Cục Thống kê, Bộ Tài chính vừa công bố Báo cáo chỉ số giá sinh hoạt theo không gian (SCOLI) năm 2025. Đây là chỉ số phản ánh sự chênh lệch giá hàng hóa và dịch vụ tiêu dùng hằng ngày của người dân giữa các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương, giữa các vùng kinh tế – xã hội trong một thời gian nhất định.
Theo đó Hà Nội dẫn đầu 34 tỉnh, thành phố về mức độ đắt đỏ trong chi tiêu, sinh hoạt hằng ngày của người dân. Tiếp đó lần lượt là các tỉnh thành Quảng Ninh, Hải Phòng, TP.HCM, Đà Nẵng.
Cũng theo Cục Thống kê, 5 tỉnh có chi tiêu, sinh hoạt rẻ nhất trong năm 2025 xếp theo thứ tự là Vĩnh Long, Gia Lai, Cà Mau, Quảng Trị và Tây Ninh.
Xét theo thang điểm thì địa phương đắt đỏ nhất nước là Hà Nội ở mức 100%, còn địa phương có mức chi tiêu, sinh hoạt rẻ nhất nước là Vĩnh Long ở mức 91,47%. Chênh lệch mức chi tiêu, sinh hoạt giữa hai địa phương là 8,53%.
Nếu xét theo vùng kinh tế – xã hội, trong năm 2025, vùng Đồng bằng sông Hồng tiếp tục giữ vị trí vùng có giá sinh hoạt đắt đỏ nhất cả nước, đứng thứ hai là vùng Đông Nam Bộ.
Tiếp theo là Trung du và Miền núi phía Bắc, vùng Duyên hải miền Trung và Tây Nguyên, vùng Bắc Trung Bộ, và thấp nhất là vùng Đồng bằng sông Cửu Long.
Khoảng cách giữa vùng có mức giá cao sinh hoạt nhất và thấp nhất là 4,89%, phản ánh sự chênh lệch không lớn về chi phí sinh hoạt giữa các vùng.
Lý giải cho việc Đồng bằng sông Hồng liên tục giữ vị trí là khu vực có giá sinh hoạt đắt nhất cả nước, Cục Thống kê cho hay đây là vùng kinh tế trọng điểm phía Bắc, trung tâm chính trị, hành chính quốc gia với hạt nhân là Hà Nội.
Đồng thời vùng cũng là đầu mối giao thương lớn, kết nối các tỉnh phía Bắc và quốc tế thông qua hệ thống hạ tầng giao thông tương đối đồng bộ.
Vùng Đồng bằng sông Hồng cũng tập trung nhiều khu công nghiệp, khu chế xuất, là trung tâm về dịch vụ, giáo dục, y tế và khoa học công nghệ, thu hút lượng lớn lao động từ các địa phương khác.
Kinh tế phát triển ổn định, mật độ dân số cao và tốc độ đô thị hóa nhanh là những yếu tố chính làm mặt bằng giá sinh hoạt trong vùng duy trì ở mức cao.
Một yếu tố quan trọng khác làm chi phí sinh hoạt tại Hà Nội và vùng Đồng bằng sông Hồng cao hơn các địa phương khác trong cả nước là cơ cấu tiêu dùng của người dân trong vùng tập trung nhiều vào các nhóm dịch vụ như nhà ở thuê, y tế, giáo dục và ăn uống ngoài gia đình.
Giá nhà, đất tại Hà Nội và các đô thị trung tâm tăng do quỹ đất hạn chế trong khi nhu cầu lớn, kéo theo chi phí thuê nhà và sinh hoạt tăng.
Chi phí dịch vụ giáo dục và y tế chất lượng cao cũng góp phần làm chỉ số SCOLI của vùng Đồng bằng sông Hồng cao hơn các vùng khác.
Ngoài ra, chi phí đầu vào như giá thuê mặt bằng, chi phí lao động và chi phí dịch vụ tại các đô thị lớn ở mức cao, làm tăng chi phí sản xuất, kinh doanh và cung ứng hàng hóa, dịch vụ, qua đó tác động đến mặt bằng giá tiêu dùng của dân cư.
