Mỗi khi vào mùa, quả vải gần như xuất hiện khắp các khu chợ và siêu thị. Loại quả này được nhiều người yêu thích nhờ phần thịt mọng nước, thơm ngọt và dễ ăn. Theo y học hiện đại, thịt quả vải có nhiều nước, glucose, protein, chất béo, vitamin C (trung bình có 40mg vitamin C trong 100g thịt quả), vitamin A, B, acid citric, đồng, sắt, kali phòng bệnh tim mạch, ung thư…
Trong đó, vitamin C ngăn ngừa dấu hiệu lão hóa, cải thiện sức khỏe làn da, tốt cho tóc, tăng cường miễn dịch. Các khoáng chất như kali, sắt, đồng, phốt pho, mangan cải thiện sức khỏe tim mạch, hạ huyết áp, thiếu máu.
Tuy nhiên, đằng sau vị ngon đặc trưng ấy là hàm lượng đường tự nhiên khá cao. Nếu ăn quá nhiều hoặc ăn không phù hợp với thể trạng, quả vải có thể khiến cơ thể gặp nhiều phản ứng bất lợi. Dưới đây là những nhóm người nên hạn chế ăn vải hoặc cần kiểm soát khẩu phần kỹ hơn bình thường.
Người mắc tiểu đường hoặc có đường huyết không ổn định: Vải chứa nhiều glucose và fructose – hai loại đường tự nhiên có thể làm đường huyết tăng nhanh nếu ăn với số lượng lớn.
Đặc biệt, việc ăn nhiều vải khi bụng đói dễ khiến cơ thể phản ứng mạnh hơn, nhất là ở người đang gặp vấn đề về chuyển hóa đường. Một số người sau khi ăn quá nhiều có thể xuất hiện cảm giác khát nước, choáng váng hoặc mệt mỏi bất thường.
Các chuyên gia dinh dưỡng cho rằng người bị tiểu đường không nhất thiết phải kiêng hoàn toàn quả vải, nhưng chỉ nên ăn lượng nhỏ và ưu tiên dùng sau bữa ăn chính. Những người đang sử dụng thuốc kiểm soát đường huyết hoặc insulin càng cần thận trọng hơn để tránh làm chỉ số đường máu biến động mạnh.
Người thường xuyên nóng trong, nổi mụn hoặc nhiệt miệng: Không ít người gặp tình trạng nổi mụn, táo bón hoặc khô miệng sau khi ăn nhiều vải liên tục vài ngày.
Theo quan niệm Đông y, vải thuộc nhóm trái cây có tính nóng. Khi kết hợp với thời tiết oi bức mùa hè và lượng đường cao trong quả, cơ thể dễ bị “bốc nhiệt” hơn bình thường.
Những người có cơ địa nóng trong, dễ nổi mụn hoặc đang bị nhiệt miệng thường cảm nhận rõ tình trạng này hơn. Nếu đang bị viêm lợi, nhiệt miệng hoặc mụn viêm kéo dài, nên hạn chế ăn nhiều vải cùng lúc. Ngoài ra, khi ăn vải nên uống đủ nước và tăng cường rau xanh để giúp cơ thể cân bằng tốt hơn.
Người bị thủy đậu: Vải có tính nóng, dễ gây phong nhiệt, làm tăng nguy cơ bội nhiễm và biến chứng ở người bị thủy đậu. Ngoài ra, vải có thể gây mất cân bằng cơ thể, dẫn đến nhiệt miệng, nóng trong, nổi mụn, làm bệnh thêm trầm trọng và ảnh hưởng thẩm mỹ.
Người thừa cân hoặc đang giảm cân: Nhiều người cho rằng trái cây luôn phù hợp với chế độ ăn kiêng, nhưng điều này không hoàn toàn đúng với quả vải.
Do có vị ngọt đậm nên lượng đường và calo trong vải không hề thấp. Nếu ăn liên tục nhiều quả trong lúc xem phim, trò chuyện hoặc ăn vặt, tổng năng lượng nạp vào cơ thể có thể tăng lên đáng kể mà người ăn không nhận ra.
