UBND TP Hà Nội vừa có tờ trình bổ sung gửi HĐND thành phố đề nghị thông qua Đề án vùng phát thải thấp trong Vành đai 1.
Tờ trình bổ sung đề án lần này có nhiều điều chỉnh đáng chú ý, trong đó bỏ quy định cấm xe máy chạy xăng và bổ sung các biện pháp hạn chế theo khung giờ đối với nhiều loại phương tiện.
Trước đó, tại kỳ họp ngày 11/5, HĐND TP Hà Nội chưa xem xét thông qua đề án do hồ sơ, thông tin chưa bảo đảm điều kiện trình.
Theo tờ trình mới, việc thí điểm vùng phát thải thấp sẽ được triển khai theo 3 giai đoạn.
Giai đoạn 1, từ ngày 1/7 đến 31/12, Hà Nội thí điểm vùng phát thải thấp tại phường Hoàn Kiếm với hai khu vực.
Khu vực 1 có diện tích khoảng 0,5km2, dân số khoảng 20.000 người, được bao quanh bởi các tuyến phố Tràng Tiền – Hàng Khay – Lê Thái Tổ – Hàng Đào – Hàng Ngang – Hàng Buồm – Mã Mây – Hàng Bạc – Hàng Mắm – Nguyễn Hữu Huân – Lý Thái Tổ.
Tại đây, thành phố đề xuất cấm toàn bộ phương tiện giao thông đường bộ, gồm xe máy, ô tô và các loại xe cơ giới khác từ 19h đến 24h các ngày thứ sáu, thứ bảy và chủ nhật hằng tuần.
Theo UBND TP Hà Nội, quy định này thực chất kế thừa mô hình không gian đi bộ hồ Hoàn Kiếm và vùng phụ cận đã được triển khai từ năm 2016. Thành phố cũng đang nghiên cứu mở rộng phố đi bộ từ ngày 1/7, trong đó hai tuyến phố Lý Thái Tổ và Nguyễn Hữu Huân có thể được bổ sung vào khu vực đi bộ.
Khu vực 2 nằm trong phạm vi phố cổ, được bao quanh bởi các tuyến Tràng Thi – Phùng Hưng – Hàng Đậu – Trần Nhật Duật – Trần Quang Khải – Tràng Tiền – Hàng Khay.
Trong khu vực này, chỉ xe ưu tiên và các phương tiện được cơ quan có thẩm quyền cấp phép mới được lưu thông.
Một trong những thay đổi đáng chú ý nhất của đề án là Hà Nội không còn đề xuất cấm xe máy sử dụng nhiên liệu hóa thạch hoạt động trên nền tảng công nghệ từ ngày 1/7 như phương án trước.
Thay vào đó, thành phố chỉ đưa ra định hướng “khuyến khích hạn chế hoạt động” đối với nhóm phương tiện này và thúc đẩy chuyển đổi sang xe điện hoặc phương tiện sử dụng năng lượng sạch.
UBND TP Hà Nội lý giải việc cấm ngay xe máy xăng của tài xế công nghệ sẽ tác động trực tiếp tới lực lượng shipper, xe ôm công nghệ và lao động nền tảng – những người phụ thuộc vào phương tiện để tạo thu nhập.
Theo tính toán của thành phố, nếu áp dụng lệnh cấm ngay tại khu vực lõi Hoàn Kiếm, khoảng 4.000 tài xế thường xuyên hoạt động sẽ bị ảnh hưởng. Khu vực này hiện ghi nhận hơn 1 triệu giao dịch mỗi tháng, phục vụ trên 350.000 người dùng và liên quan đến hơn 1.000 nhà hàng, hộ kinh doanh. Khảo sát 1.759 tài xế cho thấy 61% chưa từng sử dụng xe điện.
Những băn khoăn phổ biến gồm giá xe, thời gian sạc, tuổi thọ pin, quãng đường di chuyển sau mỗi lần sạc cũng như hệ thống trạm sạc còn hạn chế. Đối với người dân sử dụng xe máy cá nhân, thành phố khuyến khích chuyển sang phương tiện sử dụng năng lượng sạch hoặc phương tiện đáp ứng tiêu chuẩn khí thải theo lộ trình của Chính phủ và thành phố.
Giai đoạn 2, từ ngày 1/1 đến 31/12/2027, Hà Nội mở rộng vùng phát thải thấp sang phường Hoàn Kiếm và Cửa Nam.