Cũng theo phân tích của Cục Thống kê, các địa phương có chỉ số SCOLI thấp chủ yếu do các nhóm hàng thiết yếu như lương thực, thực phẩm, dịch vụ ăn uống, nhóm may mặc, mũ nón và giày dép, nhóm nhà ở thuê, nhóm thiết bị và đồ dùng gia đình, nhóm giao thông, nhóm bưu chính, viễn thông, nhóm dịch vụ giáo dục, dịch vụ vui chơi, giải trí có giá tương đối thấp.
Theo thông tin từ Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia (Bộ Công Thương), trong tháng 5, cơ quan này đã ghi nhận nhiều phản ánh và thông tin về việc một số nền tảng thương mại điện tử điều chỉnh các mức phí cũ và/hoặc áp dụng các chính sách phí mới.
"Điều này có thể ảnh hưởng đến chi phí vận hành chung của các nhà bán hàng trên nền tảng, từ đó gián tiếp ảnh hưởng đến giá bán dành cho người tiêu dùng cũng như môi trường cạnh tranh trong lĩnh vực này", cơ quan chức năng đánh giá.
Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia cho biết đã làm việc với một số người bán hàng trên nền tảng Shopee và TikTok Shop để ghi nhận những bất cập, khó khăn phát sinh trong quá trình kinh doanh.
Theo phản ánh, người bán đang đối mặt với việc điều chỉnh phí cố định, phí xử lý giao dịch cùng nhiều loại phí dịch vụ mới mà Shopee và TikTok Shop đã hoặc dự kiến áp dụng trong tháng 5.
Đồng thời, Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia đã gửi văn bản yêu cầu cung cấp thông tin, tài liệu và làm việc với đại diện một số nền tảng, trong đó có Shopee nhằm làm rõ cơ sở xây dựng, lý do điều chỉnh, phương thức áp dụng cũng như tác động của các chính sách phí mới đối với người bán hàng và môi trường cạnh tranh.
Cơ quan này đặc biệt lưu ý việc Shopee dự kiến áp dụng Chương trình Duy trì hiển thị từ ngày 29/5. Theo đó, sàn sẽ tự động trích một phần doanh thu từ các đơn hàng thành công của người bán để nạp vào tài khoản quảng bá, hiển thị sản phẩm trên nền tảng.
Mức trích tiêu chuẩn là 1% doanh thu đơn hàng thành công (chưa gồm VAT), song người bán có thể tùy chỉnh từ 1-50% theo nhu cầu. Khoản phí này sẽ được khấu trừ trực tiếp trước khi doanh thu chuyển về tài khoản người bán.
Qua rà soát, cơ quan này đã yêu cầu Shopee đánh giá lại cơ sở áp dụng và tác động tới người bán. Ngày 27/5, Shopee đã báo cáo Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia và chủ động đề xuất hoãn triển khai chính sách phí mới thông qua Chương trình Duy trì hiển thị.
Cơ quan quản lý cho biết sẽ tiếp tục giám sát việc điều chỉnh phí của các sàn thương mại điện tử, đồng thời đề nghị nhà bán hàng cung cấp thêm thông tin, phản ánh thực tế phát sinh.
Người tiêu dùng Mỹ phải chi nhiều tiền hơn cho mọi thứ, từ nhiên liệu đến xúc xích, burger trong dịp Ngày Tưởng niệm (Memorial Day), khi chiến tranh Iran thổi bùng lạm phát nước này, theo CNBC.
Theo số liệu Cục Thống kê Lao động Mỹ (BLS), lạm phát Mỹ trong tháng 4 tăng 3,8% so với cùng kỳ năm ngoái, mức cao nhất kể từ năm 2023. Mặt hàng tăng mạnh nhất là năng lượng, gần 18%. Mức tăng này kéo theo các khoản chi cho du lịch, giải trí và thực phẩm đều đi lên, làm cạn kiệt túi tiền người Mỹ trước thềm mùa du lịch hè.
Theo dữ liệu khảo sát của Đại học Michigan tuần trước, tâm lý người tiêu dùng tháng 5 chính thức chạm mức thấp nhất lịch sử. Chỉ số này chịu ảnh hưởng một phần bởi giá dầu tăng vọt, hệ quả của xung đột Trung Đông kéo dài gần ba tháng.