Đây cũng là lý do nhiều chuyên gia khuyên người đang giảm cân nên ăn vải với lượng vừa phải, không nên dùng thay bữa ăn hoặc uống thêm các loại nước vải pha nhiều đường.
Người có hệ tiêu hóa kém: Ăn quá nhiều vải trong thời gian ngắn có thể khiến một số người bị đầy bụng, khó tiêu hoặc cảm giác nóng rát vùng dạ dày.
Đặc biệt, người có hệ tiêu hóa yếu thường dễ bị khó chịu hơn nếu ăn vải lúc đói. Một số trường hợp còn xuất hiện tiêu chảy hoặc buồn nôn khi ăn quá nhiều trong cùng một thời điểm. Để hạn chế ảnh hưởng đến tiêu hóa, nên ăn vải sau bữa ăn nhẹ và tránh kết hợp cùng nhiều món quá ngọt khác.
Người mắc bệnh tự miễn dịch: Vải giàu vitamin C và chất chống oxy hóa mạnh, nhưng với người mắc bệnh tự miễn (như lupus, viêm khớp dạng thấp, đa xơ cứng), ăn nhiều vải có thể làm tăng triệu chứng, khiến hệ miễn dịch tấn công tế bào lành, gây tổn thương cơ thể.
Trẻ nhỏ và phụ nữ mang thai: Vải là loại quả được nhiều trẻ yêu thích vì dễ ăn và có vị ngọt hấp dẫn. Tuy nhiên, cơ thể trẻ nhỏ nhạy cảm hơn với lượng đường cao nên nếu ăn quá nhiều dễ gặp tình trạng nóng trong hoặc rối loạn tiêu hóa.
Với phụ nữ mang thai, vải không nằm trong nhóm thực phẩm phải kiêng tuyệt đối, nhưng việc ăn quá nhiều có thể khiến cơ thể nóng hơn, dễ mệt mỏi hoặc ảnh hưởng đến đường huyết thai kỳ.
Các chuyên gia dinh dưỡng khuyến cáo phụ nữ mang thai và trẻ nhỏ chỉ nên ăn lượng vừa phải, chia nhỏ khẩu phần và không nên ăn liên tục nhiều ngày.
Khi cho trẻ ăn vải, người lớn cũng cần bỏ hạt cẩn thận để tránh nguy cơ hóc nghẹn.
Cuối năm 2025, phiên điều trần vụ tấn công tình dục tại Tòa án Tối cao bang Punjab và Haryana (Ấn Độ) bị đình trệ với lý do hy hữu: thẩm phán không thể đọc báo cáo y tế pháp lý.
Tòa án sau đó đề xuất đưa kỹ năng viết tay vào chương trình đào tạo y khoa, đồng thời yêu cầu số hóa toàn bộ đơn thuốc trong hai năm.
Vụ việc làm dấy lên tranh luận về chữ viết của giới y bác sĩ. Dữ liệu từ Viện Y học Quốc gia Mỹ (IOM) cho biết chữ viết tay cẩu thả góp phần gây ra hơn 7.000 ca tử vong và khiến 1,5 triệu bệnh nhân gặp sự cố y khoa mỗi năm tại Mỹ.
Hội Dược sĩ Hệ thống Y tế Mỹ (ASHP) cũng xác nhận khoảng 25% sai sót y khoa bắt nguồn từ việc không thể đọc rõ y lệnh. Đặc biệt, nghiên cứu trên tạp chí BMJ chỉ ra rằng với các loại thuốc có tên gọi gần giống nhau, nguy cơ dược sĩ đọc sai có thể lên tới 60% nếu bác sĩ kê đơn bằng tay không rõ ràng.
Để xử lý tình trạng này, các hiệu thuốc tại Mỹ phải thực hiện khoảng 150 triệu cuộc gọi xác nhận mỗi năm với người kê đơn.
Tiến sĩ Gobil Thapa tại Bệnh viện Tinsukia, bang Assam (Ấn Độ), cho biết có ba nguyên nhân chính dẫn đến tình trạng này.
