Nhiều hộ dân tại tuyến đường Đê Bao thuộc phường Phú An (TP.HCM) vừa đồng loạt gửi đơn phản ánh về tình trạng xe quá tải “băm nát” đường Đê Bao, gây bụi bẩn. Trong khi dưới sông tàu lớn ra vào cảng làm sạt lở đất, cùng tình trạng ô nhiễm từ xưởng sản xuất khiến người dân vô cùng bức xúc.
Theo phản ánh của các hộ dân tại đây (khu phố Tân An 5 và Tân An 9, phường Phú An, TP.HCM), những năm gần đây, cuộc sống của họ bị đảo lộn kể từ khi các cảng bến thủy nội địa và nhà máy sản xuất viên nén đi vào hoạt động rầm rộ. Tuyến đường Đê Bao vốn bình yên, nay trở thành nỗi ám ảnh với những “ổ khủng long” chằng chịt.
Dù ngay đầu đường Đê Bao có biển cấm xe trên 10 tấn (cấm xe có tổng tải trọng trên 10 tấn lưu thông trên đê), nhưng hàng loạt xe container loại 20 – 40 feet vẫn ngang nhiên ra vào.
Anh Nguyễn Tiến Hà (ở đường Đê Bao) bức xúc cho biết: “Hồi xưa đây là tuyến đường rất tấp nập khách du lịch, vườn trái cây yên bình. Nhưng 3 năm nay, các công ty mọc lên, xe container ra vào phá nát con đường. Những cái ổ gà bây giờ là ổ khủng long, xe máy không thể đi nổi, người dân quanh đây sống rất khổ”.
Không chỉ hư hỏng hạ tầng, tình trạng ô nhiễm môi trường cũng ở mức báo động. Chị Phạm Kim Châu (ở đường Đê Bao) cho biết bụi từ hoạt động vận chuyển và sản xuất viên nén bao phủ khắp nơi.
“Gió hướng nào là dân hướng đó chết. Bụi ngộp và hôi lắm. Nhà lúc nào cũng phải đóng cửa, lau chùi không biết bao nhiêu lần cho xuể. Tôi đi khám bệnh, bác sĩ kết luận bị dị ứng khói bụi, tốn tiền triệu mua thuốc mà vẫn không hết ngứa”.
Nỗi lo của người dân không chỉ dừng lại trên bộ mà còn dưới nước. Nhánh sông Thị Tính đoạn qua khu vực này chỉ rộng khoảng 100 m, nhưng thường xuyên đón các tàu lớn dài trên 70m ra vào cảng. Việc tàu trọng tải lớn quay đầu, nổ máy công suất cao đã gây ra tình trạng xói mòn, sạt lở nghiêm trọng sát vách nhà dân.
Ông Trà Văn Cư (ở đường Đê Bao) là một trong những hộ chịu ảnh hưởng nặng. Trong đơn phản ánh, ông Cư cho biết khu đất của gia đình bị tàu của các cảng khi quay đầu, đậu đỗ đã làm sạt lở, lún đất với chiều dài 97 m dọc bờ sông, chiều sâu sụt lún từ 0,6 m – 0,9 m. Các cọc cấm theo đất của gia đình bị đẩy ra xa bờ sông từ 1 – 2 m. Tương tự, đất của bà Vũ Thị Xuân Hương và bà Võ Tuyết Minh (đối diện cảng) cũng bị chân vịt tàu lớn đánh sạt lở toàn bộ hàng rào và cọc cừ, khiến đất đai trôi xuống lòng sông.
Người dân đã nhiều lần phản ánh nhưng tình trạng “trên phá đường, dưới lở sông” vẫn chưa được khắc phục triệt để.
Chiều 28.5, có mặt trực tiếp tại khu vực người dân phản ánh, chúng tôi ghi nhận đầu đường Đê Bao dù có biển cấm xe có tổng tải trọng trên 10 tấn lưu thông trên đê nhưng nhiều xe đầu kéo, container chở hàng hóa vẫn di chuyển trên tuyến đường này.
Những chiếc xe di chuyển kéo theo bụi mù bay xộc vào nhà dân. Tại khu đất nhà ông Trà Văn Cư sát mé sông bị sạt lở, sụt lún nghiêm trọng, ông phải căng dây, đặt biển báo nguy hiểm quanh khu đất.
