Theo Sở Y tế New York, mùa hè tại thành phố này đang ngày càng khắc nghiệt với chỉ số nóng bức (heat index) thường xuyên vượt mốc 35 độ C. Cơ quan này liên tục phát đi các cảnh báo khẩn cấp, bởi những đợt sóng nhiệt kéo dài là nguyên nhân khiến hơn 500 người dân thành phố tử vong mỗi năm.
Tuy nhiên, nhiều người dân thành phố này đang chủ động không dùng điều hòa.
Dữ liệu do Văn phòng Kiểm toán thành phố công bố năm 2025 cho thấy 11% người dân New York không điều hòa nhiệt độ tại nhà. Một khảo sát của tạp chí “International Journal of Environmental Research and Public Health” ghi nhận 15% cư dân hiếm khi sử dụng thiết bị làm mát này.
Nguyên nhân chính được cho là hóa đơn điện đắt đỏ và mong muốn tiết kiệm năng lượng, trong bối cảnh chi phí làm mát mùa hè tại New York đã tăng hơn 50% trong thập kỷ qua.
Tại New York tồn tại một nhóm cư dân chủ động sống qua mùa hè oi bức mà không dùng điều hòa. Họ dùng quạt, tắm nước lạnh và làm việc tại các không gian mát mẻ bên ngoài. Dù nhiệt độ tại thành phố đang tăng trở lại, nhóm cư dân này nói họ sẵn sàng đối mặt với cái nóng.
Ba năm qua, Charlotte Beisel, 26 tuổi, và bạn trai sống trong căn hộ rộng 84 m2 tại Astoria (quận Queens) mà không bật điều hòa. Chuyển đến từ Washington D.C – nơi điện nước được tính gộp vào tiền thuê, Beisel cho biết cô bị choáng ngợp trước chi phí sinh hoạt đắt đỏ ở New York.
Làm việc tại nhà, cô dùng ba chiếc quạt, để khăn ướt trong tủ đông chườm mát và đặt đá lạnh trước quạt để tạo gió lạnh. Cô cũng tắm nước lạnh, đi chân trần và hạn chế vận động mạnh. “Tôi dự tính tiết kiệm được 100 USD mỗi tháng tiền điện, nhưng có lẽ lại tiêu hết vì ăn kem giải nhiệt”, Beisel nói.
Tương tự, ông Jeff Harding, 60 tuổi, không sử dụng chiếc điều hòa có sẵn trong căn hộ thuê ở Central Harlem. Trước đây, việc bật máy 3-4 tiếng mỗi ngày khiến hóa đơn điện mùa hè tăng từ 100 USD lên 300-400 USD mỗi tháng.
Ông tận dụng điều hòa làm kệ để đồ và mua nhiều quạt đặt quanh nhà. Harding kể lại, hồi nhỏ sống ở trang trại của bà ngoại, mọi người thường xuống hầm chứa rau củ mát lạnh để ngủ tránh nóng. Ký ức này giúp ông giữ thói quen thích nghi với thời tiết thay vì phụ thuộc vào máy móc.
Không bị áp lực tiền bạc nhưng Josh Spodek, 54 tuổi, ở Greenwich Village, New York từ chối bật điều hòa vì muốn bảo vệ môi trường. “Tôi không muốn gây ô nhiễm hay khai thác cạn kiệt tài nguyên của thế giới”, Spodek cho biết.
Ông nhận xét con người hoàn toàn có thể thích nghi nếu thay đổi góc nhìn. “Con người đã sống trên đảo Manhattan hàng nghìn năm nay, trong khi điều hòa mới xuất hiện vài chục năm”, ông nói. Vào những ngày quá nóng, Spodek sang thư viện làm việc và trải nệm ngủ cạnh cửa sổ mở.
Spodek gần như ngắt kết nối với lưới điện. Ông sạc các thiết bị bằng pin cỡ ắc quy ôtô kết hợp tấm pin mặt trời. Ông tận dụng ánh sáng tự nhiên, dùng đèn LED, đi bộ lên tầng năm thay vì đi thang máy và ưu tiên ăn thực phẩm sống để hạn chế nấu nướng.
Tin Gốc: Vnexpress

Đều đặn khoảng 8h tối cuối tuần, ban nhạc Đờn Ca Đó Đây và Đờn Ca Nam Thinh thay phiên nhau biểu diễn ở quán bar trên đường Huỳnh Mẫn Đạt, phường Thạnh Mỹ Tây.
