Cục Thống kê, Bộ Tài chính vừa công bố Báo cáo chỉ số giá sinh hoạt theo không gian (SCOLI) năm 2025. Đây là chỉ số phản ánh sự chênh lệch giá hàng hóa và dịch vụ tiêu dùng hằng ngày của người dân giữa các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương, giữa các vùng kinh tế – xã hội trong một thời gian nhất định.
Theo đó Hà Nội dẫn đầu 34 tỉnh, thành phố về mức độ đắt đỏ trong chi tiêu, sinh hoạt hằng ngày của người dân. Tiếp đó lần lượt là các tỉnh thành Quảng Ninh, Hải Phòng, TP.HCM, Đà Nẵng.
Cũng theo Cục Thống kê, 5 tỉnh có chi tiêu, sinh hoạt rẻ nhất trong năm 2025 xếp theo thứ tự là Vĩnh Long, Gia Lai, Cà Mau, Quảng Trị và Tây Ninh.
Xét theo thang điểm thì địa phương đắt đỏ nhất nước là Hà Nội ở mức 100%, còn địa phương có mức chi tiêu, sinh hoạt rẻ nhất nước là Vĩnh Long ở mức 91,47%. Chênh lệch mức chi tiêu, sinh hoạt giữa hai địa phương là 8,53%.
Nếu xét theo vùng kinh tế – xã hội, trong năm 2025, vùng Đồng bằng sông Hồng tiếp tục giữ vị trí vùng có giá sinh hoạt đắt đỏ nhất cả nước, đứng thứ hai là vùng Đông Nam Bộ.
Tiếp theo là Trung du và Miền núi phía Bắc, vùng Duyên hải miền Trung và Tây Nguyên, vùng Bắc Trung Bộ, và thấp nhất là vùng Đồng bằng sông Cửu Long.
Khoảng cách giữa vùng có mức giá cao sinh hoạt nhất và thấp nhất là 4,89%, phản ánh sự chênh lệch không lớn về chi phí sinh hoạt giữa các vùng.
Lý giải cho việc Đồng bằng sông Hồng liên tục giữ vị trí là khu vực có giá sinh hoạt đắt nhất cả nước, Cục Thống kê cho hay đây là vùng kinh tế trọng điểm phía Bắc, trung tâm chính trị, hành chính quốc gia với hạt nhân là Hà Nội.
Đồng thời vùng cũng là đầu mối giao thương lớn, kết nối các tỉnh phía Bắc và quốc tế thông qua hệ thống hạ tầng giao thông tương đối đồng bộ.
Vùng Đồng bằng sông Hồng cũng tập trung nhiều khu công nghiệp, khu chế xuất, là trung tâm về dịch vụ, giáo dục, y tế và khoa học công nghệ, thu hút lượng lớn lao động từ các địa phương khác.
Kinh tế phát triển ổn định, mật độ dân số cao và tốc độ đô thị hóa nhanh là những yếu tố chính làm mặt bằng giá sinh hoạt trong vùng duy trì ở mức cao.
Một yếu tố quan trọng khác làm chi phí sinh hoạt tại Hà Nội và vùng Đồng bằng sông Hồng cao hơn các địa phương khác trong cả nước là cơ cấu tiêu dùng của người dân trong vùng tập trung nhiều vào các nhóm dịch vụ như nhà ở thuê, y tế, giáo dục và ăn uống ngoài gia đình.
Giá nhà, đất tại Hà Nội và các đô thị trung tâm tăng do quỹ đất hạn chế trong khi nhu cầu lớn, kéo theo chi phí thuê nhà và sinh hoạt tăng.
Chi phí dịch vụ giáo dục và y tế chất lượng cao cũng góp phần làm chỉ số SCOLI của vùng Đồng bằng sông Hồng cao hơn các vùng khác.
Ngoài ra, chi phí đầu vào như giá thuê mặt bằng, chi phí lao động và chi phí dịch vụ tại các đô thị lớn ở mức cao, làm tăng chi phí sản xuất, kinh doanh và cung ứng hàng hóa, dịch vụ, qua đó tác động đến mặt bằng giá tiêu dùng của dân cư.