Cùng ngày, chúng tôi cũng ghi nhận, các công nhân đang dùng xe cuốc để san lấp, dặm vá lại những đoạn đường đê “ổ gà, ổ voi” xuống cấp. Những chiếc xe tải chở nước để tưới dọc theo tuyến đường này để giảm bụi. Đường tuy được dặm vá, phun nước nhưng rất khó di chuyển do gồ ghề và đầy bụi.
Trao đổi với PV Báo Thanh Niên, lãnh đạo UBND phường Phú An cho biết, địa phương đã nắm được phản ánh của người dân và đã mời các doanh nghiệp lên làm việc.
Về việc dặm vá đường, phường đã yêu cầu các doanh nghiệp cam kết cùng chia sẻ kinh phí để dặm vá các ổ voi, ổ gà và thực hiện tưới nước giảm bụi thường xuyên.
Về giải pháp căn cơ, UBND phường đã hướng dẫn các doanh nghiệp xin chủ trương của thành phố để thực hiện dự án xã hội hóa, nâng cấp toàn bộ tuyến đường Đê Bao. “Nếu sớm được thống nhất chủ trương, dự kiến cuối quý 2 hoặc đầu quý 3 năm nay sẽ triển khai thi công để đảm bảo an toàn cho dân đi lại”, lãnh đạo phường Phú An thông tin.
Về xử lý xe quá tải, phường đã họp liên ngành và kiến nghị Trạm Cảnh sát giao thông Tây Bắc cùng Chi cục Thủy lợi tăng cường tuần tra, xử lý nghiêm các phương tiện vi phạm tải trọng.
Về vấn đề sạt lở, lãnh đạo phường cho rằng việc sạt lở trên sông có nhiều nguyên nhân khách quan do lưu lượng tàu thuyền trên sông Sài Gòn và sông Thị Tính rất lớn. Tuy nhiên, phường sẽ tiếp tục phối hợp với các cơ quan quản lý đường thủy để kiểm tra, đánh giá cụ thể mức độ tác động của các tàu vào cảng đối với đất ven sông của hộ dân.
Cũng theo lãnh đạo UBND phường, khu vực phía trong rạch nằm trong quy hoạch phát triển đô thị. Trong thời gian tới, địa phương sẽ triển khai các dự án thu hồi đất theo quy hoạch. Trước mắt, người dân mong mỏi chính quyền sớm có biện pháp mạnh tay để ngăn chặn xe quá tải, hoạt động sản xuất gây bụi bẩn, sạt lở tại đây trả lại môi trường sống trong lành và an toàn cho khu dân cư.
Thực hiện cao điểm bảo đảm trật tự, an toàn giao thông phục vụ du lịch hè năm 2026, một số quán nhậu và nhà hàng tại TP.HCM đã ký cam kết không bán rượu bia cho khách lái xe đến sử dụng dịch vụ.
Đây là hoạt động được triển khai cùng với nhiều giải pháp nhằm hạn chế tình trạng người đã uống rượu, bia vẫn điều khiển phương tiện tham gia giao thông.
Mới đây, Đội CSGT Bàn Cờ, thuộc Phòng CSGT (PC08) Công an TP.HCM cho biết đơn vị vừa tổng rà soát, làm việc với các cơ sở kinh doanh dịch vụ ăn uống có phục vụ rượu, bia, quán nhậu trên địa bàn phụ trách. Bên cạnh việc tuyên truyền, hướng dẫn, lực lượng chức năng vận động chủ cơ sở và nhân viên cùng tham gia nhắc nhở thực khách không lái xe sau khi đã sử dụng rượu, bia.
Đáng chú ý, các chủ cơ sở và nhân viên kinh doanh đều đồng tình ký cam kết không bán rượu bia cho khách lái xe đến sử dụng dịch vụ, góp phần lan tỏa thông điệp "Đã uống rượu bia - Không lái xe" và nâng cao ý thức chấp hành pháp luật về trật tự, an toàn giao thông.