Dù thuộc nhiều thế hệ khác nhau, họ có chung đam mê lan tỏa nghệ thuật đờn ca Nam Bộ tới người trẻ nên tìm đến quán bar này. “Chúng tôi đã gắn bó ở đây được hơn một năm. Ban đầu, cả nhóm chỉ tổ chức những buổi đờn ca ngẫu hứng tại công viên Lê Văn Tám, sau đó nhận được lời mời biểu diễn từ Hai Tô bar", anh Đỗ Thanh Phong, trưởng nhóm Đờn Ca Đó Đây nói.
Trong ảnh: Trần Thanh Thảo (27 tuổi) hóa thân thành nhân vật Thi Sách, biểu diễn trích đoạn cải lương Tiếng trống Mê Linh.
Đều đặn khoảng 8h tối cuối tuần, ban nhạc Đờn Ca Đó Đây và Đờn Ca Nam Thinh thay phiên nhau biểu diễn ở quán bar trên đường Huỳnh Mẫn Đạt, phường Thạnh Mỹ Tây.
Dù thuộc nhiều thế hệ khác nhau, họ có chung đam mê lan tỏa nghệ thuật đờn ca Nam Bộ tới người trẻ nên tìm đến quán bar này. “Chúng tôi đã gắn bó ở đây được hơn một năm. Ban đầu, cả nhóm chỉ tổ chức những buổi đờn ca ngẫu hứng tại công viên Lê Văn Tám, sau đó nhận được lời mời biểu diễn từ Hai Tô bar", anh Đỗ Thanh Phong, trưởng nhóm Đờn Ca Đó Đây nói.
Trong ảnh: Trần Thanh Thảo (27 tuổi) hóa thân thành nhân vật Thi Sách, biểu diễn trích đoạn cải lương Tiếng trống Mê Linh.
Để tạo hình nhân vật Thi Sách, anh Thanh Thảo thường đến quán từ 17h để hóa trang. “Đặc thù vai diễn của mình là các nhân vật lịch sử nên tôi họa mặt, giúp khán giả hiểu tầng lớp, tính cách nhân vật từ cái nhìn đầu tiên. Khâu này phức tạp, nhà ở xa nên mình đến sớm để tự làm", anh nói.
Nghệ sĩ Hạ Nắng, 26 tuổi, thành viên nhóm Đờn Ca Nam Thinh thường ưu tiên tự trang điểm tại nhà trước khi biểu diễn. Nhóm nhạc này thường biểu diễn đờn ca tài tử, vọng cổ và cải lương xã hội.
Thông thường, các thành viên cả hai ban nhạc đều phải luyện tập tại phòng tập hoặc nhà riêng của trưởng nhóm vào khoảng thời gian rảnh trong tuần.
Nghệ sĩ Lý Kiều Hạnh, trưởng nhóm Đờn Ca Nam Thinh cho biết hai tuần nay gặp khó khăn trong việc xếp lịch tập trung. "Các cá nhân đều tự ôn luyện ở nhà và có mặt tại quán sớm 2 tiếng để ráp nối tiết mục nhưng phương án này khó duy trì lâu dài. Tôi đã đề xuất nhóm tụ họp từ 16h tại nhà một thành viên ở gần điểm diễn để ráp bài", nữ nghệ sĩ 68 tuổi nói.
Thông thường, các thành viên cả hai ban nhạc đều phải luyện tập tại phòng tập hoặc nhà riêng của trưởng nhóm vào khoảng thời gian rảnh trong tuần.
Nghệ sĩ Lý Kiều Hạnh, trưởng nhóm Đờn Ca Nam Thinh cho biết hai tuần nay gặp khó khăn trong việc xếp lịch tập trung. "Các cá nhân đều tự ôn luyện ở nhà và có mặt tại quán sớm 2 tiếng để ráp nối tiết mục nhưng phương án này khó duy trì lâu dài. Tôi đã đề xuất nhóm tụ họp từ 16h tại nhà một thành viên ở gần điểm diễn để ráp bài", nữ nghệ sĩ 68 tuổi nói.
Các thành viên Đờn Ca Nam Thinh biểu diễn trên sân khấu quán bar. Nghệ sĩ Kiều Hạnh, trưởng nhóm cho biết không đặt nặng vấn đề thù lao mà "trân quý cái tâm của chủ quán".