Cũng theo phân tích của Cục Thống kê, các địa phương có chỉ số SCOLI thấp chủ yếu do các nhóm hàng thiết yếu như lương thực, thực phẩm, dịch vụ ăn uống, nhóm may mặc, mũ nón và giày dép, nhóm nhà ở thuê, nhóm thiết bị và đồ dùng gia đình, nhóm giao thông, nhóm bưu chính, viễn thông, nhóm dịch vụ giáo dục, dịch vụ vui chơi, giải trí có giá tương đối thấp.
Sự chênh lệch giá giữa các vùng và địa phương không nhiều, mức giá cao tập trung chủ yếu tại các trung tâm kinh tế lớn, nơi có tốc độ đô thị hóa nhanh và nhu cầu tiêu dùng cao, trong khi các địa phương có lợi thế về nguồn cung lương thực, thực phẩm và chi phí sinh hoạt thấp duy trì mức giá thấp hơn.
Thị trường chứng khoán ngày 21-5 khép lại trong trạng thái điều chỉnh khi áp lực bán gia tăng ở nhóm cổ phiếu vốn hóa lớn, đặc biệt là nhóm bất động sản.
Kết phiên, VN-Index giảm 16,34 điểm, tương ứng 0,85%, xuống còn 1.896,89 điểm. Trong khi đó, HNX-Index đi ngược xu hướng khi tăng 3,04 điểm lên 264,37 điểm, và UPCoM-Index tăng 0,52 điểm lên 125,72 điểm. Chỉ số VN30-Index cũng giảm nhẹ 1,43 điểm xuống 2.027,51 điểm.
Thanh khoản trên HoSE đạt gần 21.700 tỉ đồng, tương ứng hơn 738 triệu cổ phiếu được sang tay. Độ rộng thị trường nghiêng nhẹ về phía tích cực với 320 mã tăng giá, 303 mã giảm giá, 902 mã đứng giá, 19 mã tăng trần và 13 mã giảm sàn.
Diễn biến tiêu cực của VN-Index chủ yếu đến từ áp lực bán tại nhóm cổ phiếu trụ. Trong đó, VIC của Tập đoàn Vingroup trở thành mã tác động tiêu cực nhất lên thị trường khi lấy đi gần 13 điểm của chỉ số. Cổ phiếu này giảm 3,53% xuống còn 218.700 đồng/cổ phiếu.
Cùng chiều, các mã trong hệ sinh thái Vingroup như VHM và VRE cũng chìm trong sắc đỏ. Riêng VPL vẫn giữ được đà tăng khi tăng 2,07% lên 93.500 đồng/cổ phiếu.
Ngoài VIC, nhiều cổ phiếu vốn hóa lớn khác cũng gây áp lực lên thị trường như GAS, GVR, BSR, FPT, CTG hay STB. Ở chiều tích cực, nhóm nâng đỡ chỉ số gồm MWG, VPL, LPB, HPG, VCB và VPB.
Nhóm ngân hàng giao dịch phân hóa trong phiên. Một số mã duy trì được sắc xanh như VCB, MBB, ACB, VPB, LPB, VIB hay SHB, trong khi CTG, STB, TCB và BID điều chỉnh giảm.
Nhóm chứng khoán cũng chưa cho thấy sự đồng thuận khi HCM giảm mạnh 2,36%, VND, SSI, VCI, SHS cùng giảm điểm, trong khi VIX tăng 1,6%.
Trong khi đó, nhóm năng lượng và dầu khí tiếp tục là tâm điểm điều chỉnh của thị trường khi phần lớn cổ phiếu trong ngành chìm trong sắc đỏ. BSR giảm 3,46%, GAS mất 2,68%, PLX giảm 2,05%, trong khi các mã dịch vụ dầu khí như PVD và PVS cũng lần lượt giảm 1,95% và 1,94%.