Cùng với việc ký cam kết, các cơ sở đã treo, dán banner tuyên truyền tại cổng ra vào, quầy lễ tân và khu vực giữ xe. Nội dung tập trung cảnh báo tác hại của rượu, bia đối với người điều khiển phương tiện, đồng thời thông tin mức xử phạt đối với hành vi vi phạm nồng độ cồn hoặc không chấp hành yêu cầu kiểm tra của lực lượng CSGT.
Nhiều quán nhậu đã chủ động triển khai các giải pháp hỗ trợ thực khách sau cuộc nhậu như nhận giữ xe qua đêm và cung cấp số điện thoại các dịch vụ xe công nghệ để khách lựa chọn phương án di chuyển an toàn thay vì tự lái xe về.
Theo Đội CSGT Bàn Cờ, trong thời gian cao điểm hè, đơn vị sẽ tiếp tục tăng cường tuyên truyền, đồng thời kiểm soát và xử lý nghiêm các hành vi vi phạm nồng độ cồn theo quy định nhằm kéo giảm tai nạn giao thông.
Trước đó, Phòng CSGT Công an TP.HCM đã triển khai nhiều mô hình tuyên truyền trực tiếp tại các quán nhậu trên địa bàn. Tại khu vực Đội CSGT Hàng Xanh phụ trách, cán bộ, chiến sĩ đến từng bàn ăn gặp gỡ thực khách, phát tờ rơi và nhắc mọi người lựa chọn phương án về nhà an toàn sau khi sử dụng rượu, bia.
Đội CSGT Phú Lâm cũng tổ chức gặp gỡ 99 chủ cơ sở, quản lý và nhân viên của 21 nhà hàng, quán nhậu để cùng lan tỏa thông điệp "Đã uống rượu bia - Không lái xe", khuyến khích các cơ sở hỗ trợ khách gọi taxi, xe công nghệ hoặc giữ xe qua đêm.
Đây là hoạt động do Mạng lưới phim độc lập Việt Nam (DCCI) phối hợp cùng Mạng lưới sáng tạo nội dung số vì trẻ em (DCCC) thực hiện, dưới sự bảo trợ của Liên minh sáng tạo nội dung số Việt Nam (DCCA). Chương trình chiếu phim này tạo nên một không gian nghệ thuật chuẩn mực, an toàn và ý nghĩa cho thế hệ trẻ, vừa diễn ra tại TP.HCM.
Ban tổ chức cho biết trong bối cảnh điện ảnh độc lập Việt Nam ngày càng khẳng định chất lượng nghệ thuật nhưng vẫn còn hạn chế về kênh tiếp cận khán giả, DCCI định vị sự kiện lần này như một cầu nối thiết thực giữa nhà làm phim và cộng đồng.
Song song đó, trước thực trạng thiếu hụt không gian văn hóa an toàn cho trẻ em trên môi trường số, DCCC tiếp tục cam kết kiến tạo môi trường lành mạnh, nơi các em nhỏ và những người trẻ yêu thích sáng tạo số có thể học hỏi, trải nghiệm và phát triển.
Chuỗi sự kiện được thiết kế theo mô hình "hai mũi nhọn", tác động toàn diện từ khâu sản xuất nội dung đến khâu tiếp nhận của khán giả. Trong đó, ngày chiếu phim đầu tiên hướng đến các nhà sáng tạo nội dung, tập trung vào tư duy làm phim về giới trẻ và bắc cầu đưa điện ảnh độc lập vốn giàu chiều sâu nghệ thuật tiếp cận không gian số với tính lan tỏa rộng rãi.
Chương trình nhận được sự quan tâm của nhiều em nhỏ và phụ huynh
Các tác phẩm được trình chiếu trong ngày đầu bao gồm, phim ngắn Mùi cơm chín của đạo diễn Aki Lê, phim ngắn Kìa, khu vườn nhỏ của đạo diễn Hồ Dương Phúc Nguyên và phim tài liệu Nghĩ gì về một sân chơi của đạo diễn Nguyễn Hoàng Việt.