Phạm vi thí điểm được giới hạn bởi các tuyến Nguyễn Du – Hàn Thuyên – Trần Hưng Đạo – Trần Khánh Dư – Trần Quang Khải – Trần Nhật Duật – Hàng Đậu – Cửa Đông – Lý Nam Đế – Tôn Thất Thiệp – Điện Biên Phủ – Hàng Bông – Cửa Nam – Lê Duẩn.
Ngoài việc duy trì các biện pháp hạn chế ở giai đoạn 1, thành phố dự kiến không cho phép lưu thông đối với ôtô không đạt tiêu chuẩn khí thải mức 4 và xe máy xăng hoạt động kinh doanh trên nền tảng công nghệ.
Giai đoạn 3, từ năm 2028 đến hết năm 2029, vùng phát thải thấp được mở rộng ra toàn bộ khu vực bên trong vành đai 1, gồm 9 phường. Ranh giới được xác định bởi các tuyến Hoàng Cầu – Đê La Thành – Ô Chợ Dừa – Xã Đàn – Đại Cồ Việt – Trần Khát Chân – Nguyễn Khoái – Trần Khánh Dư – Trần Quang Khải – Trần Nhật Duật – Yên Phụ – Nghi Tàm – Âu Cơ – An Dương Vương – Lạc Long Quân – Bưởi – Cầu Giấy.
Trong giai đoạn này, thành phố tiếp tục duy trì các quy định của giai đoạn trước, đồng thời không cho phép xe máy không đạt tiêu chuẩn khí thải mức 3 lưu thông trong vùng phát thải thấp đối với nhóm phương tiện không kinh doanh vận tải công nghệ.
Theo kế hoạch, Đề án vùng phát thải thấp trong vành đai 1 sẽ được trình HĐND TP Hà Nội xem xét tại kỳ họp chuyên đề ngày 2/6.
4 ngày trôi qua, không khí tang thương vẫn bao trùm trong căn nhà của anh Nguyễn Thanh Hải (35 tuổi, trú bản Chít, xã Mường Than, Lai Châu). Người đàn ông vừa thoát chết trong gang tấc giờ phải đối diện nỗi đau không gì bù đắp nổi khi cùng lúc mất đi vợ và hai con nhỏ.
Cơn lũ dữ không chỉ cướp đi những người thân yêu nhất mà còn cuốn phăng ngôi nhà của anh. Không còn nơi để trở về, anh Hải phải chuyển đến ở nhờ nhà bố mẹ, cách bản Chít khoảng 10 km. Những vết thương ở hai chân và cánh tay khiến anh vẫn chưa thể đi lại bình thường sau khi được cứu sống.
Suốt nhiều ngày qua, căn nhà nhỏ luôn có người thân, hàng xóm đến thăm hỏi, động viên. Nhưng trước mất mát quá lớn, mọi lời an ủi dường như đều trở nên bất lực.
Bước vào bên trong, ban thờ với ba di ảnh của vợ và hai con anh được đặt lặng lẽ ở góc phòng. Khói hương nghi ngút càng khiến không gian thêm quạnh quẽ. Nhiều người đến viếng không giấu được nước mắt trước bi kịch của gia đình.
Trong căn phòng tối, anh Hải lặng lẽ dựa lưng vào tường. Gương mặt thất thần, ánh mắt vô định. Nỗi đau thể xác từ những vết thương vẫn còn đó, nhưng dường như chẳng thấm vào đâu so với khoảng trống quá lớn trong lòng người đàn ông vừa mất cả gia đình.
Trong câu chuyện với chúng tôi, anh Hải cho biết, khoảnh khắc cuối cùng bên vợ con khi cơn lũ ập về sáng 17.7 là những phút giây anh không bao giờ quên được. Lúc đó, cả nhà anh chỉ biết ôm chặt lấy nhau, cùng đứng trụ ở góc tường cho đến tận lúc cuối cùng.
Ít phút sau đó, dòng nước lũ đã nhấn chìm mọi thứ trước mặt, nó kéo sập bức tường nhà, đè lên 4 người và đẩy tất cả xuống dòng nước đục ngầu. Lúc ngã xuống, anh Hải vẫn nghe rõ tiếng vợ anh hét lên tuyệt vọng: "Anh ơi cứu Trường với!".
"Trường là con trai út của tôi. Tôi thấy thằng bé chìm xuống rồi lại nổi lên, chỗ đầu đã rớm máu. Tôi đã cố vươn tay ra, gọi tên con: "Trường ơi!", nhưng dòng nước xiết quá, nó cuốn tôi đi nhanh đến mức tôi không kịp với được ai cả", anh Hải xót xa nhớ lại.