Ở nhóm bất động sản, áp lực bán lan rộng tại nhiều cổ phiếu lớn như VIC, DXG, VRE, NVL, DIG hay VPI. Dù vậy một số mã vẫn giao dịch tích cực như KBC và TCH.
Nhóm bán lẻ là điểm sáng đáng chú ý của thị trường khi MWG tăng gần 3%, đóng góp tích cực nhất cho VN30-Index.
Trong nhóm công nghiệp, cổ phiếu PC1 của Công ty cổ phần Tập đoàn PC1 gây chú ý khi tăng trần lên 20.300 đồng/cổ phiếu. Khối lượng giao dịch đạt hơn 27 triệu cổ phiếu, cao gấp khoảng 2 lần mức bình quân các phiên trước.
Diễn biến tích cực này xuất hiện sau giai đoạn PC1 lao dốc mạnh vì thông tin liên quan đến lãnh đạo doanh nghiệp. Chỉ trong khoảng một tháng, thị giá cổ phiếu từng giảm khoảng 40% sau khi xuất hiện tin đồn về việc khởi tố lãnh đạo doanh nghiệp.
Dù vậy trong 3 phiên gần nhất, PC1 đã phục hồi khoảng 15%, trong đó có 2 phiên tăng kịch trần với thanh khoản lớn.
Ngược lại, cổ phiếu DGC của Hóa chất Đức Giang giảm 1,64% xuống còn 48.000 đồng/cổ phiếu, ghi nhận phiên giảm thứ ba liên tiếp. Diễn biến này diễn ra trong bối cảnh HoSE vừa điều chỉnh quyết định liên quan đến việc chuyển cổ phiếu DGC từ diện kiểm soát sang diện hạn chế giao dịch.
Trước đó, HoSE ra quyết định DGC chỉ được giao dịch trong phiên chiều kể từ ngày 26-5. Tuy nhiên ngay sau đó, cơ quan này đã ban hành văn bản sửa đổi. Theo thông báo mới nhất, cổ phiếu DGC vẫn được giao dịch trong cả ngày nhưng chỉ được khớp lệnh lô chẵn theo phương thức khớp lệnh định kỳ.
HoSE cho biết nguyên nhân DGC bị đưa vào diện hạn chế giao dịch là do doanh nghiệp chậm nộp báo cáo tài chính kiểm toán năm 2025 quá 45 ngày so với thời hạn quy định.
Một số doanh nghiệp có tỉ lệ cạnh tranh rất cao, phải kể tới Vinamilk, Chứng khoán Vietcap…
Vinamilk là doanh nghiệp sữa có thị phần lớn nhất thị trường. Khép lại năm 2025, doanh nghiệp này ghi nhận doanh thu hợp nhất đạt 63.723 tỉ đồng, tăng 3% so với năm trước; còn lại lợi nhuận sau thuế 9.413 tỉ đồng, giảm nhẹ.
Tại báo cáo thường niên 2025 vừa được công bố, Vinamilk ghi nhận quy mô nhân sự toàn tập đoàn đạt 9.906 người, giảm 54 người sau một năm.
Ước tính với con số này, bình quân mỗi người lao động ở tập đoàn sữa lớn nhất Việt Nam làm ra gần 1 tỉ đồng lợi nhuận ròng/năm.
Báo cáo cũng đưa ra con số cho thấy sức hút tuyển dụng ở Vinamilk rất lớn. Theo đó, chương trình Graduate Talent Program 2025 ghi nhận với 6.294 hồ sơ ứng tuyển, nhưng tỉ lệ cạnh tranh lên tới 1:166, tương đương khoảng 38 người trúng tuyển.
Song song đó, chương trình khác của Vinamilk là Sales Trainee Program với trọng tâm xây dựng đội ngũ kế thừa cho khối kinh doanh, ghi nhận 1.965 hồ sơ ứng tuyển, nhưng tỉ lệ chọn lọc 1:115, tương ứng 17 người trúng tuyển.
Sang 2026, Vinamilk đặt kế hoạch doanh thu hợp nhất đạt 66.477 tỉ đồng và lợi nhuận sau thuế dự kiến ở mức 9.828 tỉ đồng, cùng tăng nhẹ khoảng 4% so với kết quả thực hiện năm 2025.
