Bộ An ninh Nội địa Mỹ (DHS) ngày 29/5 cho biết không có thay đổi nào lớn trong chính sách thẻ xanh và chỉ một số người nhập cư phải về quê nhà nộp đơn.
Động thái này dường như rút lại một phần thông cáo do Sở Di trú và Nhập tịch Mỹ (USCIS) đưa ra tuần trước rằng những người nước ngoài đang ở Mỹ và muốn xin tư cách thường trú nhân (thẻ xanh) sẽ cần phải rời Mỹ, trở về quê nhà nộp đơn, ngoại trừ một số trường hợp đặc biệt. Tuy nhiên, USCIS chưa nêu cụ thể những trường hợp đặc biệt này.
Theo DHS, đây không phải sự thay đổi áp dụng trên diện rộng và quyết định liệu một người có bị buộc phải trở về quê nhà để hoàn tất thủ tục xin thẻ xanh hay không sẽ do viên chức di trú xem xét. Bộ này nhấn mạnh các viên chức từ lâu đã có quyền quyết định như vậy, tùy từng trường hợp cụ thể.
“Đây chỉ là lời nhắc nhở gửi tới các viên chức về quyền quyết định theo thẩm quyền của họ, vốn luôn tồn tại trên cơ sở xem xét từng trường hợp”, một phát ngôn viên DHS cho hay.
Theo người phát ngôn này, những người ở lại quá hạn thị thực hoặc đến từ các quốc gia có tỷ lệ công dân thụ hưởng trợ cấp xã hội cao tại Mỹ có thể nằm trong nhóm bị ảnh hưởng về chính sách thẻ xanh.
Đây là điều chỉnh đáng kể so với thông báo ngày 22/5, nhưng khó có thể giảm sự hoang mang hoặc lo lắng, bởi vẫn còn rất ít thông tin về những trường hợp bị ảnh hưởng và tác động sẽ như thế nào. Ngay cả một số nhân viên DHS cũng không nắm rõ phạm vi áp dụng của thay đổi này.
Một quan chức cấp cao Nhà Trắng tuần này cho biết động thái của USCIS chỉ là vấn đề quản lý nội bộ, không phải thay đổi chiến lược.
Khi thông báo thay đổi chính sách, người phát ngôn USCIS cho biết yêu cầu người xin thẻ xanh nộp đơn từ quê nhà sẽ giúp giảm bớt quá trình tìm kiếm, trục xuất những người cố tình ở lại Mỹ bất hợp pháp sau khi bị từ chối đơn xin tư cách thường trú nhân. Đơn xin thẻ xanh sẽ được xử lý tại các văn phòng lãnh sự Mỹ ở nước ngoài.
Tuy nhiên, USCIS không nói rõ liệu người nộp hồ sơ có phải ở lại một nước khác ngoài Mỹ trong suốt quá trình xét duyệt, hay chính sách mới có áp dụng với những hồ sơ xin thẻ xanh đang được xử lý hay không.
Trong hơn nửa thế kỷ qua, người nước ngoài cư trú hợp pháp tại Mỹ được phép nộp hồ sơ và hoàn tất toàn bộ quy trình xin thẻ xanh ngay tại Mỹ. Nhóm này gồm người kết hôn với công dân Mỹ, người sở hữu visa lao động hoặc du học, người tị nạn, người xin tị nạn chính trị và nhiều diện khác.
Một số luật sư di trú cho biết thân chủ của họ tham gia phỏng vấn thẻ xanh đã bị nhân viên USCIS hỏi về lý do xin thẻ xanh ở Mỹ và liệu có yếu tố nào ngăn cản họ xin cấp thẻ từ nước sở tại hay không.
“Phản ứng dữ dội của công chúng rõ ràng đã khiến chính quyền phải vội vã khắc phục sự hỗn loạn do chính họ gây ra”, cựu quan chức USCIS Sarah Pierce cho biết, thêm rằng “dấu ấn đặc trưng” trong chương trình nghị sự về nhập cư của chính phủ là “ưu tiên tạo cú sốc và gây choáng ngợp hơn là làm điều tốt nhất cho đất nước”.