Đầu tiên, sinh viên y khoa phải ghi chép khối lượng kiến thức lớn dưới áp lực thời gian khiến chữ viết mất dần độ rõ nét. Khi hành nghề, bác sĩ phải tiếp nhận đến 100 bệnh nhân mỗi ca trực nên buộc phải viết nhanh. Cuối cùng, bác sĩ thường có tâm lý ỷ lại, tin rằng dược sĩ địa phương quen thuộc và sẽ đọc được chữ của mình. Ông Thapa cũng cho biết phần mô tả bệnh lý thường được viết dễ đọc hơn phần tên thuốc.
Bác sĩ Dilip Bhanushali, Chủ tịch Hiệp hội Y khoa Ấn Độ (IMA), cho biết khoảng 10% bài thi y khoa hiện nay ở mức thách thức giám khảo vì chữ quá khó đọc.
Tuy nhiên, giới chuyên môn vẫn có những ý kiến khác. Bác sĩ gây mê Aishwarya Singh Solanki Thomas nói chữ viết là lựa chọn cá nhân, bởi nhiều người vẫn giữ được nét chữ đẹp dù áp lực cao. Trong khi đó, một bác sĩ chỉnh hình tại Delhi cho biết chữ viết mơ hồ đôi khi là cách che giấu sự thiếu tự tin hoặc không nhớ chính xác tên hoạt chất thuốc.
Dù vậy, các chuyên gia đều cho biết áp lực quá tải bệnh nhân là rào cản lớn nhất.
Thực tế, các dược sĩ tại Mumbai và Delhi kể họ thường phải dựa vào kinh nghiệm và thói quen kê đơn của bác sĩ trong khu vực để giải mã. Việc suy đoán này tiềm ẩn rủi ro, khiến họ phải liên tục gọi điện xác nhận lại với người kê đơn.
Bà Kunjal Gala, huấn luyện viên viết chữ tại Mumbai, cho biết viết tay là hoạt động phức tạp huy động hơn 30 nhóm cơ. Khi việc kê đơn lặp lại quá nhiều, não bộ xử lý nhanh hơn tốc độ của bàn tay, làm chữ viết biến dạng dần vào cuối ngày.
Để khắc phục, tiến sĩ Gobil Thapa đề xuất sử dụng đơn thuốc in sẵn hoặc bắt buộc viết tên thuốc bằng chữ in hoa. Các bệnh viện lớn tại Ấn Độ như Apollo, LH Hiranandani hay Max đã triển khai số hóa từ lâu. Tuy nhiên, tại các phòng khám nhỏ, chi phí đầu tư máy móc vẫn là trở ngại.
Hiện nay, các công cụ trí tuệ nhân tạo từ Google hay các ứng dụng như Prescription Reader đang được phát triển để giải mã nét chữ viết tay của bác sĩ. Dù vậy, giới chuyên gia cho biết công nghệ chỉ đóng vai trò hỗ trợ, bệnh nhân vẫn cần xác nhận trực tiếp với bác sĩ khi có nghi ngờ về đơn thuốc.
Cụ thể, Bộ Quốc phòng nhận được câu hỏi của công dân qua chương trình Dân hỏi - Bộ trưởng trả lời, liên quan đến điều kiện đăng ký thi, xét tuyển viên chức quốc phòng tại các trường, học viện trong quân đội.
Theo đó, người hỏi đã tốt nghiệp đại học chuyên ngành lịch sử học trong nước, hiện đang học thạc sĩ tại trường sư phạm từ tháng 10-2025 và chưa tham gia nghĩa vụ quân sự hay đào tạo sĩ quan dự bị.
Người này băn khoăn liệu trong trường hợp đó có đủ điều kiện đăng ký dự tuyển viên chức quốc phòng hay không.
Cơ quan chức năng của Bộ Quốc phòng cho biết việc tuyển dụng viên chức quốc phòng hiện được thực hiện theo quy định của Luật Quân nhân chuyên nghiệp, công nhân và viên chức quốc phòng năm 2015 (đã được sửa đổi, bổ sung tại Luật số 98/2025/QH15) và các thông tư hướng dẫn liên quan.