Nói về triển vọng doanh nghiệp sữa lớn nhất Việt Nam, Chứng khoán KBSV nhận định: Xung đột tại Trung Đông đang khiến hoạt động xuất khẩu của doanh nghiệp tạm thời bị gián đoạn. Khu vực này hiện chiếm khoảng 70-80% kim ngạch xuất khẩu hằng năm, tương đương khoảng 7% tổng doanh thu.
KBSV dự báo doanh thu xuất khẩu của Vinamilk sẽ suy giảm trong nửa đầu năm, trên cơ sở giả định căng thẳng địa chính trị sẽ dần hạ nhiệt vào nửa cuối năm, qua đó hỗ trợ các đơn hàng phục hồi.
Tuy nhiên về dài hạn, triển vọng tại thị trường này vẫn tích cực nhờ mối quan hệ hợp tác lâu năm và dư địa tăng trưởng lớn của nhu cầu tiêu thụ sữa.
Còn trong lĩnh vực chứng khoán, Vietcap do bà Nguyễn Thanh Phượng làm Chủ tịch HĐQT là cái tên đáng chú ý về tỉ lệ cạnh tranh ứng tuyển.
Theo báo cáo thường niên, tính đến cuối năm 2025, quy mô nhân sự của Vietcap đạt 442 người, tăng 53 người so với năm trước.
Tuy nhiên, trong năm 2025, Vietcap đã tiếp nhận tới hơn 8.200 hồ sơ ứng tuyển tiềm năng. Trong đó, gần 3.000 hồ sơ đến từ khối đổi mới sáng tạo và công nghệ thông tin, hơn 1.000 hồ sơ thuộc bộ phận nghiên cứu và phân tích, gần 1.000 hồ sơ ứng tuyển vào khối ngân hàng đầu tư, cùng nhiều hồ sơ khác phân bổ tại các phòng ban còn lại.
Theo Vietcap, kết quả này tiếp tục khẳng định sức hút của thương hiệu, đặc biệt ở các lĩnh vực công nghệ, nghiên cứu và ngân hàng đầu tư.
Báo cáo thường niên cũng phản ánh hiệu quả lao động của Vietcap thông qua chỉ tiêu lợi nhuận bình quân trên mỗi nhân viên trong các năm.
Cụ thể, chỉ số này đạt đỉnh vào năm 2021 với khoảng 6,36 tỉ đồng/người. Tuy nhiên, giai đoạn 2022-2023 ghi nhận sự suy giảm mạnh, lần lượt xuống còn khoảng 2,83 tỉ và 1,49 tỉ đồng/người, trong bối cảnh quy mô nhân sự gia tăng nhanh.
Đến năm 2024, hiệu quả lao động cải thiện, đạt khoảng 2,8 tỉ đồng/người và tiếp tục phục hồi trong năm 2025 lên khoảng 3,69 tỉ đồng/người.
Người tiêu dùng Mỹ phải chi nhiều tiền hơn cho mọi thứ, từ nhiên liệu đến xúc xích, burger trong dịp Ngày Tưởng niệm (Memorial Day), khi chiến tranh Iran thổi bùng lạm phát nước này, theo CNBC.
Theo số liệu Cục Thống kê Lao động Mỹ (BLS), lạm phát Mỹ trong tháng 4 tăng 3,8% so với cùng kỳ năm ngoái, mức cao nhất kể từ năm 2023. Mặt hàng tăng mạnh nhất là năng lượng, gần 18%. Mức tăng này kéo theo các khoản chi cho du lịch, giải trí và thực phẩm đều đi lên, làm cạn kiệt túi tiền người Mỹ trước thềm mùa du lịch hè.
Theo dữ liệu khảo sát của Đại học Michigan tuần trước, tâm lý người tiêu dùng tháng 5 chính thức chạm mức thấp nhất lịch sử. Chỉ số này chịu ảnh hưởng một phần bởi giá dầu tăng vọt, hệ quả của xung đột Trung Đông kéo dài gần ba tháng.