Anh Lâm Hữu Thọ (33 tuổi), chủ quán bar cho biết thêm: “Tôi nhận thấy ở Việt Nam chưa có nhiều không gian giao thoa giữa nghệ thuật truyền thống và mô hình giải trí hiện đại. Tôi muốn giới thiệu nét đẹp đặc trưng của miền Tây đến khách du lịch, đồng thời tạo cơ hội để các bạn trẻ tiếp cận và góp phần gìn giữ loại hình này”.
Các thành viên Đờn Ca Nam Thinh biểu diễn trên sân khấu quán bar. Nghệ sĩ Kiều Hạnh, trưởng nhóm cho biết không đặt nặng vấn đề thù lao mà "trân quý cái tâm của chủ quán".
Anh Lâm Hữu Thọ (33 tuổi), chủ quán bar cho biết thêm: “Tôi nhận thấy ở Việt Nam chưa có nhiều không gian giao thoa giữa nghệ thuật truyền thống và mô hình giải trí hiện đại. Tôi muốn giới thiệu nét đẹp đặc trưng của miền Tây đến khách du lịch, đồng thời tạo cơ hội để các bạn trẻ tiếp cận và góp phần gìn giữ loại hình này”.
Theo đuổi quan niệm nghệ thuật "thật và đẹp" của nghệ sĩ Năm Châu (cây đại thụ của nghệ thuật cải lương Nam Bộ), ban Đờn Ca Nam Thinh thường diện áo bà ba, áo dài. "Chúng tôi luôn cố gắng giữ cách ca, cách diễn mộc mạc, chân thật để khán giả cảm nhận được vẻ đẹp vốn có của đờn ca tài tử và cải lương", nghệ sĩ Lý Kiều Hạnh nói.
Trong khi đó, Đờn Ca Đó Đây chủ yếu là những người trẻ, làm ngành nghề khác nhau nhưng có chung đam mê nghệ thuật truyền thống. Ngoài biểu diễn những bài vọng cổ quen thuộc, nhóm này gây ấn tượng với khán giả với các trích đoạn cải lương lịch sử. Trong ảnh là anh Thanh Thảo biểu diễn trích đoạn Tiếng trống Mê Linh với kịch bản do anh biên soạn lại. "Khi làm mới các vở diễn dài, tôi phải tinh chỉnh sao cho phù hợp với nhịp sống hiện đại để các bạn trẻ dễ tiếp nhận nhưng vẫn giữ trọn vẹn hồn cốt của tiền nhân để lại", anh Thảo hiện là giáo viên Lịch sử, nói.
Một số tiết mục biểu diễn của ban Đờn Ca Đó Đây và Đờn Ca Nam Thinh. Video: Thảo Quyên
Dàn nhạc cụ làm nên âm sắc đặc trưng của đờn ca tài tử gồm đàn sến, đàn tranh, đàn nhị, guitar phím lõm và song lang. Theo anh Lâm Bá Thành, 30 tuổi, thành viên Đờn Ca Nam Thinh, đồng thời là giảng viên thỉnh giảng khoa Kịch hát dân tộc, Đại học Sân khấu - Điện ảnh TP HCM, loại hình này vốn mang bản chất của âm nhạc thính phòng nên phù hợp với không gian khép kín, ấm cúng như quán bar. Cụ thể, hệ thống cách âm tại đây giúp giảm thiểu tạp âm dư thừa, tạo điều kiện thuận lợi cho quá trình xử lý âm học. Khi biểu diễn, các nhạc công không thay đổi lực tay mà duy trì kỹ thuật gảy nguyên bản để bảo toàn âm sắc mộc mạc đặc trưng.
"Sự khác biệt chỉ nằm ở cách chúng tôi cân chỉnh hệ thống loa sao cho âm thanh lan tỏa đều. Điều này giúp khán giả dù ngồi cự ly gần vẫn cảm nhận trọn vẹn độ trong, ấm của tiếng đàn mà không bị chói", anh Thành giải thích.