Theo quy định, đối tượng tuyển dụng viên chức quốc phòng là công dân Việt Nam 18 tuổi trở lên, thường trú trên lãnh thổ Việt Nam; không bao gồm sĩ quan, quân nhân chuyên nghiệp khi chức vụ, chức danh đảm nhiệm không còn nhu cầu bố trí; hạ sĩ quan, binh sĩ hết thời hạn phục vụ tại ngũ.
Về điều kiện, tiêu chuẩn, ứng viên phải có phẩm chất chính trị, đạo đức, sức khỏe, lý lịch rõ ràng, tự nguyện phục vụ trong quân đội; có văn bằng, chứng chỉ, trình độ chuyên môn kỹ thuật, nghiệp vụ hoặc có năng khiếu, kỹ năng phù hợp với chức danh nghề nghiệp của viên chức quốc phòng; đồng thời quân đội có nhu cầu biên chế.
Như vậy, Bộ Quốc phòng khẳng định pháp luật hiện không quy định ứng viên tuyển dụng viên chức quốc phòng phải có thời gian thực hiện nghĩa vụ quân sự hoặc đã qua đào tạo, được phong quân hàm sĩ quan dự bị mới được xem xét tuyển dụng.
Đó là những nội dung được thảo luận trong chương trình “Lãnh đạo TP gặp gỡ, lắng nghe thiếu nhi” năm 2026, với chủ đề: “Thiếu nhi TP Bác vững bước tiến vào kỷ nguyên mới”, sáng ngày 29-5 tại Trung tâm Hội nghị 272.
Cuộc gặp có Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Phó bí thư Thành ủy, Chủ tịch HĐND TP.HCM Võ Văn Minh; Phó bí thư Thành ủy TP.HCM Văn Thị Bạch Tuyết; Ủy viên dự khuyết Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Ủy viên Ban Thường vụ Thành ủy, Phó chủ tịch UBND TP.HCM Nguyễn Mạnh Cường; Thành ủy viên, Phó chủ tịch Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, Bí thư Thành Đoàn TP.HCM Ngô Minh Hải, cùng một số lãnh đạo đại diện HĐND, UBND TP.HCM, các sở, ban, ngành với 150 đại biểu thiếu nhi tiêu biểu.
Trần Thanh Duy (Liên đội Trường THCS Nguyễn Văn Tố, phường Diên Hồng) đề xuất có thêm không gian luyện tập thể thao miễn phí dành cho các vận động viên nhí.
Thanh Duy cho rằng nhiều sân chơi, sân tập hiện nay còn hạn chế về diện tích và thiếu trang thiết bị chuyên dụng, khiến nhiều thiếu nhi có năng khiếu chưa có điều kiện rèn luyện, ảnh hưởng đến sự phát triển thể chất và tinh thần.
Trước trăn trở đó, Thanh Duy mong muốn TP.HCM cần mở rộng thêm các công viên thể thao công cộng dành riêng cho thiếu nhi và thanh thiếu niên. Đồng thời cần có những chính sách cụ thể để khuyến khích các em tham gia luyện tập thể thao, nâng cao sức khỏe và phát triển bản thân.
Các công viên, vườn hoa, nhà thiếu nhi… được mở cửa và ưu tiên cho các nhóm vận động viên nhí được tập luyện, sinh hoạt thường xuyên. Cần bố trí các khu vực riêng trong công viên cho từng môn thể thao như bóng đá, bóng rổ, võ thuật… để luyện tập an toàn mà không ảnh hưởng đến sinh hoạt chung.
“Nếu thành phố quan tâm đầu tư đúng mức cho các không gian thể thao cộng đồng thì sẽ tạo điều kiện để nhiều bạn nhỏ phát triển năng khiếu, nâng cao sức khỏe và góp phần xây dựng một thế hệ trẻ năng động, tự tin và toàn diện hơn”, Duy bày tỏ.
Bạn Đỗ Gia Huy (Liên đội Trường THCS Phú Hòa, phường Phú Lợi) cho rằng mạng xã hội trở thành “bất ly thân” của trẻ em từ rất sớm. Nhiều bạn dù chưa biết chữ nhưng đã thao tác điện thoại thành thạo, thường xuyên xem các video ngắn, rác, nội dung phản cảm… ảnh hưởng tiêu cực đến nhận thức của trẻ em.