Một số tổ chức đại diện giới doanh nghiệp cũng phản đối sự thay đổi chính sách. Neil Bradley, phó chủ tịch điều hành kiêm giám đốc chính sách của Phòng Thương mại Mỹ, hoan nghênh những nỗ lực của chính quyền trong việc giảm nhập cư bất hợp pháp, nhưng cho rằng các nhà hoạch định chính sách nên xây dựng hệ thống nhập cư hợp pháp “vững mạnh hơn”. Ông cảnh báo sự thay đổi chính sách này có thể “gây xáo trộn nghiêm trọng” đối với các nhà tuyển dụng lao động.
"Kể từ bây giờ, người nước ngoài đang tạm trú tại Mỹ và muốn có thẻ xanh phải trở về nước mình để nộp đơn, trừ những trường hợp đặc biệt", ông Zach Kahler, phát ngôn viên Cơ quan Di trú và Nhập tịch Mỹ (USCIS), cho biết ngày 22.5.
Theo ông Kahler, chính sách này nhằm bảo đảm hệ thống nhập cư Mỹ vận hành "đúng như luật định", thay vì tạo điều kiện cho các kẽ hở.
Quy trình cấp thẻ xanh đã không thay đổi trong hơn 60 năm, và động thái này đã đánh dấu bước đi quan trọng mới nhất của chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump về chính sách nhập cư, theo The Guardian.
Trong bản ghi nhớ chính sách, USCIS yêu cầu các viên chức xét duyệt hồ sơ xem xét từng trường hợp cụ thể, cân nhắc toàn bộ bằng chứng và hoàn cảnh liên quan để quyết định liệu người nộp đơn có đủ điều kiện được điều chỉnh tình trạng cư trú tại Mỹ hay không.
Trước đây, người nước ngoài muốn xin thẻ xanh thường có 2 lựa chọn: nộp hồ sơ tại lãnh sự quán Mỹ ở nước ngoài, hoặc xin "điều chỉnh tình trạng cư trú" khi đang ở Mỹ. Chính sách mới có thể khiến nhiều người đang ở Mỹ bằng thị thực tạm thời phải rời khỏi nước này trong thời gian hồ sơ được xử lý, theo Reuters.
Quy định nhìn chung áp dụng với người nước ngoài vào Mỹ bằng thị thực tạm thời không định cư, gồm sinh viên, lao động có thị thực H-1B hoặc L và khách du lịch. Theo các chuyên gia luật nhập cư, thay đổi này có thể ảnh hưởng đến hàng trăm nghìn người mỗi năm, trong bối cảnh chính quyền Tổng thống Trump đang tăng cường siết chính sách nhập cư.
Mỹ cấp khoảng 1 triệu thẻ xanh mỗi năm, trong đó khoảng một nửa dành cho thân nhân ở nước ngoài được công dân Mỹ bảo lãnh. Các hồ sơ dạng này thường được xử lý bên ngoài lãnh thổ Mỹ.
Các nhóm hỗ trợ người nhập cư, chuyên gia chính sách và luật sư di trú đã chỉ trích động thái này, cho rằng chính sách mới có thể làm xáo trộn cuộc sống của nhiều gia đình, buộc người xin thẻ xanh phải rời bỏ công việc, nhà cửa và người thân trong thời gian chưa xác định.
Tổ chức HIAS, chuyên hỗ trợ người tị nạn và người nhập cư, cảnh báo thay đổi này có thể ảnh hưởng đến cả những nhóm dễ tổn thương như nạn nhân buôn người hoặc trẻ em bị bạo hành và bị bỏ rơi, nếu họ buộc phải quay lại những quốc gia từng rời bỏ để hoàn tất thủ tục thường trú tại Mỹ.
Hiện chưa rõ các hồ sơ xin thẻ xanh đang chờ xử lý tại Mỹ sẽ bị ảnh hưởng ra sao.