Dàn nhạc cụ làm nên âm sắc đặc trưng của đờn ca tài tử gồm đàn sến, đàn tranh, đàn nhị, guitar phím lõm và song lang. Theo anh Lâm Bá Thành, 30 tuổi, thành viên Đờn Ca Nam Thinh, đồng thời là giảng viên thỉnh giảng khoa Kịch hát dân tộc, Đại học Sân khấu - Điện ảnh TP HCM, loại hình này vốn mang bản chất của âm nhạc thính phòng nên phù hợp với không gian khép kín, ấm cúng như quán bar. Cụ thể, hệ thống cách âm tại đây giúp giảm thiểu tạp âm dư thừa, tạo điều kiện thuận lợi cho quá trình xử lý âm học. Khi biểu diễn, các nhạc công không thay đổi lực tay mà duy trì kỹ thuật gảy nguyên bản để bảo toàn âm sắc mộc mạc đặc trưng.
"Sự khác biệt chỉ nằm ở cách chúng tôi cân chỉnh hệ thống loa sao cho âm thanh lan tỏa đều. Điều này giúp khán giả dù ngồi cự ly gần vẫn cảm nhận trọn vẹn độ trong, ấm của tiếng đàn mà không bị chói", anh Thành giải thích.
Dàn nhạc cụ làm nên âm sắc đặc trưng của đờn ca tài tử gồm đàn sến, đàn tranh, đàn nhị, guitar phím lõm và song lang. Theo anh Lâm Bá Thành, 30 tuổi, thành viên Đờn Ca Nam Thinh, đồng thời là giảng viên thỉnh giảng khoa Kịch hát dân tộc, Đại học Sân khấu - Điện ảnh TP HCM, loại hình này vốn mang bản chất của âm nhạc thính phòng nên phù hợp với không gian khép kín, ấm cúng như quán bar. Cụ thể, hệ thống cách âm tại đây giúp giảm thiểu tạp âm dư thừa, tạo điều kiện thuận lợi cho quá trình xử lý âm học. Khi biểu diễn, các nhạc công không thay đổi lực tay mà duy trì kỹ thuật gảy nguyên bản để bảo toàn âm sắc mộc mạc đặc trưng.
"Sự khác biệt chỉ nằm ở cách chúng tôi cân chỉnh hệ thống loa sao cho âm thanh lan tỏa đều. Điều này giúp khán giả dù ngồi cự ly gần vẫn cảm nhận trọn vẹn độ trong, ấm của tiếng đàn mà không bị chói", anh Thành giải thích.
Điểm đặc biệt trong các đêm diễn là phần giao lưu giữa ban nhạc với người xem. Ban nhạc sẽ phát sẵn các tờ giấy in lời bài hát, hướng dẫn cách hát và mời khán giả lên sân khấu giao lưu. Tùy theo mong muốn của từng khách, các nghệ sĩ sẽ đệm đàn hỗ trợ hoặc trực tiếp hướng dẫn.
Điểm đặc biệt trong các đêm diễn là phần giao lưu giữa ban nhạc với người xem. Ban nhạc sẽ phát sẵn các tờ giấy in lời bài hát, hướng dẫn cách hát và mời khán giả lên sân khấu giao lưu. Tùy theo mong muốn của từng khách, các nghệ sĩ sẽ đệm đàn hỗ trợ hoặc trực tiếp hướng dẫn.
Từng không quan tâm đến đờn ca tài tử, Nguyễn Khắc Hiếu (19 tuổi) cho biết bản thân rất bất ngờ trước không khí thoải mái của chương trình. "Việc đưa nghệ thuật truyền thống vào không gian giải trí quen thuộc như quán bar tạo ra sự kết nối tự nhiên, giúp người trẻ dễ cởi mở và có hứng thú tìm hiểu di sản hơn", Hiếu nói.
Chị Nguyễn Thị Ngọc Trâm (33 tuổi) ấn tượng với sự hòa đồng của các nghệ sĩ khi kiên nhẫn tập cho khán giả hát những điệu lý miền Nam. Vốn e ngại môi trường quán bar nhộn nhịp, chị Trâm cho biết mô hình biểu diễn này đã hoàn toàn thay đổi góc nhìn của chị, đồng thời kỳ vọng sân chơi này sẽ được nhân rộng để góp phần gìn giữ bản sắc văn hóa nước nhà.
Buổi diễn thường kết thúc lúc 22h. Sau đó, thành viên ban nhạc sẽ nán lại để trò chuyện, chụp hình, giao lưu với khán giả.
Hiện tại, mỗi tháng có 4 đêm diễn đờn ca tài tử tại quán bar. Lịch diễn cụ thể vào các ngày cuối tuần (thứ Bảy hoặc Chủ nhật) sẽ được cập nhật trên fanpage của quán vào cuối mỗi tháng.