Chân tay anh Hải bị chấn thương, mọi hoạt động đều dựa vào nạng hoặc xe lăn
ẢNH: LONG QUYỀN
Sau khi bị nước lũ cuốn trôi khoảng 2 km, anh Hải bám vào được mô đất cao giữa dòng rồi được người dân đến cứu đưa đi viện. Những ngày qua, anh luôn hy vọng sẽ có phép màu xảy ra với gia đình mình nhưng điều đó không trở thành hiện thực.
Cùng nỗi đau mất người thân trong gia đình, anh Hà Văn Quang (trú tại bản Chít) chia sẻ, trước khi xảy ra thảm họa, trời mưa như trút trong mấy ngày. Đến sáng 17.7, khi thấy nước mưa tràn qua đường, anh cùng bố ra đường buộc lại ống nước.
Chưa đầy 1 phút sau, nước dâng lên cuồn cuộn không gì giữ nổi. Bố con anh đành "bỏ của chạy lấy người" nhưng lúc đó dòng nước dữ đã cắt ngang đường về nhà rồi nhanh chóng dâng lên tới bụng khiến 2 người buộc phải leo lên nóc nhà xung quanh lánh nạn.
"Chúng tôi leo được lên mái kho vật tư ngay cạnh nhưng chỉ vài phút sau, một cơn lũ lớn đã quét sạch, cuốn phăng cái kho ấy đi luôn. Chúng tôi cứ thế leo qua mái của ba bốn ngôi nhà, cuối cùng mới chạy được lên tầng thượng của một căn nhà hai tầng. Đứng từ trên cao nhìn lại, tôi bàng hoàng thấy những ngôi nhà mình vừa đi qua lần lượt bị lũ cuốn trôi mất", anh Quang nhớ lại.
Khi ở trên căn nhà 2 tầng, anh Quang cảm nhận rõ sức nước khủng khiếp. Dù ngôi nhà được xây dựng bằng bê tông cốt thép nhưng vẫn bị rung lắc dữ dội. Lúc đó, cùng trú ẩn với bố con anh cũng có khoảng 7 - 8 người hàng xóm khác.
Các gia đình bị thiệt hại do lũ quét nhận quà do bạn đọc Báo Thanh Niên ủng hộ
"Giữa bốn bề mông mênh là nước, tôi đã từng nghĩ mình chẳng còn tia hy vọng nào để sống sót", anh Hải nói và cho hay, khi nước bắt đầu rút, hai bố con mới tìm cách vượt suối để thoát ra ngoài.
Mặc dù 2 bố con thoát nạn nhưng mẹ anh là bà Đỗ Thị Hoa (54 tuổi) đã mất tích trong cơn lũ dữ. Đã gần 4 ngày trôi qua, gia đình anh cũng huy động 20 - 30 anh em nội ngoại, phối hợp với cơ quan chức năng đi bộ khoảng 15 km ra khu vực Mường Mít nhưng vẫn chưa có tin tức.
"Gia đình tôi bị cuốn hết tài sản nhưng tôi cũng không có tâm trạng để đi vớt vát lại. Tâm nguyện lớn nhất của tôi và gia đình lúc này là mong cơ quan chức năng sớm tìm thấy mẹ để đưa bà về nhà yên nghỉ, để bà nằm lại nơi lạnh lẽo thế này thì khổ quá", anh Quang xúc động.
Sáng 15/4, anh Bùi Hải Nam, ở Đồng Nai, tắm cách bờ chừng 30 m. Ngụp lặn một lúc, anh cảm giác bị gai chích vào vùng ngực, rồi cảm giác ngứa ngáy lan rộng. Người đàn ông tắm cạnh đó cũng bị tình trạng tương tự. Quan sát xung quanh, họ phát hiện nhiều sâu biển đang lơ lửng nên tức tốc lên bờ.
Tại bãi biển từ Hòn Bà đến cuối đường Thùy Vân, sâu biển thân phủ lông, dài cỡ ngón tay người lớn, theo sóng dạt vào bờ. Ở khu vực gần quảng trường Cột cờ, chúng xuất hiện dày, vùi mình dưới lớp cát. Cùng thời điểm, sứa cũng xuất hiện nhiều, mắc vào lưới ngư dân khi kéo cá ven bờ, dạt lên thành từng đám ở mép nước.