"Ngoại trưởng Rubio diện bộ đồ thể thao Nike Tech 'Venezuela' trên chuyên cơ Không lực Một!", Giám đốc truyền thông Nhà Trắng Steven Cheung viết trên X hôm 13/5, chia sẻ hình ảnh Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio mặc bộ đồ thể thao màu xám khi đang trên đường tới Trung Quốc.
Bài đăng lập tức thu hút sự chú ý với hơn 1,6 triệu lượt xem, vì bộ đồ mà ông Rubio mặc giống hệt bộ mà cựu tổng thống Venezuela Nicolas Maduro đã mặc khi bị áp giải về Mỹ hồi tháng 1. Tổng thống Donald Trump khi đó đã đăng ảnh ông Maduro mặc bộ thể thao màu xám của hãng Nike, bị bịt mắt và còng tay.
"Huyền thoại!", Phó thư ký báo chí Nhà Trắng Anna Kelly nhận xét.
Bài đăng thu hút phản ứng trái chiều của dư luận. Một số nhà bình luận cánh hữu ở Mỹ tỏ ra thích thú, trong khi có người cho rằng Ngoại trưởng nên mặc trang phục nghiêm túc hơn bởi đang đi công du cùng Tổng thống Mỹ.
Kênh truyền hình NewsX chỉ ra việc Bắc Kinh năm 2020 đã áp lệnh cấm nhập cảnh với ông Rubio liên quan đến những phát biểu chỉ trích của ông về chính sách của Trung Quốc ở Tân Cương và Hong Kong. Kênh này nhận xét việc Ngoại trưởng diện bộ đồ Nike Tech là chiến thuật "đùa giỡn" với truyền thông.
Trung Quốc hôm 12/5 cho biết sẽ không chặn ông Rubio nhập cảnh vì những hành động của ông trong quá khứ. "Lệnh trừng phạt nhắm vào những phát ngôn và việc làm của ông Rubio liên quan đến Trung Quốc khi ông còn là thượng nghị sĩ", người phát ngôn Đại sứ quán Trung Quốc ở Mỹ Lưu Bằng Vũ cho biết.
Hãng thông tấn Prensa Latina ở Cuba dẫn tuyên bố từ chính phủ Cuba ngày 20.5 (giờ địa phương) lên án cáo buộc của Bộ Tư pháp Mỹ trước đó nhằm vào cựu Chủ tịch Raul Castro. Phía Cuba nhấn mạnh chính phủ Mỹ thiếu tính hợp pháp và thẩm quyền để thực hiện hành động này, liên quan sự kiện dẫn đến việc bắn rơi 2 máy bay do tổ chức khủng bố Brothers to the Rescue có trụ sở tại Miami điều khiển trên không phận Cuba vào tháng 2.1996.
Chính quyền Havana chỉ ra việc Washington đã lờ đi nhiều khiếu nại được Cuba đệ trình lên Bộ Ngoại giao Mỹ, Cục Hàng không Liên bang Mỹ (FAA) và Tổ chức Hàng không Dân dụng Quốc tế (ICAO), liên quan đến hơn 25 vụ vi phạm nghiêm trọng và có chủ ý đối với không phận Cuba do tổ chức Brothers to the Rescue thực hiện từ năm 1994 - 1996.
Giới chức Cuba thời điểm đó đã làm rõ lập trường không dung thứ cho các hành vi vi phạm không phận. Cuba khẳng định phản ứng của nước này trước các vụ vi phạm không phận là hành động tự vệ chính đáng, được bảo vệ bởi Hiến chương Liên Hiệp Quốc, Công ước Chicago năm 1944 về Hàng không Dân dụng quốc tế, các nguyên tắc về chủ quyền vùng trời và tính tương xứng.
Cuba tái khẳng định cam kết hòa bình và quyết tâm vững chắc thực hiện quyền tự vệ bất khả xâm phạm, được Hiến chương Liên Hiệp Quốc công nhận.
Chính phủ Cuba khẳng định quyết tâm không thể lay chuyển trong việc bảo vệ Tổ quốc, và thể hiện sự ủng hộ vô điều kiện với cựu Chủ tịch Cuba Raul Castro.