Buổi diễn thường kết thúc lúc 22h. Sau đó, thành viên ban nhạc sẽ nán lại để trò chuyện, chụp hình, giao lưu với khán giả.
Hiện tại, mỗi tháng có 4 đêm diễn đờn ca tài tử tại quán bar. Lịch diễn cụ thể vào các ngày cuối tuần (thứ Bảy hoặc Chủ nhật) sẽ được cập nhật trên fanpage của quán vào cuối mỗi tháng.
Tin Gốc: Vnexpress
Gia Đình
Hoa khôi Huyền Mai livestream giúp bệnh nhi: Sự kiên cường của các em truyền cảm hứng cho tôi

Hoa khôi Sinh viên Việt Nam Trịnh Huyền Mai chia sẻ với Tuổi Trẻ Online trước thềm phiên livestream Tiếp sức hoa mặt trời với thông điệp "Mỗi đơn hàng - Thắp một hy vọng" diễn ra ngày 14-6 tại Hà Nội.
Hoạt động do báo Tuổi Trẻ phối hợp cùng Hội Liên hiệp Thanh niên Việt Nam TP.HCM, Trung tâm Hỗ trợ thanh niên khởi nghiệp (MCN DAKE) - Hội Liên hiệp Thanh niên Việt Nam và Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số - Bộ Công Thương tổ chức.
10% doanh thu từ chương trình sẽ được trích ủng hộ bệnh nhi ung thư chương trình Ước mơ của Thúy của báo Tuổi Trẻ.
Hoa khôi Sinh viên năm 2023 Trịnh Huyền Mai chia sẻ trước khi đồng hành cùng báo Tuổi Trẻ để trao quà cho bệnh nhi ung thư đang điều trị tại Bệnh viện Nhi trung ương hai năm trước đúng Ngày Quốc tế Thiếu nhi 1-6, cô đã biết đến chương trình Ước mơ của Thúy mà báo khởi xướng.
Đó là hành trình thiện nguyện đầy nhân văn, được thành lập từ ước nguyện của Công dân trẻ TP.HCM Lê Thanh Thúy, một bệnh nhân ung thư xương.
Ra đời từ năm 2007, đến nay chương trình đã đồng hành cùng các bệnh nhi ung thư trong suốt gần 20 năm, khẳng định được uy tín và sự bền bỉ của mình trong việc mang lại hy vọng cho những "chiến binh nhí".
Đó là lý do khi Tuổi Trẻ có lời mời Mai tham gia phiên live dài tới 15 tiếng đồng hồ ngày 14-6 (từ 9h đến 24h) để gây quỹ cho chương trình, cô "gật đầu cái rụp".
Người đẹp kể năm cô học THPT, anh trai cô gặp tai nạn phải nhập viện, cả gia đình hết sức lo lắng. Từ trải nghiệm cá nhân đó, Mai thấu hiểu sự lo lắng, nóng ruột và nỗi lòng không yên của người nhà các bệnh nhi. Hoa khôi luôn muốn được đồng hành để giúp đỡ họ được cả về vật chất lẫn tinh thần thông qua chương trình Ước mơ của Thúy.
Hoa khôi Sinh viên năm 2024 ví các bệnh nhi ung thư như những bông hoa mặt trời. Dù đang phải đối mặt với bệnh tật khó khăn, các em vẫn luôn tỏa ra năng lượng, hồn nhiên, nụ cười tươi tắn mỗi ngày.
"Ban đầu cứ nghĩ mình là người mang niềm vui đến các bệnh nhi ung thư, nhưng hóa ra chính hành trình sống rực rỡ như hoa mặt trời của các em mới là người truyền cảm hứng ngược lại thật sự cho tôi bằng sự hồn nhiên và tinh thần kiên cường của các em", Trịnh Huyền Mai nói.
Là người được đào tạo về quản trị marketing, cựu sinh viên Đại học Ngoại thương đánh giá chương trình Ước mơ của Thúy ngày càng mở rộng quy mô và hình thức hoạt động.
Bằng chứng là "Tiếp sức hoa mặt trời" được tổ chức dưới hình thức mega livestream vào ngày 14-6 này trên TikTok.
"Đây là hướng đi mới mẻ, bắt kịp xu hướng hiện nay nhằm kết nối sức mạnh giữa doanh nghiệp, nghệ sĩ, những nhà sáng tạo nội dung và cộng đồng để tạo ra nguồn lực hỗ trợ lâu dài", Trịnh Huyền Mai nói.