Ngày chiếu phim thứ hai hướng đến khán giả chính là trẻ em và phụ huynh. Thông qua ngôn ngữ điện ảnh giàu tính thấu cảm, sự kiện mong muốn đánh thức lòng trắc ẩn và nuôi dưỡng tâm hồn trẻ thơ, nổi bật với các phẩm như phim tài liệu Bình yên, về nào! của đạo diễn Nguyễn Hoàng Việt, phim ngắn Màu Mang Thít của đạo diễn Hoàng Huy Bụt và phim ngắn Mẹ điên của đạo diễn Huỳnh Ngọc Minh Khuê.
"Vượt ra khỏi ranh giới của một buổi chiếu phim thông thường, sự kiện kiến tạo một không gian trải nghiệm văn hóa đa giác quan độc đáo. Tại đây, "văn hóa xem" được kết hợp hài hòa với các cụm không gian "nghe" và "đọc", chạm đến mọi xúc cảm của người tham gia. Chúng tôi hy vọng đây là mô hình thực nghiệm tiêu biểu cho "Không gian văn hóa an toàn", mở đường cho hành trình lan tỏa những giá trị nhân văn vào môi trường học đường và hệ sinh thái số tương lai", đại diện ban tổ chức bày tỏ.
Về định hướng lâu dài, DCCI và DCCC hướng tới hình thành cộng đồng "khán giả thông thái", nơi cha mẹ đồng hành cùng con cái trong hành trình tiếp nhận văn hóa và xây dựng một vòng tuần hoàn bền vững, từ đó cùng "xanh hóa" môi trường nội dung số tại Việt Nam.
Ngay giữa Chợ Lớn có một không gian cổ kính của người Hoa là quần thể kiến trúc ngôi Nghĩa Từ Triều Châu, Quan Âm Các nằm bên trong khuôn viên Bệnh viện An Bình (phường An Đông, TP.HCM). Nơi đây, vẫn lưu giữ một công trình gắn với lịch sử cộng đồng người Triều Châu 150 năm trước.
Theo Ban quản trị Hội quán Nghĩa An, Tượng Nghĩa Từ (hay Nghĩa Từ Triều Châu) được khởi dựng vào khoảng năm 1881. Đến năm 1892, trong phần đất của Tượng Nghĩa Từ một bệnh viện có tên Lục Ấp Triều Châu (ngày nay là Bệnh viện An Bình) được thành lập và trở thành một trong 6 bệnh viện lớn của cộng đồng Chợ Lớn.
Không chỉ là nơi khám chữa bệnh cho người dân nghèo, bệnh viện còn phản ánh tinh thần tương trợ và lòng nhân ái của cộng đồng bang hội người Hoa tại Nam bộ. Qua nhiều thế hệ, nơi đây trở thành chốn phụng thờ linh thiêng, lưu giữ hàng ngàn bài vị tiền nhân cùng câu chuyện của hơn 2.700 cuộc đời khai hoang mở cõi ký ức về hành trình khai phá, lập nghiệp của người Triều Châu trên vùng đất phương Nam.
Trải qua 150 năm tồn tại và nhiều đợt đại tu vào các năm 1896, 1968 và 1994, công trình thờ tự này đã hằn sâu dấu vết tàn phá của thời gian. Dưới nắng mưa khắc nghiệt, di tích bị xuống cấp nghiêm trọng như: mái ngói rêu phong xiêu vẹo, hoa văn tinh xảo rụng rơi từng mảng, và một phần mái của hai dãy Đông - Tây sụp đổ. Trước thực trạng đó, Ban quản trị Hội quán Nghĩa An đã khởi động dự án đại trùng tu nhằm hồi sinh toàn bộ quần thể di sản.
Ngày 2.12.2024, lễ động thổ chính thức diễn ra. Đến năm 2025, sau khi hoàn tất các thủ tục pháp lý và nhận được sự chấp thuận từ cơ quan chức năng, dự án được triển khai đồng bộ với mục tiêu giữ gìn tối đa những giá trị nguyên bản của kiến trúc Triều Châu.
Ban đầu, đơn vị quản lý từng có ý định tìm kiếm đội ngũ phục dựng từ Trung Quốc nhằm đảm bảo tính nguyên gốc của công trình. Tuy nhiên, sau nhiều lần trao đổi với các cơ quan chuyên môn, quyết định cuối cùng là lựa chọn đội ngũ nghệ nhân và đơn vị trùng tu trong nước có kinh nghiệm phục dựng nhiều công trình cổ tại Huế – được "chọn mặt gửi vàng" cho dự án đặc biệt này.