Trước đó, hãng mỹ phẩm E.l.f. Beauty thông báo giảm hoạt động tăng giá, bởi người dùng đang "chịu thiệt hại" do chi phí nhiên liệu tăng cao. Trong khi đó, CEO McDonald’s cũng cảnh báo rằng chuỗi thức ăn nhanh này đang phải đối mặt với "môi trường đầy thách thức", chịu áp lực trước tình hình lạm phát gia tăng.
Theo dữ liệu từ BLS, túi tiền người Mỹ bị bào mòn nhiều hơn trong một số lĩnh vực dưới đây:
Thực phẩm
Các bữa tiệc nướng mùa hè năm nay tốn kém hơn do số lượng gia súc giảm cùng giá phân bón tăng cao.
Mặt hàng tăng giá mạnh nhất là cà chua, gần 40%, còn rau gia vị đắt thêm khoảng 8% so với cùng kỳ. Các loại gia vị, nước chấm và nước sốt tăng gần 4%. Thịt bò xay và bít tết tăng 16% so với năm 2025. Xúc xích Italy có giá cao hơn gần 11%.
Người tiêu dùng mua sắm các món tráng miệng như bánh ngọt, bánh cupcake hoặc bánh quy sẽ phải trả cao hơn 5% so với năm ngoái. Còn giá cà phê đã tăng vọt hơn 18%.
Du lịch
Phần lớn người Mỹ đi du lịch trong dịp Ngày Tưởng niệm cuối tuần, nhưng họ sẽ phải đối mặt với chi phí di chuyển tăng cao.
Chuyên trang giao thông, du lịch và ôtô AAA dự báo 45 triệu người Mỹ sẽ đi du lịch ít nhất 50 dặm trong kỳ nghỉ lễ, tăng 0,4% so với mức đỉnh điểm được thiết lập vào năm ngoái. Hơn 39 triệu người sẽ di chuyển bằng ôtô. Trong khi đó, giá xăng đã tăng hơn 28% so với cùng kỳ 2025.
Kimberly Palmer, chuyên gia từ công ty tài chính NerdWallet, cho biết theo truyền thống, mọi người thường lái xe đi nghỉ vào dịp cuối tuần Ngày Tưởng niệm. Tuy nhiên, kỳ nghỉ năm nay đặt ra thách thức tài chính lớn hơn. Việc tỷ lệ chọn đi du lịch ở mức cao có nghĩa là người dùng đang tìm cách cắt giảm các khoản chi khác trong ngân sách, nhằm bù đắp cho giá xăng leo thang.
Giá vé máy bay cũng tăng gần 21%, đạt mức cao nhất kể từ khủng hoảng năng lượng năm 2022. Các hãng hàng không cho biết họ phải tăng giá vé do chi phí nhiên liệu tăng vọt sau khi Iran đóng cửa eo biển Hormuz, tuyến huyết mạch dầu thô toàn cầu.
Do chịu áp lực khủng hoảng nhiên liệu, hãng hàng không giá rẻ Spirit Airlines đã ngừng hoạt động vào đầu tháng này. Động thái này khiến giới phân tích lo ngại giá vé máy bay tới đây có thể tăng cao nữa.
Kết quả khảo sát của Ngân hàng Bank of America cũng cho thấy 30% người Mỹ không thay đổi kế hoạch du lịch hè của mình bởi giá xăng. Tuy nhiên, một phần năm người được hỏi dự định cắt giảm kỳ nghỉ hoặc chọn điểm đến gần hơn.
Giải trí
Ngay cả những người Mỹ chọn nghỉ hè tại nhà cũng sẽ cảm nhận được áp lực lạm phát, khi vé xem phim, kịch hoặc hòa nhạc đã tăng 5,5% so với cùng kỳ năm ngoái.
Giá bán xe đạp và các loại xe thể thao khác cao hơn 4,3%. Với người làm vườn, các dụng cụ và vật tư tăng 5%, còn cây cảnh, hoa cũng đắt thêm 6%.