Từ trăn trở đó, Gia Huy đề xuất cần chú trọng nuôi dưỡng các giá trị ngay từ trong học đường. Nhà trường có thể tổ chức các cuộc thi như “Đại sứ an toàn số học đường” giúp học sinh nâng cao nhận thức về kỹ năng sử dụng không gian mạng an toàn, hiểu được đâu là đúng - sai và chủ động né tránh các nội dung độc hại.
Bên cạnh đó, Gia Huy cũng đề xuất TP.HCM phối hợp với các công ty của các nền tảng mạng xã hội để tạo ra các ứng dụng mạng xã hội nên được thiết kế phù hợp với từng nhóm tuổi, đặc biệt là trẻ em. Đồng thời cần có quy trình xác minh độ tuổi nghiêm ngặt bằng định danh cá nhân.
Ngoài ra, Gia Huy mong muốn các cơ quan chức năng tăng cường kiểm tra và xử lý nghiêm các cá nhân đăng tải nội dung bạo lực, phản cảm, các trào lưu độc hại trên mạng xã hội để xây dựng môi trường mạng an toàn cho trẻ em.
Phó chủ tịch UBND TP.HCM Nguyễn Mạnh Cường tiếp thu các ý kiến, hiến kế sâu sắc từ thiếu nhi.
Theo ông Cường, thời gian tới TP.HCM sẽ tiếp tục nỗ lực xây dựng thêm trường học, đảm bảo cơ sở vật chất hiện đại, đội ngũ giáo viên chất lượng, gắn với giáo dục di sản, truyền thống và kỹ năng số. TP cũng sẽ tăng cường thêm công viên, các thiết chế văn hóa, thể thao; xây dựng môi trường học đường an toàn…
Thành phố đặt mục tiêu mỗi trường học mỗi năm có ít nhất một chương trình sân khấu học đường; giáo dục truyền thống gắn với giáo dục địa phương; xây dựng chủ trương hình thành một bảo tàng khoa học - công nghệ...
Ông cũng “đặt hàng” thiếu nhi TP.HCM tiếp tục thực hiện tốt 5 điều Bác Hồ dạy, lan tỏa tinh thần học tập, rèn luyện, trở thành những gương điển hình tích cực trong học đường.
Đồng thời thường xuyên đóng góp ý kiến, hiến kế qua các kênh của Hội đồng Đội TP.HCM, nhà trường, kỳ họp Hội đồng Trẻ em TP.HCM… để đảm bảo các ý kiến được tiếp nhận và phản hồi tới lãnh đạo TP một cách kịp thời.
Ông Nguyễn Văn Hiếu, Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo TP.HCM, nói sẽ ghi nhận và tặng các bộ trống kèn cho các trường.
Về xây dựng văn hóa số và an toàn không gian mạng, ông ghi nhận các giải pháp của thiếu nhi. Hiện sở đã xây dựng giáo trình “bình dân học vụ số”, công dân số với các quy định, cảnh báo và dấu hiệu nhận biết an toàn trên không gian mạng. Sở yêu cầu các nhà trường bố trí giáo viên hướng dẫn, giúp học sinh trang bị đầy đủ kiến thức và kỹ năng khi học tập, sinh hoạt trên không gian mạng.
Bà Nguyễn Thị Kim Huệ, Phó giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ TP.HCM, cho biết thời gian qua sở đã phối hợp Sở Giáo dục và Đào tạo tổ chức nhiều cuộc thi, sân chơi về ý tưởng sáng tạo và hiến kế cho thiếu nhi.
Sở mong muốn Hội đồng Đội TP tiếp tục đồng hành tuyên truyền, lan tỏa các cuộc thi, khuyến khích học sinh tham gia nghiên cứu khoa học, đưa các ý tưởng khả thi vào thực tiễn.
Bên cạnh đó, bà Huệ nói sở cũng hướng đến mục tiêu, đặc biệt chú trọng vấn đề an toàn thông tin và an ninh mạng cho học sinh.
Trong thời gian tới, sở sẽ cùng phối hợp tổ chức thêm nhiều lớp tuyên truyền, phổ biến kỹ năng sử dụng mạng xã hội an toàn, hiệu quả cho học sinh.