Hành trình hồi sinh di sản không chỉ là việc sửa chữa một công trình cũ, mà còn là quá trình tìm lại tinh thần và vẻ đẹp của kiến trúc truyền thống Triều Châu. Từng bức hoành phi, câu đối, từng họa tiết rồng phượng trên mái ngói đều được nghiên cứu, phục dựng cẩn trọng. Những nét chạm khắc tinh xảo tưởng chừng đã phai mờ theo năm tháng nay dần hiện rõ trở lại.
Sau 8 tháng thi công, đến tháng 5.2026 diện mạo mới của Nghĩa Từ Triều Châu dần thành hình. Điểm nhấn nổi bật là phần mái với các chi tiết gốm sứ trang trí rực rỡ mang đậm phong cách nghệ thuật Triều Châu. Hồ nước phong cảnh phía trước cũng được cải tạo, kết hợp cùng hàng cây cổ thụ tạo nên không gian thanh tịnh giữa lòng đô thị đông đúc.
Theo Ban quản trị Hội quán, Nghĩa Từ Triều Châu không chỉ mang giá trị kiến trúc, công trình còn là biểu tượng của tinh thần hiếu kính và tình đồng hương của cộng đồng người Triều Châu tại TP.HCM. Mỗi hạng mục được phục dựng đều chứa đựng tâm huyết của các nghệ nhân, sự đóng góp của các mạnh thường quân cùng nỗ lực gìn giữ di sản của nhiều thế hệ.
Nghệ nhân Trần Thanh Tùng, Công ty Minh Thiện Tâm cho biết, việc trùng tu, phục dựng ngôi Nghĩa Từ Triều Châu cổ này đều do tay nghề của thợ người Việt đảm trách. Đây cũng là lần đầu tiên một đơn vị của Việt Nam được tin tưởng lựa chọn để thi công một công trình mang đậm nét văn hóa đặc trưng của người Hoa .
Theo nghệ nhân Thanh Tùng, trước đây, những công trình của người Hoa thường do các hiệp hội đưa chuyên gia từ Trung Quốc sang thực hiện. Để nhận được cái gật đầu từ chủ đầu tư, đội ngũ thực hiện đã phải trải qua nhiều quá trình chứng minh năng lực trong suốt thời gian dài.
Trước thời điểm đại trùng tu, Nghĩa Từ Triều Châu trong tình trạng xuống cấp nghiêm trọng, mái ngói bị sập và nhiều cấu kiện gỗ bị mối mọt, hư hỏng nặng.
Nghệ nhân Thanh Tùng chia sẻ: "Gần như kết cấu công trình được thay mới, nhưng tất cả hoa văn chạm khắc, họa sĩ vẽ lại đều dựa trên nguyên bản gốc từ thuở sơ khai của công trình này" .
Bên cạnh đó, toàn bộ hệ thống kèo, cột gỗ cũ được thay thế tất cả bằng gỗ lim xanh để đảm bảo độ bền vĩnh cửu. Mười cột đá cổ có tuổi đời gần 2 thế kỷ vẫn được giữ lại làm "linh hồn" cho ngôi miếu. Tuy nhiên, để tiện dụng hơn cho việc thờ tự, các câu đối được khắc âm trực tiếp vào cột thay vì dán giấy đỏ như trước đây. Còn các phù điêu trên mái vốn đã hư hại hoàn toàn được phục dựng mới bằng chất liệu gốm sứ xanh với chi phí lên đến hàng tỷ đồng .
Cũng theo nghệ nhân Thanh Tùng việc trùng tu Nghĩa Từ Triều Châu đều do đội ngũ thợ lành nghề đến từ Huế. Các nghệ nhân Việt vẫn giữ được những kỹ năng thủ công truyền thống ở trình độ cao. Với sự tỉ mỉ, các chi tiết nhỏ nhất từ con ốc sên, nhái, bướm cho đến bộ Bát Tiên đều được chạm trổ, sơn, vẽ tái hiện sống động và tinh xảo theo đúng nguyên bản.