Phiên livestream có thông điệp "Mỗi đơn hàng - Thắp một hy vọng". Người đẹp cho rằng điều này biến việc mua sắm của cộng đồng trở thành một hành động thiện nguyện thiết thực, mỗi món hàng được bán ra đều góp phần tạo thêm nguồn lực và động lực cho các chiến binh.
Tin Gốc: Tuổi Trẻ

Dù tủ quần áo đã chật kín, nhiều bộ váy áo còn nguyên tem mác nhưng mỗi ngày không ít phụ nữ vẫn miệt mài lướt các ứng dụng mua sắm đặt thêm vài món đồ mới.
Mỗi sáng trước khi đi làm, chị Thúy Huệ (40 tuổi, phường Hà Đông, Hà Nội) dành hàng giờ chỉ để chọn quần áo. Trước mắt chị là hàng chục bộ váy áo đủ kiểu dáng, thương hiệu, thậm chí nhiều chiếc còn chưa bóc tem. Thế nhưng cảm giác quen thuộc vẫn xuất hiện: "Không có gì để mặc".
Chị Huệ chia sẻ những bộ đồ đã từng xuất hiện trên Facebook coi như đã... cũ. Một chiếc áo dài mặc đúng một lần để chụp ảnh rồi đăng mạng xã hội sẽ rất khó được mặc lại. Vì vậy tủ quần áo lúc nào cũng trong tình trạng chật cứng nhưng nhu cầu mua mới thì không bao giờ chấm dứt.
"Chỉ cần tâm trạng bất ổn một chút là tôi lại lên mạng xem quần áo. Có rất nhiều bộ mua về còn nguyên nhãn mác nhưng vẫn tiếp tục thích đồ mới. Shipper còn quen mặt mình hơn cả người thân", chị Huệ kể.
Chị Mai Loan (phường Thanh Liệt, Hà Nội) cũng thừa nhận việc mua sắm giúp bản thân cảm thấy vui vẻ hơn. Không ít lần chị mua về rồi lại tặng người khác vì không còn thích nữa.
"Mình cũng chẳng biết bao nhiêu cho đủ. Mở Facebook ra, quảng cáo các hãng hiện lên liên tục, thấy đẹp là lại bấm mua", chị nói.
Không ít trường hợp việc mua sắm đã vượt khỏi phạm vi sở thích thông thường.
Chị T.T.H. (35 tuổi, quê Hưng Yên), làm môi giới bảo hiểm và bất động sản, luôn chịu áp lực doanh số. Mỗi khi căng thẳng, chị lại đi mua sắm như một cách giải tỏa.
Ban đầu chỉ là vài món quần áo nhưng dần dần ngày nào chị cũng phải mua một thứ gì đó. Nếu không mua chị cảm thấy bứt rứt, khó chịu. Quần áo chất thành đống, đồ dùng trong nhà ngày càng nhiều, có những bộ chén đĩa trị giá hàng triệu đồng nhưng hầu như không sử dụng.
Khi chồng góp ý, chị cho rằng mọi thứ mình mua đều vì gia đình. Đến khi chồng cắt tiền sinh hoạt để hạn chế chi tiêu, chị tiếp tục dùng thẻ tín dụng và vay mượn bạn bè.
Khoản nợ lên tới hàng trăm triệu đồng khiến kinh tế gia đình kiệt quệ, mâu thuẫn vợ chồng ngày càng gay gắt. Cuối cùng, chồng chị đưa vợ đến cơ sở chuyên khoa tâm thần để thăm khám.
Tại bệnh viện, các bác sĩ chẩn đoán chị bị xung động mua sắm trên nền rối loạn hỗn hợp lo âu, trầm cảm.
Cũng có thói quen mua sắm triền miên, chị K.A. (30 tuổi, Hà Nội) được gia đình đưa đến bệnh viện thăm khám trong tình trạng mất ngủ, vui buồn thất thường.
Theo người thân, hơn một năm nay chị thay đổi tính tình, mỗi ngày đặt rất nhiều đơn hàng trực tuyến nhưng nhiều khi không nhớ mình đã mua gì. Mỗi lúc buồn chán hoặc mất hứng thú với cuộc sống, chị lại mua sắm để tìm cảm giác hưng phấn. Sau đó chị vô cùng ân hận vì tiêu quá nhiều tiền nhưng vẫn không thể dừng lại. Nếu bị ngăn cản, chị dễ kích động và mất bình tĩnh.