Trước đó, hãng mỹ phẩm E.l.f. Beauty thông báo giảm hoạt động tăng giá, bởi người dùng đang "chịu thiệt hại" do chi phí nhiên liệu tăng cao. Trong khi đó, CEO McDonald’s cũng cảnh báo rằng chuỗi thức ăn nhanh này đang phải đối mặt với "môi trường đầy thách thức", chịu áp lực trước tình hình lạm phát gia tăng.
Theo dữ liệu từ BLS, túi tiền người Mỹ bị bào mòn nhiều hơn trong một số lĩnh vực dưới đây:
Thực phẩm
Các bữa tiệc nướng mùa hè năm nay tốn kém hơn do số lượng gia súc giảm cùng giá phân bón tăng cao.
Mặt hàng tăng giá mạnh nhất là cà chua, gần 40%, còn rau gia vị đắt thêm khoảng 8% so với cùng kỳ. Các loại gia vị, nước chấm và nước sốt tăng gần 4%. Thịt bò xay và bít tết tăng 16% so với năm 2025. Xúc xích Italy có giá cao hơn gần 11%.
Người tiêu dùng mua sắm các món tráng miệng như bánh ngọt, bánh cupcake hoặc bánh quy sẽ phải trả cao hơn 5% so với năm ngoái. Còn giá cà phê đã tăng vọt hơn 18%.
Du lịch
Phần lớn người Mỹ đi du lịch trong dịp Ngày Tưởng niệm cuối tuần, nhưng họ sẽ phải đối mặt với chi phí di chuyển tăng cao.
Chuyên trang giao thông, du lịch và ôtô AAA dự báo 45 triệu người Mỹ sẽ đi du lịch ít nhất 50 dặm trong kỳ nghỉ lễ, tăng 0,4% so với mức đỉnh điểm được thiết lập vào năm ngoái. Hơn 39 triệu người sẽ di chuyển bằng ôtô. Trong khi đó, giá xăng đã tăng hơn 28% so với cùng kỳ 2025.
Kimberly Palmer, chuyên gia từ công ty tài chính NerdWallet, cho biết theo truyền thống, mọi người thường lái xe đi nghỉ vào dịp cuối tuần Ngày Tưởng niệm. Tuy nhiên, kỳ nghỉ năm nay đặt ra thách thức tài chính lớn hơn. Việc tỷ lệ chọn đi du lịch ở mức cao có nghĩa là người dùng đang tìm cách cắt giảm các khoản chi khác trong ngân sách, nhằm bù đắp cho giá xăng leo thang.
Giá vé máy bay cũng tăng gần 21%, đạt mức cao nhất kể từ khủng hoảng năng lượng năm 2022. Các hãng hàng không cho biết họ phải tăng giá vé do chi phí nhiên liệu tăng vọt sau khi Iran đóng cửa eo biển Hormuz, tuyến huyết mạch dầu thô toàn cầu.
Do chịu áp lực khủng hoảng nhiên liệu, hãng hàng không giá rẻ Spirit Airlines đã ngừng hoạt động vào đầu tháng này. Động thái này khiến giới phân tích lo ngại giá vé máy bay tới đây có thể tăng cao nữa.
Kết quả khảo sát của Ngân hàng Bank of America cũng cho thấy 30% người Mỹ không thay đổi kế hoạch du lịch hè của mình bởi giá xăng. Tuy nhiên, một phần năm người được hỏi dự định cắt giảm kỳ nghỉ hoặc chọn điểm đến gần hơn.
Giải trí
Ngay cả những người Mỹ chọn nghỉ hè tại nhà cũng sẽ cảm nhận được áp lực lạm phát, khi vé xem phim, kịch hoặc hòa nhạc đã tăng 5,5% so với cùng kỳ năm ngoái.
Giá bán xe đạp và các loại xe thể thao khác cao hơn 4,3%. Với người làm vườn, các dụng cụ và vật tư tăng 5%, còn cây cảnh, hoa cũng đắt thêm 6%.