Từ ngày 16 đến 18-4, tại Trung tâm Hội chợ và triển lãm Sài Gòn (SECC, phường Tân Mỹ, TP.HCM), Triển lãm quốc tế chuyên ngành Cafe Show và Tea Show Vietnam 2026 diễn ra với sự đồng hành của Hiệp hội Cà phê - Ca cao Việt Nam và Hiệp hội Chè Việt Nam.
Ngay trong những ngày đầu khai mạc, đông đảo khách tham quan đã có mặt để trực tiếp trải nghiệm, tìm "cú hích" mới cho hoạt động kinh doanh.
Theo ghi nhận của Tuổi Trẻ Online, triển lãm năm nay xuất hiện nhiều điểm mới, trong đó nổi bật là sự tham gia mạnh mẽ của các đơn vị cung cấp giải pháp công nghệ dành cho ngành F&B (thực phẩm và đồ uống).
Bà Trương Thị Mai, đại diện Công ty cổ phần iPOS.vn, cho biết các yêu cầu ngày càng chặt chẽ về thuế, hóa đơn điện tử và minh bạch doanh thu đang tạo sức ép không nhỏ lên các chủ quán, đặc biệt là nhóm kinh doanh cá thể.
Do đó tham gia triển lãm năm nay, doanh nghiệp tập trung giới thiệu các giải pháp giúp tiểu thương, chủ quán cà phê nhỏ, xe đẩy vỉa hè… dễ dàng chuyển đổi số và "lên đời" mô hình quản trị.
"Trong khuôn khổ triển lãm, với các hộ kinh doanh nhỏ đăng ký, chúng tôi sẽ miễn phí trọn đời các tính năng cơ bản như tạo đơn hàng, theo dõi doanh thu... để hộ kinh doanh nhỏ có thể sử dụng ngay các chức năng bán hàng mà không bị giới hạn thời gian", bà Mai cho hay.
Bên cạnh đó, bà Mai cho biết hệ thống đã triển khai chương trình tặng 10.000 hóa đơn điện tử cho mỗi khách hàng đăng ký từ năm 2025, đồng thời dự kiến bổ sung tính năng kê khai thuế tự động ngay trên ứng dụng trong năm nay. "Người dùng chỉ cần tải ứng dụng trên điện thoại là có thể sử dụng ngay", bà Mai nói.
Bên cạnh các giải pháp công nghệ quản trị, nhóm máy móc, thiết bị và nguyên liệu cũng có nhiều điểm nhấn đáng chú ý tại triển lãm năm nay.
Ông Huỳnh Phước Minh, đại diện Công ty TNHH Kiến Nam, cho biết khoảng 5 năm trở lại đây, thị trường máy pha cà phê tại Việt Nam có nhiều thay đổi với sự phát triển của cà phê đặc sản và nhu cầu nâng cao trải nghiệm của khách hàng.
Tại triển lãm, doanh nghiệp giới thiệu khoảng 16 thương hiệu máy pha cà phê quốc tế, chủ yếu đến từ Ý, Mỹ và Hà Lan. Đáng chú ý, trong đó có dòng máy cao cấp giá lên tới 800 triệu đồng, tích hợp các công nghệ kiểm soát áp suất, nhiệt độ và định lượng chiết xuất.
"Các dòng máy này hướng đến phân khúc cao cấp, giúp chủ quán tạo ra trải nghiệm cà phê khác biệt cho khách hàng", ông Minh chia sẻ.
Ở chiều ngược lại, nhiều nhà cung cấp tại triển lãm chọn cách tiếp cận tập trung vào bài toán tối ưu chi phí nguyên liệu để hỗ trợ chủ quán nâng cao hiệu quả kinh doanh.
Đại diện gian hàng Công ty cổ phần sản phẩm sinh thái ECO Products, nổi bật với thương hiệu trà Cozy, cho biết doanh nghiệp tập trung giới thiệu tới khách tham quan tại triển lãm các dòng trà Việt có nền linh hoạt trong pha chế, qua đó giúp tối ưu chi phí nguyên liệu trên mỗi ly bán ra.
Theo đơn vị này, việc ưu tiên giới thiệu các dòng nguyên liệu thuần Việt, linh hoạt trong pha chế và phù hợp với nhu cầu tối ưu chi phí của chủ quán đang nhận được sự quan tâm lớn từ khách tham quan.