Sau khi thăm khám, các bác sĩ xác định chị mắc rối loạn cảm xúc lưỡng cực. Theo các chuyên gia, trong giai đoạn hưng cảm, người bệnh thường vui vẻ quá mức, tăng nhu cầu chi tiêu, mua sắm và đưa ra các quyết định thiếu kiểm soát.
Theo ThS Nguyễn Thành Long - Viện sức khỏe tâm thần Bệnh viện Bạch Mai, thời gian qua có khá nhiều người đến khám vì hành vi nghiện mua sắm.
Đặc điểm chung là họ luôn bị thôi thúc phải mua một món đồ nào đó. Việc mua sắm mang lại cảm giác hưng phấn, tự tin, giúp tạm quên áp lực và khó khăn trong cuộc sống.
Điều đáng nói là ngay trong lúc mua, họ vẫn nhận thức được việc chi tiêu quá mức sẽ gây tổn thất tài chính nhưng cảm giác thôi thúc lại lấn át lý trí. Sau khi mua xong, nhiều người rơi vào trạng thái hối hận rồi tiếp tục lặp lại vòng xoáy đó.
Trao đổi thêm với Tuổi Trẻ, thạc sĩ tâm lý Đặng Thị Hải Yến, Viện sức khỏe tâm thần Bệnh viện Bạch Mai, cho biết nghiện mua sắm trực tuyến thường xảy ra nhiều ở phụ nữ, độ tuổi 18+ và trung niên.
Theo đó, nghiện mua sắm gặp nhiều nhất ở nữ giới tuổi trung niên. Người nghiện mua sắm ngoài các biểu hiện chung là tăng nhu cầu mua sắm, mua sắm liên tục ngay cả những hàng hóa mà bản thân chưa có nhu cầu dùng... thì biểu hiện rõ nhất thường liên quan chi tiêu vượt khả năng chi trả. Hoặc như nhiều bạn trẻ hiện nay quẹt thẻ tín dụng để mua, chi tiêu trước, trả tiền sau nên "mua vô tội vạ" dẫn đến mắc nợ, vượt quá khả năng chi tiêu...
Thông thường lúc đầu việc mua sắm chỉ là ý thích hoặc đôi khi là mua sắm trên mạng để giải tỏa căng thẳng thần kinh, ức chế tâm lý. Song dần dần một số người đã "say" đến mức không thể "phanh" được, thậm chí gia đình can ngăn cũng không được. Đó là hiện tượng của bệnh rối loạn tâm thần.
"Nghiện mua sắm thường gặp ở người có tâm lý không ổn định, có liên quan trầm cảm, lo âu. Thông thường các hành vi nghiện mua sắm chỉ can thiệp tâm lý, bệnh nhân ngoại trú chứ không phải nhập viện điều trị", thạc sĩ Hải Yến chia sẻ.
Tuy nhiên khi đã xuất hiện các rối loạn cảm xúc như lo âu, trầm cảm hoặc rối loạn lưỡng cực, việc điều trị không chỉ dừng ở thay đổi hành vi mà còn cần can thiệp chuyên khoa.
Để can thiệp chuyên khoa, các chuyên gia tâm lý có thể trao đổi, tư vấn tạo động lực giúp họ trả nợ nần, tái cấu trúc nhận thức thay đổi hành vi.
Các liệu pháp cần áp dụng can thiệp là khi bệnh nhân tăng chi tiêu mà không ý thức về những nợ nần.
"Tuy nhiên trước khi điều trị tập trung điều chỉnh hành vi tiêu dùng, mua sắm, cần tập trung giải quyết các bệnh lý khác trước. Ví dụ như người đó có thể có các bệnh lý về trầm cảm, lo âu. Các bệnh lý này cần được điều trị trước, còn hành vi tiêu dùng sẽ điều trị sau", thạc sĩ tâm lý Hải Yến cho biết thêm.
Trong quá trình điều trị, sự đồng hành của gia đình đóng vai trò rất quan trọng. Người thân cần hỗ trợ người bệnh hạn chế tiếp xúc với các yếu tố kích thích mua sắm, đồng thời khuyến khích tham gia các liệu pháp tâm lý hoặc trị liệu nhóm.
Tin Gốc: Tuổi Trẻ