Dù xuất hiện nhiều sứa và sâu biển, lượng du khách đến tắm biển tại Bãi Sau không giảm đáng kể. Họ lựa chọn tắm ở khu vực xa bờ hoặc hạn chế xuống nước. Hương Ly, du khách đến từ Tây Ninh, cho biết đây là lần đầu cô chứng kiến sứa và sâu biển xuất hiện dày đặc với hình thù "hơi ghê", nên chọn ở lại trên bờ, đi dạo và trò chuyện cùng ba người bạn thay vì xuống tắm.
Trong khi đó, với người dân địa phương, sự xuất hiện của những sinh vật này không gây nhiều lo ngại và ít ảnh hưởng đến thói quen tắm biển hằng ngày. Bà Hồ Thị Minh Trang nói thường mặc đồ bơi kín thân khi xuống nước để hạn chế tiếp xúc, đồng thời chủ động tránh những khu vực có nhiều sinh vật trôi dạt.
Một chuyên gia sinh học biển cho biết loài sâu biển xuất hiện tại đây thuộc nhóm giun nhiều tơ, tên khoa học Chloeia parva, còn gọi là "giun lửa" hoặc "sâu róm biển". Chúng phát triển mạnh khi nước ấm lên vào mùa xuân - hè, cũng là thời kỳ sinh sản.
Nhóm giun nhiều tơ như Chloeia parva thường xuất hiện nhiều khi nhiệt độ nước tăng và dòng chảy thay đổi. Việc chúng dạt vào bờ không phải dấu hiệu ô nhiễm mà là hiện tượng sinh thái theo mùa. Đặc điểm của loài này là lớp lông tơ chứa độc tố phủ ngoài cơ thể. Khi tiếp xúc, các lông tơ dễ gãy, cắm vào da và giải phóng độc tố, gây đau rát, ngứa.
Đối với sứa, theo ông Trần Hữu Bảo Luyện, hơn 40 năm làm nghề cứu hộ biển, ngoài sứa trắng ít nguy hiểm, bãi biển xuất hiện sứa xanh. Loài này, cùng với sứa lửa, có thể gây kích ứng da, ngứa rát khi tiếp xúc.
Đại diện Trung tâm Cung ứng dịch vụ công phường Vũng Tàu cho biết hiện tượng sứa, sâu biển xuất hiện đã được ghi nhận vài ngày qua. Đây là hiện tượng tự nhiên xảy ra hàng năm, chưa ghi nhận trường hợp dị ứng nặng.
"Tình trạng này xuất hiện vào đầu mùa mưa, sau đó giảm dần khi điều kiện thời tiết và dòng hải lưu ổn định", ông nói.
Du khách khi bị sứa hoặc sâu biển chích nên nhanh chóng lên bờ, rửa vùng da bằng nước sạch, bôi chanh hoặc giấm để giảm ngứa hoặc đến các trạm cứu hộ dọc bãi biển để được sơ cứu, bôi thuốc đặc trị. Ngoài ra, người bị nạn nên theo dõi phản ứng cơ thể và đến cơ sở y tế nếu xuất hiện sưng nề hoặc dị ứng nặng.
Sáng 12/4, đoạn đê bao kiêm đường giao thông ven sông Phú An, thuộc ấp 2 xã Bình Phú, bất ngờ sụt lún. Điểm sâu nhất hơn 5 m, chiều dài sạt lở khoảng 75 m.
Sau sự cố, mặt đường rộng gần 4 m bị đứt gãy, giao thông qua khu vực bị chia cắt. Một số đoạn tường rào, cổng nhà dân đổ sập; hàm ếch sạt lở ăn sát thềm, đe dọa 5 căn nhà của 6 hộ dân. Thân đê tiếp tục xuất hiện các vết nứt sâu.
Lãnh đạo UBND xã Bình Phú cho biết sự cố khiến việc đi lại, vận chuyển hàng hóa của khoảng 1.000 hộ dân và học sinh trong khu vực gặp nhiều khó khăn.
Chưa kể việc mất thân đê bao đe dọa trực tiếp 500 ha sầu riêng chuyên canh của địa phương. Trong mùa khô, nếu triều cường dâng cao, nước mặn có thể theo điểm sạt lở xâm nhập nội đồng, gây thiệt hại lớn.
Chính quyền đã lập rào chắn, cắm biển cảnh báo nguy hiểm, cấm người dân qua lại khu vực sạt lở.
Người dân được hướng dẫn đi tạm theo đường Gò Da để đảm bảo an toàn trước khi lực lượng chức năng triển khai phương án khắc phục.
