưa đạt tiêu chuẩn, Trung ương và Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cũng định hướng nghiên cứu xây dựng các xã, phường hạt nhân, trọng điểm nhằm tạo cực tăng trưởng mới cho các tỉnh, thành phố. Bộ Nội vụ đề nghị địa phương chủ động nghiên cứu thực tiễn để sẵn sàng triển khai khi cấp có thẩm quyền quyết định chủ trương.
Sau khi thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp, cả nước giảm số đơn vị hành chính cấp xã từ 10.035 xuống 3.321 xã, phường, đặc khu. Sau một năm vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp, cả nước đã đạt những kết quả quan trọng, "song vẫn phát sinh nhiều vướng mắc".
Ông Tuấn cho biết Trung ương đã nhận diện những vướng mắc này và dự kiến xem xét tại hội nghị lần thứ ba sắp tới. Kết luận mới của Trung ương sẽ nhằm giải quyết căn cơ, toàn diện các vấn đề phát sinh trong quá trình vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp.
